agriculturai stories in marathi, Ghateali (heliocarpa armigera) control | Agrowon

हरभऱ्यावरील घाटेअळीचे नियंत्रण
डॉ. ए. व्ही. कोल्हे, डॉ. डी. बी. उंदिरवाडे
गुरुवार, 16 नोव्हेंबर 2017

घाटेअळी ही हरभरा पिकाची प्रमुख कीड आहे. एक अळी साधारणतः ३०-४० घाट्यांचे नुकसान करते. त्यामुळे किडीच्या नियंत्रणासाठी सुरवातीपासूनच प्रयत्न करावेत.

एकात्मिक व्यवस्थापन ः-

घाटेअळी ही हरभरा पिकाची प्रमुख कीड आहे. एक अळी साधारणतः ३०-४० घाट्यांचे नुकसान करते. त्यामुळे किडीच्या नियंत्रणासाठी सुरवातीपासूनच प्रयत्न करावेत.

एकात्मिक व्यवस्थापन ः-

  • रासायनिक कीटकनाशकांचा अनावश्‍यक वापर टाळावा. घाटे अळीच्या नियंत्रणासाठी नैसर्गिकरीत्या कार्यरत मित्रकीटक उदा. क्रायसोपा, लेडी बर्ड बीटल व रेड्यूव्हीड ढेकूण नाहक मारले जातात. परिणामी घाटेअळीच्या नैसर्गिक नियंत्रणात बाधा आल्याने घाटेअळीचा उद्रेक होण्याची शक्‍यता असते. अशा मित्रकीटकांचे संवर्धन करावे.
  • विविध पक्षी उदा. बगळे, मैना, राघू, निळकंठ, काळी चिमणी इ. अळ्या वेचतात. शेतामध्ये प्रतिहेक्‍टर २० पक्षी थांबे उभारावेत.
  • पिकाचे सातत्याने निरीक्षण करून, किडींचा प्रादुर्भाव आढळून आल्यास किंवा ४० ते ५० टक्के सर्वप्रथम वनस्पतिजन्य किंवा कीटकनाशकांना प्राधान्य द्यावे.

त्यासाठी फवारणी प्रति १० लिटर पाणी

  1. फुलोऱ्यावर आल्यानंतर - निंबोळी अर्क ५ टक्के किंवा अॅझाडिरॅक्‍टीन (३०० पीपीएम) ५० मिलि
  2. अळ्या दिसू लागताच जैविक नियंत्रणासाठी - एचएनपीव्ही हेक्‍टरी ५०० एलई + ५० ग्रॅम राणीपाल किंवा वातावरणात सापेक्ष आर्द्रता पुरेशी असल्यास बिव्हेरिया बॅसीयाना ६० ग्रॅम.

रासायनिक नियंत्रण
वरील वनस्पतिजन्य किंवा जैविक फवारणीनंतरही घाटेअळीचा प्रादुर्भाव जास्त असल्यास, किडीने आर्थिक नुकसान संकेत पातळी गाठल्यानंतर शिफारशीत रासायनिक कीटकनाशकांचा वापर करावा. अन्यथा फवारणी टाळावी.

आर्थिक नुकसान संकेत पातळी ः सरासरी १ अळी प्रतिमीटर ओळीत किंवा ५ टक्के घाट्याचे नुकसान.

फवारणी प्रति १० लिटर पाणी

  1. क्विनॉलफॉस (२० टक्के प्रवाही) २० मिलि.
  2. इमामेक्‍टिन बेंझोएट (५ टक्के) ३ ग्रॅम.
  3. डेल्टामेथ्रीन (२.८ टक्के प्रवाही) १० मिलि.
  4. क्‍लोरॲण्ट्रानिलीप्रोल (१८.५ टक्के प्रवाही) २.५ मिलि.

टीप ः वरील प्रमाण नॅपसॅक पंपासाठी असून, आवश्‍यकता भासल्यास दुसरी फवारणी १५ दिवसांच्या अंतराने करावी.

संपर्क ः ०७२४-२२५८०५०
(कीटकशास्त्र विभाग, डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ, अकोला.)

इतर कडधान्ये
तुरीवर पिसारी पतंगाचा प्रादुर्भावकिडीचे शास्त्रीय नाव ः इक्झेलॅस्टीस ॲटोमोसा १...
तुरीमध्ये आंतरमशागत महत्त्वाची...तूर पेरणीनंतर तिसऱ्या आठवड्यात एक कोळपणी करून...
कर्बोदके, प्रथिनांचा उत्तम स्राेत ः...प्रथिनांसाठी कडधान्य हे समीकरण जसे सर्वश्रुत आहे...
तूर पिकावरील कीड-रोगांचे वेळीच नियंत्रण...मुळकूज : रोगकारक बुरशी : रायझोक्टोनिया खोडकूज...
अनियमित पावसात तूर रोपनिर्मिती,...राज्यात तूर हे खरिपातील महत्त्वाचे पीक आहे....
तंत्र मटकी, हुलगा लागवडीचेमटकी व हुलगा ही दोन पिके कमी पावसातही चांगले...
कृषी सल्लामार्च महिन्यात उन्हाळी भुईमूग पिकाची पेरणी करू...
शिफारशीत मूग जातींची निवड महत्त्वाची...गेल्या काही वर्षांमध्ये मुगाचे दर वाढते असल्याने...
कामगंध सापळ्याद्वारे करा घाटेअळीला अटकाव सध्या हरभरा पीक फुलोरा किंवा...
तूर पीक संरक्षण सल्ला तूर पिकावर सुमारे २०० किडींच्या प्रादुर्भावाची...
हरभऱ्यावरील घाटेअळीचे नियंत्रणघाटेअळी ही हरभरा पिकाची प्रमुख कीड आहे. एक अळी...
तुरीवरील शेंगा पोखरणाऱ्या अळीचे... सध्याची पीक व कीड प्रादुर्भाव अवस्था...
लोहयुक्त कुळीथ खाकराकुळीथ हे लोहाचा उत्कृष्ट स्रोत आहे. कुळीथ हे...
रब्बी पिकांतील रासायनिक तणनियंत्रणपिकांच्या अधिक उत्पादनासाठी योग्य वेळेत...
आंतरपीक पद्धतीतून वाढवा उत्पन्नआंतरपीक पद्धतीमुळे जमिनीची सुपीकता वाढते....
नियोजन हरभरा लागवडीचे...जिरायती क्षेत्रात जमिनीतील उपलब्ध ओलावा व बागायती...
बीबीएफ यंत्राद्वारे हरभरा पेरणी फायदेशीररब्बी हंगामामध्ये ओलाव्याचे व्यवस्थापन अत्यंत...
हरभरा कीड - रोग नियंत्रण घाटेअळी : ही अळी अमेरीकन बोंड अळी, हिरवी...
हरभरा लागवड तंत्रज्ञान जमिनीची निवड : मध्यम ते भारी जमीन पाण्याचा...