agriculturai stories in marathi, agrowon, CITRUS advice | Agrowon

लिंबूवर्गीय फळपीक सल्ला
डाॅ. एम. एस. लदानिया, दिनकरनाथ गर्ग
बुधवार, 3 जानेवारी 2018

जानेवारी महिन्याकरीता संत्रा, मोसंबी आणि लिंबू फळबागेत करावयाची कामे आणि नियोजन यांची माहिती घेऊ.

सिंचन व्यवस्थापन ः

जानेवारी महिन्याकरीता संत्रा, मोसंबी आणि लिंबू फळबागेत करावयाची कामे आणि नियोजन यांची माहिती घेऊ.

सिंचन व्यवस्थापन ः

  • अंबिया बहारासाठी ताणावर असलेल्या बागेमध्ये वखरणी करून घ्यावी. सिंचनासाठीचे आळे मोडलेले असल्यास दुरुस्ती करून ओलीत करावे.
  • ठिबक सिंचन संच असल्यास १ ते ४, ५ ते ७ व ८ वर्षावरील झाडांना अनुक्रमे ७ ते ३०, ४४ ते ७२ व ८२ ते १०२ लिटर पाणी प्रति दिवस जमिनीच्या मगदुराप्रमाणे द्यावे.
  • ठिबक सिंचन नसल्यास दुहेरी आळे पद्धतीने ८-१० दिवसांच्या अंतराने ओलीत करावे. शेतातील गवत, तणस, कुटार असल्यास आळ्यामध्ये ५ ते १० सें. मी. थर देऊन आच्छादन करावे.

कीड व्यवस्थापन ः
सिट्रस सिला ः
बागेमध्ये पाणी देऊन ताण मोडला जातो. त्यानंतर नवीन पालवी किंवा नवतीची सुरवात होते. याच वेळी सिट्रस सिला व त्याची पिले पानांतून रस शोषण करतात. नवतीच्या पानांची गळ होऊन फांद्या सुकतात. फळधारणेवर अनिष्ट परिणाम होतो. या किडीद्वारे ‘ग्रिनिंग’ आणि ‘शेंडेमर’ या रोगांचाही प्रसार होतो. वेळीच नियंत्रण न केल्यास झाडावरील फुले आणि फळे गळून पडतात. झाडावर जास्त फळे येत नाहीत. नंतर बहार येत नाही. या किडीच्या प्रादुर्भावामुळे १०० टक्के नुकसान होते.

नियंत्रण : फवारणी प्रति लिटर पाणी
क्विनॉलफाॅस १ मि.लि. किंवा
नोव्हॅल्युराॅन ०.५५ मि.लि. किंवा
डायमेथोएट २ मि.लि. किंवा
ॲसिफेट १ ग्रॅम किंवा
इमिडाक्लोप्रिड ०.५० मि.लि.
टीप ः आवश्‍यकतेनुसार दुसरी फवारणी दहा दिवसांनी कीटकनाशक बदलून करावी.

खोडकिडा किंवा इंदरबेला किंवा साल खाणारी अळी
नियंत्रण :
अळीच्या छिद्रावरून जाळे काढावे. इंजेक्शनच्या मदतीने डायक्लोरव्हास (७६ ई. सी.) ५ मि.लि. प्रति लिटर पाण्यात बनवून छिद्रात टाकावे. कापसाचा बोळा या द्रावणात बुडवून छिद्र बंद करावे. ओली माती, रॉकेल किंवा पेट्रोल वापरू नये.

अंबिया बहार व्यवस्थापन ः

  • झाडावरील वाळलेली साल काढावी. साल काढताना थोडी ओली एक इंच फांदी कापावी. सल फांद्या कापण्यासाठी वापरण्यासाठी घेतलेली कात्री सोडियम हायपोक्लोराइटच्या मिश्रणामध्ये बुडवून घ्यावे. त्यामुळे कात्रीद्वारे अन्यत्र होणारा रोगाचा प्रसार रोखता येईल.
  • साल काढल्यानंतर कार्बेन्डाझिम १ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणे झाडावर फवारणी करावी.
  • अंबिया बहार चांगल्या रीतीने येण्यासाठी फवारणी
    जिबरेलिक आम्ल एक ग्रॅम अधिक युरिया एक किलो प्रति १०० लिटर पाणी.

मृग बहार व्यवस्थापन ः

  • मृग बहाराच्या संत्रा व मोसंबीच्या फळांच्या झाडांवर ठिंबक सिंचन पद्धतीने सिंचन करावे. त्यासाठी सहा वर्षाच्या झाडाला ६२ लिटर, ८ वर्षाच्या झाडाला ८२ लिटर आणि १० वर्षाच्या झाडाला ९२ लिटर पाणी /दिवस/झाड द्यावे. लिंबूच्या ६ वर्षांच्या झाडाला २९ लिटर आणि १० वर्षाच्या झाडाला ८७ लिटर पाणी/दिवस/झाड द्यावे.
  • मृग बहाराच्या फळांचा आकार वाढविण्याकरिता फवारणी
    जिबरेलिक आम्ल एक ग्रॅम अधिक मोनो पोटॅशिअम फाॅस्फेट किंवा डाय अमोनियम फॉस्फेट किंवा पोटॅशिअम नायट्रेट १.५ किलो प्रति १०० लिटर पाणी.
  • १५ ते २० दिवसांच्या अंतराने दोन फवारण्या घ्याव्यात.
  • कोळी किडीचा प्रादुर्भाव या महिन्यामध्ये मृग बहाराच्या फळांवर दिसतो. कोळीमुळे हिरव्या फळांवर तांबूस रंगाचे चट्टे दिसतात. ते पुढे काळ्या रंगाचे होतात. याला स्थानिक भाषेमध्ये ‘लाल्या’ म्हणतात.

कोळी नियंत्रणासाठी (फवारणी प्रति लिटर पाणी)
डायकोफाॅल १.५ मि.लि. किंवा
इथिआॅन २ मि.लि. किंवा
द्राव्य गंधक ३ ग्रॅम
आवश्यकता भासल्यास दुसरी फवारणी १५ दिवसांच्या अंतराने घ्यावी.

रोपवाटिका व्यवस्थापन
रोपवाटिकेमध्ये खुंटावर केलेल्या बडिंगचे निरीक्षण करावे. खुंटावरील बडिंग जमलेले नसल्यास पुन्हा बडिंग करावे. ज्या खुंटावरील बडिंग फुटले आहे, त्यावर इथिआॅन २ मि.लि. प्रति लिटर पाणी या प्रमाणे फवारणी करावी.

डिंक्या व्यवस्थापन
संत्रा झाडाच्या बुंध्यामधून डिंक्याचा स्राव सुरू असल्यास असा डिंक तीक्ष्ण चाकूने खरडून घ्यावा. ती जागा पोटॅशिअम परमॅगनेट १० ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या द्रावणाने धुवून घ्यावी. त्या ठिकाणी मेटालॅक्झील एम. अधिक मॅन्कोझेब (संयुक्त बुरशीनाशक) किंवा फोसेटिल आम्ल यांची पेस्ट (प्रमाण १०० ग्रॅम प्रति लिटर) लावावी.

संपर्क ः
डाॅ. एम. एस. लदानिया, ०७१२-२५००३२५
दिनकरनाथ गर्ग, ९८२२३६९०३०

(केंद्रीय लिंबूवर्गीय फळ संशोधन संस्था, नागपूर)

इतर ताज्या घडामोडी
शेतमालाला भाव न देणारे उत्पन्न दुप्पट...भंडारा : शेतमालाला भाव नसल्याने अधिक...
भाजप हा उमेदवार आयात करणारा पक्ष : रावतेनागपूर : भाजप हा उमेदवार आयात करणारा पक्ष...
कृषी सल्ला : भात, भुईमुग, आंबा,...भात ः सध्या रोपवाटिकेसाठी शेतकऱ्यांनी तयारी सुरू...
द्राक्ष बागेत रोगांच्या प्रादुर्भावाची... सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये...
कृषी तंत्रज्ञान पदविका अभ्‍यासक्रम...मुंबई : राहुरी येथील महात्मा फुले कृषी...
सातारा जिल्ह्यात आले लागवडीस गतीसातारा  ः उष्णतेत वाढीमुळे रखडलेल्या आले...
शेतकऱ्यांना मिळणार पाच रुपयांत पोटभर...लातूर  : शंभर-दीडशे किलोमीटर अंतरावरून आपला...
रोहित्राच्या बाॅक्समधील फ्यूज तारांच्या...परभणी ः जिल्ह्यातील कृषी पंपाना वीजपुरवठा...
नष्ट होत असलेल्या देशी वाणांचे संवर्धन...पुणे ः हरितक्रांतीच्या नादात अधिक उत्पादनाच्या...
यवतमाळ जिल्ह्यात फळबागांनी टाकल्या मानायवतमाळ  : कडाक्‍याच्या उन्हामुळे...
कागदपत्रांची पूर्तता करूनही लिलाव बंद...मालेगाव, जि. नाशिक  : मालेगाव कृषी उत्पन्‍न...
शेतकऱ्यांना ‘करार शेती’च्या माध्यमातून...नवी दिल्ली : शेतमालाचा बाजार आणि किंमतीतील...
सोलापूर बाजार समितीत ३९ कोटींचा...सोलापूर : सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीत...
साताऱ्यात गवार २०० ते ३०० रुपये दहाकिलोसातारा : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत मंगळवारी...
देशात सर्वांत महाग पेट्रोल धर्माबादला,...नांदेड : नांदेड जिल्ह्याच्या तेलंगणा व...
पेरूबागेसाठी सघन लागवडीचे तंत्रपेरू बागेमध्ये उत्पादकता वाढवण्यासाठी सघन...
जळगाव बाजार समितीकडून आवाराबाहेर...जळगाव : फळे-भाजीपाला नियमनमुक्तीनंतर बाजार समिती...
जीएम ई. कोलाय जैवइंधननिर्मितीसाठी...जैवइंधनाच्या निर्मितीसाठी जनुकीय तंत्रज्ञानाने...
पुणे विभागात पाणीटंचाई वाढतेयपुणे : वाढत्या उन्हाबरोबरच पुणे विभागातील...
जळगाव जिल्ह्यातील पाणीटंचाई होतेय भीषणजळगाव  ः जिल्ह्यातील पश्‍चिम पट्ट्यात...