आदिनाथ चव्हाण | Agrowon

आदिनाथ चव्हाण

Picture: 
काळीमिरीच्या वेली आधारवृक्षांवर व्यवस्थित चढवून घ्याव्यात.

पुढचं पाऊल
शनिवार, 20 एप्रिल 2019

राज्यभरातील प्रयोगशील आणि सकारात्मक विचारांची बांधणी असलेल्या शेतकऱ्यांचं, कृषी तज्ज्ञांचं संघटन उभारण्यात  `ॲग्रोवन`चा वाटा मोलाचा राहिला. या संघटनांतून सुरू झालेल्या वैचारिक घुसळणीतूनच हजारो शेतकऱ्यांना काही पावलं पुढं टाकता आली, याचा आम्हाला जरुर अभिमान वाटतो.

राज्यभरातील प्रयोगशील आणि सकारात्मक विचारांची बांधणी असलेल्या शेतकऱ्यांचं, कृषी तज्ज्ञांचं संघटन उभारण्यात  `ॲग्रोवन`चा वाटा मोलाचा राहिला. या संघटनांतून सुरू झालेल्या वैचारिक घुसळणीतूनच हजारो शेतकऱ्यांना काही पावलं पुढं टाकता आली, याचा आम्हाला जरुर अभिमान वाटतो.

टॅग्स

भ्रष्ट आणि निगरगट्ट
शनिवार, 9 फेब्रुवारी 2019

कृषी आयुक्तालयातील ‘गुणी’जनांना भस्म्या जडल्याने कृषी निविष्ठा उद्योजक गेली काही वर्षे परेशान झाले आहेत. यापैकी अनेकांनी महाराष्ट्रातील उद्योग बंद करून शेजारील मध्य प्रदेश, गुजरात, कर्नाटक या राज्यांमध्ये काम सुरू केले आहे. आपले कोणीच काही बिघडवू शकत नाही, असा विश्वास निर्माण झालेल्या भ्रष्ट आणि निगरगट्ट यंत्रणेला याचे कसलेच सोयरसुतक नव्हते.

कृषी आयुक्तालयातील ‘गुणी’जनांना भस्म्या जडल्याने कृषी निविष्ठा उद्योजक गेली काही वर्षे परेशान झाले आहेत. यापैकी अनेकांनी महाराष्ट्रातील उद्योग बंद करून शेजारील मध्य प्रदेश, गुजरात, कर्नाटक या राज्यांमध्ये काम सुरू केले आहे. आपले कोणीच काही बिघडवू शकत नाही, असा विश्वास निर्माण झालेल्या भ्रष्ट आणि निगरगट्ट यंत्रणेला याचे कसलेच सोयरसुतक नव्हते.

टॅग्स

हंगामी अर्थसंकल्पाचा पोकळ हंगामा
शनिवार, 2 फेब्रुवारी 2019

अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना प्रतिवर्षी सहा हजार रुपये देण्याच्या पंतप्रधान किसान सन्मान योजनेची घोषणा केली गेली. दीर्घकालीन उपाययोजनांकडे दुर्लक्ष करून शेतकऱ्याला याचकाच्या भूमिकेत नेणाऱ्या या योजनेमुळे अन्नदात्याचा सन्मान कसा होणार, हा प्रश्‍न अनुत्तरितच राहतो.
 

अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना प्रतिवर्षी सहा हजार रुपये देण्याच्या पंतप्रधान किसान सन्मान योजनेची घोषणा केली गेली. दीर्घकालीन उपाययोजनांकडे दुर्लक्ष करून शेतकऱ्याला याचकाच्या भूमिकेत नेणाऱ्या या योजनेमुळे अन्नदात्याचा सन्मान कसा होणार, हा प्रश्‍न अनुत्तरितच राहतो.
 

टॅग्स

उदक चालवावे युक्ती
मंगळवार, 1 जानेवारी 2019

राज्यातील ८२ टक्के असलेल्या कोरडवाहू क्षेत्रात संघर्षाच्या पिकाचं बीज रुजू लागलं आहे. त्याला प्रतिबंध करणारी नव्हे, तर हवा देणारी राजकीय व्यवस्था केव्हाचीच उभी ठाकली आहे. प्रश्नांचे भेंडोळे सोडून आरोपांचे बाण भिरकावले जाताहेत.

राज्यातील ८२ टक्के असलेल्या कोरडवाहू क्षेत्रात संघर्षाच्या पिकाचं बीज रुजू लागलं आहे. त्याला प्रतिबंध करणारी नव्हे, तर हवा देणारी राजकीय व्यवस्था केव्हाचीच उभी ठाकली आहे. प्रश्नांचे भेंडोळे सोडून आरोपांचे बाण भिरकावले जाताहेत.

टॅग्स

शेतीतील ऊर्जा
गुरुवार, 1 नोव्हेंबर 2018

श्रम ही शेतीमधील सर्वांत महत्वाची निविष्ठा मानली जाते. मग ते शेतकऱ्याचे स्वतःचे असोत, त्याच्या कुटुंबीयांचे असोत की मजुरांचे! मशागतीपासून ते लागवडीपर्यंत आणि पीक संरक्षणापासून ते काढणीपर्यंत सर्वच ठिकाणी श्रम अपरिहार्य आहेत. घाम गाळल्याशिवाय शिवारात हिरवं सपान कधीच फुलत नाही. हे सारं खरं असलं तरी हल्ली राज्याच्या कोणत्याही भागातल्या शिवारात पाऊल ठेवलं तर शेतकरी सर्वांत आधी मजूर समस्येचं गाऱ्हाणं ऐकवताना दिसतो. शेतीपुढं, शेतकऱ्यांपुढं अनेक समस्या, चिंतांचं जंजाळ विणलं गेलं आहे. त्यात तो पुरता गुरफटला आहे. त्यातली एक सर्वांत महत्वाची समस्या म्हणजे मजुरांची उपलब्धता.

श्रम ही शेतीमधील सर्वांत महत्वाची निविष्ठा मानली जाते. मग ते शेतकऱ्याचे स्वतःचे असोत, त्याच्या कुटुंबीयांचे असोत की मजुरांचे! मशागतीपासून ते लागवडीपर्यंत आणि पीक संरक्षणापासून ते काढणीपर्यंत सर्वच ठिकाणी श्रम अपरिहार्य आहेत. घाम गाळल्याशिवाय शिवारात हिरवं सपान कधीच फुलत नाही. हे सारं खरं असलं तरी हल्ली राज्याच्या कोणत्याही भागातल्या शिवारात पाऊल ठेवलं तर शेतकरी सर्वांत आधी मजूर समस्येचं गाऱ्हाणं ऐकवताना दिसतो. शेतीपुढं, शेतकऱ्यांपुढं अनेक समस्या, चिंतांचं जंजाळ विणलं गेलं आहे. त्यात तो पुरता गुरफटला आहे. त्यातली एक सर्वांत महत्वाची समस्या म्हणजे मजुरांची उपलब्धता.

टॅग्स

तूर घ्या तूर, मोझांबिकची तूर!
शुक्रवार, 18 मे 2018

तिरपागड्या सरकारी धोरणांमुळे देशातील शेती आणि शेतकऱ्याची माती होत आहे, पण त्याकडे लक्ष द्यायला वेळ कोणाला आहे?
 

तिरपागड्या सरकारी धोरणांमुळे देशातील शेती आणि शेतकऱ्याची माती होत आहे, पण त्याकडे लक्ष द्यायला वेळ कोणाला आहे?
 

टॅग्स

‘असोचेम’ची मळमळ
शनिवार, 7 एप्रिल 2018

सोयीचा कळवळा दाखविणाऱ्या संघटनांचा शेतकऱ्यांनी तीव्र निषेध केला पाहिजे आणि त्यांना त्यांची जागाही दाखवून दिली पाहिजे. 
 

सोयीचा कळवळा दाखविणाऱ्या संघटनांचा शेतकऱ्यांनी तीव्र निषेध केला पाहिजे आणि त्यांना त्यांची जागाही दाखवून दिली पाहिजे. 
 

टॅग्स

उठलेला बाजार
मंगळवार, 20 मार्च 2018

ढोबळ अंदाजानुसार हमीभाव न मिळाल्याने एकट्या महाराष्ट्रातील सोयाबीन, उडीद, तूर व हरभरा उत्पादकांचे तब्बल ३३५८ कोटी रुपयांचे नुकसान होणार आहे. नीरव मोदीच्या बँक लुटीपुढे हा आकडा किरकोळ वाटत असला तरी कोट्यवधी शेतकऱ्यांची मीठ-मिरची त्यावर अवलंबून आहे, हे लक्षात घेण्याइतपत किमान संवेदनशीलता बाळगावी लागेल. 

ढोबळ अंदाजानुसार हमीभाव न मिळाल्याने एकट्या महाराष्ट्रातील सोयाबीन, उडीद, तूर व हरभरा उत्पादकांचे तब्बल ३३५८ कोटी रुपयांचे नुकसान होणार आहे. नीरव मोदीच्या बँक लुटीपुढे हा आकडा किरकोळ वाटत असला तरी कोट्यवधी शेतकऱ्यांची मीठ-मिरची त्यावर अवलंबून आहे, हे लक्षात घेण्याइतपत किमान संवेदनशीलता बाळगावी लागेल. 

टॅग्स

फाटलेल्या आभाळाला घोषणांचे ठिगळ
शनिवार, 10 मार्च 2018

सरकारच्या आगामी वर्षातील एकूण खर्चाच्या केवळ ६.४३ टक्केच तरतूद कृषिसंलग्न व्यवसायांसाठी करण्यात आलेली आहे, एवढी एकच बाब सरकार शेतीला प्रत्यक्षात किती महत्त्व देते हे समजण्यासाठी पुरेशी आहे.

सरकारच्या आगामी वर्षातील एकूण खर्चाच्या केवळ ६.४३ टक्केच तरतूद कृषिसंलग्न व्यवसायांसाठी करण्यात आलेली आहे, एवढी एकच बाब सरकार शेतीला प्रत्यक्षात किती महत्त्व देते हे समजण्यासाठी पुरेशी आहे.

टॅग्स

बोलाचाच भात अन्‌...
शुक्रवार, 2 फेब्रुवारी 2018

वादाकरिता सरकार दीडपट हमीभाव देईल असे गृहीत धरले, तरी तुरीपासून सोयाबीनपर्यंतच्या सरकारी खरेदीचे देशभर निघालेले धिंडवडे आणि त्यात शेतकऱ्यांची झालेली ससेहोलपट लक्षात घेता हा ‘बोलाचाच भात आणि बोलाचीच कढी’ ठरण्याचीच शक्‍यता अधिक. 

वादाकरिता सरकार दीडपट हमीभाव देईल असे गृहीत धरले, तरी तुरीपासून सोयाबीनपर्यंतच्या सरकारी खरेदीचे देशभर निघालेले धिंडवडे आणि त्यात शेतकऱ्यांची झालेली ससेहोलपट लक्षात घेता हा ‘बोलाचाच भात आणि बोलाचीच कढी’ ठरण्याचीच शक्‍यता अधिक. 

टॅग्स