Last Update:
 
संपादकीय
हवामान बदलाच्या काळात दूध उत्पादन कमी मिळत असताना अनुवंश सुधारणा, यांत्रिकीकरणाचा वापर, जनावरांचे ताणमुक्त व्यवस्थापन, आहार-आरोग्य-प्रजनन नियंत्रणाबरोबर दुधाला योग्य दर या पंचसूत्रीच्या वापरावर सर्वांनाच भर द्यावा लागेल.

Saturday, February 18, 2017 AT 06:00 AM (IST)

उष्ण कटिबंधीय गवतांचे व्यवस्थापन कसे करायचे आणि कुठल्या शेंगवर्गीय वनस्पती लावायच्या आदींबद्दल सतत संशोधन चालू राहीलच. सध्या तिथे २ ते १० जातींच्या गवताच्या बिया एकत्र लावत आहेत. गवत उगवून आले तर आले, नाहीतर नाही हे दिवस न्यू साउथ वेल्ससाठी तरी संपले आहेत.  बॉन निंबकर   ऑस्ट्रेलियामध्ये न्यू साउथ वेल्स (एनएसडब्लू) नावाचे एक राज्य आहे. क्वीन्सलंडच्या दक्षिणेकडे.

Thursday, February 16, 2017 AT 06:30 AM (IST)

शेतमाल प्रक्रिया हा शेतीच्या विस्ताराचाच एक भाग आहे, त्यामुळे अन्नप्रक्रिया उद्योगाची तुलना इतर उद्योगांप्रमाणे करून त्यांचेच नियम-निकष यास लावणे चुकीचे ठरेल. आपल्या देशातील वैविध्यपूर्ण वातावरणात अनेक प्रकारच्या फळे-भाजीपाला उत्पादित होतात. तृणधान्ये, कडधान्ये, तेलबिया, औषधी वनस्पती, मसाल्यांचे पदार्थ यातील प्रकारही अनेक आहेत. फळे-भाजीपाल्यात आपला देश जगात आघाडीवर आहे परंतु याच्या जागतिक बाजारात आपले स्थान मात्र नगण्य आहे.

Thursday, February 16, 2017 AT 05:45 AM (IST)

ऑस्ट्रेलियन शेतकऱ्यांचे वैशिष्ट्य म्हणजे ते बदलत्या खर्चानुसार आपल्या शेतीमध्येही बदल करतात. आपण मात्र किंमत वाढोत वा कमी होवोत, तेच तेच करत बसतो. तोटा होतो आहे म्हणून आरडाओरडा करतो, पण आपल्या पद्धतींमध्ये काही बदल करत नाही.  - बॉन निंबकर  आर. ई. हॅरिसन यांचा ‘ट्रोपिकल ग्रासलांड्स’ या नियतकालिकाच्या मार्च १९८६ च्या अंकामध्ये एक लेख प्रसिद्ध झाला होता.

Wednesday, February 15, 2017 AT 06:15 AM (IST)

शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्यासाठी स्पष्ट दिशा, निश्चित धोरण आणि त्यानुसार कृती आराखडा, पुरेसा निधी आणि शासन-प्रशासनाची प्रबळ इच्छाशक्तीची गरज आहे. मात्र या सर्वच बाबतीत केंद्र सरकारची बाजू लंगडी असल्याचे दिसते. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सत्ता हाती घेतल्यानंतर २०२२ पर्यंत शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करणार, अशी घोषणा करून आजतागायत त्याचा वारंवार पुनरुच्चार केला.

Wednesday, February 15, 2017 AT 06:15 AM (IST)

शेती क्षेत्राच्या कर्जपुरवठ्यासाठी १० लाख कोटी रुपयांची तरतूद अर्थसंकल्पात केली पण ते थेट शेतकऱ्यांना नव्हे तर कृषी उद्योग, हायटेक शेती उद्योजक यांना दिले जातील म्हणजे नाव शेती-शेतकऱ्यांचे लाभ मात्र उद्योजक - व्यापारी यांचा!  प्रा. एच. एम.

Tuesday, February 14, 2017 AT 06:00 AM (IST)

या वर्षी गुलाब उत्पादनास अनुकूल वातावरण असून, त्यामुळे उत्पादनही वाढले आहे. मात्र, नोटाबंदी आणि जागतिक मंदीमुळे निर्यात आणि देशांतर्गत मागणीतही घट आढळून येत असून, दरही कमी मिळत असल्याचे चित्र आहे. आजचा दिवस (१४ फेब्रुवारी) जगभर व्हॅलेंटाइन डे म्हणून लोकप्रिय आहे. खासकरून प्रेमीयुगुल आणि मित्रांमध्ये हा दिवस जगभर साजरा केला जातो. शेतकऱ्यांच्या दृष्टीने या दिवसाचे महत्त्व म्हणजे या दिवशी गुलाबांच्या फुलांना जगभर मागणी असते आणि दरही चांगला मिळतो.

Tuesday, February 14, 2017 AT 06:00 AM (IST)

विकासाचा प्रश्न जेव्हा येतो तेव्हा चिनी ड्रॅगनने नेहमीच अडचणीत संधी शोधल्या आहेत, तर भारतीय हत्तीने अडचणीच्या शर्यतीत नेहमीच आपली गती मंद केली आहे. मागील सुमारे चार-पाच वर्षांपासून चीनचा भर शेती आणि ग्रामविकासावर आहे. यामध्ये त्यांनी पहिल्या टप्प्यात शेतीसाठी वीज, पाणी, रस्ते अशा पायाभूत सुविधांसह शेतकऱ्यांना सुलभ पतपुरवठा, गुणवत्तापूर्ण निविष्ठांचा पुरवठा केला.

Wednesday, February 08, 2017 AT 06:15 AM (IST)

न्यायपालिका व कार्यपालिका या परस्पर पूरक असतात. सरकार त्याच्या कार्यात कसूर करत असेल, तर त्या ठिकाणी हस्तक्षेप करण्याचे काम न्यायपालिका करते. परंतु न्यायपालिका अनावश्यक हस्तक्षेप करते, अशी ओरड सरकारकडून केली जाते.  - सुभाष काकुस्ते  ‘सिटिझन्स रिसोर्सेस ॲक्शन अँड इनिशिएटिव्ह’ या स्वयंसेवी संस्थेच्या वतीने गुजरातमधील शेतकरी आत्महत्याप्रकरणी सर्वोच्च न्यायालयात एक याचिका दाखल केली होती.

Tuesday, February 07, 2017 AT 06:15 AM (IST)

सूक्ष्म सिंचन योजना आधार कार्डशी जोडली जाणार असल्याने अनुदानाचा वारंवार लाभ घेणाऱ्यांना चाप बसेल. या योजनेत नवनवीन शेतकरी येऊन सूक्ष्म सिंचनाखालील क्षेत्र वाढीस हातभारच लागणार आहे. दुष्काळ, पाणीटंचाई यामुळे शेतकऱ्यांचा कल पाण्याच्या कार्यक्षम वापराकडे दिसून येतो. याकरिता सूक्ष्म सिंचन (ठिबक, तुषार) पद्धती अत्यंत प्रभावी असे माध्यम आहे. राज्यात सूक्ष्म सिंचनाखालील क्षेत्र वाढावे, याकरिता शासनाकडून प्रोत्साहनात्मक अनुदानही दिले जाते.

Tuesday, February 07, 2017 AT 06:15 AM (IST)

नोटाबंदीनंतर सर्वसामान्यांच्या पई न पईचा हिशेब घेणारे, दहा-पाच रुपयांचा व्यवहारही कॅशलेस करा, असे म्हणणारे सरकार राजकीय पक्षांना रोकडमध्ये देणगी स्वीकारण्याबाबत दोन हजारांची सवलत का देत आहे? देशातील भ्रष्टाचाराला आळा घालण्याबरोबर काळा पैसा बाहेर काढण्यासाठी केंद्र सरकारने नोटाबंदीचा निर्णय देशावर लादला. या निर्णयाने देशातील भ्रष्टाचार कमी झालेला नाही, काळ्या पैशाबाबतही काही ठोस शासनाच्या हाती लागलेले नाही.

Saturday, February 04, 2017 AT 06:15 AM (IST)

नोटाबंदीच्या निर्णयानंतर केंद्र सरकार या वर्षीच्या अर्थसंकल्पामध्ये शेती क्षेत्रासाठी घसघसीत तरतुदी करून देशाला आर्थिक सक्षमतेकडे घेऊन जाईल, अशी आशा होती. परंतु अर्थमंत्री अरुण जेटली यांनी मांडलेल्या अर्थसंकल्पातून देशातील कष्टकरी, शेतकरी, युवक वर्गाची आशा मावळली आहे.  त्र्यंबकदास झंवर  नोटाबंदीच्या निर्णयाचा सर्वांत मोठा फटका शेतकऱ्यांना बसला. बाजारातील चलन तुटवड्यामुळे शेतीमालाचा उठाव झाला नाही.

Saturday, February 04, 2017 AT 06:00 AM (IST)

वॉलेस यांनी १८८७ मध्ये भारतीय परिस्थितीचा अभ्यास करून शेती आणि पशुपालनासाठी ज्या पद्धती सुचवल्या त्या आजही अतिशय महत्त्वाच्या आहेत. मात्र आपण त्या अंमलात कधी आणणार, हा प्रश्न आहे.  बॉन निंबकर  मला माझ्या खजिन्यात काही पुस्तके सापडलेली आहेत. त्यातीलच एक म्हणजे ‘इंडिया इन १८८७ ॲज सीन बाय रॉबर्ट वॉलेस.’ १८८७ मध्ये हे रॉबर्ट वॉलेस नावाचे स्कॉटिश प्राध्यापक ब्रिटिश साम्राज्यातील शेतीच्या अभ्यासाचा एक भाग म्हणून भारतात चक्कर मारून गेले.

Thursday, February 02, 2017 AT 05:45 AM (IST)

शरद पवारांची कृषिमंत्रिपदाची कारकीर्द अनेक अर्थांनी महत्त्वपूर्ण ठरली. कोणत्याही सरकारच्या एका दशकात शेती आणि शेतकऱ्यांची एवढी प्रगती झाल्याचं आढळत नाही. व्यापार धोरण, वित्त मंत्रालय, नोकरशाही, सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका यांच्या सहयोगातूनच ही प्रगती शक्य होते. त्यासाठी शेती धोरण, शेती मंत्रालय, शेतीतील प्रश्न, त्यांची सोडवणूक यासंबंधात व्हिजन वा दूरदृष्टी असणारं नेतृत्व गरजेचं असतं.

Tuesday, January 31, 2017 AT 06:00 AM (IST)

हवामान केंद्रांच्या देशभर व्याप्तीने दीर्घकालीन, मोघम अंदाजापेक्षा स्थानिक पातळीवरील अल्पकालीन आणि अचूक अंदाज शेतकऱ्यांपर्यंत पोचण्यास मदत होईल. देशात हवामान बदलाबाबत शास्त्रज्ञांचे दोन मतप्रवाह दिसून येतात.

Tuesday, January 31, 2017 AT 06:00 AM (IST)

आज इथेनॉलचा प्रतिलिटर उत्पादन खर्च आणि मिळणारा दर एकसमान आहेत. यातून साखर कारखान्यांना इथेनॉल निर्मितीस प्रोत्साहन मिळणार नाही, याचा विचार शासनाने करायला हवा.

Wednesday, January 25, 2017 AT 06:00 AM (IST)

शेतकऱ्यांच्या उत्पादन खर्चामध्ये कपात, पायाभूत सुविधांचा विकास, रोजगार हमी योजनेची शेतीशी योग्य सांगड, त्यातून रोजगार निर्मिती, पशुधन संवर्धन, शेतीमाल प्रक्रिया, सार्वजनिक वितरण व्यवस्था यासह सर्व योजनांसाठी आगामी अर्थसंकल्पात ठोस आर्थिक तरतूद केली गेली पाहिजे.  डॉ. अजित नवले   एक फेब्रुवारी २०१७ - १८ या नव्या आर्थिक वर्षासाठीचा अर्थसंकल्प मांडला जाणार आहे.

Wednesday, January 25, 2017 AT 05:45 AM (IST)

नोटाबंदीचा परिणाम : ओळखीनुसार आठ-पंधरा दिवसांच्या उधारीवर व्यवहार परभणी : नोटाबंदीनंतर उद्भवलेल्या चलनटंचाईचा परिणाम येथील जनावरांच्या बाजारावर अजून कायम आहे. खरेदी-विक्रीचे व्यवहार मंदावलेलेच आहेत. व्यापारी-शेतकऱ्यांकडे पुरेशी रक्कम नाही. त्यामुळे मागणी कमी झाली आहे. सर्वच जनावरांचे दर कमी झाले आहेत. ओळखीनुसार उधारीवर व्यवहार होऊ लागले आहेत.  परभणी शहरातील खंडोबा बाजार मैदानावर दर गुरुवारी जनावरांचा बाजार भरतो.

Tuesday, January 24, 2017 AT 06:00 AM (IST)

कच्छ (गुजरात) येथील शेतकऱ्यांनी स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीस अनुकूल अशीच शेती केली आहे. ज्या पिकांना भरपूर पाणी आणि रासायनिक खते लागतात ती येथे लावली जात नाहीत. कीटकनाशकांचा वापर येथे होत नाही, असे म्हटले तर वावगे ठरू नये.  - डॉ. नागेश टेकाळे  फुलांना सुगंध प्राप्त करण्यासाठी अनेक जैविक प्रक्रियेमधून जावे लागते. गंध प्राप्त झाल्यावर सुद्धा त्यांचे कष्ट संपत नाहीत. कारण त्याला परत पराग सिंचनासाठी किटकांची आराधना करावी लागते.

Tuesday, January 24, 2017 AT 05:45 AM (IST)

मदर डेअरीच्या दुग्धविकास प्रकल्पाबरोबर ‘माफसू’च्या मॉडेल डेअरी फार्मने विदर्भात धवलक्रांतीची बीजे रोवली जाऊन शेतकऱ्यांना आर्थिक स्थैर्य लाभायला हवे. विदर्भातील बहुतांश शेती जिरायती आहे. हवामान बदलाच्या काळात पारंपरिक पीक पद्धतीवर आधारित अशा शेतीतील जोखीम वाढली आहे. पिकांची उत्पादकताही घटत चालली आहे. शेतकऱ्यांचे उत्पन्नाचे स्राेत वाढविणाऱ्या पूरक व्यवसायालाही या भागात चालना मिळाली नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांची आर्थिक अवस्था हलाखीची आहे.

Tuesday, January 24, 2017 AT 05:45 AM (IST)

युरोपमध्ये ‘मिचेल’ यांनी वहित मलजलापासून करण्यात येणाऱ्या शेतीचे सर्वेक्षण करून असा निष्कर्ष काढला, की अशा पाण्यामुळे फळे, भाज्या व गवताच्या उत्पन्नात वाढ होते परंतु काही विषारी तत्त्वे मातीत मिसळतात.  - रमेश चिल्ले  दररोज शहरातून लाखो लिटर प्रदूषित पाणी शहराबाहेर नाल्यावाटे पडते. ते पाणी व्यवस्थित वाहून न गेल्याने आजूबाजूच्या शहरातल्या वस्त्यांत आरोग्याचा प्रश्‍न भयंकर होतो.

Saturday, January 21, 2017 AT 06:00 AM (IST)

बाजार समिती आवाराबाहेरील सौद्यांमध्ये बाजार समितीकडून कोणत्याही सेवासुविधा पुरविल्या जात नाहीत, तर मग ते सेस कोणत्या आधारावर मागतात, हे स्पष्ट व्हायला हवे. राज्यातील शेतकऱ्यांना बाजार समितीच्या जोखडातून मुक्त करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने नियमनमुक्तीचा निर्णय घेतला. हा निर्णय घेताना त्यांच्यावर केंद्र सरकारचा दबाव तर होताच शिवाय बाजार समितीतील सर्व संघटित घटकांचा (व्यापारी, अडते, हमाल आदी) विरोध होता.

Saturday, January 21, 2017 AT 05:45 AM (IST)

गरीब-श्रीमंत ही दरी कमी करण्यासाठी श्रीमंत उद्योजकांसाठी असलेली करसवलत रद्द करून गरिबांच्या कल्याणासाठी असलेल्या योजनांवरील खर्च वाढवायला हवा. भारतातील एक टक्का अतिश्रीमंत व्यक्तींकडे देशातील एकूण संपत्तीच्या ५८ टक्के संपत्ती असल्याचे ‘ऑक्सफॅम’च्या अहवालात स्पष्ट झाले आहे. विशेष म्हणजे हे प्रमाण जागतिक पातळीपेक्षा (५० टक्के) अधिक आहे. या देशातील केवळ ५७ अब्जाधिशांकडे असलेली संपत्ती ही तळाच्या ७० टक्के लोकांच्या असलेल्या संपत्तीच्या बरोबर आहे.

Wednesday, January 18, 2017 AT 06:00 AM (IST)

सहकारी चळवळ एका अर्थाने सत्तेचे एक केंद्र आहे आणि सत्तेचे केंद्र म्हटले म्हणजे लोकशाहीचा अंकुश त्यावर ठेवलाच पाहिजे. तसे न केल्यास सरकारच्या या अनियंत्रित सत्तेमुळे सहकारी चळवळ मोडून पडल्याशिवाय राहणार नाही.  - प्रा. कृ. ल. फाले   १९४९ च्या कायद्यातील बँकिंग कंपनीच्या व्याख्येमुळे बँकेच्या महत्त्वाच्या कार्याची चांगल्या प्रकारे कल्पना येते. या कायद्याप्रमाणे बँकेची व्याख्या पुढीलप्रमाणे आहे.

Tuesday, January 17, 2017 AT 06:00 AM (IST)

सहकार चळवळ ही शेती क्षेत्राच्या सर्वांगीण विकासासाठी अत्यंत उपयुक्त आहे. या चळवळीचा अस्त आपल्याला कदापि परवडणार नाही. देशातील विविध कार्यकारी सोसायट्यांपासून ते इतर सहकारी संस्थांना भक्कम करण्यासाठी केंद्र सरकार प्रयत्न करेल, अशी ग्वाही केंद्रीय कृषिमंत्री राधामोहनसिंह यांनी वैकुंठ मेहता राष्ट्रीय सहकारी व्यवस्थापन संस्थेच्या वर्धापन दिन सोहळ्यानिमित्त दिली. या देशाच्या मातीत सहकाराची बीजे सुमारे १०० वर्षांपूर्वी रोवली गेली आहेत.

Tuesday, January 17, 2017 AT 06:00 AM (IST)

जेव्हा माणसाने पहिला नांगर वापरून गवत काढले, तेव्हापासून धूप सुरू झाली. माती धुपून गेल्याने अनेक संस्कृती नष्ट पावल्या आहेत, असे मृदा संधारणाचे जनक एच. एच. बेनेट यांचा अभ्यास सांगतो.  - बॉन निंबकर  गवत लागवडीत मला सध्या खूप रस निर्माण झाला आहे. तेच आता मातीचे तारक आहे. नैसर्गिकरीत्या वाढलेले गवत काढून टाकले तर मातीची खूप मोठ्या प्रमाणात धूप होते, असे जगातील सगळेच अभ्यासक लिहितात.

Friday, January 13, 2017 AT 05:45 AM (IST)

अधिक उत्पादकतेबरोबर कापसातील रुईचे प्रमाणही जास्त असलेले वाण शेतकऱ्यांना मिळायला हवीत. असे झाल्यास कापूस उत्पादकांचे कल्याण तर होईल शिवाय यावर आधारित पुढील प्रक्रिया उद्योगही भरभराटीस येतील. कापूस हे राज्यातील जिरायती शेतीतील मुख्य नगदी पीक आहे. कापसाचा वाढलेला उत्पादन खर्च, कमी उत्पादकता आणि कमी भाव यामुळे राज्यातील कापूस उत्पादक प्रचंड आर्थिक अडचणीत आहे.

Friday, January 13, 2017 AT 05:45 AM (IST)

रोकडरहित व्यवहारांसाठी लागणारा स्मार्ट फोन २० टक्क्यांपेक्षा कमी लोकांकडे आहे तर ३५-४० टक्के लोकांकडे फोनच नाही. जन धन योजनेनंतरही ४० टक्के लोक बँक खात्यापासून वंचित आहेत. रोकडरहित व्यवहारात सगळ्यात महत्त्वाची समस्या माहिती, व्यवहाराच्या सुरक्षेची आहे.  प्रा. सुभाष बागल   नोटाबंदीचे अपयश व त्यातून उद्भवलेल्या चलनटंचाईवर मात करण्याच्या उद्देशाने रोकडरहित (कॅशलेस) व्यवहाराचा नवीन फंडा पुढे करण्यात आलाय.

Thursday, January 12, 2017 AT 06:00 AM (IST)

राज्यात सेंद्रिय शेतीचा विकास करायचा असेल, तर याबाबतचे शाश्वत धोरण आखून त्यास पुरेसा निधी राज्य शासनाने उपलब्ध करून द्यायला हवा. देशांतर्गत तसेच जागतिक पातळीवर सेंद्रिय उत्पादनांच्या मागणीत वाढ होत आहे. प्रमाणित सेंद्रिय शेतीतून उत्पादित शेतीमालास दरही चांगला मिळतो. सेंद्रिय शेतीमुळे जमिनीची सुपीकताही कायम राहते. शेतीमाल उत्पादन खर्चही कमी होतो.

Thursday, January 12, 2017 AT 06:00 AM (IST)

गाव व शहरांतून उभे राहिलेले लहान-मोठे उद्योग व्यवसाय नोटाबंदीनंतरच्या चलनतुटवड्याने बंद झाल्याने लक्षावधी रोजंदारी, हंगामी कामगार, कारागिरांवर बेकारीची कुऱ्हाड कोसळलीय, त्यांच्यावर उपासमारीची पाळी आलीय. पोट भरण्याच्या वाटाच बंद झाल्याने अनेकांना गावाकडचा रस्ता धरावा लागलाय.  प्रा. सुभाष बागल   पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नोटाबंदीला आता साठ दिवस उलटून गेलेत. नोटाबंदीच्या एकाही उद्देशाची पूर्तता झाल्याचे दिसत नाही.

Wednesday, January 11, 2017 AT 06:00 AM (IST)

राज्यकर्त्यांनी आपल्या फसलेल्या नोटाबंदीच्या निर्णयाचे आंधळेपणाने समर्थन करण्याएेवजी झालेले नुकसान पुढील काळात भरून कसे निघेल, यावर अधिक विचार आणि प्रत्यक्ष कृती करणे अधिक योग्य राहील. नोटाबंदीच्या दोन महिन्यांत शेती आणि मध्यम लहान असंघटित उद्योग क्षेत्रात आर्थिक आणीबाणीची परिस्थिती उद्भवली आहे. हे वास्तव देशभरातील कृषी - उद्योग - व्यापार - अर्थ तज्ज्ञानी आपापल्या क्षेत्रात प्रत्यक्ष - अप्रत्यक्ष झालेल्या हानीची आकडेवारी देऊन मांडले आहे.

Wednesday, January 11, 2017 AT 06:00 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Advertise With Us | RSS
© Copyrights Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: