agriculturai stories in marathi, agrowon, CITRUS advice | Agrowon

लिंबूवर्गीय फळपीक सल्ला
डाॅ. एम. एस. लदानिया, दिनकरनाथ गर्ग
बुधवार, 3 जानेवारी 2018

जानेवारी महिन्याकरीता संत्रा, मोसंबी आणि लिंबू फळबागेत करावयाची कामे आणि नियोजन यांची माहिती घेऊ.

सिंचन व्यवस्थापन ः

जानेवारी महिन्याकरीता संत्रा, मोसंबी आणि लिंबू फळबागेत करावयाची कामे आणि नियोजन यांची माहिती घेऊ.

सिंचन व्यवस्थापन ः

  • अंबिया बहारासाठी ताणावर असलेल्या बागेमध्ये वखरणी करून घ्यावी. सिंचनासाठीचे आळे मोडलेले असल्यास दुरुस्ती करून ओलीत करावे.
  • ठिबक सिंचन संच असल्यास १ ते ४, ५ ते ७ व ८ वर्षावरील झाडांना अनुक्रमे ७ ते ३०, ४४ ते ७२ व ८२ ते १०२ लिटर पाणी प्रति दिवस जमिनीच्या मगदुराप्रमाणे द्यावे.
  • ठिबक सिंचन नसल्यास दुहेरी आळे पद्धतीने ८-१० दिवसांच्या अंतराने ओलीत करावे. शेतातील गवत, तणस, कुटार असल्यास आळ्यामध्ये ५ ते १० सें. मी. थर देऊन आच्छादन करावे.

कीड व्यवस्थापन ः
सिट्रस सिला ः
बागेमध्ये पाणी देऊन ताण मोडला जातो. त्यानंतर नवीन पालवी किंवा नवतीची सुरवात होते. याच वेळी सिट्रस सिला व त्याची पिले पानांतून रस शोषण करतात. नवतीच्या पानांची गळ होऊन फांद्या सुकतात. फळधारणेवर अनिष्ट परिणाम होतो. या किडीद्वारे ‘ग्रिनिंग’ आणि ‘शेंडेमर’ या रोगांचाही प्रसार होतो. वेळीच नियंत्रण न केल्यास झाडावरील फुले आणि फळे गळून पडतात. झाडावर जास्त फळे येत नाहीत. नंतर बहार येत नाही. या किडीच्या प्रादुर्भावामुळे १०० टक्के नुकसान होते.

नियंत्रण : फवारणी प्रति लिटर पाणी
क्विनॉलफाॅस १ मि.लि. किंवा
नोव्हॅल्युराॅन ०.५५ मि.लि. किंवा
डायमेथोएट २ मि.लि. किंवा
ॲसिफेट १ ग्रॅम किंवा
इमिडाक्लोप्रिड ०.५० मि.लि.
टीप ः आवश्‍यकतेनुसार दुसरी फवारणी दहा दिवसांनी कीटकनाशक बदलून करावी.

खोडकिडा किंवा इंदरबेला किंवा साल खाणारी अळी
नियंत्रण :
अळीच्या छिद्रावरून जाळे काढावे. इंजेक्शनच्या मदतीने डायक्लोरव्हास (७६ ई. सी.) ५ मि.लि. प्रति लिटर पाण्यात बनवून छिद्रात टाकावे. कापसाचा बोळा या द्रावणात बुडवून छिद्र बंद करावे. ओली माती, रॉकेल किंवा पेट्रोल वापरू नये.

अंबिया बहार व्यवस्थापन ः

  • झाडावरील वाळलेली साल काढावी. साल काढताना थोडी ओली एक इंच फांदी कापावी. सल फांद्या कापण्यासाठी वापरण्यासाठी घेतलेली कात्री सोडियम हायपोक्लोराइटच्या मिश्रणामध्ये बुडवून घ्यावे. त्यामुळे कात्रीद्वारे अन्यत्र होणारा रोगाचा प्रसार रोखता येईल.
  • साल काढल्यानंतर कार्बेन्डाझिम १ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणे झाडावर फवारणी करावी.
  • अंबिया बहार चांगल्या रीतीने येण्यासाठी फवारणी
    जिबरेलिक आम्ल एक ग्रॅम अधिक युरिया एक किलो प्रति १०० लिटर पाणी.

मृग बहार व्यवस्थापन ः

  • मृग बहाराच्या संत्रा व मोसंबीच्या फळांच्या झाडांवर ठिंबक सिंचन पद्धतीने सिंचन करावे. त्यासाठी सहा वर्षाच्या झाडाला ६२ लिटर, ८ वर्षाच्या झाडाला ८२ लिटर आणि १० वर्षाच्या झाडाला ९२ लिटर पाणी /दिवस/झाड द्यावे. लिंबूच्या ६ वर्षांच्या झाडाला २९ लिटर आणि १० वर्षाच्या झाडाला ८७ लिटर पाणी/दिवस/झाड द्यावे.
  • मृग बहाराच्या फळांचा आकार वाढविण्याकरिता फवारणी
    जिबरेलिक आम्ल एक ग्रॅम अधिक मोनो पोटॅशिअम फाॅस्फेट किंवा डाय अमोनियम फॉस्फेट किंवा पोटॅशिअम नायट्रेट १.५ किलो प्रति १०० लिटर पाणी.
  • १५ ते २० दिवसांच्या अंतराने दोन फवारण्या घ्याव्यात.
  • कोळी किडीचा प्रादुर्भाव या महिन्यामध्ये मृग बहाराच्या फळांवर दिसतो. कोळीमुळे हिरव्या फळांवर तांबूस रंगाचे चट्टे दिसतात. ते पुढे काळ्या रंगाचे होतात. याला स्थानिक भाषेमध्ये ‘लाल्या’ म्हणतात.

कोळी नियंत्रणासाठी (फवारणी प्रति लिटर पाणी)
डायकोफाॅल १.५ मि.लि. किंवा
इथिआॅन २ मि.लि. किंवा
द्राव्य गंधक ३ ग्रॅम
आवश्यकता भासल्यास दुसरी फवारणी १५ दिवसांच्या अंतराने घ्यावी.

रोपवाटिका व्यवस्थापन
रोपवाटिकेमध्ये खुंटावर केलेल्या बडिंगचे निरीक्षण करावे. खुंटावरील बडिंग जमलेले नसल्यास पुन्हा बडिंग करावे. ज्या खुंटावरील बडिंग फुटले आहे, त्यावर इथिआॅन २ मि.लि. प्रति लिटर पाणी या प्रमाणे फवारणी करावी.

डिंक्या व्यवस्थापन
संत्रा झाडाच्या बुंध्यामधून डिंक्याचा स्राव सुरू असल्यास असा डिंक तीक्ष्ण चाकूने खरडून घ्यावा. ती जागा पोटॅशिअम परमॅगनेट १० ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या द्रावणाने धुवून घ्यावी. त्या ठिकाणी मेटालॅक्झील एम. अधिक मॅन्कोझेब (संयुक्त बुरशीनाशक) किंवा फोसेटिल आम्ल यांची पेस्ट (प्रमाण १०० ग्रॅम प्रति लिटर) लावावी.

संपर्क ः
डाॅ. एम. एस. लदानिया, ०७१२-२५००३२५
दिनकरनाथ गर्ग, ९८२२३६९०३०

(केंद्रीय लिंबूवर्गीय फळ संशोधन संस्था, नागपूर)

इतर ताज्या घडामोडी
कळमणा बाजार समितीत गव्हाची आवक वाढलीनागपूर ः बाजारात गव्हाची आवक वाढली असून सरासरी...
जळगाव बाजार समितीत हिरव्या मिरचीचे दर...जळगाव ः कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये हिरव्या...
जंगलातून होणाऱ्या नत्र प्रदूषणाचे...अमेरिकन वनसेवेतील शास्त्रज्ञांनी जंगलातून...
वनस्पती अवशेषापासून स्वस्त, शाश्वत हवाई...पिकांचे अवशेष आणि झाडांची लाकडे यांच्यापासून...
नगरला चिंच प्रतिक्विंटल ७००० ते १३५००...नगर ः नगर कृषी उत्पन्न बाजार समितीत अन्य भुसार...
थकीत चुकाऱ्यांसाठी स्वाभिमानी आक्रमकबुलडाणा : जिल्ह्यात शेतकऱ्यांनी तूर, मूग, उडदाची...
सोलापूरसाठी उजनीतून पाणी सोडलेसोलापूर : उजनी धरणातून भीमा नदीपात्रात सोलापूर...
लासुर्णेमध्ये जिल्हा बॅंकेसमाेर...वालचंदनगर, जि. पुणे ः लासुर्णे (ता. इंदापूर)...
अकोला, बुलडाण्यात अर्ज दाखल करण्यासाठी...अकोला : लोकसभा निवडणूकीसाठी उमेदवारी अर्ज दाखल...
परभणी जिल्ह्यात मनरेगाअंतर्गत १४६...परभणी ः महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार...
नगर : अकोल्यात कांदा प्रतिक्विंटल ११००...नगर ः जिल्ह्यातील राहुरी, राहाता, अकोले पारनेर...
जळगाव, धुळे, नंदुरबारमध्ये रंगणार...जळगाव ः खानदेशात रावेर वगळता नंदुरबार, धुळे व...
गरिबांना वार्षिक ७२ हजारांच्या हमीचे...नवी दिल्ली : लोकसभा निवडणुकीसाठी कॉंग्रेसने...
नांदेड जिल्ह्यात तूर उत्पादकता...नांदेड  ः नांदेड जिल्ह्यात २०१८-१९ मधील खरीप...
कानिफनाथ महाराज समाधी दर्शनासाठी...मढी, जि. नगर  : भटक्यांची पंढरी अशी ओळख...
सोशल मीडियावर चढला निवडणुकांचा ज्वरनागपूर ः सोशल मीडियावरच पक्ष पदाधिकारी,...
हवाई दलात चार ‘चिनुक' हेलिकॉप्टर सामीलचंडीगड ः ‘चिनुक' हेलिकॉप्टरमुळे परिस्थितीत...
नाट्यमय घडामोडीत काॅँग्रेसने चंद्रपूरचा...चंद्रपूर  ः विनायक बांगडे यांच्या उमेदवारीला...
सातारा जिल्ह्यात ऊस गाळप हंगाम अंतिम...सातारा ः जिल्ह्यातील साखर गाळप हंगाम अंतिम...
पाणी अमूल्य असल्याने जनजागृतेची गरज ः...कोल्हापूर : ‘‘पाण्यासाठी व्यापक जनजागृती होणे...