- (प्रतिनिधी)

12 धरणे अद्यापही कोरडी
पाणलोट क्षेत्रात अत्यल्प पाऊस झाल्याने राज्यातील 12 धरणे अद्यापही कोरडी आहेत. यामध्ये घोड (पुणे), उजनी (सोलापूर), जायकवाडी (औरंगाबाद), सिद्धेश्‍वर व दुधना (परभणी), माजलगाव व मांजरा (बीड), तेरणा व कोळेगाव (उस्मानाबाद), पेनटाकळी व खडकपूर्णा (बुलडाणा) व तिसगाव (नाशिक) या धरणांचा समावेश आहे.

पुणे - गेल्या आठवडाभरात झालेल्या मुसळधार पावसाने राज्यातील एकूण पाणीसाठ्यात तीन हजार 897 दशलक्ष घनमीटर म्हणजेच 11 टक्‍क्‍यांनी वाढ झाली आहे. मोठे, मध्यम व लघु क्षमतेच्या सर्व दोन हजार 270 धरणांमध्ये सध्या एकूण 12 हजार 946 दशलक्ष घनमीटर (35 टक्के) पाणीसाठा झाला आहे. हा पाणीसाठा उन्हाळ्यापूर्वीच्या म्हणजेच 20 मार्चदरम्यानच्या पाणीसाठ्याएवढा आहे.

गेल्या वर्षी जून व जुलैमध्ये राज्यातील पाणीसाठ्यात 26 टक्‍क्‍यांनी वाढ होऊन तो 52 टक्‍क्‍यांवर पोचला होता. मात्र माघारीचा मॉन्सून न बरसल्याने सप्टेंबरअखेर एकूण पाणीसाठ्यात 86 टक्‍क्‍यांपर्यंतच वाढ झाली होती. त्यानंतर पाणीसाठ्यात घट होऊन मे 2012 अखेर तो 16 टक्‍क्‍यांपर्यंत कमी झाला होता. यानंतर गेल्या दोन महिन्यांत पाणीसाठ्यात 19 टक्‍क्‍यांनी वाढ झाली आहे. यापैकी 11 टक्के वाढ ही गेल्या आठ दिवसांतील आहे.

विदर्भ, पश्‍चिम घाटमाथा व मध्य महाराष्ट्रातील घाटालगतच्या धरणक्षेत्रांत गेल्या आठ दिवसांत जोरदार पाऊस झाला. यामुळे नागपूर, अमरावती विभागांबरोबरच कोल्हापूरपासून नाशिकपर्यंतच्या बहुतेक सर्व धरणांच्या जलसाठ्यात लक्षणीय वाढ झाली आहे. कवडास (ठाणे), गुंजवणी (पुणे), राधानगरी (कोल्हापूर) व मोडकसागर (मुंबई) ही चार धरणे 95 ते 100 टक्के भरली आहेत. याशिवाय आणखी सात धरणे भरण्याच्या मार्गावर आहेत.

पुणे जिल्ह्यातील पिंपळगाव जोगे व येडगाव धरणांना या पावसाने संजीवनी दिली असून पुणे शहराला पाणीपुरवठा करणाऱ्या सर्व धरणांमध्ये मोठ्या प्रमाणात पाण्याची आवक झाली आहे. राज्यातील 49 मोठी धरणे 10 ते 50 टक्के आणि 21 धरणे 50 ते 75 टक्के भरली आहेत.

मराठवाड्यात गेल्या पंधरा दिवसांत फारसा पाऊस न पडल्याने धरणांच्या पाणीसाठ्यात विशेष वाढ झालेली नाही. नांदेडमधील पैनगंगा व विष्णुपुरी या दोन धरणांचा अपवाद वगळता जायकवाडीसह मराठवाड्यातील सर्व जलाशयांनी तळ गाठला आहे. या धरणांमार्फत होणारा पाणीपुरवठा गेल्या काही आठवड्यांपासून पूर्णपणे बंद आहे. विभागात गेल्या महिनाभरात फक्त तीन टक्के पाणीसाठा वाढला असून सध्या केवळ नऊ टक्के पाणी शिल्लक आहे.

विभागनिहाय पाणीसाठा (टक्के)
विभाग --- 1 जून --- 1 जुलै --- 2 ऑगस्ट
कोकण --- 29 --- 28 --- 68
मराठवाडा --- 7 --- 6 --- 9
नागपूर --- 23 --- 20 --- 36
अमरावती --- 16 --- 19 --- 40
नाशिक --- 7 --- 8 --- 24
पुणे --- 11 --- 9 --- 40
इतर धरणे --- 28 --- 21 --- 55
एकूण --- 15 --- 13 --- 35

- मोठ्या धरणांची स्थिती
पाणीसाठा (टक्के) --- धरणांची संख्या
0 --- 12
0 ते 10 --- 6
10 ते 25 --- 12
25 ते 50 --- 37
50 ते 75 --- 21
75 ते 90 --- 7
90 ते 100 --- 4

- जलसाठ्यात मोठी वाढ झालेली धरणे
धरण --- सध्याचा जलसाठा दशलक्ष घनमीटर - टक्केवारी --- आठवड्यातील वाढ (टक्के)
कोयना --- 1664 --- 59 --- 20
वारणा ---- 583 --- 75 --- 21
दूधगंगा --- 404 --- 59 --- 18
भाटघर --- 348 --- 52 --- 23
राधानगरी --- 216 --- 98 --- 23
मुळशी --- 264 --- 50 --- 25
आंध्रा --- 157 --- 46 --- 12
मुळा --- 182 --- 30 --- 16
भंडारदरा --- 169 --- 56 --- 20
चणकापूर --- 30 --- 39 --- 30
हातनूर --- 127 --- 50 --- 15
पानशेत --- 131 --- 43 --- 21
डिंभे --- 120 --- 34 --- 19
वरसगाव --- 141 --- 39 --- 23
खडकवासला --- 50 --- 89 --- 45
पवना --- 121 --- 50 --- 15
चासकमान --- 118 --- 55 --- 35
वीर --- 128 --- 48 --- 36
कन्हेर --- 99 --- 36 --- 24
उरमोडी --- 205 --- 75 --- 15
तारळी --- 109 --- 66 --- 24
धोम बलकवडी --- 66 --- 59 --- 32
दारणा --- 173 --- 86 --- 39
गंगापूर --- 55 --- 35 --- 16
मुकणे --- 41 --- 20 --- 13
भावली --- 34 --- 83 --- 24
वाघाड --- 21 --- 30 --- 25
इटियाडोह --- 171 --- 54 --- 13
पूस --- 80 --- 88 --- 20
शिरपूर --- 69 --- 36 --- 18
पुजारीटोला --- 33 --- 67 --- 47
दिना --- 32 --- 47 --- 26
वेणा (नांद) --- 28 --- 53 --- 34
अरुणावती --- 110 --- 65 --- 10
वाण --- 63 --- 77 --- 29