Last Update:
 
ऍग्रो स्पेशल
सांगली जिल्ह्यातील कासेगाव (ता. वाळवा) येथील संपतराव निवृत्ती पाटील यांचे वय 84 वर्षे आहे. मात्र त्यांचा शेतीतील उत्साह तरुणांना लाजवणारा असाच आहे. आजही या वयात ते दिवसभर शेतीत राबतात. कामात बदल हीच विश्रांती, असे त्यांचे तत्त्वज्ञान आहे. आधुनिक तंत्रज्ञानाशी संलग्न राहून सातत्यपूर्ण कष्ट व दर्जेदार शेतमालाचे उत्पादन अशी त्यांनी अंगीकारलेली पद्धती आजच्या पिढीसाठी आदर्श आहे.

Wednesday, July 23, 2014 AT 06:00 AM (IST)

लेहनेवाडी (ता. जामखेड, जि. नगर) या गावामधील 92 शेतकऱ्यांकडे पानमळा असून, सेंद्रिय पद्धतीने पानमळ्याची जोपासना करीत आहेत. पानमळ्याच्या माध्यमातून प्रति वर्ष 45 लाखांची उलाढाल व सुमारे 200 लोकांना गावातच रोजगार उपलब्ध झाला आहे. दर्जेदार, गुणवत्तापूर्ण खाऊच्या पानांच्या उत्पादनातून लेहनेवाडीने विविध पान बाजारपेठेमध्ये नाव कमावले आहे. संदीप नवले जामखेड तालुक्‍यातील लेहनेवाडी (जि.

Wednesday, July 23, 2014 AT 05:30 AM (IST)

जिद्द, चिकाटी, मेहनत व सर्वांना सोबत घेऊन जाण्याची वृत्ती असेल, तर कोणत्याही क्षेत्रात यश मिळू शकते. लातूर जिल्ह्यातील कोळपे येथील सोमनाथ मल्लिकार्जुन अंबेकर पूर्वी ट्रकड्रायव्हर होते. आज मात्र ते यशस्वी शेतकरी म्हणून परिसरात ओळखले जातात. भाजीपाला पिकांना मुख्य पिके बनवीत त्यांनी आर्थिक उन्नतीचा मार्ग शोधला आहे. रमेश चिल्ले लातूर जिल्ह्यातील कोळपे येथील सोमनाथ मल्लिकार्जुन अंबेकर यांची यशकथा प्रेरणादायी आहे.

Tuesday, July 22, 2014 AT 05:00 AM (IST)

वर्धा जिल्ह्यातील देवळी, वर्धा, हिंगणघाट, कारंजा, आष्टी व आर्वी तालुक्‍यातील गावांचा समावेश वर्धा जिल्ह्यात सुमारे 20 गावांमध्ये जलसंधारणाची, तर दहा गावांमध्ये एकात्मिक ग्राम संकल्पनेला पूरक विकासकामे लोकसहभागातून करण्यात आली असून, पिण्याच्या पाण्यासह सिंचनाची समस्या कमी होण्यास मदत झाली आहे. "गाव करी ते राव काय करी' ही म्हण सार्थ करीत जलस्वयंपूर्ण होणाऱ्या वर्धा जिल्ह्यातील वीस गावांची ही यशकथा.

Monday, July 21, 2014 AT 05:30 AM (IST)

मजुरी, उत्पादन खर्च, दर यांचा विचार करता कापूस किंवा अन्य पिकांच्या तुलनेत शेवगा पीक मौजे भांबेरी (जि. जालना) येथील सतीश अंकुश कणके यांना फायदेशीर ठरत आहे. या पिकाबाबत मार्गदर्शन घेत उत्पादन व त्याची विक्री व्यवस्थाही सक्षम करण्याचा प्रयत्न त्यांनी केला. केवळ चार एकर शेती असताना ती अधिकाधिक विकसित करण्याचा त्यांचा प्रयत्न राहिला आहे. प्रदीप अजमेरा जालना जिल्ह्यातील (अंबड तालुका) मौजे भांबेरी हे छोटेसे गाव.

Monday, July 21, 2014 AT 05:30 AM (IST)

सध्याच्या काळात डाळिंबावर तेलकट डाग आणि मर रोगाचा प्रादुर्भाव दिसत आहे. त्याचबरोबरीने काही भागात फळ पोखरणारी अळी, रस शोषणाऱ्या पतंगाचादेखील प्रादुर्भाव दिसून आला आहे. या कीड, रोगाचा प्रादुर्भाव ओळखून सामुदायिक पद्धतीने उपाययोजना करणे गरजेचे आहे. डॉ. राजेश राठोड, डॉ. दिनेश नांद्रे, अजय दिघे तेलकट डाग 1) तेलकट डाग हा रोग झान्थोमोनास ऑक्‍झिनोपोडिस पीव्ही पुनिकी या जिवाणूमुळे होतो.

Monday, July 21, 2014 AT 05:15 AM (IST)

"हॉर्टिकल्चर कॉन्फेक्‍स -2014' मध्ये सहभागी शेतकऱ्यांचा सूर नाशिक  - येथे "सकाळ - ऍग्रोवन' व यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ आयोजित "हॉर्टिकल्चर कॉन्फेक्‍स -2014' या दोनदिवसीय परिषदेत फलोत्पादन क्षेत्रातील अनुभवी शेतकरी, तज्ज्ञ मंडळी व कृषी विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी सहभाग घेतला.

Monday, July 21, 2014 AT 05:00 AM (IST)

नाशिक  - हवामान बदलाने शेतीसमोर नवी आव्हाने उभी केली आहेत. जिरायती शेतकऱ्यांनी माती आणि पावसाच्या पाण्याचे संधारण करणे गरजेचे आहे. त्यासोबतच भूगर्भातील पाणीपातळी वाढविण्यासाठी विहीर आणि कूपनलिकांचे पुनर्भरण करणे आवश्‍यक आहे, असे प्रतिपादन वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. बी व्यंकटेश्वरलू यांनी केले.

Monday, July 21, 2014 AT 04:45 AM (IST)

शालेय जीवनात वाचण्यात आलेल्या एका पुस्तकात अमेरिका व रशियाच्या अवकाश भ्रमंतीची माहिती मिळाली आणि आपणही आयुष्यात एकदा अंतराळ यात्री व्हायचे, असे मनोमन ठरविले. त्या दिशेने वाटचाल करण्यासाठी एक-एक पायरी चढले. कॅलिफोर्नियात ‘एरोस्पेस इंजिनिअरिंग’ही पूर्ण केले. ‘नासा’च्या केपलर मिशनमध्ये सीनिअर प्रिन्सिपल सॉफ्टवेअर इंजिनिअर बनण्यापर्यंत मजल मारली. अजूनही मनात अंतराळयात्री बनण्याचा ध्यास कायम आहे, सांगताहेत अनिमा पाटील- साबळे.

Sunday, July 20, 2014 AT 12:15 AM (IST)

माझ्या बहिणी मला गोंजारीत होत्या. जणू माझा नवा जन्म झाला होता. मुळात आईसकट आम्ही सारीच भावंडं, म्हणजे मातीतून उगवून आलेल्या झाडासारखे. आमच्या फांद्या छाटल्या तर उलट अनेक नव्या फांद्या आम्हाला फुटत असल्यासारखे.... बाप आणि त्याचं गणगोत म्हसोबाला नवस फेडून परतलं होतं अन् आम्ही भावंडं सोन्याच्या मौतीला जाऊन आल्यासारखे सुतकी चेहरे घेऊन परतलो होतो. हा दुखवटा आम्ही आणखी किती दिवस पाळणार होतो ठाऊक नाही. मी सोन्याचं दावं मात्र उचलून आणलं होतं.

Sunday, July 20, 2014 AT 12:15 AM (IST)

लोकवर्गणीतून करजगावने राबविले जलसंधारणाचे उपाय पाच वर्षांपूर्वी दुष्काळाच्या झळा सोसलेल्या करजगाव (ता. चाळीसगाव, जि. जळगाव) येथील ग्रामस्थांनी गावाजवळच्या डोंगरपट्ट्यातून उगम पावणाऱ्या नाथ नदीवर ठिकठिकाणी बंधारे बांधले. त्यामुळे पाणी नदीपात्रात थांबले. त्याचबरोबरीने गावातील नाल्याचे खोलीकरणही करण्यात आले.यामुळे शेतशिवारातील पाणी पातळी वाढली. आजही दुष्काळी परिस्थितीत विहिरींतील पाणी पातळी टिकून आहे.

Sunday, July 20, 2014 AT 12:00 AM (IST)

युरोप खंडात शेतशिवारापर्यंत चांगले रस्ते दिसतात. येथील शेतकऱ्यांनी विजेची स्वतःच्या शेतावरच निर्मिती, थेट विक्री व्यवस्था, कृषी प्रक्रिया, दूध प्रक्रिया, यांत्रिकीकरण या माध्यमातून उत्पादकता आणि गुणवत्ता यांचे सातत्य राखले आहे. युरोपमधील शेतकरी द्राक्षे, भाजीपाला, पशुपालन, कृषी प्रक्रिया उद्योग हे व्यावसायिक पद्धतीनेच करतात.

Sunday, July 20, 2014 AT 12:00 AM (IST)

एकरी १०० टन ऊस उत्पादन मिळविण्यासाठी उसाच्या फुटव्यांची संख्या एकरी ४० ते ४५ हजार ठेवणे आवश्यक आहे. वेगवेगळ्या लागण पद्धतीमध्ये फुटव्यांची संख्या कशी राखायची, हे आपण या लेखातून पाहू. एकरी १०० टन ऊस उत्पादन घेण्यासाठी अनेक शेतकरी अधिक बेणे वापरून दाट लागण करतात, भरमसाट रासायनिक खतांचा वापर करतानाच सऱ्या भरभरून पाणी पाजणे या गोष्टी करतात. मात्र याचा परिणाम नेमका उलटा होतो. उत्पादन खर्च वाढतानाच एकरी ३५ ते ४० टनांहून अधिक उत्पादन मिळत नाही.

Sunday, July 20, 2014 AT 12:00 AM (IST)

लोकसहभाग, इच्छाशक्ती आणि योग्य मार्गदर्शनाच्या जोरावर जलसंधारणाची कामे झाल्याने जाखणगाव (जि. सातारा) टॅंकरमुक्तीच्या दिशेने जाण्यात यशस्वी झाले आहे. बंधारे उभारणीबरोबरच पूर्वीच्या बंधाऱ्यांची दुरुस्ती, गाळउपसा आदी विविध कामांतून येथील गावकऱ्यांनी दुष्काळी परिस्थितीचे चित्र पालटवण्यास सुरवात केली आहे. विकास जाधव सातारा जिल्ह्यातील खटाव तालुका हा दुष्काळी तालुका आहे.

Saturday, July 19, 2014 AT 05:30 AM (IST)

नानोटे बंधूंचे पीकपद्धतीत सातत्य मिळवली आर्थिक स्थैर्यता पारंपरिक पीकपद्धती देखील चांगल्या प्रकारे केली तर तो आर्थिक शाश्‍वततेचा चांगला पर्याय ठरू शकतो. अकोला जिल्ह्यातील निंभारा (ता. बार्शीटाकळी) येथील निखिल व सचिन नानोटे या भावंडांनी सोयाबीन- तूर, कपाशी, उन्हाळी भुईमूग ही पीकपद्धती कायम ठेवत आपल्या कुटुंबाची आर्थिक घडी स्थिरस्थावर ठेवली आहे. याच पीकपद्धतीच्या बळावर आणखी पाच एकर क्षेत्र नव्याने खरेदी करणे त्यांना शक्‍य झाले आहे.

Saturday, July 19, 2014 AT 05:15 AM (IST)

शशिकांत बोरुडे यांचा हरितगृहातील फुलशेतीचा प्रयोग पाथर्डी (जि. नगर) तालुका दुष्काळाच्या झळा सोसत असताना पाथर्डी शहरानजीकच्या उजाड माळरानावर मात्र हिरवाई दिसू लागली आहे. पॉलिहाउसमधील फुलशेती, पॉलिमल्चिंग, ठिबक, शेततळे आदी आधुनिक साधनांच्या मदतीने येथील उच्चशिक्षित युवा शेतकरी शशिकांत बोरुडे यांनी शेतीत प्रगती साधली आहे. त्यांची शेती तरुण पिढीला नवा आत्मविश्‍वास देणारी आहे.

Friday, July 18, 2014 AT 05:45 AM (IST)

किवळ (ता. कराड, जि. सातारा) गावाने लोकसहभागातून विविध विभागांच्या योजना राबवत जलसंधारणाचे विविध उपाय राबवले. परिणामी, पिण्याच्या पाण्यासाठी टॅंकरग्रस्त असलेले किवळ गाव टॅंकरमुक्त झाले. शेती बारमाही झाली. खोल समतल चरी, शेतांची बांधबंदिस्ती, साखळी पद्धतीने माती व सिमेंट नालाबांध, साठवण तलावांच्या माध्यमातून गावालगतच्या डोंगरउतारावरील क्षेत्रात जलस्रोत बळकटीकरण झाले. शेतकऱ्यांच्या चेहऱ्यावर आता आनंद फुलला आहे.

Friday, July 18, 2014 AT 05:30 AM (IST)

नाला रुंदी-खोलीकरण कार्यक्रम राबवला लोकसहभागातून इच्छाशक्‍तीच्या बळावर असाध्यही साध्य करता येते. कायम दुष्काळाच्या झळ सोसणाऱ्या गांगनेर (ता. मौदा, जि. नागपूर) गावाने हाच विश्‍वास आपल्या कामातून निर्माण केला आहे. सामूहिक प्रयत्नांतून येथील गावकऱ्यांनी जलसंकटावर मात केली आहे. विनोद इंगोले नागपूर जिल्ह्यातील हिवरा (गांगनेर) गटग्रामपंचायतीत समावेशीत गांगनेरची लोकसंख्या दीड हजाराच्या आसपास.

Thursday, July 17, 2014 AT 05:30 AM (IST)

जळगाव जिल्ह्यातील वेले (ता. चोपडा) येथील विनोद पाटील यांनी आपले वडील सुधाकर पाटील यांच्या मार्गदर्शनाखाली पपई पिकात कलिंगडाचे आंतरपीक घेतले. रमजान सणाचे ध्येय ठेवून केलेले हे नियोजन यशस्वी ठरले आहे. मध्यस्थांनी कलिंगडे खरेदी व्यवहारात साथ न दिल्याने सूरत, इंदूर येथील मार्केट शोधून विनोद यांनी स्वतः विक्रीचे धाडस केले व पपईतील उत्पादनखर्च चांगल्या प्रमाणात कमीही केला.

Thursday, July 17, 2014 AT 05:30 AM (IST)

पावसाला उशिरा सुरवात झाल्याने आपत्कालीन परिस्थितीत शेतीची कामे, पिकांचे नियोजन आणि पेरणीच्या अनुषंगाने बदल करणे आवश्‍यक आहे. जुलैच्या पहिल्या पंधरवड्यापर्यंत पाऊस लांबल्यास खरीप ज्वारी, बाजरी, तूर, सोयाबीन, कापूस, सूर्यफूल पिके घ्यावीत. अशा परिस्थितीत मूग, उडीद यांसारखी पिके योग्य ठरत नाहीत. डॉ. सुदामराव अडसूळ कृषी हवामानानुसार महाराष्ट्राचे नऊ उपविभाग असून, चार 4 कृषी विद्यापीठे कार्यरत आहेत.

Thursday, July 17, 2014 AT 05:15 AM (IST)

"सकाळ' व ग्रामस्थांची साथ ठरलीय प्रेरणादायी सांगली जिल्ह्यातील काराजनगी (ता. जत) या जतपासून बारा किलोमीटर असणाऱ्या छोट्याशा गावात सकाळ रिलीफ फंड व ग्रामस्थांच्या सहकार्याने तलावातील गाळ काढण्यात आला. यामुळे तलावात बारमाही पाणीसाठा झाला आहे. याचा फायदा ग्रामस्थांना होत आहे. सकाळ रिलीफ फंड, तनिष्का गट, ग्रामपंचायत व ग्रामस्थांच्या एकत्रित प्रयत्नातून सदैव कोरड्या राहणाऱ्या तलावात आता चांगला पाणीसाठा झाला आहे.

Wednesday, July 16, 2014 AT 05:30 AM (IST)

डहाणू व घोलवड (जि. ठाणे) या चिकूच्या आगारात पूर्वी प्रति झाड 300 किलोपर्यंत चिकूचे उत्पादन घेतले जायचे. अलीकडील वर्षांत विविध समस्यांमुळे ते 100 ते 60 किलोपर्यंत खाली आले होते. कोसबाड येथील कृषी विज्ञान केंद्राने चिकू पुनरुज्जीवन तंत्रज्ञान चिकू उत्पादकांच्या बागेपर्यंत यशस्वीरीत्या पोचवले. त्यातून केवळ उत्पादनच नव्हे, तर फळाची गुणवत्ताही वाढली, शेतकऱ्यांचा हुरूप वाढीस लागला. प्रा.

Wednesday, July 16, 2014 AT 05:15 AM (IST)

मध्यम ते चांगल्या पावसाच्या प्रदेशामध्ये रोपवाटिका, चिखलणी व पुनर्लागवड या पारंपरिक पद्धतीऐवजी पेरभात पद्धती (एरोबिक राइस) अधिक उपयुक्त ठरू शकते, त्यासाठी एसआरआय पद्धतीचा अवलंब केल्यास फायदेशीर राहते. डॉ. के. टी. जाधव भारतामध्ये किंबहुना जगामध्ये भात पिकाची लागवड करताना चिखलणी करून, रोपे तयार करून, रोपांची पुनर्लागवड केली जाते व भात पिकाच्या अवस्थेनुसार पाण्याचा थर उभा केला जातो.

Wednesday, July 16, 2014 AT 05:15 AM (IST)

- पेठ तालुक्‍यातील गावांची पाणीटंचाईवर मात ! - 8 बंधाऱ्यांतून पाणी अडविले - तीन गावांतील 10 विहिरीतील जलसाठा वाढला "पावसाळ्यात चार महिने धो धो पाऊस आणि उन्हाळ्यात पिण्याच्या पाण्यासाठी वणवण' अशी स्थिती वर्षानुवर्षे असलेल्या पेठ तालुक्‍यातील (जि. नाशिक) लव्हाळी, रानविहीर आणि सादरपाडा या गावांचा कायापालट झाला आहे. संस्था व ग्रामस्थ यांच्या एकत्रित प्रयत्नांतून आठ बंधारे उभारण्यात आले. त्यातून गावांतील विहिरी भरल्या.

Tuesday, July 15, 2014 AT 05:30 AM (IST)

सांगली जिल्ह्यात ब्रह्मानंदनगर, बुरुंगवाडी (ता. पलूस) येथील मगदूम- शिंदे कुटुंबीयांतील तीन चुलतभावांची घरे विभक्त असूनही एकमेकांच्या सहकार्याने दुग्ध व्यवसाय केला आहे. भावा-भावांचे स्वतंत्र गोठे शेजारी शेजारी असून, एकमेकांच्या अडचणीला ते नेहमी धावून जातात. त्यातूनच हा व्यवसाय किफायतशीर केला आहे. विशेष म्हणजे या तिघा भावांच्या गोठ्यांत जनावरांची संख्या चांगली असूनही एकही मजूर गोठ्यात दिसत नाही. घरातील सर्व सदस्यच व्यवसायात राबतात.

Tuesday, July 15, 2014 AT 05:15 AM (IST)

शेजारील अन्य गावांनाही पुरवले पाणी सातारा जिल्ह्यात सर्वाधिक दुष्काळाच्या झळा माण तालुक्‍याला बसतात. सध्या या तालुक्‍यातील अन्य गावांना पाणीटंचाई भासत असताना लोधवडे गाव मात्र या परिस्थितीला अपवाद आहे. गावात लोकसहभागातून झालेल्या जलसंधारणाच्या कामांमुळे गावात चांगल्या प्रमाणात पाणी उपलब्ध आहे. शेतकऱ्यांना बागायती शेती करणे शक्‍य होत आहे. पाण्याबाबत स्वंयपूर्ण होऊन अन्य गावांनाही पाणी पुरविण्याचे आदर्श काम लोधवडे गावाकडून झाले आहे.

Monday, July 14, 2014 AT 05:15 AM (IST)

"प्रतिकूल परिस्थितीत कांद्याचे पीक घेणारा शेतकरी वर्षातील नऊ महिने तोट्यात कांदा विकतो. तेव्हा त्याच्या अडचणीत कुणीच मदतीला येत नाही, मग कांद्याला भाव मिळत असताना त्याच्या आड यायचे कारणच काय,'' असा परखड सवाल विचारताहेत "नाफेड'चे नवनिर्वाचित संचालक आणि लासलगाव बाजार समितीचे सभापती नानासाहेब पाटील.

Sunday, July 13, 2014 AT 12:15 AM (IST)

बापानं एकट्या सोन्याचाच बळी दिला नव्हता, तर तावडीच्या, पमीच्या, अक्काच्या अन् माझ्या भावनांचाही बळी दिला होता. नवस फिटला, असे बापास वाटले असेल, पण आमच्या काळजात उतरलेला सोन्याचा बळी बाप कसा देऊ शकणार होता. सोन्याला आम्ही आमच्यात जिवंतच ठेवणार होतो...अनेक दिवस...अनेक वर्षे..... त्या दिवशी कुणीच जेवलं नाही. तावडीही, पमीही, अक्काही, अन् मीही. आम्हाला नुस्तं कुणी विचारायचा उशीर की काय झालं, तरी आम्ही भोकाड पसरून रडायला लागलो असतो.

Sunday, July 13, 2014 AT 12:15 AM (IST)

नाला खोलीकरण, रुंदीकरण, तसेच त्यावर बंधारा, अशी जलसंधारणाची छोटी कामे मोठ्या परिवर्तनाचे निमित्त कशी ठरतात, याचा आदर्श बोदड (जि. वर्धा) या गावाने घालून दिला आहे. आतापर्यंत अवर्षणग्रस्त अशी ओळख असलेल्या या गावाने लोकसहभाग आणि स्वयंसेवी संस्थेच्या माध्यमातून जलसंवर्धनाच्या कामांना प्राधान्य देत पाणीटंचाईमुक्‍तीकडे वाटचाल केली. राज्यातील इतर गावांप्रमाणे वर्धा जिल्ह्यामधील आर्वी तालुक्‍यातील बोदड गावामध्येही पाण्याचा अनियंत्रित उपसाच होत होता.

Sunday, July 13, 2014 AT 12:00 AM (IST)

गेल्या वर्षी जून महिन्यामध्ये कृषी विभागाच्या अभ्यास दौऱ्यामध्ये आम्ही जर्मनी, हॉलंड, स्पेन आणि फ्रान्स या देशांना भेट दिली. या दौऱ्यामध्ये युरोपातील शेतीची आधुनिकता, पूरक व्यवसाय आणि शेतमालाची गुणवत्ता पाहावयास मिळाली. गुणवत्ता आणि बाजारपेठेच्या अभ्यासातून येथील शेतकऱ्यांनी स्वतःचा वेगळा ठसा निर्माण केला आहे. आमच्या कृषी अभ्यास दौऱ्याची सुरवात जर्मनीमधील फ्रँकफर्ट येथून झाली.

Sunday, July 13, 2014 AT 12:00 AM (IST)

वर्षानुवर्षे दुष्काळ आणि पाणीटंचाईचा सामना करणाऱ्या गोजुबावी (ता. बारामती, पुणे) गावाने गेल्या दीड वर्षात समतल चर व ओढे रुंदी-खोलीकरणाची कामे लोकसहभागातून केली आहेत. गेल्या वर्षी पावसाचे पाणी शेतशिवारातच जिरल्याने गावाची पाणीपातळी उंचावली आहे. यंदा प्रथमच पिण्याच्या पाण्याचा टॅंकर बंद झाला आहे. रब्बीची पिके शाश्‍वत नसलेल्या या गावात यंदा शेतकऱ्यांनी उन्हाळी पिकेही यशस्वी घेतली.

Saturday, July 12, 2014 AT 05:45 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Ad Rate Card | RSS
© Copyrights 2014 Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: