agriculturai stories in marathi, agrowon, technowon, forced circulation air type dryer | Agrowon

फोर्स्ड सर्क्युलेशन टाइप सोलर ड्रायर
डॉ. वैभवकुमार शिंदे
सोमवार, 25 डिसेंबर 2017

फोर्स्ड सर्क्युलेशन टाइप सोलर ड्रायर हा अधिक कार्यक्षम आणि स्वस्त आहे. शेतमाल वाळवण्यासाठी ड्रायरचा वापर होतो. वाळविलेल्या उत्पादनाचा दर्जा, रंग आणि सुगंध टिकून राहतो. शेतमालाची जलद वाळवणी करणे हे या यंत्रणेचे महत्त्वाचे कार्य आहे.

फोर्स्ड सर्क्युलेशन टाइप सोलर ड्रायर हा अधिक कार्यक्षम आणि स्वस्त आहे. शेतमाल वाळवण्यासाठी ड्रायरचा वापर होतो. वाळविलेल्या उत्पादनाचा दर्जा, रंग आणि सुगंध टिकून राहतो. शेतमालाची जलद वाळवणी करणे हे या यंत्रणेचे महत्त्वाचे कार्य आहे.

फोर्स्ड सर्क्युलेशन टाइप सोलर ड्रायर या उपकरणात विजेवर चालणारा ब्लोअर किंवा एक्झॉस्ट फॅन वापरला जातो. याचा वापर हवा तापवणारे यंत्र, टॅंक आणि वाळवण्याचा कक्ष यामधून हवा फिरवण्यासाठी केला जातो. हा ड्रायर अधिक कार्यक्षम आहे. एकाच वेळी अधिक प्रमाणात शेतमाल वाळवण्यासाठी हा ड्रायर फायदेशीर ठरतो. शेतमालाची जलद वाळवणी करणे हे या यंत्रणेचे महत्त्वाचे कार्य आहे.

वैशिष्ट्ये ः

  • हा ड्रायर कमी किंवा अधिक तापमानावर वापरता येतो.
  • बीन टाइप, टनेल टाइप , बेल्ट टाइप, कॉलम टाइप आणि रोटरी टाइप असे ड्रायरचे प्रकार आहेत.
  • उपकरणासोबत उष्णता साठवणारे यंत्र, उष्णतेसाठी साहाय्यकारी तंत्रदेखील वापरता येते.
  • उपकरणातून तयार होणारी ऊर्जा विद्युत उष्णतेद्वारे किंवा तेल व वायू ज्वलनापासून निर्माण होणाऱ्या उष्णतेद्वारा पुरवली जाते.
  • जेव्हा सोलर ड्रायर औष्णिक ऊर्जा पुरवण्यासाठी असमर्थ ठरेल, त्या वेळी या ऊर्जेचा वापर केला जातो.
  • उष्णता साठवण्यासाठी अनेक यंत्रणा वापरल्या जातात; परंतु सर्वांत अधिक पसंती ‘रॉक बेड स्टोअरेज सिस्टिम’ला दिली जाते. कारण हे उष्णता साठवणे आणि दळणवळण करणे या दोन्हींचे कार्य करते.
  • या यंत्रणेची किंमत साडेतीन हजार रुपये प्रति चौरस मीटर आहे.
  • विद्युतचलित हीटरच्या तुलनेत सोलर ड्रायरमध्ये वाळवल्याने ५० टक्क्यांपर्यंत आर्थिक फायदा होतो. पैशांची बचत होते.
  • कांदे, टोमॅटो, अळिंबी, तसेच सर्व प्रकारचा शेतमाल यामध्ये वाळविता येतो.
  • सोलर एअर हीटर, विद्युतचलित ब्लोअर, जोडणारे पाइप, वाळविण्यासाठी स्वतंत्र विभाग आणि नियंत्रण प्रणाली अशा घटकांचा समावेश आहे.
  • नियंत्रण प्रणालीद्वारा हवेचे तापमान आणि प्रमाण दोन्ही नियंत्रित केले जाते.
  • अधिक कार्यक्षम आणि स्वस्त.
  • अडचणीच्या वेळी आधार म्हणून विद्युतचलित किंवा जैविकभारचलित एअर हीटर उपलब्ध असतो. रात्रीच्या वेळीही वापर शक्य आहे.
  • शेतमाल वाळवण्यासाठी ड्रायरचा वापर होतो.
  • पॅक्ड सोलर हीटरची कार्यक्षमता ही औद्योगिक हीटरपेक्षा ४० टक्के अधिक
  • वाळविलेल्या उत्पादनाचा दर्जा, रंग आणि सुगंध टिकून राहतो.

संपर्क : डॉ. वैभवकुमार शिंदे, ९९६०९७५२७१
(सहायक प्राध्यापक, कृषी अभियांत्रिकी विभाग, महाराष्ट्र इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, औरंगाबाद)

इतर टेक्नोवन
कडधान्यांपासून पोषक बेकरी उत्पादनेभारतीय आहारामध्ये प्रथिनाच्या पूर्ततेचे कार्य हे...
ट्रॅक्टर, ट्रॅक्टरचालकाची कार्यक्षमता...ट्रॅक्टरसाठी उपग्रह मार्गदर्शक आणि प्रकाश कांडी...
तण नियंत्रणासाठी स्वयंचलित यंत्रणातणे पिकांसोबत पाणी, अन्नद्रव्ये आणि...
फळे, भाजीपाला वाळवणीसाठी ‘डोम ड्रायर’बाजारपेठेतील गुणवत्तापूर्ण उत्पादनांची मागणी...
गहू बीजोत्पादनातून साधली उद्योजकताशिक्षण कमी असतानाही सातत्यपूर्ण कष्ट आणि...
जमीन सुधारणेसाठी मोल नांगरभारी काळ्या जमिनीमधून प्रभावी निचरा होण्यासाठी...
टोमॅटोमध्ये आणता येईल तिखटपणामिरचीचा तिखटपणा त्यातील कॅपासिसीन या घटकांमुळे...
हळद शिजविण्यासाठी वापरा बॉयलरकाढणीनंतर हळदीवर ४ ते ५ दिवसांमध्येच शिजविण्याची...
धान्यांच्या तात्पुरत्या साठवणीचे...अन्नधान्यांचे उत्पादन हे हंगामी होऊन साधारणपणे...
शून्य मशागत... नव्हे, निरंतर मशागतीची...कोणत्याही पिकापूर्वी मशागत झालीच पाहिजे, हा...
शेतकऱ्यांचे श्रम, वेळ आणि पैशाची बचत...औरंगाबाद : आपल्या कल्पकतेचा वापर करून देवगिरी...
गव्हाच्या काडाचा भुसा करण्यासाठी भुसा...राहिलेल्या काडापासून भुसा मिळवण्यासाठी भुसा...
पाणी बचत, दर्जेदार उत्पादनासाठी मल्चिंग...पॉलिथिन कागद आच्छादनासाठी वापरल्याने पिकासोबत...
शाश्वत सिंचनासाठी जलपुनर्भरणाच्या...पुनर्भरण न करता भूजलाचा उपसा करत राहिल्यास फार...
पीकपद्धतीनूसार बहुविध यंत्रांचा...हंगामी व वार्षिक नगदी पिके व फळपिके अशा बहुविध...
बटाटा स्टार्चपासून विघटनशील प्लॅस्टिकची...प्लॅस्टिकचा वापर सातत्याने वाढत असून, त्यातून...
केळी खोडापासून धागानिर्मिती तंत्रकेळी झाडाचे खोड, पानांचा उपयोग धागा...
शेततळ्यातील बाष्पीभवन रोखण्याचे विविध...सध्या सर्वत्र दुष्काळाची स्थिती आहे. पिके...
हरितगृहातील प्रकाशाचे नियंत्रण...हरितगृहातील प्रकाशाच्या कार्यक्षम व्यवस्थापनासाठी...
गूळ प्रक्रियेच्या आधुनिक पद्धतीआरोग्यासाठी गूळ उत्तम असून, त्याची लोकप्रियता...