Last Update:
 
ऍग्रो स्पेशल
लैंगिक शिक्षणाबाबत योग्य वयात, योग्य पद्धतीने माहिती मिळाली नाही, तर याचा तोटा व्यक्तीश: तर होतोच पण सामाजिक दृष्ट्याही अनेक प्रश्‍न निर्माण होतात. हे शिक्षण योग्य वेळी मिळण्यासाठी सर्व स्तरांतून प्रयत्न व्हावेत. किशोरवयीन मुलामुलींसाठी शालेय शिक्षणात लैंगिक शिक्षणही समाविष्ट करावे, सांगताहेत, ‘शारीरबोध कोल्हापूर’ संस्थेच्या संस्थापक अध्यक्ष राजश्री साकळे ...

Sunday, September 21, 2014 AT 12:45 AM (IST)

मी आईच्या हाताला जोराचा हिसडा दिला अन्‌ ट्रकमागे पळत सुटलो. ती दुष्ट ट्रक काही थांबली नाही. ती आमच्या तावडीला आमच्यापासून खूप दूर घेऊन गेली होती. पमीच्या दृष्टीनं, चिंचोक्‍याच्या खेळातली आणखी एक कवडी कमी झाली, इतकंच. मी फुरगंटून गालाचा चंबू करून बसलो होतो. मी साऱ्यांवरच रुसलो होतो. आता मला कुणीही बोलावायला आलं तरी मी बिलकूल जाणार नव्हतो.

Sunday, September 21, 2014 AT 12:30 AM (IST)

रब्बी ज्वारी आणि करडईसारख्या पिकांची पेरणी वेळेवर करावी. पेरणीपूर्वी जमिनीमध्ये योग्य खोलीवर गाडून खते द्यावीत. त्याचा रब्बीतील उत्पादनवाढीसाठी अधिक लाभ होतो. पेरणी व खते ओलीत पेरून देणे पावसाचे प्रमाण कमी असल्यास पृष्ठभागावरील जमिनीत ओलाव्याचे प्रमाण कमी असते परंतु जमिनीतील खालच्या थरात पुरेशा प्रमाणात ओलावा असतो. अशा परिस्थितीत रब्बी पिकांची पेरणी ८ ते १० सें.मी. (३ ते ४ इंच) एवढी खोल करावी. बी चांगल्या ओलीत पडून उगवण चांगली होते.

Sunday, September 21, 2014 AT 12:15 AM (IST)

"सिंचनसुविधांचा अभाव असल्यानं, हंगामात एकच पीक घेता येतं. त्यावरच वर्षभराचं आर्थिक नियोजन असतं. उसनवारी चुकती करण्याकरितादेखील हाच पैसा उपयोगी पडतो या वेळी मात्र पावसाअभावी सारं होत्याचं नव्हतं झालं. परिणामी आयुष्यच उसवल्यागत भासतं,' अशी खंत सिल्ली (ता. जि. भंडारा) गावच्या लता म्हस्के व्यक्त करतात. अशीच काहीशी परिस्थिती भंडारा जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांची आहे.

Sunday, September 21, 2014 AT 12:15 AM (IST)

शेती देशोदेशीची नेदरलॅंडमध्ये मोठ्या प्रमाणात ग्लास हाउसमध्ये (काचगृह) भाजीपाला लागवड तसेच फूलशेती केली जाते. येथील तज्ज्ञांनी फुले आणि भाजीपाला पिकांच्या दर्जेदार उत्पादन देणाऱ्या जातींची निर्मिती केली आहे. येथील शेतकरी आता टोमॅटोची काढणी आणि पॅकिंग करण्याकरिता यंत्रमानवांचा वापर करू लागले आहेत. नेदरलॅंड देशातील बहुतांश भाग हा सपाट पठार असलेला आहे. या देशात भरपूर पाऊस आणि हिमवृष्टी होते.

Sunday, September 21, 2014 AT 12:15 AM (IST)

पाण्याचा टिपूसबी बरसला नाई पण खायासाठी पैसा तं लागतेच म्हणून उसनवारी करून पेरणी केली. आता हाती काईच लागलं नाई अन्‌ जगण्या-मरण्याचा संघर्ष सुुरू झाला, अशी व्यथा वाहितपूर (ता. सेलू, जि. वर्धा) येथील दामोदर महाळकर यांनी मांडली. मात्र जिल्ह्यातील अनेक शेतकऱ्यांना यंदाच्या खरिपाने धोका दिल्याने समस्येचा सामना करावा लागला आहे. विनोद इंगोले वर्धा जिल्ह्यातील सहाही तालुक्‍यांत पुरेशा पावसाअभावी पिके करपू लागली आहेत.

Saturday, September 20, 2014 AT 05:45 AM (IST)

सातारा जिल्ह्यातील बावधन (ता. वाई) येथील रूपेश मारुती पिसाळ या अवघ्या 26 वर्षीय तरुणाने शेतीमध्ये सुधारित तंत्रज्ञान व पीकपद्धतीची रचना याद्वारा शेतीत गुणात्मक बदल करण्यात यश मिळवले आहे. पदवीधर असून, नोकरीच्या मागे न धावता शेतीतूनच दरमहा नोकरीएवढे उत्पन्न कसे कमावता येईल, या दृष्टीने त्याची वाटचाल सुरू आहे.

Saturday, September 20, 2014 AT 05:30 AM (IST)

"जवा गरज होती तवा पाणी आलं नाई, अन आता इतकं आलं, की चिबाळलेल्या जमिनीत पाणी साचलं अन्‌ पिकावर आकस्मित मर येऊन पीक जयाले लागलं पहा. निसर्गाच्या अशा दुहेरी माऱ्यानं जगणंच मुश्‍कील झाला पहा !' वरोरा (जि. चंद्रपूर) तालुक्‍यातील परसोड्याचे गजानन लांबट हतबलपणे आपली व्यथा सांगत होते. यंदा पावसाच्या अनियमिततेने चंद्रपूर जिल्ह्यातील शेतकरी चिंताग्रस्त झाले आहेत.

Friday, September 19, 2014 AT 05:45 AM (IST)

महाराष्ट्रात सध्या सर्वत्र चांगला पाऊस असून, मोसंबी व संत्रा या पिकातील अंबिया बहार चांगल्या परिस्थितीत आहे. मात्र ढगाळ वातावरणामुळे झालेला बुरशीजन्य रोगाचा प्रादुर्भाव व फळे पक्वतेच्या अवस्थेमध्ये फळातील रस पिणाऱ्या पतंगाचा प्रादुर्भाव यामुळे फळगळ मोठ्या प्रमाणात होते. डॉ. एम. बी. पाटील अंबिया बहारातील फळगळ ही प्रामुख्याने तीन अवस्थेमध्ये होते. - लिंबूवर्गीय फळाची फळगळ मुख्यत्वे तीन कारणांमुळे होते.

Friday, September 19, 2014 AT 05:00 AM (IST)

पावसाअभावी पिकांचे अस्तित्वच धोक्‍यात आल्याने शेतकरी पुढील पीक व्यवस्थापन करण्यास उत्सुक नाहीत. मजुरांच्या हातालाही काम नाही. पैशांची जुळवाजुळव कशी करायची हाच त्यांच्यापुढे प्रश्‍न आहे. येणाऱ्या काळातील दसरा, दिवाळी हे उत्सव कसे साजरे करावेत याचीच चिंता त्यांच्यापुढे आहे. विनोद इंगोले अर्थकारण खिळखिळे विदर्भातील एकूण दीड लाख हेक्‍टर क्षेत्रावरील संत्रा लागवडीपैकी सर्वाधिक 80 हजार लागवड क्षेत्र अमरावती जिल्ह्यात आहे.

Thursday, September 18, 2014 AT 05:30 AM (IST)

चोपडा तालुक्‍यातील कापूस-केळी पट्ट्यात मोसंबी शेतीचा प्रयोग खानदेशात मजूरटंचाई व वाढत्या उत्पादन खर्चामुळे बागायती शेती जिकिरीची झाली आहे. अनेक शेतकऱ्यांना फळबागांची जोपासना करताना असंख्य अडचणींना तोंड द्यावे लागले आहे. यावर उपाय शोधताना आडगाव (ता. चोपडा) येथील ईश्‍वरलाल जाधव यांनी सुमारे आठ एकरांवर तीन वर्षांपासून नैसर्गिक शेती पद्धतीचा वापर सुरू केला आहे. यंदा त्यांनी कमी खर्चात उत्पादन व उत्पन्न घेतले.

Thursday, September 18, 2014 AT 05:30 AM (IST)

"तुम्ही हमखास पावसाचा जिल्हा म्हणून आमच्या गोंदियाले वयखता पण या वर्षी पाणीच आलं नाही. धानाच्या लागवडीवर केलेल्या खर्चाचं मुद्दल बी निगल की नाय याचा भरवसा नाई,' अशी व्यथा चुलोद (ता. जि. गोंदिया) येथील मोतीराम नागरीकर मांडत होते. आकाशात काळ्या ढगांची गर्दी झाली असताना त्यांच्या चेहऱ्यावरही चिंतेचे मळभ दाटले होते. जिल्ह्यात यंदा अशी परिस्थिती अनेक शेतकऱ्यांवर आली आहे.

Wednesday, September 17, 2014 AT 05:15 AM (IST)

शेतीतील उत्पादन खर्च वाढत आहे. त्यातच अवेळी होणारा पाऊस, गारपीट यामुळे केवळ एका पिकावर अवलंबून राहणे शक्‍य होत नाही. नगर जिल्ह्यातील चास येथील विनोद चांदगुडे यांची पाच एकर द्राक्षशेती होती. मात्र त्यातील समस्यांमुळे त्यांनी पर्यायी पीक पद्धतीचा अवलंब करताना कारले पिकाची निवड केली. गेल्या दोन वर्षांतील या पिकाचा त्यांचा अनुभव समाधानकारक आहे. द्राक्षाचे चांगले उत्पादन घेताना कारले पिकाने त्यांना सक्षम आर्थिक आधार दिला आहे.

Wednesday, September 17, 2014 AT 05:15 AM (IST)

- ऊस व आले पिकांवर लक्ष - उसाचे एकरी 95 टनांपर्यंत उत्पादन सातारा जिल्ह्यात तारगाव (ता. कोरेगाव) येथील मोरे कुटुंबाने पारंपरिक शेतीत बदल करीत तंत्रज्ञानाच्या वापरातून आपली प्रगती साधली आहे. मजुरांची टंचाई लक्षात घेता ऊस व आले या दोन मुख्य पिकांवर अधिक लक्ष केंद्रित केले आहे. उसाचे एकरी 95 टनांपर्यंत उत्पादन घेण्यापर्यंत त्यांनी यश मिळवले आहे. विकास जाधव कोरेगाव तालुक्‍यातील तारगाव गावातून कृष्णा नदी वाहते.

Tuesday, September 16, 2014 AT 05:45 AM (IST)

सध्याच्या काळात कपाशीमध्ये अन्नद्रव्यांच्या कमतरतेमुळे लाल्या विकृती दिसून येत आहे. पिकवरील लक्षणे तपासून योग्य व्यवस्थापन केल्यास लाल्या विकृतीवर नियंत्रण मिळविणे शक्‍य आहे. डॉ. शरद जाधव, डॉ. प्रशांत भोसले यंदा विलंबाने सुरवात झालेला पाऊस, वाढीच्या काळात पावसाचा खंड व रसशोषण किडींचा प्रादुर्भाव यामुळे कपाशीची वाढ मर्यादित राहिली.

Tuesday, September 16, 2014 AT 05:15 AM (IST)

ऑगस्ट व सप्टेंबर महिन्यांत जोरदार बरसलेल्या पावसामुळे गडचिरोली जिल्ह्यात दाणादाण उडाली परंतु हा मॉन्सून वेळीच बरसला असता तर उत्पादनात होणारी 35 टक्‍के घट टळली असती. गडचिरोली जिल्ह्यातील बहुतांश शेतकऱ्यांची ही सामाईक प्रतिक्रिया आहे. उत्पादनखर्च वाढला आहे. त्या तुलनेत पीकउत्पादन मात्र घटण्याची चिंताच शेतकऱ्यांना वाटू लागली आहे.

Tuesday, September 16, 2014 AT 05:00 AM (IST)

सीताफळवर्गीय फळझाडामध्ये सीताफळ (कस्टर्ड ॲपल), रामफळ (बुलक हार्ट), लक्ष्मण फळ (चेरिमोया) आणि हनुमानफळ (ॲटोमोया) यांचा समावेश असला तरी केवळ सीताफळ या फळझाडाची व्यापारी तत्त्वावर लागवड केली जाते. कमी पाण्यामध्ये तग धरत असल्याने सीताफळाची लागवड फायदेशीर ठरते. यशवंत जगदाळे सीताफळासाठी हलकी व मध्यम जमीन लागवड करण्यासाठी योग्य असते. जमीन उत्तम निचऱ्याची असावी. हवामान  - या पिकास उष्ण, कोरडे हवामान आणि मध्यम किंवा कमी थंडी मानवते.

Tuesday, September 16, 2014 AT 04:45 AM (IST)

पाऊस वेळेवर आला नाही. बुलडाणा जिल्ह्यातील शेतकरी अस्वस्थ झाले. दुबार, तिबार पेरणी झाली. पुढे पाऊस झाला, तरीही शेतकऱ्यांच्या मनाची घालमेल कायमच राहिली. आता उगवणार तरी काय आणि उत्पादनात घट येणार किती हाच प्रश्‍न त्यांना सतावू लागला आहे. विनोद इंगोले मराठवाड्याच्या सीमेवर असलेल्या बुलडाणा जिल्ह्यात घाटाखाली आणि घाटावर परिस्थिती विदारक झाली आहे. जनावरांच्या चाऱ्यासोबत पिण्याच्या पाण्याचे दुर्भिक्ष या परिसरात जाणवते.

Monday, September 15, 2014 AT 05:15 AM (IST)

उत्पादन वाढले खर्च केला कमी बीड जिल्ह्यातील बनसारोळा येथील क्रांती ज्योती गटातील शेतकऱ्यांनी काळाची पावले ओळखत शेतीतील यांत्रिकीकरणाकडे दमदारपणे वाटचाल केली आहे. मशागत, फवारणी, काढणीसाठीची यंत्रे व ट्रॅक्‍टर यांची खरेदी व त्यांचा वापर सुरू केला आहे. परिसरातील शेतकऱ्यांनाही भाडेतत्त्वावर व कमी खर्चात ही यंत्रे मिळू लागली आहेत. सुधारित तंत्रज्ञानाच्या वापरामुळे उत्पादनखर्च कमी करीत पिकाचे उत्पादनही वाढले आहे. ए. व्ही.

Monday, September 15, 2014 AT 05:15 AM (IST)

'कॅलक्‍युलेशन' करून शेती केली, तरी दुबार पेरणीनं उत्पादन आणि खर्चाचा ताळेबंद काही यंदा जुळत नाय बघ दोस्ता... अशीच चर्चा काटोल तालुक्‍यातील (जि. नागपूर) येनला शिवारात रंगली होती. गावपारावरील वृद्धांमधील संवादात पाऊस आणि पीक परिस्थितीबाबतच चर्चा फिरते आहे. नागपूर जिल्ह्याचा काटोल तालुका हा शेतीचा सधन भाग म्हणून ओळखला जातो. अनियमित पावसामुळे यंदा बहार न फुटल्याने संत्रा उत्पादकांच्या चिंतेमध्ये भर पडली आहे.

Sunday, September 14, 2014 AT 12:30 AM (IST)

वडिलोपार्जित शेतीमध्ये पारंपरिक पिकांपेक्षा फळबागेचे स्वप्न ऍड. विजय चोभे यांनी पाहिले. शिरूर शहरात वकिली सांभाळत गेल्या दहा वर्षांत त्यांनी पंधरा एकरांवर हापूस, केसर आंबा बाग फुलविली, तसेच पाणी आणि मजुरांच्या उपलब्धतेनुसार ऊस, गहू, हरभरा, कांदा लागवडीचेही त्यांचे हंगामनिहाय नियोजन असते. येत्या काळात शेतीमध्येच पुढे जायचे, असे त्यांनी ठरविले आहे. पुण्यामध्ये 1990 मध्ये कायद्याची पदवी घेतल्यानंतर ऍड.

Sunday, September 14, 2014 AT 12:30 AM (IST)

"युरोपीय लोक भारतीय तरुणांच्या क्षमतेला "स्लिपिंग टायगर' म्हणतात. ताकद असूनही केवळ "स्व'ची ओळख विसरल्यामुळे आपली वाढ थांबलीय. आता केवळ स्वप्नात न रमता खेड्यापाड्यांतील तरुण शेतकऱ्यांनी गावागावांत "कर्मयोग' आचरून उद्योग उभारण्यावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. असे कर्मयोगी शेतकरी तरुणच नवा भारत घडवतील... सांगताहेत आंतराष्ट्रीय दर्जाचे क्रीडा समुपदेशक भीष्मराज बाम. प्रश्‍न : आपल्या मार्गदर्शनातून आतापर्यंत अनेक आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे खेळाडू घडलेत.

Sunday, September 14, 2014 AT 12:30 AM (IST)

आधी बापाची दहशत घेऊन आम्ही जगत होतो. आता मायीच्या नवऱ्याचीही दहशत... चुल्यावरच्या भाकरीवर पाणी फिरवून परतण्याआधीच मायीच्या नवऱ्यानं कहर उभा केला होता. ती भाकर करपून तिचा कोळसा झाला होता अन् कुणालाच जेवणाची इच्छा उरली नव्हती... विस्तवाची वाट चालायची पण किती? चालून चालून पाय होरपळतात, नुस्ते पायच होरपळतात असं नव्हे! तर काळजापर्यंत होरपळीचा दाह बिलगतो. विस्तवावर पाणी टाकणारे हात भेटत नाहीत. विस्तव पेटतच राहील, अशी परिस्थिती पाठीत नखं रुतवत येते.

Sunday, September 14, 2014 AT 12:30 AM (IST)

अन्य पिकांच्या तुलनेत पानमळ्याखालील (नागवेल) क्षेत्र दिवसेंदिवस कमी होत चालले आहे. अशा परिस्थितीत काही शेतकरी आपल्या वाड-वडिलांपासून सुरू असलेले हे पीक टिकवून ठेवण्याच्या प्रयत्नात आहेत. सांगली जिल्ह्यातील हिंगणगाव बुद्रुक (ता. कडेगाव) येथील संजय बाळाराम यादव हे त्यापैकीच एक. 30 वर्षांहून अधिक काळ या पिकात हातखंडा ठेवत, काळानुसार त्यात सुधारणा करीत सोनेरी प्रगती साधली आहे.

Saturday, September 13, 2014 AT 06:00 AM (IST)

सध्या द्राक्ष बागेमध्ये फळछाटणी व नवीन बागेमध्ये कलम करण्याची कामे सुरू आहेत, तसेच वातावरणामध्ये पाऊस आणि उन्हे या दोहोंचा अनुभव येत आहे, अशा परिस्थितीमध्ये करावयाच्या उपाययोजना कशा असाव्यात, या विषयी माहिती घेऊ. डॉ. आर. जी. सोमकुंवर फळछाटणीपूर्वी पानगळ करणे  - फळछाटणीपूर्वी पानगळ केल्याने काडीवरील डोळा उन्हात येऊन फुगतो. याला काडीतील अन्नद्रव्ये डोळ्यामध्ये आले असे म्हटले जाते.

Saturday, September 13, 2014 AT 05:30 AM (IST)

सध्या पाऊस कमी झाल्यामुळे उभ्या उसामध्ये आंतरमशागत व नवीन लागवड करावयाच्या उसाच्या पूर्वमशागतीसाठी हा महिना अत्यंत महत्त्वाचा आहे. वाढीच्या विविध अवस्थांनुसार उसाचे कसे व्यवस्थापन करावे, याबाबतची माहिती आजच्या लेखात घेत आहोत. डॉ.

Saturday, September 13, 2014 AT 04:00 AM (IST)

"समजू नको ढगा, हे साधेसुधे बियाणे मी पेरले पिलांच्या चोचीमधले दाणे' यवतमाळ जिल्ह्यातील आबेद शेख या कवीने पावसाअभावी शेतकऱ्यांच्या मनात होत असलेली घालमेल दोन ओळींतून समर्पकपणे मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. पावसाअभावी यवतमाळ जिल्ह्यात यंदाच्या खरिपातील पिके सुकू लागली. चाऱ्याचा प्रश्‍न गंभीर झाला. हाती पीकच लागलं नाही, तर घरच्या माणसांच्या तोंडात घास कसा टाकावा, अशी दाहक प्रतिक्रिया शेतकरी व्यक्त करीत आहेत.

Friday, September 12, 2014 AT 05:30 AM (IST)

रावेर तालुक्‍यात सुमारे 40 एकरांवर प्रात्यक्षिके जळगाव जिल्ह्यात रावेर तालुक्‍यातील शेतकऱ्यांना कमी कालावधीत, कमी उत्पादन खर्चात बेबीकॉर्न पिकाचा पर्याय मिळाला आहे. यंदाच्या वर्षी कृषी विभागाच्या "आत्मा' प्रकल्पाने 40 एकरांवर बेबीकॉर्न लागवडीची प्रात्यक्षिके घेतली. मालखरेदीसाठी खासगी कंपनीशी सामंजस्य करार करून हमीभावही निश्‍चित केला आहे.

Friday, September 12, 2014 AT 05:30 AM (IST)

सातारा जिल्ह्यातील साकुर्डी (ता. कराड) येथील शेतमजुरी करणाऱ्या व केवळ 25 गुंठे शेती असलेल्या चव्हाण कुटुंबातील राजकुमार यांनी हिंमत, धडाडी, अभ्यास व व्यावसायिक कौशल्याच्या बळावर प्रक्रिया उद्योगात भरारी घेतली आहे. विविध प्रकारच्या दर्जेदार मसाले उत्पादनांतून एक कोटी रुपयांची वार्षिक उलाढाल केली आहे. अमोल जाधव सातारा जिल्ह्यात कराड शहरापासून कोयना धरणाकडे जाताना दहा किलोमीटरवर साकुर्डी गाव आहे. येथील श्रीमती सुमन चव्हाण यांना तीन मुलगे.

Thursday, September 11, 2014 AT 05:15 AM (IST)

- डॉ. उत्तम महाडकर, प्रा. वीरेन चव्हाण भात  - - शेतकऱ्यांनी लावणी झालेल्या भातशेतीची नियमित पाहणी करावी. शेतातील पाण्याची पातळी 5 सें.मी.पर्यंत ठेवावी, त्यासाठी शेताची बांधबंधिस्ती करावी. - भात पिकाची लावणी करून 30 दिवस झाले असल्यास युरियाचा दुसरा हप्ता (87 किलो प्रतिहेक्‍टर) द्यावा. खते देण्यापूर्वी शेतातील पाणी काढून टाकावे. - भात पिकावर निळे भुंगेरे या किडीचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्‍यता आहे.

Thursday, September 11, 2014 AT 05:15 AM (IST)

वाशीम जिल्ह्यातील कारंजा, मानोरा, मंगरुळपीर, वाशीम, रिसोड, मालेगाव या तालुक्‍यांमध्ये या वर्षी दोन लाख 75 हजार हेक्‍टर क्षेत्रावर पेरणी झाली. यातील एक लाख 75 हजार हेक्‍टर क्षेत्रावर दुबार पेरणीची वेळ शेतकऱ्यांवर आल्याचा अंदाज कृषी विभागाने वर्तविला आहे. विखुरलेल्या, कमी व खंडित पावसामुळे हे घडले आहे. जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्‍नही गंभीर झाला.

Thursday, September 11, 2014 AT 05:00 AM (IST)

 
 
About Us | Contact Us | Ad Rate Card | RSS
© Copyrights 2014 Agrowon.com - All rights reserved.
of
Powered By: