agriculturai stories in marathi, agrowon, Technowon, new Jaivaik Bharat logo for organic products | Agrowon

सेंद्रिय उत्पादनासाठी ‘जैविक भारत’ लोगो बंधनकारक
वृत्तसेवा
सोमवार, 25 डिसेंबर 2017

सध्या मांसाहारी आणि शाकाहारी अन्नपदार्थांच्या पॅकेटवर अनुक्रमे लाल आणि हिरवा ठिपका हे चिन्ह असणे बंधनकारक आहे. मात्र, त्यातून तो पदार्थ सेंद्रिय आहे की नाही, ते समजत नाही. ते स्पष्टपणे समजण्यासाठी भारतीय अन्न सुरक्षा आणि प्रमाणीकरण प्राधिकरण (FSSAI) या संस्थेने जैविक भारत हा लोगो तयार केला आहे. यापुढे सेंद्रिय उत्पादनाच्या विक्रीसाठी हा लोगो मिळवणे व छापणे बंधनकारक असणार आहे.

सध्या मांसाहारी आणि शाकाहारी अन्नपदार्थांच्या पॅकेटवर अनुक्रमे लाल आणि हिरवा ठिपका हे चिन्ह असणे बंधनकारक आहे. मात्र, त्यातून तो पदार्थ सेंद्रिय आहे की नाही, ते समजत नाही. ते स्पष्टपणे समजण्यासाठी भारतीय अन्न सुरक्षा आणि प्रमाणीकरण प्राधिकरण (FSSAI) या संस्थेने जैविक भारत हा लोगो तयार केला आहे. यापुढे सेंद्रिय उत्पादनाच्या विक्रीसाठी हा लोगो मिळवणे व छापणे बंधनकारक असणार आहे.

आरोग्याविषयी जागरुकता वाढत असल्याने ग्राहकांची सेंद्रिय उत्पादनांना मागणीही वाढत आहे. मात्र, सेंद्रिय उत्पादने वेगळी लक्षात येण्यासाठी कोणतीही तरतूद नसल्याने ग्राहकांची अडचण होते. हे टाळण्यासाठी भारतीय शासनाने पुढाकार घेतला असून, भारतीय अन्न सुरक्षा आणि प्रमाणीकरण प्राधिकरण (एफएसएसएआय) या अधिकृत संस्थेने त्याचा खास लोगो तयार केला आहे. येथून पुढे सेंद्रिय पदार्थांच्या विक्रीसाठी हा लोगो बंधनकारक आहे. या नियमाचे उल्लंघन करणाऱ्या उत्पादक, वितरकांचा परवाना आणि नोंदणी रद्द करण्यात येईल. बाजारपेठेमध्ये खोटी सेंद्रिय उत्पादने असल्याच्या तक्रारी सातत्याने येत असल्याने संस्थेने हा निर्णय घेतला आहे.

हा लोगो मिळवण्यासाठी सेंद्रिय शेतीचे सर्व निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे. संस्थेचे उपसंचालक व्ही. के. पांचाल यांनी सांगितले, की सेंद्रिय उत्पादनांच्या प्रमाणिकरण करणाऱ्या ‘नॅशनल प्रोग्रॅम फॉर ऑरगॅनिक प्रोडक्शन’ (एनपीओपी) आणि ‘पार्टिसिपेटरी गॅरंटी सिस्टिम फॉर इंडिया’ (पीजीएस -इंडिया) या दोन यंत्रणा आहेत. त्या उत्पादक आणि वितरकांना प्रमाणपत्र देतात. या नव्या लोगोमुळे ग्राहकांना सेंद्रिय उत्पादन ओळखणे सोपे होणार आहे.

सेंद्रिय उत्पादनांची विक्री करणाऱ्या व्यक्ती किंवा कंपनीला या दोन्ही संस्थांकडून प्रमाणपत्र मिळवावे लागेल. त्यानंतर हे प्रमाणपत्र एफएसएसएआयकडे देऊन लोगो उत्पादनावर छापण्याची परवानगी मिळवावी लागेल. पॅकेजिंग व लेबलिंगच्या २०११ च्या नियमानुसार अन्य बाबीही नोंदवणे बंधनकारक असेल. सेंद्रिय उत्पादनांची विक्री या लोगोशिवाय करणाऱ्या उत्पादकांची तक्रार ग्राहकांना एफएसएसएआय संस्थेकडे करता येईल.

असा असेल लोगो
हिरव्या वर्तुळामध्ये झाडाचे पान व त्यावर बरोबरची खूण असे या लोगोचे स्वरुप आहे. त्यातील वर्तुळ हे जागतिक निर्मळ चांगुलपणाचे, तर झाडाचे पान हे निसर्गाचे आणि बरोबरचे चिन्ह हे संस्थेने प्रमाणित केल्याचे सुचवत असल्याचे एफएसएसएआयच्या प्रवक्त्यांनी सांगितले.

शेतीपद्धतीमध्ये हे बदल अपेक्षित

  • शेतजमिनीचे रासायनिक कीटकनाशके आणि तणनाशक मुक्त अशा सेंद्रिय शेती पद्धतीचा अवलंब करणे अत्यंत आवश्यक.
  • शेतीमध्ये वापरले जाणारा प्रत्येक घटक किंवा निविष्ठा या नैसर्गिक असाव्यात.
  • जनुकीय सुधारित निविष्ठा किंवा विकिरण तंत्राचा वापर केलेले घटक वापरू नयेत.
  • भौतिक, जैविक आणि यांत्रिक घटकांच्या एकात्मिक वापर संपूर्ण शेतीमध्ये आवश्यक.
  • शेजारच्या किंवा अन्य कोणत्याही प्रकारे प्रदूषण होण्याची शक्यता नसावी.
  • शाश्वत शेती पद्धतीचा शेतीमध्ये वापर करणे बंधनकारक.

इतर टेक्नोवन
हरितगृहातील प्रकाशाचे नियंत्रण...हरितगृहातील प्रकाशाच्या कार्यक्षम व्यवस्थापनासाठी...
गूळ प्रक्रियेच्या आधुनिक पद्धतीआरोग्यासाठी गूळ उत्तम असून, त्याची लोकप्रियता...
जलनियंत्रण बॉक्सद्वारे कमी करता येईल...अधिक काळ पाण्याखाली राहत असलेल्या जमिनीतून...
योग्य पद्धतीनेच वापरा पॉवर टिलर पॉवर टिलर चालू करीत असताना डेप्थ रेग्युलेटर चालू...
शेतात केले पेरणी ते मळणी यांत्रिकीकरणनंदुरबार जिल्ह्यातील आडगाव (ता. शहादा) येथील...
बॅटरीरहित उपकरणांचे स्वप्न येईल...सध्या विविध स्मार्ट उपकरणे बाजारात येत आहेत....
छोट्या यंत्रांनी होतील कामे सुलभया वर्षी दापोली येथे पार पडलेल्या संयुक्त कृषी...
पेरणी यंत्राचा वापर फायदेशीर ठरतो...बियाण्यांच्या लहान मोठ्या अाकरावरून पेरणीचा...
कमी वेळेत चांगल्या मशागतीसाठी रोटाव्हेटर१९३०च्या दशकात रोटरी कल्टिव्हेटर (रोटा + व्हेटर)...
पाच मिनिटांत एका एकरवर फवारणी !...शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञान आले पाहिजे, असे जो तो...
रोपांच्या मुळांची गुंडाळी टाळण्यासाठी...ट्रे किंवा प्लॅस्टिक पिशव्यांमध्ये रोपांची...
आरोग्यदायी कडधान्य चिप्सतेलकट बटाटा चिप्सचे प्रमाण बाजारपेठेमध्ये वेगाने...
सुधारित अवजारे करतात कष्ट कमीवैभव विळा : १) गहू, ज्वारी, गवत कापणी जमिनीलगत...
सुधारित ट्रेलरमुळे कमी होईल अपघाताचे...ट्रॅक्टर व उसाने भरलेला ट्रेलर हे ग्रामीण...
कांदा बी पेरणी यंत्राने लागवड खर्चात बचतश्रीरामपूर (जि. नगर) येथे साधारण बारा वर्षांपासून...
मका उत्पादनाच्या अचूक अंदाजासाठी...विविध पिकांची लागवड देशभरामध्ये होत असते. मात्र,...
मळणी यंत्राची कार्यक्षमता महत्त्वाची...मळणी यंत्राची कार्यक्षमता ही जाळीचा आकार, जाळीचा...
योग्य पद्धतीने वापरा मळणी यंत्रसुरक्षित मळणी करण्यासाठी आयएसआय मार्क असलेले...
घरीच तयार करा सौरकुकरआपल्याकडे सौरऊर्जा मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध आहे,...
तण काढण्यासाठी पॉवर वीडर उपयुक्तलहान शेतकऱ्यांची गरज ओळखून बाजारपेठेत आता पॉवर...