भातावरील पर्ण करपा, कडा करपा रोग नियंत्रण
डॉ. अनिल गायकवाड, डॉ. चंद्रशेखर क्षीरसागर, डॉ. युवराज बालगुडे
बुधवार, 27 सप्टेंबर 2017

राज्यात भातामध्ये अनेक ठिकाणी पर्ण करपा व कडा करपा या रोगांचा प्रादुर्भाव झाल्याचे दिसून येत आहे. त्यांच्या नियंत्रणासाठी तातडीने खालील उपाययोजना कराव्यात.

पर्ण करपा ः
रोगकारक बुरशी ः रिंकोस्पोरियम ओरायझी
लक्षणे ः सुरवातीला पानाचे टोक किंवा कडेवर अर्धवर्तुळाकार फिक्कट ठिपके येतात. पुढे ते रुंद होत तपकिरी होतात. पानांचे शेंडे व काही वेळेस पानांचा मधला भागही करपलेला दिसतो.

राज्यात भातामध्ये अनेक ठिकाणी पर्ण करपा व कडा करपा या रोगांचा प्रादुर्भाव झाल्याचे दिसून येत आहे. त्यांच्या नियंत्रणासाठी तातडीने खालील उपाययोजना कराव्यात.

पर्ण करपा ः
रोगकारक बुरशी ः रिंकोस्पोरियम ओरायझी
लक्षणे ः सुरवातीला पानाचे टोक किंवा कडेवर अर्धवर्तुळाकार फिक्कट ठिपके येतात. पुढे ते रुंद होत तपकिरी होतात. पानांचे शेंडे व काही वेळेस पानांचा मधला भागही करपलेला दिसतो.

नियंत्रणासाठी, फवारणी प्रतिलिटर
कार्बेन्डाझीम १ ग्रॅम किंवा
प्रोपीकोनॅझोल १ मि.लि. किंवा
मॅन्कोझेब २.५ ग्रॅम किंवा हेक्साकोनॅझोल १ मि.लि.

  • यासोबत स्टिकर १ मि.लि. या प्रमाणात मिसळावे.
  • आवश्यकतेनुसार दोन ते तीन फवारण्या बुरशीनाशक बदलून १० दिवसांच्या अंतराने कराव्यात.

कडा करपा ः
रोगकारक जिवाणू ः झान्थोमोनस ओरायझी पी. व्ही. ओरायझी

लक्षणे ः

  • पानाचे शेंडे व कडा फिक्कट हिरव्या होऊन करपतात. पुढे त्यांचा रंग राखाडी ते फिक्कट तपकिरी होतो. हिरवट भागाजवळच्या कडा सरळ न राहता वेड्यावाकड्या असतात.
  • रोगग्रस्त भागातून जिवाणूद्वारे द्रव पाझरल्यामुळे पानावर असंख्य पिवळसर दवबिंदू असल्याप्रमाणे दिसते. या द्रवामुळे रोगाचा प्रसार वेगाने होतो.
  • रोगग्रस्त भागाचा स्पर्श खडबडीत लागतो.

अनुकूल वातावरण ः
उष्ण तापमान (२७ ते ३२ अंश सेल्सिअस), अधिक आर्द्रता (५५ टक्क्यांपेक्षा अधिक) रोगप्रसारासाठी अनुकूल असते.

नियंत्रणासाठी, फवारणी प्रतिलिटर
कॉपर ऑक्सिक्लोराईड २.५ ग्रॅम अधिक स्ट्रेप्टोमायसीन* ०.२० ते ०.२५ ग्रॅम अधिक स्टिकर १ मि.लि.
आवश्यकतेनुसार पुढील फवारणी १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने करावी.

संपर्क ः ०२११४-२७२५४८
डॉ. अनिल गायकवाड, ९४२०४९८८११

(लेखक डॉ. क्षीरसागर, डॉ. बालगुडे हे कृषी संशोधन केंद्र, लोणावळा, ता. मावळ, जि. पुणे येथे, तर डॉ. गायकवाड हे अळिंबी सुधार प्रकल्प, कृषी महाविद्यालय, पुणे येथे कार्यरत आहेत.)

फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
‘महाबीज’ करणार २७ जिल्ह्यांत बीजोत्पादनअकोला ः राष्ट्रीय कृषी विस्तार व तंत्रज्ञान...
एक चमचा तेलामुळे शोषली जातील हिरव्या...एक चमचा तेलाचा हिरव्या भाजीसोबत केलेला उपयोग,...
भाजीपाला प्रक्रियेतून उद्योगांना मिळेल...भाजीपाल्यापासून जास्तीत जास्त प्रक्रियायुक्त...
कोल्हापूर जिल्ह्यात सततच्या पावसाने...कोल्हापूर : सततच्या पावसामुळे पिकात पाणी साचून...
मका चारा पीक लगवड तंत्रज्ञान जनावरांच्या आहारात अत्यंत सकस, रूचकर चारा म्हणून...
मुहूर्तालाच खोडाकर्जमाफी शेतकऱ्यांच्या पदरात टाकण्यासाठीचा...
शेतकऱ्यांना प्रक्रिया उद्योग,...पुणे ः ‘‘स्टार्चचे प्रमाण निम्म्यापेक्षा कमी...
उस पिकावरील कीड - रोगांचे नियंत्रणकीड नियंत्रण :  खोड कीड : किडीचा...
आधुनिक बळी जागा झालायदीपावली हा सण भारत वर्षात वेगवेगळ्या रूपात साजरा...
लालकंधारी गोवंश संगोपनासाठी मिळाला...जळकोट, जि. लातूर ः गेल्या अनेक वर्षांपासून...
दुग्धव्यवसायाला दिशा देणारे मॉडर्न...आदर्श व्यवस्थापन (उदा. मुक्त गोठ), आधुनिक...
एकमेका करू साह्य, अवघे धरू सुपंथआजच्या काळातील शेतीतील समस्या पाहिल्या तर...
अनेक कीटकनाशकांवर जगात बंदी; भारतात...नागपूर : मोनाक्रोटोफॉस हे जहाल कीटकनाशक आहे....
संत्र्याचा पीकविमा कर्जखात्यात केला जमाअकोला : संत्रा पिकाच्या नुकसानीसाठी मिळालेली...
बिगरनोंदणीकृत उत्पादने विक्रीवर बंदी...पुणे : कीटकनाशके कायद्यानुसार नोंदणी नसलेली...
महिला शेतकरी कंपनीने थाटला डाळमिल...बुलडाणा ः जिल्ह्यातील महिलांची असलेल्या...
यशवंत सिन्हा आता शेतीसाठी आवाज उठविणारअकोला : अाज देशातील सर्व शेतकऱ्यांना समस्यांपासून...
विदर्भ, खानदेशच्या उत्तर भागांतून...पुणे : गेल्या महिन्यात सुरू झालेल्या परतीच्या...
उस लागवड तंत्रज्ञानआजची सिंचनासाठी पाण्याची उपलब्धता पाहता ऊस...
कीटकनाशक विषबाधेचा अहवाल देणे बंधनकारकपुणे : शेतीसाठी कुठेही कीटकनाशकांची हाताळणी अथवा...