agriculturai stories in marathi, agrowon, technowon, forced circulation air type dryer | Agrowon

फोर्स्ड सर्क्युलेशन टाइप सोलर ड्रायर
डॉ. वैभवकुमार शिंदे
सोमवार, 25 डिसेंबर 2017

फोर्स्ड सर्क्युलेशन टाइप सोलर ड्रायर हा अधिक कार्यक्षम आणि स्वस्त आहे. शेतमाल वाळवण्यासाठी ड्रायरचा वापर होतो. वाळविलेल्या उत्पादनाचा दर्जा, रंग आणि सुगंध टिकून राहतो. शेतमालाची जलद वाळवणी करणे हे या यंत्रणेचे महत्त्वाचे कार्य आहे.

फोर्स्ड सर्क्युलेशन टाइप सोलर ड्रायर हा अधिक कार्यक्षम आणि स्वस्त आहे. शेतमाल वाळवण्यासाठी ड्रायरचा वापर होतो. वाळविलेल्या उत्पादनाचा दर्जा, रंग आणि सुगंध टिकून राहतो. शेतमालाची जलद वाळवणी करणे हे या यंत्रणेचे महत्त्वाचे कार्य आहे.

फोर्स्ड सर्क्युलेशन टाइप सोलर ड्रायर या उपकरणात विजेवर चालणारा ब्लोअर किंवा एक्झॉस्ट फॅन वापरला जातो. याचा वापर हवा तापवणारे यंत्र, टॅंक आणि वाळवण्याचा कक्ष यामधून हवा फिरवण्यासाठी केला जातो. हा ड्रायर अधिक कार्यक्षम आहे. एकाच वेळी अधिक प्रमाणात शेतमाल वाळवण्यासाठी हा ड्रायर फायदेशीर ठरतो. शेतमालाची जलद वाळवणी करणे हे या यंत्रणेचे महत्त्वाचे कार्य आहे.

वैशिष्ट्ये ः

  • हा ड्रायर कमी किंवा अधिक तापमानावर वापरता येतो.
  • बीन टाइप, टनेल टाइप , बेल्ट टाइप, कॉलम टाइप आणि रोटरी टाइप असे ड्रायरचे प्रकार आहेत.
  • उपकरणासोबत उष्णता साठवणारे यंत्र, उष्णतेसाठी साहाय्यकारी तंत्रदेखील वापरता येते.
  • उपकरणातून तयार होणारी ऊर्जा विद्युत उष्णतेद्वारे किंवा तेल व वायू ज्वलनापासून निर्माण होणाऱ्या उष्णतेद्वारा पुरवली जाते.
  • जेव्हा सोलर ड्रायर औष्णिक ऊर्जा पुरवण्यासाठी असमर्थ ठरेल, त्या वेळी या ऊर्जेचा वापर केला जातो.
  • उष्णता साठवण्यासाठी अनेक यंत्रणा वापरल्या जातात; परंतु सर्वांत अधिक पसंती ‘रॉक बेड स्टोअरेज सिस्टिम’ला दिली जाते. कारण हे उष्णता साठवणे आणि दळणवळण करणे या दोन्हींचे कार्य करते.
  • या यंत्रणेची किंमत साडेतीन हजार रुपये प्रति चौरस मीटर आहे.
  • विद्युतचलित हीटरच्या तुलनेत सोलर ड्रायरमध्ये वाळवल्याने ५० टक्क्यांपर्यंत आर्थिक फायदा होतो. पैशांची बचत होते.
  • कांदे, टोमॅटो, अळिंबी, तसेच सर्व प्रकारचा शेतमाल यामध्ये वाळविता येतो.
  • सोलर एअर हीटर, विद्युतचलित ब्लोअर, जोडणारे पाइप, वाळविण्यासाठी स्वतंत्र विभाग आणि नियंत्रण प्रणाली अशा घटकांचा समावेश आहे.
  • नियंत्रण प्रणालीद्वारा हवेचे तापमान आणि प्रमाण दोन्ही नियंत्रित केले जाते.
  • अधिक कार्यक्षम आणि स्वस्त.
  • अडचणीच्या वेळी आधार म्हणून विद्युतचलित किंवा जैविकभारचलित एअर हीटर उपलब्ध असतो. रात्रीच्या वेळीही वापर शक्य आहे.
  • शेतमाल वाळवण्यासाठी ड्रायरचा वापर होतो.
  • पॅक्ड सोलर हीटरची कार्यक्षमता ही औद्योगिक हीटरपेक्षा ४० टक्के अधिक
  • वाळविलेल्या उत्पादनाचा दर्जा, रंग आणि सुगंध टिकून राहतो.

संपर्क : डॉ. वैभवकुमार शिंदे, ९९६०९७५२७१
(सहायक प्राध्यापक, कृषी अभियांत्रिकी विभाग, महाराष्ट्र इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी, औरंगाबाद)

इतर टेक्नोवन
सेन्सर छोटे, कार्य मोठे!इटली येथील युनिव्हर्सिटी ऑफ बारो अल्दो मोरोमधील...
आंबा रस आटविण्यासाठी गॅसिफायरकोकणात अजूनही आंबा आटवण्यासाठी चुलीमध्ये लाकडाचा...
कलिंगडापासून विविध पदार्थनिर्मितीउन्हाळ्यामध्ये कलिंगड हे फळ उत्तम मानले जाते....
योग्य पद्धतीने होईल खेकड्यांचे फॅटनिंगखेकड्यांचे फॅटनिंग करण्यासाठी तलावातील संवर्धन,...
सेन्सरद्वारे तापमान, आर्द्रता, कार्बन...काटेकोर शेतीमध्ये अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर...
कल्पनेतून केली अडचणींवर मातजगभरात शेतकरी आपली दैनंदिन कार्य करीत असताना अनेक...
परागीकरण करणारा रोबोजगभरात फळांची मागणी वाढत असल्याने विविध देशांत...
हळकुंडावरील प्रक्रियेसाठी यंत्रेकोणत्याही भारतीय स्वयंपाकामध्ये हळदीचा वापर होत...
यांत्रिकीकरणाचे ग्रामीण जीवनावरील परिणाममाणसाचे कष्ट कमी व्हावेत म्हणून सुरू झालेल्या...
यंत्रामुळे ऊसशेती झाली अधिक सुलभ कोल्हापूर हा उसाचा प्रमुख जिल्हा. येथील शिरोळ...
स्वयंचलित ट्रॅक्टरचा उद्योग वाढेल २५...जागतिक पातळीवर ड्रायव्हरशिवाय ट्रॅक्टर (अॅटोनॉमस...
यंत्रामुळे शहाळे फोडणे, नारळ सोलणे झाले...शहाळे फोडणे आणि नारळ सोलणे यंत्र महिला तसेच वयस्क...
विद्यार्थ्यांनी बनवले स्वस्त, कार्यक्षम...शेगाव (जि. बुलढाणा) येथील सिद्धिविनायक टेक्निकल...
भरतभाईंनी तयार केले आंतरमशागत, पेरणी...गुजरात राज्यातील पिखोर (ता. केशोद, जि. जुनागड) या...
सोलर इन्व्हर्टरमुळे होते ऊर्जेची बचतसोलर इन्व्हर्टरमुळे डी.सी. ऊर्जेवर चालणारे...
ऊस लागवड यंत्र, मल्चिंग यंत्राची केली...शेतकऱ्यामध्ये मोठा संशोधक दडलेला असतो. कुंभारी (...
कारल्याचे प्रक्रियायुक्त पदार्थकारले हे कडू असले तरी आरोग्यासाठी अत्यंत...
हळद बॉयलर सयंत्रातून मिळाला उत्पन्नाचा...भातउत्पादक म्हणून ओळख असलेल्या भंडारा जिल्ह्यात...
फिरत्या दिव्याने रोखली रानडुकरे!वन्यप्राण्यांमुळे पिकांचे मोठे नुकसान होत असले...
नटूभाई वाढेर यांनी तयार केले कापूस...देशात कपाशी लागवडीखाली मोठे लागवड क्षेत्र आहे....