agricultuagriculture news in marathi, Central Budget 2018_19, Subhash Tamboli | Agrowon

घोषणा ठीक, कृतीचे काय ? : सुभाष तांबोळी
टीम अॅग्रोवन
शुक्रवार, 2 फेब्रुवारी 2018

या वर्षीच्या अर्थसंकल्पाची एकूणच मांडणी करताना शेती आणि ग्रामविकासाच्या योजना एकत्रित करण्याचा विचार दिसतो. असे असले तरी एकूण अर्थसंकल्पात शेती, ग्रामविकासाला वाटा किती हे सविस्तर आकडेवारीचे विश्लेषण केल्यावरच कळेल. शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुपटीची घोषणा मागील दोन वर्षांपासून केली जात आहे. या अर्थसंकल्पात तरी यासाठीचा कृती आराखडा दिसेल असे वाटले; परंतु याबाबत निराशाच पदरी पडली. तसेच उत्पादन खर्चावर ५० टक्के नफा देऊन किमान आधारभूत किमतीची घोषणा तर सत्तेत येण्यापूर्वीची आहे.

या वर्षीच्या अर्थसंकल्पाची एकूणच मांडणी करताना शेती आणि ग्रामविकासाच्या योजना एकत्रित करण्याचा विचार दिसतो. असे असले तरी एकूण अर्थसंकल्पात शेती, ग्रामविकासाला वाटा किती हे सविस्तर आकडेवारीचे विश्लेषण केल्यावरच कळेल. शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुपटीची घोषणा मागील दोन वर्षांपासून केली जात आहे. या अर्थसंकल्पात तरी यासाठीचा कृती आराखडा दिसेल असे वाटले; परंतु याबाबत निराशाच पदरी पडली. तसेच उत्पादन खर्चावर ५० टक्के नफा देऊन किमान आधारभूत किमतीची घोषणा तर सत्तेत येण्यापूर्वीची आहे. आता येणाऱ्या खरीप हंगामात (रब्बीच्या धर्तीवर) उत्पादन खर्चावर दीडपट देणार असे स्पष्ट केले आहे; परंतु केवळ एमएसपी वाढविल्याने शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट होणार नाही किंवा त्यांच्या सर्व समस्या सुटणार नाहीत. 

विभागनिहाय प्रमुख पिके विचारात घेऊन क्लस्टर बेस्ड डेव्हलपमेंट, कांदा-बटाटा या पिकांसाठी ‘ऑपरेशन ग्रीन’च्या माध्यमातून साठवणूक-वाहतूक सुविधा उभ्या करण्याचा संकल्पही चांगला आहे. यामुळे उत्पादक ते ग्राहक शेतमालाचा प्रवास सुकर होऊल, त्याचा फायदा दोघांनाही होईल; परंतु यांची प्रभावी अंमलबजावणी करावी लागेल.  
ग्रामीण कृषी बाजारात पायाभूत सुविधा उपलब्ध करण्याबरोबर ग्रामीण सडक योजनेमध्ये गाव-शहरांना जोडणाऱ्या लहान लहान रस्त्यांवर लक्ष केंद्रित करून ते पक्के करणार, या दोन्ही निर्णयांचे स्वागत करायला पाहिजे. यातून शेतमालाच्या वाहतुकीस फायदा होईल तसेच जवळच बाजारपेठ मिळाल्याने भाव चांगला मिळेल. 

शेतकऱ्यांचे गट, शेतकरी उत्पादक कंपन्या, महिला बचत गट यांच्या माध्यमातून सेंद्रिय शेतीला प्रोत्साहन देणार, त्यासाठीच्या निधीची (अनुदान अथवा कर्ज रूपाने) तरदूत वाढविणार हा उपक्रम चांगला आहे. तसेच शेतकरी उत्पादक कंपन्या शेतकऱ्यांना सामूहिक सेवा पुरवितात. त्यात होणाऱ्या नफ्यात आत्तापर्यंत कर सवलत मिळत नव्हती, आता त्यात १०० टक्के सवलत ही बाबही चांगली आहे. या दोन्ही उपक्रमांनी शेतकऱ्यांचे गट, उत्पादक कंपन्यांच्या नफ्यात वाढ होऊन त्यांना चालना मिळेल.  

स्वच्छ भारत मिशनअंतर्गत आत्तापर्यंत ६ कोटी शौचालये बांधली. पुढच्या वर्षी २ कोटी शौचालये बांधण्याचे लक्ष्य आहे. केवळ शौचालय बांधून उपयोग नाही. त्याचा वापर कितपत होतो हे पाहण्याची व्यवस्थाही हवी. ग्रामीण भागात पाणी उपलब्ध नसल्यामुळे बहुतांश शौचालये वापरली जात नाहीत. दुसऱ्या बाजूला पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता त्याची गुणवत्ता ही बाब दुर्लक्षित झाली आहे.  

तरतुद

  • उत्पादन खर्चावर दीड पट नफा धरून शेतमाल एमएसपीची घोषणा 
  • प्रमुख पिकांचे क्लस्टर बेस्ड डेव्हलपमेंट संकल्प चांगला
  • ग्रामीण बाजार पायाभूत सुधारणा तसेच ग्रामीण रस्त्यांवर लक्ष केंद्रित यांचे स्वागत 
  • शेतकरी गट, उत्पादक कंपन्या निधी तरतुदीत वाढ, नफ्यात सवलत

परिणाम

  • केवळ एमएसपी वाढविल्याने उत्पन्न वाढणार नाही
  • उत्पादक - ग्राहक दोघांनाही फायदा
  • शेतमाल वाहतूक सुलभ होऊन भाव चांगला मिळेल
  • शेतकरी गट, उत्पादक कंपन्यांना चालना मिळून नफ्यात वाढ होईल

- सुभाष तांबोळी,  
कार्यकारी संचालक, अफार्म  

इतर अॅग्रो विशेष
पाऊस नसताच आला तं पुरला असताखर्च गंज झाला एक लाख रुपये, कापूस झाला साडेतीन क्...
शेतकऱ्यांच्या मागण्यांवर अंमल...अकोला ः शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवर मागील परिषदेनंतर...
भूषा विकासापासून कोसो दूरभूषा , जि. नंदुरबार ः दिवस सोमवारचा (ता. १ ऑक्‍...
..या १८० तालुक्यांत दुष्काळसदृश स्थिती...मुंबई ः पावसाने मोठी ओढ दिल्याने निर्माण झालेल्या...
राज्याच्या दक्षिण भागात हलक्या पावसाची...पुणे : महाराष्ट्रात असलेला हवेचा कमी दाबाचा पट्टा...
बाजारात अफवा पसरवून कांदादर पाडण्याचा...नाशिक : दसऱ्यानंतर कांदा बाजारात क्विंटलला चार...
निर्यातीसाठी साखर देण्यास बॅंकांचा नकारपुणे : साखर निर्यातीसाठी केंद्र सरकारने पॅकेज...
दुर्गम ‘उमराणी’त स्वयंपूर्ण शेती  नंदुरबार जिल्ह्यात दुर्गम धडगाव तालुक्‍यातील...
बाजारपेठ अोळखून सेंद्रिय भाजीपाला, ...आढीव (जि. सोलापूर) येथील भारत रानरूई यांनी शेतीची...
राज्यातील १८० तालुक्यांमध्ये...मुंबई : राज्यातील १८० तालुक्यांमध्ये...
नगर-नाशिकच्या धरणातून ‘जायकवाडी’त पाणी...मुंबई : ‘जायकवाडी’ धरणात पाणी सोडण्याचे आदेश...
गाडीने येणारा कापूस गोणीत आणण्याची वेळ जालना : जनावरांचा चारा आणि पिण्याच्या पाण्याचा...
दुष्काळाच्या गर्तेत गुरफटला गावगाडाऔरंगाबाद : पावसाळ्यात पडलेले प्रदीर्घ खंड व...
दुष्काळ जाहीर करण्यासाठी पीक नुकसानीचा...नाशिक : दुष्काळ जाहीर करण्यासाठी केंद्र सरकारची...
मुंबईत १५ ला सर्वपक्षीय मेळावा ः नवलेकोल्हापूर: किसान सभेच्या पुढाकाराने १५...
दुष्काळ जाहीर करण्याबाबत टोलवाटोलवी ः...पुणे : राज्यात अनेक ठिकाणी दुष्काळी स्थिती असूनही...
नव्या दुष्काळी संहितेमुळे राज्यातील...मुंबई: राज्यावर १९७२ च्या दुष्काळापेक्षाही...
हुमणी रोखण्यासाठी कृती आराखडा : कृषी...पुणे : राज्यात उसाच्या क्षेत्रावर मोठ्या प्रमाणात...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा, विदर्भात...पुणे: राज्यात ‘ऑक्टोबर हीट’चा चटका सातत्याने...
नव्या हंगामात ऊस गाळपासाठी ३१ साखर...पुणे : राज्यात नव्या गाळप हंगामासाठी आतापर्यंत ३१...