मंदार मुंडले | Agrowon

मंदार मुंडले

Picture: 
काळीमिरीच्या वेली आधारवृक्षांवर व्यवस्थित चढवून घ्याव्यात.

‘रेसिड्यू फ्री’ शेतमालासाठी उभारली थेट ग्राहक बाजारपेठ
मंगळवार, 18 डिसेंबर 2018

शेतकरी समृद्ध, संपन्न होईल  
श्रीरंग सुपनेकर म्हणतात की माल पिकवणार शेतकरी आणि दर ठरवणार व्यापारी अशी आजची स्थिती आहे. शेतकऱ्याला कष्टाचे मोल मिळत नाही. रेसिड्यू फ्री मालाला फार मोठी मागणी आहे. तुलनेने तुटवडा जास्त आहे. हीच आम्हा शेतकऱ्यांसाठी प्रचंड मोठी संधी आहे. अनेक वर्षांच्या अनुभवातून आत्मविश्‍वासपूर्वक सांगावेसे वाटते. की पिकांत विविधता ठेवली, पुरवठ्यात सातत्य ठेवले व शेतकऱ्यांनी एकत्र येऊन काम केले तर पुणेच काय, मुंबई किंवा अन्य महानगरांच्या ग्राहक बाजारपेठाही आपल्या कवेत येतील. त्यातून शेतकरी समृद्ध, संपन्न होईल. 

शेतकरी समृद्ध, संपन्न होईल  
श्रीरंग सुपनेकर म्हणतात की माल पिकवणार शेतकरी आणि दर ठरवणार व्यापारी अशी आजची स्थिती आहे. शेतकऱ्याला कष्टाचे मोल मिळत नाही. रेसिड्यू फ्री मालाला फार मोठी मागणी आहे. तुलनेने तुटवडा जास्त आहे. हीच आम्हा शेतकऱ्यांसाठी प्रचंड मोठी संधी आहे. अनेक वर्षांच्या अनुभवातून आत्मविश्‍वासपूर्वक सांगावेसे वाटते. की पिकांत विविधता ठेवली, पुरवठ्यात सातत्य ठेवले व शेतकऱ्यांनी एकत्र येऊन काम केले तर पुणेच काय, मुंबई किंवा अन्य महानगरांच्या ग्राहक बाजारपेठाही आपल्या कवेत येतील. त्यातून शेतकरी समृद्ध, संपन्न होईल. 

टॅग्स

फोटो गॅलरी

‘सह्याद्री’ च्या शिवारात हवामान अाधारित ‘प्रिसीजन फार्मिंग’
सोमवार, 22 ऑक्टोबर 2018

अत्याधुनिक संगणकीय, उपग्रह व डिजिटल या प्रणाली तंत्रज्ञानाद्वारे शेतीतील समस्या कमी करण्याचे प्रयत्न सर्वत्र होत आहेत. मोहाडी (जि. नाशिक) येथील ‘सह्याद्री शेतकरी उत्पादक कंपनी’च्या द्राक्ष बागायतदार सदस्यांनी अशाच प्रणालीचा आधार घेत ‘प्रीसिजन फार्मिंग’ (काटेकोर शेती)चा आदर्श घडवला आहेत. व्यवस्थापन प्रभावी, अचूक करण्यासह खर्चात बचत करून शेती अधिक सूकर करण्याचा त्यांचा हा प्रयत्न आहे. नऊ स्वयंचलित हवामान केंद्रे उभारत या शेतकरी कंपनीने देशात वेगळा आदर्शही निर्माण केला आहे.

अत्याधुनिक संगणकीय, उपग्रह व डिजिटल या प्रणाली तंत्रज्ञानाद्वारे शेतीतील समस्या कमी करण्याचे प्रयत्न सर्वत्र होत आहेत. मोहाडी (जि. नाशिक) येथील ‘सह्याद्री शेतकरी उत्पादक कंपनी’च्या द्राक्ष बागायतदार सदस्यांनी अशाच प्रणालीचा आधार घेत ‘प्रीसिजन फार्मिंग’ (काटेकोर शेती)चा आदर्श घडवला आहेत. व्यवस्थापन प्रभावी, अचूक करण्यासह खर्चात बचत करून शेती अधिक सूकर करण्याचा त्यांचा हा प्रयत्न आहे. नऊ स्वयंचलित हवामान केंद्रे उभारत या शेतकरी कंपनीने देशात वेगळा आदर्शही निर्माण केला आहे.

टॅग्स

फोटो गॅलरी

अमेरिकन फॉल आर्मी वर्मचा उसावरही हल्ला !
मंगळवार, 9 ऑक्टोबर 2018

पुणे ः अमेरिकन फॉल आर्मी वर्म (स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा) या नव्या किडीने महाराष्ट्रात मका पिकाद्वारे शिरकाव करीत पुढील संकटाची चाहूल दिली. त्याहून धक्कादायक बाब म्हणजे महाराष्ट्राचे सर्वांत महत्त्वाचे पीक असलेल्या ऊस पिकातही या अळीने आपला मोर्चा वळवला असून, उसाची पाने फस्त करण्यास सुरवात केली आहे. हुमणी किडीसह विविध समस्यांमुळे आधीच त्रस्त असलेल्या ऊस उत्पादकांसाठी ही धोक्याची मोठी घंटाच मानली जात आहे. 

पुणे ः अमेरिकन फॉल आर्मी वर्म (स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा) या नव्या किडीने महाराष्ट्रात मका पिकाद्वारे शिरकाव करीत पुढील संकटाची चाहूल दिली. त्याहून धक्कादायक बाब म्हणजे महाराष्ट्राचे सर्वांत महत्त्वाचे पीक असलेल्या ऊस पिकातही या अळीने आपला मोर्चा वळवला असून, उसाची पाने फस्त करण्यास सुरवात केली आहे. हुमणी किडीसह विविध समस्यांमुळे आधीच त्रस्त असलेल्या ऊस उत्पादकांसाठी ही धोक्याची मोठी घंटाच मानली जात आहे. 

टॅग्स

उच्च तंत्रज्ञानाचे ‘ड्रोन्स’ फुलवणार महाराष्ट्राची शेती
बुधवार, 29 ऑगस्ट 2018

पुणे ः भारतीय शास्त्रज्ञांनी विकसित केलेल्या व अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने परिपूर्ण असलेल्या ‘ड्रोन्स’चा वापर लवकरच महाराष्ट्रातील शेतीत सुरू होणार आहे. पीकनिहाय पेरक्षेत्र मोजणी, अपेक्षित उत्पादनाचा अंदाज, गारपीट, पीक नुकसान क्षेत्र मोजणी, पिकांवरील रोगांचे पूर्वानुमान, त्याचे अचूक निदान व उपाय यासह विविध वृक्षांच्या बियांचे अचूक रोपण व त्याद्वारे वनवृद्धी आदी विविध कारणांसाठी त्याचा वापर करण्यात येणार आहे. 

पुणे ः भारतीय शास्त्रज्ञांनी विकसित केलेल्या व अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने परिपूर्ण असलेल्या ‘ड्रोन्स’चा वापर लवकरच महाराष्ट्रातील शेतीत सुरू होणार आहे. पीकनिहाय पेरक्षेत्र मोजणी, अपेक्षित उत्पादनाचा अंदाज, गारपीट, पीक नुकसान क्षेत्र मोजणी, पिकांवरील रोगांचे पूर्वानुमान, त्याचे अचूक निदान व उपाय यासह विविध वृक्षांच्या बियांचे अचूक रोपण व त्याद्वारे वनवृद्धी आदी विविध कारणांसाठी त्याचा वापर करण्यात येणार आहे. 

टॅग्स

वर्षभर १५ भाजीपाल्यांसह फळबागांची सेंद्रिय प्रमाणीत शेती
शनिवार, 18 ऑगस्ट 2018

कराळे म्हणतात

  • शेतकरी जे पिकवतो त्याच्या उत्पादनाला जगात अजूनतरी पर्याय निर्माण झालेला नाही. बिगर मातीची शेती नाही. त्यामुळे शेतीचे भवितव्य मोठे आहे. शेतकऱ्यांनी अजिबात निराश होऊ नये.
  • ‘मार्केटिंग सिस्टीम’ शेतकऱ्याच्या हाती नाही. ती त्याच्या हाती आल्यास आर्थिक कमजोरीतून तो बाहेर येण्यास मदत होईल.

कराळे म्हणतात

  • शेतकरी जे पिकवतो त्याच्या उत्पादनाला जगात अजूनतरी पर्याय निर्माण झालेला नाही. बिगर मातीची शेती नाही. त्यामुळे शेतीचे भवितव्य मोठे आहे. शेतकऱ्यांनी अजिबात निराश होऊ नये.
  • ‘मार्केटिंग सिस्टीम’ शेतकऱ्याच्या हाती नाही. ती त्याच्या हाती आल्यास आर्थिक कमजोरीतून तो बाहेर येण्यास मदत होईल.
टॅग्स

फोटो गॅलरी

स्पनेच्या या शेतीत मित्रकिटकांच्या आधारेच पीक संरक्षण
बुधवार, 8 ऑगस्ट 2018

केवळ मित्रकिटकांचीच सत्ता
मुर्सिया भागातील ग्रीनहाउसमधील लाल मिरची असो की अल्मेरियातील लोला यांचा टोमॅटो, मिरचीचा प्लॉट असो तेथे कोणत्या ना कोणत्या झाडाला लावलेले मित्रकीटक असलेले सॅशे, बॉक्सेस, बाजूला ठेवलेल्या बॉटल्स पाहायला मिळाल्या. मित्रकीटकांचा मुबलक वापर करून कीटकनाशकांची गरज  जवळपास संपवली आहे.

केवळ मित्रकिटकांचीच सत्ता
मुर्सिया भागातील ग्रीनहाउसमधील लाल मिरची असो की अल्मेरियातील लोला यांचा टोमॅटो, मिरचीचा प्लॉट असो तेथे कोणत्या ना कोणत्या झाडाला लावलेले मित्रकीटक असलेले सॅशे, बॉक्सेस, बाजूला ठेवलेल्या बॉटल्स पाहायला मिळाल्या. मित्रकीटकांचा मुबलक वापर करून कीटकनाशकांची गरज  जवळपास संपवली आहे.

टॅग्स

फोटो गॅलरी

‘रेसिड्यू फ्री’ वजनदार मिरची, ‘प्रिसिजन फार्मिंग’चा नमुना
मंगळवार, 7 ऑगस्ट 2018

वजनदार मिरची
इथल्या प्लाॅटमधील रंगीत मिरची आकाराने मोठी, आकर्षक लाल व वजनदार होती. त्यात पोकळपणा कुठेही नव्हता. प्रत्येक मिरचीचे वजन २०० ते ३०० ग्रॅमपेक्षा कमी नसावे असाच सूर शेतकऱ्यांनी व्यक्त केला.
 

वजनदार मिरची
इथल्या प्लाॅटमधील रंगीत मिरची आकाराने मोठी, आकर्षक लाल व वजनदार होती. त्यात पोकळपणा कुठेही नव्हता. प्रत्येक मिरचीचे वजन २०० ते ३०० ग्रॅमपेक्षा कमी नसावे असाच सूर शेतकऱ्यांनी व्यक्त केला.
 

टॅग्स

फोटो गॅलरी

फ्रेश, सॅलड, ज्यूसनिर्मितीसाठी डाळिंबाच्या खास जाती
रविवार, 5 ऑगस्ट 2018

शेतकऱ्यांचा जणू परिसंवाद
या दौऱ्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे अभ्यासू शेतकऱ्यांचा सहभाग. तेथील तंत्रज्ञानाचे सूक्ष्म बारकावे ते टिपायचे. चपखल प्रश्न विचारायचे. नोटस लिहायचे. तेथील शेतकरी, कंसल्टंट यांच्यासोबत संवाद नव्हे तर दररोज शास्त्रीय परिसंवादच सुरू अाहे, अशीच अनुभूती यायची. सारंग काळे, गणेश मोरे, अश्विनकुमार भोसले, रमेश बामणे, राहुल ठाकरे, समीर कुबडे, सुरेश एकुंडे, एन. डी. पाटील-पिलीवकर, रामेश्वर थोरात, भरत अहेर, परीक्षित ढोकरे, ब्रह्मा जाधव यांचा दौऱ्यात समावेश राहिला.

शेतकऱ्यांचा जणू परिसंवाद
या दौऱ्याचे वैशिष्ट्य म्हणजे अभ्यासू शेतकऱ्यांचा सहभाग. तेथील तंत्रज्ञानाचे सूक्ष्म बारकावे ते टिपायचे. चपखल प्रश्न विचारायचे. नोटस लिहायचे. तेथील शेतकरी, कंसल्टंट यांच्यासोबत संवाद नव्हे तर दररोज शास्त्रीय परिसंवादच सुरू अाहे, अशीच अनुभूती यायची. सारंग काळे, गणेश मोरे, अश्विनकुमार भोसले, रमेश बामणे, राहुल ठाकरे, समीर कुबडे, सुरेश एकुंडे, एन. डी. पाटील-पिलीवकर, रामेश्वर थोरात, भरत अहेर, परीक्षित ढोकरे, ब्रह्मा जाधव यांचा दौऱ्यात समावेश राहिला.

टॅग्स

फोटो गॅलरी

पेटेंडेट द्राक्षवाण, अन्नद्रव्ये, रसायनांचा काटेकोर वापर
शनिवार, 4 ऑगस्ट 2018

पेटेंटेड जातींची गरज
दौऱ्यात सहभागी प्रयोगशील शेतकरी गणेश मोरे म्हणाले की आपल्याकडे थॉमसन वाणावर अधिक भर आहे. त्याला ‘नॅचरल थिनिंग’ मिळत नाही. स्पेनमधील द्राक्षजाती पेटेंटेड आहेत. त्यांना ‘नॅचरल थिनिंग’ असल्याने ते स्वतंत्र करण्याची गरज भासत नाही. मण्यांचा आकार वाढवण्यासाठी ‘स्प्रे’ घेतले जात नाहीत. त्यामुळे मजुरी, पैसा यांची बचत होते. इटालीयासारख्या बिया असलेले वाण देशाची स्थानिक गरज अोळखून घेतात. अन्य देशांतील पेटेंटेड जाती भारतात आणणे ही काळाची गरज झाली आहे.
 

पेटेंटेड जातींची गरज
दौऱ्यात सहभागी प्रयोगशील शेतकरी गणेश मोरे म्हणाले की आपल्याकडे थॉमसन वाणावर अधिक भर आहे. त्याला ‘नॅचरल थिनिंग’ मिळत नाही. स्पेनमधील द्राक्षजाती पेटेंटेड आहेत. त्यांना ‘नॅचरल थिनिंग’ असल्याने ते स्वतंत्र करण्याची गरज भासत नाही. मण्यांचा आकार वाढवण्यासाठी ‘स्प्रे’ घेतले जात नाहीत. त्यामुळे मजुरी, पैसा यांची बचत होते. इटालीयासारख्या बिया असलेले वाण देशाची स्थानिक गरज अोळखून घेतात. अन्य देशांतील पेटेंटेड जाती भारतात आणणे ही काळाची गरज झाली आहे.
 

टॅग्स

फोटो गॅलरी

मातीचे नैसर्गिक निर्जंतुकीकरण, सेन्सर्स सांगतात पाण्याची गरज
शुक्रवार, 3 ऑगस्ट 2018

सेन्सर्स सांगतात पाण्याची गरज
कोकोपीट असलेल्या कंनेटरमध्ये जिथे चेरी टोमॅटोची झाडे असतात, त्याच्या बाजूला छोटे कॅनॉल (खोलगट भाग), टेन्शिओमीटर व सेन्सर्स अशी यंत्रणा असते. . झाडांची मुळे पाणी घेऊ लागली, की कॅनॉलमधील पाण्याची पातळी खाली जाऊ लागते. पिकाला पाण्याची त्वरित गरज असल्याचा अॅलर्ट सेन्सर्सद्वारे मिळतो. संगणक त्याची नोंद घेतो. त्यानुसार ‘ड्रीप अॅटोमेशन’द्वारे सिंचन सुरू केले जाते.

सेन्सर्स सांगतात पाण्याची गरज
कोकोपीट असलेल्या कंनेटरमध्ये जिथे चेरी टोमॅटोची झाडे असतात, त्याच्या बाजूला छोटे कॅनॉल (खोलगट भाग), टेन्शिओमीटर व सेन्सर्स अशी यंत्रणा असते. . झाडांची मुळे पाणी घेऊ लागली, की कॅनॉलमधील पाण्याची पातळी खाली जाऊ लागते. पिकाला पाण्याची त्वरित गरज असल्याचा अॅलर्ट सेन्सर्सद्वारे मिळतो. संगणक त्याची नोंद घेतो. त्यानुसार ‘ड्रीप अॅटोमेशन’द्वारे सिंचन सुरू केले जाते.

टॅग्स

फोटो गॅलरी