http://72.78.249.126/Agrowon/agrogarden.htm agrogardenagrowon.com © CopyRight Agrowon2011 en-US 3/12/2011 1:41:33 PM 60 htttp://www.agrowon.com http://72.78.249.126/Agrowon/images/logo.gif 253 64 http://72.78.249.126/Agrowon/20110313/5027302748687040704.htm <img align="left" alt="रचना बागेची..." border="0" height="86" src="http://72.78.249.126/Agrowon/20110312/images/5396805831061150904/4700977240902032676_Thumb.jpg" style="z-index: 100;left: 0px; position: absolute; top: 0px;padding-right:10px;" width="130" />उद्यान परिसर रचना करताना वृक्ष, झुडूप, वेली, हिरवळ, निवडुंग, रसाळ वनस्पती व हंगामी फुलझाडे यांचा विचार प्रामुख्याने केला जातो. उपलब्ध जागेमध्ये सर्व वनस्पतींचा त्यांच्या वैशिष्ट्याप्रमाणे वापर केला जातो. त्यामुळे त्या जागेला चांगले स्वरूप प्राप्त होते. वृक्ष - सप्तपर्णी, आंबा, जॅकेरांडा, बूच, सिल्व्हर ओक, ऑस्ट्रेलियन बॉटल ब्रश, बदाम इ. वृक्षांमध्ये त्यांच्या उंचीवरून त्यांचे वर्गीकरण केले जाते. अशाचप्रकारे वृक्षांमध्ये पानगळ होणारे वृक्ष व सदाहरित वृक्ष असे दोन प्रकार पडतात. ज्या झाडांची विशिष्ट हंगामात पानगळ होते (उन्हाळ्यात/ हिवाळ्यात) अशा वृक्षांना पानगळ होणारी वृक्ष असे म्हणतात. उदा. गुलमोहर, कॅशिआ, रेनिजेरा इ. दुसरा प्रकार म्हणजे सदाहरित वृक्ष जे वृक्ष हे वर्षभर हिरवेगार असतात. त्याची पानगळ होत नाही. उदा. आंबा, नीम, सप्तपर्णी इ. परिसर रचनेमध्ये वृक्षाची लागवड ही गरजेनुसार व आवडीनुसार करावी. परिसर रचनेमध्ये वृक्षांची लागवड ही सावलीसाठी, रंगबिरंगी फुलांसाठी, सुंदर पानांसाठी अशा विविध गोष्टींसाठी केली जाते. --- Sun,13 Mar 2011 5:30:0 +0550 http://72.78.249.126/Agrowon/20110313/5027302748687040704.htm <img align="left" alt="रचना बागेची..." border="0" height="86" src="http://72.78.249.126/Agrowon/20110312/images/5396805831061150904/4658910915621517728_Thumb.jpg" style="z-index: 100;left: 0px; position: absolute; top: 0px;padding-right:10px;" width="130" />उद्यान परिसर रचना करताना वृक्ष, झुडूप, वेली, हिरवळ, निवडुंग, रसाळ वनस्पती व हंगामी फुलझाडे यांचा विचार प्रामुख्याने केला जातो. उपलब्ध जागेमध्ये सर्व वनस्पतींचा त्यांच्या वैशिष्ट्याप्रमाणे वापर केला जातो. त्यामुळे त्या जागेला चांगले स्वरूप प्राप्त होते. वृक्ष - सप्तपर्णी, आंबा, जॅकेरांडा, बूच, सिल्व्हर ओक, ऑस्ट्रेलियन बॉटल ब्रश, बदाम इ. वृक्षांमध्ये त्यांच्या उंचीवरून त्यांचे वर्गीकरण केले जाते. अशाचप्रकारे वृक्षांमध्ये पानगळ होणारे वृक्ष व सदाहरित वृक्ष असे दोन प्रकार पडतात. ज्या झाडांची विशिष्ट हंगामात पानगळ होते (उन्हाळ्यात/ हिवाळ्यात) अशा वृक्षांना पानगळ होणारी वृक्ष असे म्हणतात. उदा. गुलमोहर, कॅशिआ, रेनिजेरा इ. दुसरा प्रकार म्हणजे सदाहरित वृक्ष जे वृक्ष हे वर्षभर हिरवेगार असतात. त्याची पानगळ होत नाही. उदा. आंबा, नीम, सप्तपर्णी इ. परिसर रचनेमध्ये वृक्षाची लागवड ही गरजेनुसार व आवडीनुसार करावी. परिसर रचनेमध्ये वृक्षांची लागवड ही सावलीसाठी, रंगबिरंगी फुलांसाठी, सुंदर पानांसाठी अशा विविध गोष्टींसाठी केली जाते. --- Sun,13 Mar 2011 5:30:0 +0550 http://72.78.249.126/Agrowon/20101114/4617119626333696803.htm आपण छाटणीनंतर झाडांचे योग्य व्यवस्थापन केले असल्यास लवकरच झाडांवर लहानशा काळ्या दिसू लागल्या असतील. हायब्रीड टी वर्गातील गुलाबांवर बव्हंशी एका दांडीवर एकच फूल आढळते परंतु कधी कधी एकाच दांडीवर तीन ते चार कळ्या समूहाने आढळतात. आपण बाजारात विकण्यासाठी वा प्रदर्शनामधील स्पर्धेत भाग घेण्यासाठी फुले घेऊ इच्छित असाल तर अशा समूहातील एकच जोरकस वाढणारी कळी ठेवून उर्वरित कळ्या खुडून टाकाव्यात. असे केल्याने त्या दांडीमधील पोषण एकाच कळीकडे एकवटून फुले मोठी मिळतील. या क्रियेला "डिसबडिंग' म्हणतात. कळ्या अगदी लहान असतानाच "डिसबडिंग' करावे नाहीतर त्याचे व्रण मागे राहतात. उशिरा डिसबडिंग केलेल्या फुलांचा दर्जा चांगला राहत नाही, त्यामुळे ही फुले स्पर्धेत मागे पडतात. फ्लोरिबन्डा वा मिनिएचर वर्गातील गुलाबामध्ये डिसबडिंग करू नये. हायब्रीड टी वर्गातील गुलाब ताटव्यात लावले असतील तर अशा ठिकाणी डिसबडिंग करू नये. शोभेच्या ताटव्यातील फुले लांब दांडीवर न कापता, फक्त वाळल्यावर खुडून टाकावीत. यामुळे फुले जरी काहीशी लहान मिळाली तरी त्यांची संख्या कित्येक पटींनी वाढून शोभेत भरच पडेल. कारण एका दांडीवर एकच फूल १२ सें.मी. व्यासाचे मिळाले. --- Sun,14 Nov 2010 5:30:0 +0550 http://72.78.249.126/Agrowon/20101111/5304369523775277878.htm पुणे - पाचवे आंतरराष्ट्रीय "लॅंडस्केप ऍण्ड गार्डनिंग एक्‍सो' प्रदर्शन उद्या (शुक्रवार)पासून येथील डेक्कन कॉलेजच्या मैदानावर सुरू होणार आहे. महापौर मोहनसिंग राजपाल यांच्या हस्ते प्रदर्शनाचे उद्‌घाटन होणार आहे. हे प्रदर्शन रविवार (ता. १४)पर्यंत सकाळी १० ते सायंकाळी सात दरम्यान नागरिकांसाठी खुले राहणार आहे.&nbsp इंडियन फ्लॉवर ऍण्ड ऑरनामेंटल प्लॅंट वेल्फेअर असोसिएशनचे अध्यक्ष एस. सराफ नकवी यांनी पत्रकार परिषदेत ही माहिती दिली. मीडिया टुडे ग्रुपचे व्यवस्थापकीय संचालक एम. बी. नकवी, सन ऍण्ड राईज बायोटेकचे महाव्यवस्थापक (ऑपरेशन) भरत भोजणे, आदिती इरिगेशनचे प्रमुख प्रमोद बलाल या वेळी उपस्थित होते. मीडिया टुडे ग्रुपच्या वतीने हे प्रदर्शन आयोजित करण्यात आले आहे. प्रदर्शनाच्या दुसऱ्या दिवसापासून "प्लॅंट, प्लेस ऍण्ड पीपल' या विषयावर दोन दिवसांची परिषद होणार आहे. सार्वजनिक ठिकाणे आणि उद्यानांचा दर्जा सुधारणे व लोकांचे राहणीमान उंचावण्यासाठी प्रयत्न करणे, हा या परिषदेचा उद्देश आहे. ""प्रदर्शनात विविध प्रकारच्या २०० दालनांचा समावेश आहे. "स्टोन आर्ट'विषयक स्वतंत्र विभाग आहे. --- Thu,11 Nov 2010 5:30:0 +0550 http://72.78.249.126/Agrowon/20101107/5269780726753016984.htm शरद गटणे मागील दोन भागांत आपण छाटणी कशी करावी आणि छाटणीसाठी कोणती हत्यारे वापरतात याची माहिती घेतली. आज आपण छाटणीनंतर गुलाबाच्या झाडाची वाढ कशी होते ते पाहणार आहोत. छाटणीपासून १५ दिवसांत झाडांवर नवीन जोमदार फूट दिसू लागेल. या वेळी जमिनीचा वरचा पाच सें.मी. थर खुरपून भुसभुशीत, मोकळा करावा. पुढे प्रत्येक दोन आठवड्यांतून एकदा जमीन खुरपून भुसभुशीत केली पाहिजे. कुंड्यांतील झाडांना मुळाच्या विस्तारासाठी सीमित जागा उपलब्ध असल्याने या वरच्या थरात मुळांचे जाळे झालेले असते. या परिस्थितीत ही मुळे खुरपणी करताना तुटून झाडांस इजा होऊ शकते. हलक्‍या हाताने कुंडीतील वरची माती भुसभुशीत करावी. छाटणीनंतर लगेच पाणी न देता जमिनीतील झाडांना दोन दिवसांनी व कुंडीतील झाडांना एक दिवसानंतर गुलाबासाठी शिफारस केलेली खतमात्रा द्यावी. कुंडीतील झाडाला दोन सपाट चहाचे चमचे तर जमिनीतील झाडाला एक सपाट टेबल स्पून एवढी खतमात्रा द्यावी. त्यानंतर पाणी द्यावे. पाणी जास्त प्रमाणात देऊ नये, नाहीतर खते जमिनीत खोलवर झिरपून जातात. त्यामुळे झाडांच्या मुळांना खते योग्य प्रमाणात उपलब्ध होत नाहीत. प्रत्येक खुरपीनंतर खत देण्याची जरुरी नाही. --- Sun,7 Nov 2010 5:30:0 +0550 http://72.78.249.126/Agrowon/20101107/5008742860920381939.htm श्रीरंग थोपटे, सांगली कांचन&nbsp - मध्यम उंचीचा हा वृक्ष आहे. गुलाबी फुले व पानांचा आकार यामुळे सर्वांनाच मोहात टाकतो. या वृक्षाच्या पाकळ्या गुलाबी, पांढऱ्या व एक पाकळी थोडीशी तांबडी असते. कांचनचा वृक्ष मध्यम उंचीचा असतो. पाने दोन खंडांत विभागलेली असतात. फुलोऱ्याच्या मंजिरा मोठ्या असतात. कांचनची पाने आकाराने आपट्यापेक्षा मोठी असतात. या वनस्पतीच्या खोडाची साल व फुले औषधात वापरतात. आपटा&nbsp - हा मध्यम उंचीचा पर्णझडी वृक्ष असतो. याचे खोड वेडेवाकडे वाढलेले असते. खोडावर भरपूर फांद्या असून, त्या जमिनीच्या दिशेने झुकलेल्या असतात. फांद्यांच्या शेंड्यांत किंवा पानांसमोर उन्हाळ्यात फुलांच्या मंजिरा येतात. फुलांच्या कळ्या टोकदार असतात. फुलांच्या पाकळ्यांचा रंग पांढरा किंवा किंचित पिवळा असतो. भारतात सर्वच जंगलांमध्ये कमी-अधिक प्रमाणात हा वृक्ष आढळून येतो. दक्षिण भारतात या वनस्पतीचा डिंक औषधांत वापरतात. खोडाची साल टॅनिन आणि रंगनिर्मितीसाठी वापरतात. सालीपासून धागे काढले जातात. या वनस्पतीचे लाकूड पांढरट बदामी, गर्द रंगाचे, गाभ्याच्या भागात कठीण असून, ते इमारत, शेती उपयोगी साधने बनविण्यासाठी वापरतात. --- Sun,7 Nov 2010 5:30:0 +0550 http://72.78.249.126/Agrowon/20101024/5732531072573973491.htm कवी प्रभाकर महाजन हे जळगावातील एक पर्यावरणवादी व्यक्तिमत्त्व. बालगीतं, बडबड गीतं, निसर्गपर कवितांमधून ते निसर्गावर अपार प्रेम व्यक्त करीत असतात. काव्यातून त्यांनी ग्रामीण जीवनशैलीचा आलेख रसिकांपुढे मांडलेला आहे. या निसर्ग प्रेमातून त्यांनी घरच्या गच्चीवर लहानशी फुलबाग फुलविली आहे. श्री. महाजन यांनी गच्चीमधील उपलब्ध जागेत कुंड्यांमध्ये विविध प्रकारचे गुलाब, शेवंती, जाई-जुई, जास्वंद, कन्हेर, निशिगंध, ब्रह्मकमळ, मोगरा, क्रोटॉन, तेरडा, जरबेरा, चांदणी ही फुलझाडे लावली आहेत. दररोज काही वेळ ते बागेत रमलेले असतात. फुलझाडे चांगल्या पद्धतीने फुलण्यासाठी वेळेवर पाणी देणे, अनावश्‍यक पानं, फांद्या काढून टाकणे, गरजेनुसार खते देणे, मातीची मशागत करतात. चहा पावडर, नारळाच्या शेंड्या, ओला कचरा कुंड्यांमध्येच ते जिरवितात. त्यामुळे सेंद्रिय खत चांगल्याप्रकारे तयार होते. फुलबागेबरोबरच त्यांनी लहानशी रोपवाटिका उभारलेली आहे. या रोपवाटिकेत चिंच, आंबा, निंब, करवंद, सीताफळ, जांभूळ, खिरणी, औदुंबर अशा बहुवर्षायू टिकाऊ, पर्यावरणास पोषक अशा रोपांचे संवर्धन केले आहे. श्री. --- Sun,24 Oct 2010 5:30:0 +0550 http://72.78.249.126/Agrowon/20101024/4697758856243466902.htm औपचारिक /अनौपचारिक उभे - सर्वसाधारणपणे निसर्गात वाढणारे वृक्ष सरळ उभ्या बुंध्याचे व चारही बाजूंनी फांद्यांचा समतोल असणारे असतात, याला औपचारिक असे म्हटले जाते तसेच ज्या झाडांचा बुंधा वाकडा आहे, त्यांस अनौपचारिक म्हटले जाते. या पद्धतीकरिता गोल कुंडी वापरावी. तिरकस उभे - आपण एखाद्या उघड्या रानात किंवा समुद्रकाठी गेलो, तर आपल्याला सगळी झाडे वाऱ्यामुळे एका बाजूला झुकलेली दिसतात. अशी बोन्साय करताना रचना असते. या पद्धतीचे बोन्साय अंडाकृती कुंडीत चांगले दिसते. रोपटे लावतानाच तिरपे लावावे. उतरती पद्धत - एखाद्या डोंगराळ ठिकाणी आपण गेलो, तर अशा प्रकारची झाडे हमखास आढळतात. झाडांचे मूळ फांद्यांच्या पातळीपेक्षा वरती व पाहताच एखादा झरा वाहत असल्याचा भास होतो, यालाच उतरती पद्धत म्हणतात. ही अतिशय वेगळी पण तेवढीच देखणी पद्धत आहे. या पद्धतीला मात्र कुंडी उंच वापरतात, जुनिपर्स हे झाड या पद्धतीसाठी उत्तम आहे. जंगल - एका पसरट कुंडीत अनेक झाडे लावली जातात. बहुखोडेप्रमाणे झाडांची संख्या तीन, पाच, सात अथवा नऊ असावी. झाडे ओळीत नसून पुढे-मागे लावण्यात येतात. हे पाहताच एक जंगल आहे असा भास होतो. --- Sun,24 Oct 2010 5:30:0 +0550 http://72.78.249.126/Agrowon/20100917/4771106022858270890.htm नाजूक खोडाच्या, सुंदर आकर्षक पाने व फुले असणाऱ्या वेली व लता लावूनही बाग सुशोभित करता येते. अनेकदा तारेचे कुंपण झाकण्याकरिता ओबड-धोबड भिंतीवर वाढविण्याकरिता किंवा उंच भिंत तयार करण्याकरिता वेलींचा वापर करण्यात येतो. या वेलींमुळे नको असलेला भाग दडवणे व सुशोभीकरण असा दुहेरी फायदा होतो. क्‍लेरोडेन्ड्रॉन ही अशीच एक शोभिवंत फुले व पाने असणारी वनस्पती आहे. क्‍लेरोडेन्ड्रॉन ही सर्वसामान्यतः बुटकी किंवा मध्यम प्रमाणात उंच वाढणारी वनस्पती आहे. वेलीला भरपूर फांद्या फुटतात, त्यामुळे अल्पावधीतच भिंत किंवा कुंपण झाकून टाकण्यासाठी ही वेल वापरावी. क्‍लेरोडेन्ड्रॉनची पाने गडद, काळपट-हिरव्या रंगाची, रुंद, साधारण अंडाकृती व चमकणारी असतात. वेलींवर पानेही भरपूर असतात. क्‍लेरोडेन्ड्रॉनची फुले गुच्छामध्ये येतात. फुले गडद केशरी - लाल रंगाची असतात. वेलीला हिवाळ्यात भरपूर फुले येतात. वेलीची वारंवार छाटणी करून नवीन फुटीला चालना दिल्यास भरपूर फुलांनी वेल आकर्षक दिसेल. क्‍लेरोडेन्ड्रॉनची वेल निमसावलीत लावावी. याची अभिवृद्धी गुटी कलम किंवा मुळ्यांभोवती येणाऱ्या फुटव्यांद्वारे करता येते. --- Fri,17 Sep 2010 6:15:0 +0550