agriculturai stories in marathi, agrowon, coconut rughos white fly incidence | Agrowon

नारळावर रुगोज चक्राकार पांढऱ्या माशीचा प्रादुर्भाव
डॉ. संतोष वानखेडे, डॉ. प्रकाश सानप, डॉ. आनंद नरंगळकर
बुधवार, 31 जानेवारी 2018

नारळावर सध्या रुगोज चक्राकार पांढऱ्या माशीचा प्रादुर्भाव काही भागांत दिसून येत आहे. पिले आणि प्रौढ पानाच्या खालील बाजूने रसशोषण करतात. प्रादुर्भावाची लक्षणे ओळखून किडीचे नियंत्रण करावे.

किडीची नोंद ः

नारळावर सध्या रुगोज चक्राकार पांढऱ्या माशीचा प्रादुर्भाव काही भागांत दिसून येत आहे. पिले आणि प्रौढ पानाच्या खालील बाजूने रसशोषण करतात. प्रादुर्भावाची लक्षणे ओळखून किडीचे नियंत्रण करावे.

किडीची नोंद ः

  • किडीचे उगम मध्य व उत्तर अमेरिकेतील बेलिझ, मेक्‍सिको, ग्वाल्टेमाला.
  • २००९ मध्ये फ्लोरिडामध्ये शोभिवंत वनस्पतीवर प्रथम नोंद.
  • सन २०१६ मध्ये तमिळनाडू आणि केरळ राज्यांत नारळावर प्रादुर्भाव.
  • सर्वेक्षणामध्ये प्रादेशिक नारळ संशोधन केंद्र, भाटये आणि रत्नागिरीतील काही शेतकऱ्यांच्या बागेत तसेच दापोलीतील काही बागांमध्ये प्रादुर्भाव दिसून आला.

पर्यायी खाद्य वनस्पती ः किडीच्या प्रादुर्भावाची नोंद ११८ वनस्पतींवर. विशेषतः पेरू, केळी, सीताफळ, आंबा, शोभिवंत वनस्पती.

प्रसार ः  वारा, मनुष्य, पक्ष्यांमार्फत. फळे एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी नेताना

ओळख ः

  • माशीच्या पंख्याच्या जोडीवर फिकट तपकिरी पट्टे, डोळे राखाडी.
  • नर आकाराने मादीपेक्षा लहान. अंडी ०.३ मि.मी. लांबीची, लंबवर्तुळाकार, पिवळसर रंग. अंडी चक्राकार. अंडी मेणचट पांढरट आवरणाने झाकलेली.
  • प्रौढ माशीच्या शरीराच्या खालील बाजूस ग्रंथीमधून स्राव बाहेर येतो.
  • किडीच्या प्रथमावस्थेला पाय. ती हालचाल करू शकते. प्रौढ अवस्था अंडाकृती असून पांढरट पिवळसर रंगाची. त्यावर पांढरे मेणचट आवरण. कोष १ मि.मी. लांबीचा.

जीवनक्रम ः

  • प्रौढ माशी साधारणतः ३२ अंडी देते. अंडीअवस्था सात दिवसांची.
  • पिले १२-१४ दिवस आणि प्रौढ १३ ते २२ दिवस जगतात.

नुकसानीची पद्धत ः

  • पिले आणि प्रौढ पानाच्या खालील बाजूने रसशोषण करतात. त्यामुळे पानांमध्ये तणाव निर्माण होऊन त्यातील पाणी व अन्नद्रव्ये उत्सर्जित होतात.
  • माशी शरीरातून गोड चिकट स्राव सोडते. त्याकडे असंख्य मुंग्या आकर्षित होतात. त्यामुळे स्राव पानावर पसरतो. पानाच्या वरच्या बाजूवर गोड चिकट स्राव दिसतो. त्यावर काळ्या बुरशीची वाढ होते. त्यामुळे प्रकाश संश्‍लेषण क्रियेत अडथळा निर्माण होतो.
  • मोठ्या प्रमाणात प्रादुर्भाव झाला तर फळांवरसुद्धा चक्राकार आवरणात अंडी व प्रौढ दिसतात.
  • कीटकनाशकाचा अनियंत्रित वापर केल्याने पुनर्प्रादुर्भाव वाढल्याचे तमिळनाडू राज्यातील पोलाची येथे दिसून आले आहे. मात्र प्रादुर्भावित ठिकाणी कोणतीही विकृतीची लक्षणे दिसून येत नाही.

प्रादुर्भाव ओळखण्याची पद्धती
चक्राकार अंडी - प्रादुर्भावाचे प्रमाण
१) एका पानावर १० पेक्षा कमी - कमी
२) एका पानावर १० ते २० पेक्षा जास्त - मध्यम
३) एका पानावर २० पेक्षा जास्त - जास्त

विशेष लक्षणे ः

  • अपरिपक्व झावळ्यांवर प्रादुर्भाव दिसत नाही.
  • पानाच्या खालील बाजूस चक्राकार अंडी आढळणे, पानांवर काळ्या बुरशीची वाढ दिसणे, मेणासारख्या चिकट आवरणात पिल्ले आणि प्रौढ पानाच्या खालील बाजूस दिसतात.

नियंत्रण व्यवस्थापन ः

  • प्रादुर्भावित रोपे, फळे, शहाळे वाहतूक एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी करू नये.
  • प्रादुर्भावित बागेचे नियमित सर्वेक्षण करावे. त्यामुळे वेळेत उपाययोजना करता येतील.
  • क्रायसोपा, ढालकिडा, मॅलाडा, जावराव्हिया भुंगा या मित्रकीटकांचे बागेत संवर्धन करावे.
  • इनकार्सियासारखे परोपजीवी कीटक प्रादुर्भावित बागेत सोडावेत.
  • माशीला आकर्षित करण्यासाठी प्रादुर्भावित झाडाच्या शेंड्याकडे दोन पिवळे चिकट सापळे लावावेत.
  • पानावरील काळ्या बुरशीवर लेइओचिनस निलगिरीॲनस उपजीविका करत असल्यामुळे त्याचे संवर्धन बागेत करावे.
  • राज्यांतर्गत कीड नियंत्रणासाठीच्या नियमांचे पालन करून प्रादुर्भावित घटकांवर निर्बंध करावेत. जेणेकरून प्रसार होणार नाही.

रासायनिक नियंत्रण ः (प्रतिलिटर पाणी)

  • इमिडॅक्‍लोप्रीड (१७.८ एस एल) ०.३ मि.लि. किंवा
  • निमतेल ०.५ मि.लि.

संपर्क ः डॉ. संतोष वानखेडे ः ९७६५५४१३२२
(प्रादेशिक नारळ संशोधन केंद्र, भाटये, रत्नागिरी)

इतर ताज्या घडामोडी
पुण्यात भाजीपाल्याच्या दरात तेजी कायमपुणे  : उन्हाच्या वाढत्या झळांमुळे...
ब्रॉयलर्स बाजार वर्षातील उच्चांकी...गेल्या आठवड्यात ब्रॉयलर्सच्या बाजारभावात जोरदार...
उपवासाने मूलपेशींच्या क्षमतेत होते वाढवाढत्या वयाबरोबरच मूलपेशींच्या कार्यक्षमतेमध्ये...
शाकाहारामध्येही ‘बी १२’ जीवनसत्त्वाचा...शाकाहारी आहार अधिक पोषक व संतुलित होण्यासाठी...
परभणी जिल्ह्यात कृषी अवजारे बँकेस...सगरोळी, जि. नांदेड : सगरोळी (ता. बिलोली)...
पाणी सर्वेक्षणासाठी पुणे विभागातील ११६...पुणे  ः विहीर, बोअरवेलसाठी आवश्यक भूगर्भातील...
मराठवाड्यातील ७४६ लघुप्रकल्पांत ७.७९...औरंगाबाद  : मराठवाड्यातील ७४६ लघुप्रकल्पांत...
यवतमाळ जिल्हा प्रशासनाने राबविली अर्ज...यवतमाळ : खरिपाच्या तोंडावर शेतकऱ्यांना...
बोंड अळीमुळे झालेल्या नुकसानापोटी नगरला...नगर ः कपाशीवर झालेल्या बोंड अळी प्रार्दुभावाच्या...
नगर जिल्ह्यात ४२ टॅंकरद्वारे पाणीपुरवठानगर :  जिल्ह्यात यंदा पाणीटंचाईची तीव्रता...
कृषी राज्यमंत्र्यांच्या प्रतिमेला दहा...पुणे : शेतकऱ्यांनो हमीभाव कशाला मागता, मार्केटिंग...
बचत गट आणि महिलांसाठी दुधाळ जनावर वाटप...पुणे : महिला व बालकल्याण आणि पशुसंवर्धन...
अहंकारातूनच माजी खासदाराने जनतेवर...भंडारा : पालघरमध्ये खासदारांचे निधन झाले...
शिवसेना नसली तरी रिपाई भाजपसोबत : रामदस...नागपूर : शिवसेनेने भाजप सोबत युती केली नाही...
शेतीमालाला योग्य भावाची जबाबदारी...इचलकरंजी, जि. कोल्हापूर : ‘‘शेतीमालाला योग्य...
सर्वांच्या प्रयत्नांनीच गोवर्धन उचलला...अतिरिक्त दूध झाल्यास प्रक्रिया वाढविणे, त्यासाठी...
सरकारने दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना थेट...महाराष्ट्र सध्या दुधाच्या प्रश्नावरून निर्माण...
प्रशासकीय अधिकाऱ्यांना दुग्ध व्यवसाय...‘शेतीपूरक व्यवसाय करा त्यातून आर्थिक स्थैर्य...
अतिरिक्त दूध कमी झाले की दर वाढेल :...राज्यात दूध दराचा गंभीर प्रश्‍न तयार झाला आहे....
पहिला अधिकृत जागतिक मधमाशी दिन आज होणार...संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या २० डिसेंबर २०१७ रोजी...