मंदार मुंडले | Agrowon

मंदार मुंडले

Picture: 
काळीमिरीच्या वेली आधारवृक्षांवर व्यवस्थित चढवून घ्याव्यात.

स्पनेच्या या शेतीत मित्रकिटकांच्या आधारेच पीक संरक्षण
बुधवार, 8 ऑगस्ट 2018

केवळ मित्रकिटकांचीच सत्ता
मुर्सिया भागातील ग्रीनहाउसमधील लाल मिरची असो की अल्मेरियातील लोला यांचा टोमॅटो, मिरचीचा प्लॉट असो तेथे कोणत्या ना कोणत्या झाडाला लावलेले मित्रकीटक असलेले सॅशे, बॉक्सेस, बाजूला ठेवलेल्या बॉटल्स पाहायला मिळाल्या. मित्रकीटकांचा मुबलक वापर करून कीटकनाशकांची गरज  जवळपास संपवली आहे.

केवळ मित्रकिटकांचीच सत्ता
मुर्सिया भागातील ग्रीनहाउसमधील लाल मिरची असो की अल्मेरियातील लोला यांचा टोमॅटो, मिरचीचा प्लॉट असो तेथे कोणत्या ना कोणत्या झाडाला लावलेले मित्रकीटक असलेले सॅशे, बॉक्सेस, बाजूला ठेवलेल्या बॉटल्स पाहायला मिळाल्या. मित्रकीटकांचा मुबलक वापर करून कीटकनाशकांची गरज  जवळपास संपवली आहे.

टॅग्स

फोटो गॅलरी

‘रेसिड्यू फ्री’ वजनदार मिरची, ‘प्रिसिजन फार्मिंग’चा नमुना
मंगळवार, 7 ऑगस्ट 2018

वजनदार मिरची
इथल्या प्लाॅटमधील रंगीत मिरची आकाराने मोठी, आकर्षक लाल व वजनदार होती. त्यात पोकळपणा कुठेही नव्हता. प्रत्येक मिरचीचे वजन २०० ते ३०० ग्रॅमपेक्षा कमी नसावे असाच सूर शेतकऱ्यांनी व्यक्त केला.
 

वजनदार मिरची
इथल्या प्लाॅटमधील रंगीत मिरची आकाराने मोठी, आकर्षक लाल व वजनदार होती. त्यात पोकळपणा कुठेही नव्हता. प्रत्येक मिरचीचे वजन २०० ते ३०० ग्रॅमपेक्षा कमी नसावे असाच सूर शेतकऱ्यांनी व्यक्त केला.
 

टॅग्स

फोटो गॅलरी

फ्रेश, सॅलड, ज्यूसनिर्मितीसाठी डाळिंबाच्या खास जाती
रविवार, 5 ऑगस्ट 2018

शेतकऱ्यांचा जणू परिसंवाद
या दौऱ्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे अभ्यासू शेतकऱ्यांचा सहभाग. तेथील तंत्रज्ञानाचे सूक्ष्म बारकावे ते टिपायचे. चपखल प्रश्न विचारायचे. नोटस लिहायचे. तेथील शेतकरी, कंसल्टंट यांच्यासोबत संवाद नव्हे तर दररोज शास्त्रीय परिसंवादच सुरू अाहे, अशीच अनुभूती यायची. सारंग काळे, गणेश मोरे, अश्विनकुमार भोसले, रमेश बामणे, राहुल ठाकरे, समीर कुबडे, सुरेश एकुंडे, एन. डी. पाटील-पिलीवकर, रामेश्वर थोरात, भरत अहेर, परीक्षित ढोकरे, ब्रह्मा जाधव यांचा दौऱ्यात समावेश राहिला.

शेतकऱ्यांचा जणू परिसंवाद
या दौऱ्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे अभ्यासू शेतकऱ्यांचा सहभाग. तेथील तंत्रज्ञानाचे सूक्ष्म बारकावे ते टिपायचे. चपखल प्रश्न विचारायचे. नोटस लिहायचे. तेथील शेतकरी, कंसल्टंट यांच्यासोबत संवाद नव्हे तर दररोज शास्त्रीय परिसंवादच सुरू अाहे, अशीच अनुभूती यायची. सारंग काळे, गणेश मोरे, अश्विनकुमार भोसले, रमेश बामणे, राहुल ठाकरे, समीर कुबडे, सुरेश एकुंडे, एन. डी. पाटील-पिलीवकर, रामेश्वर थोरात, भरत अहेर, परीक्षित ढोकरे, ब्रह्मा जाधव यांचा दौऱ्यात समावेश राहिला.

टॅग्स

फोटो गॅलरी

पेटेंडेट द्राक्षवाण, अन्नद्रव्ये, रसायनांचा काटेकोर वापर
शनिवार, 4 ऑगस्ट 2018

पेटेंटेड जातींची गरज
दौऱ्यात सहभागी प्रयोगशील शेतकरी गणेश मोरे म्हणाले की आपल्याकडे थॉमसन वाणावर अधिक भर आहे. त्याला ‘नॅचरल थिनिंग’ मिळत नाही. स्पेनमधील द्राक्षजाती पेटेंटेड आहेत. त्यांना ‘नॅचरल थिनिंग’ असल्याने ते स्वतंत्र करण्याची गरज भासत नाही. मण्यांचा आकार वाढवण्यासाठी ‘स्प्रे’ घेतले जात नाहीत. त्यामुळे मजुरी, पैसा यांची बचत होते. इटालीयासारख्या बिया असलेले वाण देशाची स्थानिक गरज अोळखून घेतात. अन्य देशांतील पेटेंटेड जाती भारतात आणणे ही काळाची गरज झाली आहे.
 

पेटेंटेड जातींची गरज
दौऱ्यात सहभागी प्रयोगशील शेतकरी गणेश मोरे म्हणाले की आपल्याकडे थॉमसन वाणावर अधिक भर आहे. त्याला ‘नॅचरल थिनिंग’ मिळत नाही. स्पेनमधील द्राक्षजाती पेटेंटेड आहेत. त्यांना ‘नॅचरल थिनिंग’ असल्याने ते स्वतंत्र करण्याची गरज भासत नाही. मण्यांचा आकार वाढवण्यासाठी ‘स्प्रे’ घेतले जात नाहीत. त्यामुळे मजुरी, पैसा यांची बचत होते. इटालीयासारख्या बिया असलेले वाण देशाची स्थानिक गरज अोळखून घेतात. अन्य देशांतील पेटेंटेड जाती भारतात आणणे ही काळाची गरज झाली आहे.
 

टॅग्स

फोटो गॅलरी

मातीचे नैसर्गिक निर्जंतुकीकरण, सेन्सर्स सांगतात पाण्याची गरज
शुक्रवार, 3 ऑगस्ट 2018

सेन्सर्स सांगतात पाण्याची गरज
कोकोपीट असलेल्या कंनेटरमध्ये जिथे चेरी टोमॅटोची झाडे असतात, त्याच्या बाजूला छोटे कॅनॉल (खोलगट भाग), टेन्शिओमीटर व सेन्सर्स अशी यंत्रणा असते. . झाडांची मुळे पाणी घेऊ लागली, की कॅनॉलमधील पाण्याची पातळी खाली जाऊ लागते. पिकाला पाण्याची त्वरित गरज असल्याचा अॅलर्ट सेन्सर्सद्वारे मिळतो. संगणक त्याची नोंद घेतो. त्यानुसार ‘ड्रीप अॅटोमेशन’द्वारे सिंचन सुरू केले जाते.

सेन्सर्स सांगतात पाण्याची गरज
कोकोपीट असलेल्या कंनेटरमध्ये जिथे चेरी टोमॅटोची झाडे असतात, त्याच्या बाजूला छोटे कॅनॉल (खोलगट भाग), टेन्शिओमीटर व सेन्सर्स अशी यंत्रणा असते. . झाडांची मुळे पाणी घेऊ लागली, की कॅनॉलमधील पाण्याची पातळी खाली जाऊ लागते. पिकाला पाण्याची त्वरित गरज असल्याचा अॅलर्ट सेन्सर्सद्वारे मिळतो. संगणक त्याची नोंद घेतो. त्यानुसार ‘ड्रीप अॅटोमेशन’द्वारे सिंचन सुरू केले जाते.

टॅग्स

फोटो गॅलरी

सत्तर हजार एकरांवर पॉलिहाउसेस, सर्व उत्पादन रसायन अंशमुक्त
गुरुवार, 2 ऑगस्ट 2018

कृषिप्रधान स्पेनचा जगात दबदबा
आधुनिक तंत्रज्ञान, गुणवत्तापूर्ण उत्पादन, पिकांसह अन्नद्रव्ये, माती, पाणी यांचा सूक्ष्म अभ्यास, रासायनिक अवशेषमुक्त शेती पद्धती या वैशिष्ट्यांच्या जोरावर या देशाने आपल्या उत्पादनांचा जागतिक बाजारपेठेत दबदबा तयार केला आहे. भारताला त्याच्याकडून घेण्यासारखे खूप आहे. तिकडची पीक पद्धती, हवामान, माती, भौगोलिकता आदी बाबी भारताशी बऱ्याचअंशी मिळत्याजुळत्या आहेत.

कृषिप्रधान स्पेनचा जगात दबदबा
आधुनिक तंत्रज्ञान, गुणवत्तापूर्ण उत्पादन, पिकांसह अन्नद्रव्ये, माती, पाणी यांचा सूक्ष्म अभ्यास, रासायनिक अवशेषमुक्त शेती पद्धती या वैशिष्ट्यांच्या जोरावर या देशाने आपल्या उत्पादनांचा जागतिक बाजारपेठेत दबदबा तयार केला आहे. भारताला त्याच्याकडून घेण्यासारखे खूप आहे. तिकडची पीक पद्धती, हवामान, माती, भौगोलिकता आदी बाबी भारताशी बऱ्याचअंशी मिळत्याजुळत्या आहेत.

टॅग्स

फोटो गॅलरी

भारताला 'बीजी थ्री’कापसाची अद्याप प्रतिक्षाच
बुधवार, 20 जून 2018

भारतात बीटी कापसातील ‘बीजी टू’ हे तंत्रज्ञान गुलाबी बोंडअळीप्रति निष्प्रभ झाले आहे. शेतकरी आणि कापूस उद्योगाला ‘बीजी थ्री’ किंवा तत्सम तंत्रज्ञानाची प्रतीक्षा आहे. अमेरिका, आॅस्ट्रेलियासारख्या कापूस उत्पादक देशांमध्ये असे तंत्रज्ञान उपलब्ध झाले आहे. अळीवर्गीय किडी, तणनाशके, सूत्रकृमी आदींना प्रतिकारक असे विविध गुणधर्म एकाच वाणात आणून पीक संरक्षणाचे संपूर्ण पॅकेजच देण्याचे दावे किंवा प्रयत्न नव्या तंत्रज्ञानातून केला जात आहे.

भारतात बीटी कापसातील ‘बीजी टू’ हे तंत्रज्ञान गुलाबी बोंडअळीप्रति निष्प्रभ झाले आहे. शेतकरी आणि कापूस उद्योगाला ‘बीजी थ्री’ किंवा तत्सम तंत्रज्ञानाची प्रतीक्षा आहे. अमेरिका, आॅस्ट्रेलियासारख्या कापूस उत्पादक देशांमध्ये असे तंत्रज्ञान उपलब्ध झाले आहे. अळीवर्गीय किडी, तणनाशके, सूत्रकृमी आदींना प्रतिकारक असे विविध गुणधर्म एकाच वाणात आणून पीक संरक्षणाचे संपूर्ण पॅकेजच देण्याचे दावे किंवा प्रयत्न नव्या तंत्रज्ञानातून केला जात आहे.

टॅग्स

फोटो गॅलरी

मातीला कर्बश्रीमंत करणारी भिडे यांची टेरेस शेती
मंगळवार, 5 जून 2018

टेरा प्रेटा माती तयार होऊ शकते भारतातही

व्यवसायाने चार्टर्ड अकाउंटंट व पुणे येथील महाराष्ट्र वृक्ष संवर्धिनी संस्थेचे कार्याध्यक्ष अशी जबाबदारी सांभाळणारे सुनील भिडे निसर्गवेडे आहेत. अनेक जंगले, देवरायांमधून ते हिंडले आहेत. ‘टेरेस गार्डनिंग’ विषयातील २५ ते ३० वर्षांचा अनुभव असणाऱ्या भिडे यांचा अॅमेझॉन खोऱ्यातील टेरा प्रेटा माती व तेथील शेती पद्धतीवर गाढा अभ्यास आहे. अत्यंत सुपीक, निरोगी व सेंद्रिय कर्बाने भरपूर अशी ही माती भारतीय शेतकरीही तयार करू शकतो. हीच माती त्याला भविष्यात तारू शकते, असे ते म्हणतात.

टेरा प्रेटा माती तयार होऊ शकते भारतातही

व्यवसायाने चार्टर्ड अकाउंटंट व पुणे येथील महाराष्ट्र वृक्ष संवर्धिनी संस्थेचे कार्याध्यक्ष अशी जबाबदारी सांभाळणारे सुनील भिडे निसर्गवेडे आहेत. अनेक जंगले, देवरायांमधून ते हिंडले आहेत. ‘टेरेस गार्डनिंग’ विषयातील २५ ते ३० वर्षांचा अनुभव असणाऱ्या भिडे यांचा अॅमेझॉन खोऱ्यातील टेरा प्रेटा माती व तेथील शेती पद्धतीवर गाढा अभ्यास आहे. अत्यंत सुपीक, निरोगी व सेंद्रिय कर्बाने भरपूर अशी ही माती भारतीय शेतकरीही तयार करू शकतो. हीच माती त्याला भविष्यात तारू शकते, असे ते म्हणतात.

टॅग्स

फोटो गॅलरी

उसाचा तब्बल ११ वा खोडवा !!
बुधवार, 25 एप्रिल 2018

गेल्या बारा वर्षांत उसाचे पाचट एकदाही जाळलेले नाही. कुट्टी करून तर काही वेळा अखंड जागेवर पसरवून ते कुजवले जाते. गेल्या वर्षी पाण्याची समस्या उदभवली. मात्र सर्वत्र पाचटाचा थर असल्याने ऊस वाचला. -उदयसिंह मोरे पाटील

गेल्या बारा वर्षांत उसाचे पाचट एकदाही जाळलेले नाही. कुट्टी करून तर काही वेळा अखंड जागेवर पसरवून ते कुजवले जाते. गेल्या वर्षी पाण्याची समस्या उदभवली. मात्र सर्वत्र पाचटाचा थर असल्याने ऊस वाचला. -उदयसिंह मोरे पाटील

टॅग्स

फोटो गॅलरी

समाजकारणासह प्रयोगशील शेतीचा व्यासंग जपलेला एेंशी वर्षांचा तरुण
शुक्रवार, 13 एप्रिल 2018

मावकर यांचे तंदुरुस्त आरोग्य
वयाच्या एेंशीतही मावकर यांची उर्जा आणि ठणठणीत प्रकृती तरुणांना लाजवेल अशीच अाहे. सकाळी प्राणायाम व अन्य योगासने नियमाने करतात. कसलेही व्यसन नाही. क्वचितप्रसंगी होटेलचा अपवाद वगळता घरचेच अन्न सेवन करण्यावर भर असतो. आजही शेती उपक्रम, मेळावे आदींसाठी बसने प्रवास करतात. प्रत्येकवेळी जेवणाचा डबा सोबत ठेवायचा हा रिवाज कित्येक वर्षांपासून जपला आहे.

मावकर यांचे तंदुरुस्त आरोग्य
वयाच्या एेंशीतही मावकर यांची उर्जा आणि ठणठणीत प्रकृती तरुणांना लाजवेल अशीच अाहे. सकाळी प्राणायाम व अन्य योगासने नियमाने करतात. कसलेही व्यसन नाही. क्वचितप्रसंगी होटेलचा अपवाद वगळता घरचेच अन्न सेवन करण्यावर भर असतो. आजही शेती उपक्रम, मेळावे आदींसाठी बसने प्रवास करतात. प्रत्येकवेळी जेवणाचा डबा सोबत ठेवायचा हा रिवाज कित्येक वर्षांपासून जपला आहे.

टॅग्स

फोटो गॅलरी