agriculturai stories in marathi, agrowon, farmers experience in polyhouse Dnyaneshwar Thakar, pune | Agrowon

निर्यातक्षम गुलाब उत्पादनाचाच ध्यास...
संदीप नवले
गुरुवार, 25 जानेवारी 2018

पॉलिहाउसमधील गुलाब उत्पादन
शेतकरी ः ज्ञानेश्वर ठाकर
पॉलिहाउस क्षेत्र ः ५६ गुंठे.
मु. येळसे, पो. पवनानगर, ता. मावळ, जि. पुणे.

पॉलिहाउसमधील गुलाब उत्पादन
शेतकरी ः ज्ञानेश्वर ठाकर
पॉलिहाउस क्षेत्र ः ५६ गुंठे.
मु. येळसे, पो. पवनानगर, ता. मावळ, जि. पुणे.

मावळ तालुक्यातील येळसे (जि. पुणे) येथील ज्ञानेश्वर ठाकर यांचे शिक्षण बारावीपर्यंत झाले आहे. महाविद्यालयामध्ये असताना दिलीप भिलारे यांच्यासोबत ओळख झाली. ते फुलांच्या कंपनीत काम करत. फूलशेती शिकण्याच्या दृष्टीने कॉलेज सुरू असतानाच या कंपनीत काम करण्यास सुरवात केली. नंतर स्वतःची नर्सरी उभी करण्याचा निर्णय घेतला. भांडवल कमी असल्याने गुलाबाचे मातृवृक्ष लावत तयारी केली. त्यातून १९९७ साली गुलाबाची ५००० रोपे बनवली. मात्र, विक्री करण्यामध्ये अडचणी तोटा झाला. मारुती दळवी यांच्या सहकार्याने कशीबशी ती रोपे खपवली. नंतर गुलाब रोपेनिर्मिती आणि विक्रीचा व्यवसायात जम बसू लागला. याच काळात फूलशेती करणारा भाऊ मुकुंद ठाकर यांच्यासह पॉलिहाउस उभारणीचा निर्णय घेतला. पूर्वपरवानगी घेतली तरी दहा गुंठे पॉलिहाउससाठी दहा लाख रुपये गुंतवणूक शक्य नसल्याने माघार घेतली. बंधूंचे पॉलिहाउस मात्र सुरू झाले. वाढते आज दहा एकरपर्यंत पोचले आहे. त्याने पुन्हा प्रोत्साहन देत रागे भरल्याने २०१४-१५ मध्ये एकदम ५६ गुंठे पॉलिहाउस केले. या अनेकांची मदत झाली. गुलाबाची बोर्डेक्स जातीची लागवड केली. सुरवातीला एका मार्गदर्शकाची मदत घेतली. मात्र, आता पत्नी मनीषासह ज्ञानेश्वर स्वतःच संपूर्ण हरितगृहाचे नियोजन करतात.

  • सुरवातीला अधिक असलेली मजुरांची संख्या आता कमी केली असून, मजुरीवरील प्रतिमहिना खर्च ४५ हजार रुपयांपर्यंत कमी केला आहे. खर्चामध्ये बचत ही नफ्यामध्ये वाढीसाठी उपयुक्त ठरली आहे.
  • गेल्या वर्षी २२ लाख फुलांचे उत्पादन घेतले.
  • आतापर्यंत बॅंकेकडून कर्जाऊ घेतलेल्या रकमेपैकी अर्धे फेडले आहे. आणखी दोन एकर क्षेत्र वाढवण्याचे नियोजन करत आहेत.
  • संपूर्ण पॉलिहाउसमध्ये पिकांची देखरेख आणि वेळेवर काम हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी रोज चार तास पॉलिहाउसमध्ये देखरेख स्वतः करतात. त्यानंतर पूर्ण दिवसाच्या कामाचे नियोजन केले जाते. त्यानुसार पत्नी मनीषा कामे करून घेतात.
  • दर वर्षाचे महत्त्वाचे भारतीय सण (गणपती, दिवाळी, दसरा व अन्य) आणि परदेशी सण (नाताळ, व्हॅलेंटाइन डे, मदर्स डे इ.) यांच्या तारखा पाहून त्यानुसार फुले उत्पादनाचे नियोजन करण्याचा प्रयत्न असतो. त्यासाठी वेळेवर छाटणी घेणे आवश्यक असते. त्यासाठी मार्गदर्शकाची मदत घेतली जाते.
  • निर्यातक्षम फुलांचे उत्पादन अत्यंत महत्त्वाचे असून, त्यावर फूलशेतीचे संपूर्ण आर्थिक गणित विसंबून असते. गेल्या काही वर्षापासून मुकुंद ठाकर यांच्या गटामध्ये समाविष्ट असून, गटाद्वारे फुलांची निर्यात केली जाते.
  • दर्जेदार फुलांच्या उत्पादनासाठी खतांचा संतुलित वापर केला जातो. खतानुसार ए आणि बी टाक्या बनवून त्या ठिबकद्वारे दिल्या जातात.
  • कीड रोगांचा प्रादुर्भाव झाल्यानंतर फवारणी करण्याऐवजी प्रतिबंधात्मक फवारणीचे नियोजन असते. आठवड्यामध्ये दोन ते तीन फवारण्या होतात. त्यामध्ये बुरशीनाशक, कीडनाशक आणि विद्राव्य खतांचा समावेश असतो.

संपर्क ः ज्ञानेश्वर ठाकर, ९८२३७८०९९६

इतर यशोगाथा
आयटी क्षेत्रातील नोकरीपेक्षा हिरव्या...शेतीतील विविध संकटांमुळे युवक शेती सोडून नोकरी,...
ऊसतोडणीचे काम थांबवले शेतीतून नवी उमेद...शिरूर कासार (जि. बीड) या दुष्काळी तालुक्‍यातील...
ब्लॉक प्रिंटिंग व्यवसायातून आर्थिक...पूर्व विदर्भातील भंडारा, वर्धा या जिल्ह्यांत...
शेतीला मिळाली पूरक उद्योगाची साथअंबाणी (जि. सातारा) येथील सौ. सुरेखा पांडुरंग...
अभ्यास अन् नियोजनातून शेती देते समाधाननाशिक शहरातील प्रख्यात हृदयरोगतज्ज्ञ डॉ. अनिरुद्ध...
दुष्काळात २५ एकरांत शेवगा, रंगबिरंगी...मुंबई येथील ‘कोचिंग क्लास’चा व्यवसाय असलेले तपन...
प्रतिकूलतेतून प्रगती घडवत आले पिकात...वांगी (जि. सांगली) येथील एडके कुटुंबाने अत्यंत...
उत्पादन, थेट विक्री, पूरक व्यवसायांतून...कृषी विद्यापीठ, तज्ज्ञ, वाचन, ज्ञान, विविध प्रयोग...
स्वयंपूर्ण, कमी खर्चिक दर्जेदार...पुणे जिल्ह्यातील वेळू येथील गुलाब घुले यांनी आपली...
दुष्काळाचे चटके सोसलेले साखरा झाले ‘...लोकसहभाग मिळाला तर कोणत्याही योजना यशस्वी होऊ...
संत्रा बागेतील उत्कृष्ठ व्यवस्थापनाचा...किडी-रोग, पाण्याचे अयोग्य व्यवस्थापन आदी...
चिकाटी, प्रयत्नवादातून शून्यातून...उस्मानाबाद जिल्ह्यातील देवसिंगे (तूळ) येथील रमेश...
अंडी उबवण केंद्राद्वारे बचत गट होताहेत...पश्चिम बंगालमध्ये महिलांच्या सबलीकरणासाठी...
दुष्काळातही माळरानावर हिरवाई फुलवण्याचे...लातूर जिल्ह्यातील वाघोली येथील सोनवणे कुटुंब...
सेंद्रिय पद्धतीने ऊस लागवड ते...लातूर येथील विलास सहकारी साखर कारखान्याने...
शेंगा लाडू, चटणी उद्योगातून तयार केली...शेंगा लाडूसारख्या छोट्या व्यवसायापासून सुरवात...
ग्रामीण आरोग्यासोबत जपला शेतकरी...देशात सशक्‍त आणि आरोग्यसंपन्न पिढी घडावी, या...
दुष्काळात दोनशे टन मूरघास निर्मितीतीन भावांत मिळून शेती फक्त वीस गुंठे. पण...
योग्य व्यवस्थापन ठेवले केळीशेतीत सातत्य...परसोडी (ता. कारंजा घाडगे, जि. वर्धा) हे पाण्याची...
प्रयोगशीलतेचा वसा जपुनी दुष्काळाला...नाशिक जिल्ह्यातील पेठ हा आदिवासी, दुर्गम तालुका....