agriculturai stories in marathi, grapes advice, cracking & powdery mildew in grape wineyards | Agrowon

क्रॅकिंग टाळण्यासह भुरी नियंत्रणाकडे लक्ष द्यावे
डॉ. एस. डी. सावंत
गुरुवार, 11 जानेवारी 2018

सध्या सर्वच द्राक्ष विभागांमध्ये थंडीची लाट आलेली आहे. येथून आठवडाभर थोड्या प्रमाणात रात्रीचे तापमान वाढणार असल्यामुळे ही लाट कमी होईल. आजपासून रविवारपर्यंत (ता. १४) रात्रीचे तापमान १५ अंश सेल्सिअसपर्यंत वाढू शकेल. ते बुधवार (ता. १७) पर्यंत स्थिर राहण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर मात्र नाशिक, सांगली, नगर, जुन्नर, नारायणगाव व पुणे या विभागांमध्ये पुन्हा थंडी वाढण्याची शक्यता आहे. रात्रीचे तापमान पुन्हा १० अंश सेल्सिअस किंवा त्याहूनही कमी होण्याची शक्यता आहे. हा आठवडा व त्यानंतर जेव्हा थंडी वाढेल, तेव्हा दुपारचे तापमान ३२ अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त राहणार आहे.

सध्या सर्वच द्राक्ष विभागांमध्ये थंडीची लाट आलेली आहे. येथून आठवडाभर थोड्या प्रमाणात रात्रीचे तापमान वाढणार असल्यामुळे ही लाट कमी होईल. आजपासून रविवारपर्यंत (ता. १४) रात्रीचे तापमान १५ अंश सेल्सिअसपर्यंत वाढू शकेल. ते बुधवार (ता. १७) पर्यंत स्थिर राहण्याची शक्यता आहे. त्यानंतर मात्र नाशिक, सांगली, नगर, जुन्नर, नारायणगाव व पुणे या विभागांमध्ये पुन्हा थंडी वाढण्याची शक्यता आहे. रात्रीचे तापमान पुन्हा १० अंश सेल्सिअस किंवा त्याहूनही कमी होण्याची शक्यता आहे. हा आठवडा व त्यानंतर जेव्हा थंडी वाढेल, तेव्हा दुपारचे तापमान ३२ अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त राहणार आहे.

पहाटेचे तापमान थंड आणि दुपारचे तापमान उष्ण असल्यास, हा तापमानातील फरक २०-२२ अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त राहील. अशा वातारणामध्ये पांढऱ्या (हिरव्या) द्राक्षामध्ये पिंक बेरीचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता असते. विशेषतः द्राक्षामध्ये नुकतेच पाणी भरायला सुरवात झालेली असल्यास पिंक बेरीची लक्षणे दिसण्याची शक्यता अधिक असते. म्हणूनच मण्ंयात पाणी भरण्याच्या अवस्थेत असलेल्या द्राक्ष बागायतदारांनी विशेष काळजी घेतली पाहिजे.

क्रॅकिंग टाळण्यासाठी ...

  • नाशिक व सांगली या दोन्ही भागांमध्ये पिंक बेरीचे वातावरण पुढील दहा ते पंधरा दिवस राहण्याची शक्यता आहे. मण्यांत पाणी भरण्यास सुरू झालेल्या बागांवर लवकरात लवकर पेपर लावण्याचे काम करून घ्यावे. काळ्या किंवा लाल रंगाच्या द्राक्षजातींमध्ये रंग तयार होण्याचे काम चांगले होऊ शकेल. जंबो, शरद सीडलेस, फ्लेम सीडलेस, क्रिमसन सीडलेस या जातींच्या बागांमध्ये या दिवसांमध्ये चांगला रंग विकसित होईल.
  • नारायणगाव, जुन्नर विभागांतील काळ्या रंगाच्या द्राक्ष बागांमध्ये मण्यांत क्रॅकिंग होत असल्याचे समजते. कमी तापमानामध्ये सापेक्ष आर्द्रता वाढते, व त्यामुळे पानांमधून होणारे बाष्पीभवन (बाष्पोत्सर्जन) कमी प्रमाणात होते. अशा वेळी सिंचनासाठी दिलेले पाणी कमी करणे आवश्यक असते. सिंचनासाठी दिलेल्या पाण्यामध्ये १० ते २५ टक्क्यांपर्यंत पाणी कमी जरूरी असू शकते. बागेच्या जवळपासच्या भागातील पॅन इव्हॅपोरेशन मीटरच्या नोंदी पाहणे अत्यंत आवश्यक आहे. अशा प्रकारचे पॅन इव्हॅपोरीमीटर केव्हीके, नारायणगाव किंवा अभिनव ग्रेप्स, जुन्नर परिसरात लावलेले असेल. तेथील पॅन इव्हॅपोरीमीटरच्या नोंदी पाहून सिंचनासाठी किती टक्के पाणी कमी द्यावे लागेल, याचा अंदाज घ्यावा. त्या प्रमाणात सिंचनाचे पाणी कमी केल्यास मण्यांमध्ये होणारे क्रॅकिंग थांबू शकेल. त्याचप्रमाणे मण्यांच्या सालीची लवचिकता किंवा जाडी जास्त होण्यासाठी उपयुक्त घटकांचा वापर केल्याससुद्धा क्रॅकिंग कमी होऊ शकते. यासाठी कॅल्शिअम किंवा होमोब्रासिनोस्टेरॉईडस यांसारखे वाढ नियंत्रकांचा (ग्रोथ रेग्युलेटर) वापर करणे शक्य आहे. सीपीपीयू किंवा ६ बीए यांच्या एमआरएल व पीएचआय उपलब्ध आहेत. निर्यातीसाठी या रसायनांचे उर्वरित अवशेषांसाठी विश्लेषण होते. म्हणून अशा रसायनांचा वापर पीएचआय पाहून करावा किंवा शक्यतो टाळावा.

भुरीसाठी पोषक वातावरण ः
नाशिक विभागामध्ये आठवडाभर कमाल सापेक्ष आर्द्रता ७० ते ७८ टक्क्यांपर्यंत राहण्याची शक्यता आहे, तर सांगली भागामध्ये ते रविवार (ता. १७) नंतर ८४-८५ टक्क्यांपर्यंत वाढण्याची शक्यता आहे. अधूनमधून राहणारे कमी जास्त ढगाळ वातावरण, जास्त सापेक्ष आर्द्रता व कमी तापमान या तिन्ही गोष्टी भुरीच्या वाढीसाठी पोषक आहेत. अशा वातावरणामध्ये भुरी वेगाने बीजाणू तयार करू शकतात. त्याचा प्रसार बागेमध्ये लवकर होऊ शकतो. म्हणून भुरीच्या नियंत्रणासाठी विशेष लक्ष देणे आवश्यक आहे. बागेमध्ये घडावरील मण्यांची चांगल्या रीतीने पाहणी करावी. एखाद दुसऱ्या मण्यावर भुरी दिसत असल्यास काही काळातच ती संपूर्ण घडावर पसरू शकते. म्हणून एखादा प्रादुर्भावग्रस्त मणी हाताने काढून टाकणे फायद्याचे होऊ शकेल. आता मण्यामध्ये पाणी भरण्यास सुरवात झालेल्या बागांमध्ये भुरीच्या नियंत्रणासाठी आंतरप्रवाही बुरशीनाशके वापरणे शक्य नाही. म्हणून अशा वेळी फक्त सल्फरचा वापर करणे योग्य ठरेल. योग्य एटीआर असलेला नोझल व बारीक तुषार असलेल्या फवारणी यंत्राचा वापर करून सल्फर फवारल्यास मण्यावर डाग येत नाही, असे अनेक शेतकऱ्यांचा अनुभव आहे. असे तंत्र अनेक शेतकऱ्यांनी आत्मसात केले आहे. अशा सर्व शेतकऱ्यांशी चर्चा करून डाग न येता सल्फर कसे फवारायचे हे शिकणे अत्यंत आवश्यक आहे. फक्त सल्फर वापरलेल्या बागांमध्ये जैविक नियंत्रण घटकांमध्ये ट्रायकोडर्माच्या वापराने भुरी चांगल्या रीतीने नियंत्रित करणे शक्य आहे. सल्फर व जैविक नियंत्रण घटकांचा आलटून पालटून वापर करून बऱ्याच शेतकऱ्यांनी चांगल्या रीतीने भुरीचे नियंत्रण शक्य केले आहे. सध्याच्या वातावरणामध्ये अशा प्रकारच्या जैविक नियंत्रक घटकांचा वापर जास्त आर्द्रतेमुळे शक्य आहे. ट्रायकोडर्मा किंवा अॅम्पिलोमायसीस यांसारख्या बुरशीजन्य घटकांचा वापर सध्याच्या वातावरणामध्ये भुरी नियंत्रणासाठी फायदेशीर ठरू शकतो. ज्या बागांमध्ये दुपारचे तापमान ३० अंशांपेक्षा जास्त जात आहे, अशा ठिकाणी बॅसिलस सबटिलीसचा वापरही भुरी नियंत्रणासाठी उपयुक्त ठरेल. घडाचा रंग हिरवा ठेवण्यासाठी किंवा पिंक बेरीच्या नियंत्रणासाठी घडावर कागदाचे आवरण चढवण्यापूर्वीच जैविक नियंत्रक घटकांची फवारणी जरूर करावी. घडामध्ये भुरीचा प्रादुर्भाव असलेला एखादा मणी असल्यास तो पेपर लावण्यापूर्वी काढून घ्यावा.

इतर ताज्या घडामोडी
राज्यातील चौदा मतदारसंघांत आज मतदानमुंबई   ः लोकसभा निवडणुकीच्या तिसऱ्या...
स्थानिक घटकांपासून नावीन्यपूर्ण सौर...तीव्र थंडीच्या स्थितीमध्ये वापरण्यायोग्य सौर...
जळगावात हरभऱ्याची ऑनलाइन नोंदणी आज बंदजळगाव : जिल्ह्यात शासकीय हरभरा खरेदीसाठी अजून...
रावेर, जळगावसाठी आज मतदानजळगाव : लोकसभा निवडणुकीच्या जळगाव व रावेर...
वाळूउपशामुळे विहिरींच्या पाणीपातळीत घटनाशिक : बागलाण तालुक्यातील ताहाराबाद ...
नांदेड जिल्ह्यात अडीच हजार कोटींचे...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यातील विविध बॅंकांना २०१९-...
राज्याचे एक थेंबही पाणी गुजरातला देऊ...नाशिक  : ‘‘पंतप्रधान नरेंद्र मोदी...
धर्मराजाचा कडाही यंदा आटलामाजलगाव, जि. बीड : माजलगाव धरणालगतच असलेला...
लक्षवेधी माढ्यासाठी आज मतदानसोलापूर  : अत्यंत प्रतिष्ठेच्या ठरलेल्या...
जळगाव बाजारात केळी दरात सुधारणाजळगाव ः जिल्ह्यात मुक्ताईनगर व रावेरात दर्जेदार...
नगरमध्ये प्रशासन गुंतले निवडणुकीत,...नगर  : दुष्काळात जनावरे जगविण्यासाठी चारा...
पुणे विभागात तेरा हजार हेक्टरवर चारा...पुणे : पाणीटंचाईमुळे चाऱ्याची चांगलीच टंचाई...
पुणे जिल्ह्यात पाणीटंचाईमुळे फळबागा...पुणे  ः कमी झालेल्या पावसामुळे जिल्ह्यातील...
नगर लोकसभा मतदारसंघात आज मतदाननगर : नगर लोकसभा मतदारसंघासाठी आज (मंगळवारी) २०३०...
यवतमाळ जिल्ह्यात दोन लाख टन खतांची मागणीयवतमाळ  : येत्या खरीप हंगामासाठी कृषी...
यवतमाळ जिल्ह्यात होणार ६६४ विहिरींचे...यवतमाळ  ः जिल्ह्यात दिवसेंदिवस गंभीर होत...
कळमणा बाजारात तुरीच्या दरात सुधारणानागपूर ः कळमणा बाजार समितीत तुरीची आवक...
अमरावतीतील दहा हजारांवर शेतकऱ्यांचे... अमरावती  ः निसर्गाचा लहरीपणामुळे शेतकरी...
शरद जोशीप्रणीत शेतकरी संघटनेच्या...जळगाव   ः लोकसभा निवडणुकीसाठी नाशिक...
शेतकरी आणि व्यापाऱ्यांमधील ...नाशिक  : कृषी अर्थव्यवस्था बळकट करण्यासाठी...