agriculturai stories in marathi, agrowon, CITRUS advice | Agrowon

लिंबूवर्गीय फळपीक सल्ला
- डाॅ एम. एस. लदानिया, दिनकरनाथ गर्ग
गुरुवार, 1 फेब्रुवारी 2018

गेल्या काही वर्षांमध्ये मोसंबीसह लिंबूवर्गीय बागांचा ऱ्हास होत आहे. यामागे सिंचन व्यवस्थापन, कीड- रोगांचे वेळेवर नियंत्रण न होणे यासारखी कारणे दिसून येत आहेत. फेब्रुवारी महिन्यापासून हळूहळू तापमानात वाढ होत जाते. या काळात लिंबूवर्गीय फळबागांमधील व्यवस्थापनाविषयी माहिती घेऊ.

सिंचन व्यवस्थापन ः

गेल्या काही वर्षांमध्ये मोसंबीसह लिंबूवर्गीय बागांचा ऱ्हास होत आहे. यामागे सिंचन व्यवस्थापन, कीड- रोगांचे वेळेवर नियंत्रण न होणे यासारखी कारणे दिसून येत आहेत. फेब्रुवारी महिन्यापासून हळूहळू तापमानात वाढ होत जाते. या काळात लिंबूवर्गीय फळबागांमधील व्यवस्थापनाविषयी माहिती घेऊ.

सिंचन व्यवस्थापन ः

  • या वेळी झाडावर नवती असते. तसेच अांबिया बहराची फुले व फळधारणाही याच काळामध्ये होते. फेब्रुवारी महिन्यापासून हळूहळू उष्णतामानामध्ये वाढ होत जाते. या काळात सिंचनाचे योग्य व्यवस्थापन करणे आवश्यक आहे.
  • जमिनीनुसार ७ ते १० दिवसांच्या अंतराने दुहेरी आळे पद्धतीने नियमित पाणी द्यावे. ठिबक सिंचन संच असल्यास १ ते ४, ५ ते ७ आणि ८ वर्षांवरील झाडांना अनुक्रमे ९ ते ४० लिटर, ६० ते ९६ लिटर व १०८ ते १३७ लिटर पाणी प्रति दिवस द्यावे.

डिंक्या रोग व्यवस्थापन ः

  • झाडांच्या बुंध्यावर डिंक्याचा प्रादुर्भाव
    आढळून आल्यास, असा भाग चाकूने खरवडून काढावा. त्यावर मेटॅलॅक्झील एम अधिक मॅन्कोझेब (संयुक्त बुरशीनाशक) किंवा फोसेटील एएल यांची पेस्ट लावावी.
  • आंबिया बहरातील फळगळ रोखण्यासाठी,
    जिबरेलिक अॅसिड १.५ ग्रॅम अधिक युरिया एक किलो प्रति १०० लिटर पाणी या प्रमाणे फवारणी करावी.

मृग बहर व्यवस्थापन

  • या महिन्यात मृग बहराची फळे काढण्याच्या स्थितीमध्ये असतील. योग्य पक्वतेला फळ तोडून बाजारामध्ये विक्री करावी.
  • फळे तोडणीनंतर झाडावरील सल काढून टाकावी. झाडावर कार्बेन्डाझिम १ ग्रॅम किंवा काॅपर आॅक्सिक्लोराइड ३ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या प्रमाणे फवारणी करावी.

कीड व्यवस्थापन

  •  खोडकिडा किंवा ईंदरबेला ः
    या साल खाणाऱ्या अळीच्या नियंत्रणासाठी, अळीच्या छिद्रावरून जाळे काढून त्यामध्ये    इंजेक्शनच्या साह्याने शिफारशीत कीडनाशकाचे द्रावण टाकावे. कापसाचा बोळा या द्रावणात बुडवून छिद्रावर लावावा.
  •  पाने पोखणाऱ्या अळीच्या नियंत्रणासाठी, फवारणी प्रति लिटर पाणी
    सायपरमेथ्रीन (१० ई.सी.) २ मि.लि. किंवा
    सायपरमेथ्रीन (२५ ईसी) १ मि.लि.
  •  मावा नियंत्रणासाठी, फवारणी प्रति लिटर पाणी
    डायमेथोएट १.५ मि.लि.
  •  पाने खाणाऱ्या अळीच्या नियंत्रणासाठी, फवारणी प्रति लिटर पाणी
    सायपरमेथ्रीन (१० ई.सी.) २ मि.लि. किंवा
    डायमेथोएट १.५ मि.लि.

 अांबिया बहराच्या वेळी सिट्रस सायला नियंत्रणाकरिता, फवारणी प्रति लिटर पाणी
इमिडाक्लोप्रिड ०.५ मि.लि. किंवा
क्विनाॅलफाॅस १.५ मि.लि. किंवा
डायमेथोएट २ मि.लि. किंवा
नोव्हॅल्युराॅन ०.८० मि.लि.
आवश्यकता भासल्यास वरीलपैकी कोणत्याही एका कीटकनाशकाची दुसरी फवारणी १५ दिवसांच्या अंतराने करावी, परंतु कीटनाशक बदलून वापरावे.

संपर्क  ः डाॅ. एम. एस. लदानिया (संचालक), ०७१२-२५००३२५
 दिनकरनाथ गर्ग, कीटकशास्त्रज्ञ, ९८२२३६९०३०
(केंद्रिय लिंबूवर्गीय फळ संशोधन संस्था, नागपूर)

इतर ताज्या घडामोडी
पेरूबागेसाठी सघन लागवडीचे तंत्रपेरू बागेमध्ये उत्पादकता वाढवण्यासाठी सघन...
जळगाव बाजार समितीकडून आवाराबाहेर...जळगाव : फळे-भाजीपाला नियमनमुक्तीनंतर बाजार समिती...
जीएम ई. कोलाय जैवइंधननिर्मितीसाठी...जैवइंधनाच्या निर्मितीसाठी जनुकीय तंत्रज्ञानाने...
पुणे विभागात पाणीटंचाई वाढतेयपुणे : वाढत्या उन्हाबरोबरच पुणे विभागातील...
जळगाव जिल्ह्यातील पाणीटंचाई होतेय भीषणजळगाव  ः जिल्ह्यातील पश्‍चिम पट्ट्यात...
गनिमी काव्याने राष्ट्रीय किसान...नाशिक : राष्ट्रीय किसान महासंघातर्फे...
बीड जिल्ह्यात एक लाख क्विंटल तुरीचे...बीड  : शासनाने नाफेडमार्फत केलेल्या तूर...
पुणे जिल्ह्यात भात लागवडीसाठी...पुणे: जिल्ह्यातील भातपट्ट्यातील शेतकऱ्यांनी खरीप...
शिवसेना-भाजपच्या कुरघोडीने युतीवरचे...मुंबई : विधान परिषदेच्या सहा जागांसाठी राज्यातील...
पीककर्ज वाटप सुरू करण्याची स्वाभिमानीची...परभणी : उत्पादनात घट आल्यामुळे तसेच...
सांगली जिल्ह्यात पाणीटंचाई वाढलीसांगली : जिल्ह्यातील ताकारी, म्हैसाळ आणि टेंभू...
नांदेड विभागातील साखर कारखान्यांची...नांदेड : नांदेड विभागातील परभणी, हिंगोली, नांदेड...
नवीन ९९ लाख लाभार्थी घेतील...मुंबई : राष्ट्रीय अन्नसुरक्षा योजनेअंतर्गत आता...
नगर जिल्ह्यातील सहा ठिकाणी हरभरा खरेदी...नगर  ः खरेदी केलेला हरभरा साठवणुकीसाठी जागा...
शेतकऱ्याने तयार केली डिझेलवरची बाईकसांगली : वाढत्या पेट्रोलच्या सुटकेसाठी...
शेतकऱ्यांना फसविणारे विक्रेते,...सोलापूर : शेतकरी केंद्रबिंदू मानून...
धुळे जिल्ह्यात पूर्वहंगामी कापूस...धुळे : जिल्ह्यात पूर्वहंगामी कापूस लागवडीची...
जळगाव जिल्ह्यात खरिपासाठी मुबलक खतेजळगाव : जिल्ह्यात आगामी खरिपासाठी शेतकऱ्यांची...
सोलापुरात गाजर, काकडीचे दर वधारले,...सोलापूर ः सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
कारखान्यांनी थकीत `एफआरपी' त्वरीत...सोलापूर : जिल्ह्यातील साखर कारखान्यांनी थकवलेले...