agricultural news in marathi, benefits of use of sugarcane leaves as mulching ,AGROWON,marathi | Agrowon

पाचट आच्छादन करा, सुपीकता वाढवा
एन. एस. परीट
शनिवार, 18 नोव्हेंबर 2017

एक हेक्‍टर ऊस क्षेत्रातून सुमारे ८ ते १२ टन पाचट मिळते, त्यापासून ५ ते ६ टन सेंद्रिय खत खोडवा पिकाला मिळतेे. पाचटाचे विघटन होत असताना त्यामध्ये असणारे नत्र ४० ते ५० किलो स्फुरद, २० ते ३० किलो व पोटॅश ७५ ते १०० किलो पुढील पिकास उपलब्ध होते.

एक हेक्‍टर ऊस क्षेत्रातून सुमारे ८ ते १२ टन पाचट मिळते, त्यापासून ५ ते ६ टन सेंद्रिय खत खोडवा पिकाला मिळतेे. पाचटाचे विघटन होत असताना त्यामध्ये असणारे नत्र ४० ते ५० किलो स्फुरद, २० ते ३० किलो व पोटॅश ७५ ते १०० किलो पुढील पिकास उपलब्ध होते.

ऊस तुटून गेल्यानंतर प्रतिहेक्‍टरी सरासरी १० टन इतके पाचट शेतात उपलब्ध होते. सध्या ७० टक्के शेतकरी हे पाचट जाळून टाकत आहेत. त्यामुळे केवळ ५ टक्के म्हणजे सुमारे हेक्‍टरी ५०० किलो पाचटाची राख शिल्लक राहते. तसेच मोठ्या प्रमाणात हवेचे प्रदूषण होऊन उष्णतेने जमीन आणि त्यातील उपयुक्त जिवाणू आणि गांडुळावर परिणाम होतो. राज्यातील ऊस क्षेत्राचा विचार करता ७० ते ८० लाख टन पाचट जाळले जाते. ही बाब पर्यावरणाबरोबरच जैविक विविधतेला आणि मानवी आरोग्याच्या दृष्टीने घातक आहे.

पाचट व्यवस्थापन :

  • ऊस तोडणीनंतर शिल्लक राहणारे पाचट न जाळता शेतात ठिबक सिंचन असल्यास सर्व सरीत व पाटाद्वारे पाणी देण्यात येत असल्यास एक आड एक सरीत ठेवल्यास जमीन, पाणी व पर्यावरण संवर्धन होईल.
  • एक आड एक सरीत पाचटाच्या आच्छादनामुळे तण उगवत नाही. त्यामुळे भांगलणी व मशागतीच्या खर्चात व श्रमात ५० टक्के बचत होते.
  • कृषी संशोधन संस्थांच्या शिफारशीनुसार ऊस पिकास हेक्‍टरी २.५ ते ३.५ कोटी लिटर पाण्याचा सिंचनासाठी वापर केला जातो. पाचट ठेवल्याने आपणास केवळ रिकाम्या ५० टक्के सरीतच पाणी द्यावे लागते. परिणामी हेक्‍टरी १.२५ ते १.५० कोटी लिटर पाण्याची व ते वहन करण्यासाठी आवश्‍यक सुमारे १०० ते १२५ युनिट विजेची बचत होते.
  • राज्यामध्ये एकूण उपलब्ध सिंचन क्षमतेच्या सुमारे ५७ टक्के सिंचनक्षमता सर्वसाधारण ७ ते ८ टक्के क्षेत्रावरील ऊस पिकासाठी वापरली जाते. ५० टक्के पाणीबचत करणाऱ्या ठिबक सिंचन पद्धतीचा प्रसार होण्यामध्ये आर्थिक गुंतवणूक, भौगोलिक परिस्थिती व तुकडीकरणामुळे काही अंशी मर्यादा येत आहेत. अशा वेळी विनाखर्चाचे व कमी कौशल्याचे पाचट व्यवस्थापन तंत्रज्ञान ऊस पिकातील पाणीवापराच्या कार्यक्षमतेस निश्‍चित फायदेशीर ठरते.
  • पाचटाच्या पूर्ण अच्छादनामुळे जमिनीच्या पृष्ठभागावरून होणाऱ्या बाष्पीभवनाचा वेग कमी होतो. शेतात ओलाव्याचे प्रमाण दीर्घकाळ (१५ ते २० दिवस) टिकून राहते. त्यामुळे भारनियमामुळे पाण्याच्या पाळ्यातील अंतर वाढले तरी उसाची वाढ चांगली होते.
  • ऊस उत्पादनात १० ते १५ टक्‍क्‍यांनी वाढ होते.
  • एक हेक्‍टर ऊस क्षेत्रातून सुमारे ८ ते १२ टन पाचट मिळते, त्यापासून ५ ते ६ टन सेंद्रिय खत विनाखर्च विनावाहतूक खोडवा पिकाला मिळते.
  • पाचटाचे विघटन होत असताना त्यामध्ये असणारी अन्नद्रव्ये उदा. नत्र ४० ते ५० किलो स्फुरद, २० ते ३० किलो व पोटॅश ७५ ते १०० किलो पुढील पिकास उपलब्ध होते.
  • जमिनीचे तापमान ३ ते ५ अंश सेल्सिअसने थंड राखले जाते.
  • शेतात गांडुळाची व उपयुक्त जिवाणूची नैसर्गिकरीत्या मोठ्या प्रमाणात वाढ होते, त्यामुळे जमीन भुसभुशीत होऊन हवा खेळती राहते, त्यामुळे पांढऱ्या मुळांची वाढ भरपूर प्रमाणात होते.
  • पाचटातील सेंद्रिय पदार्थांमुळे जमिनीचे भौतिक रासायनिक गुणधर्म सुधारतात. जलसंधारण शक्ती वाढते.
  • पाचट कुजल्यामुळे जमिनीत मोठ्या प्रमाणात सेंद्रिय घटक मिसळले जातात.

संपर्क : एन. एस. परीट  ९४२३२८६५६६
(तालुका कृषी अधिकारी, गगनबावडा, जि. कोल्हापूर)

इतर अॅग्रो विशेष
जैवइंधन, जैवखते, ठिबक उपकरणांच्या...२९ वस्तू आणि ५३ सेवांच्या जीएसटी दरामध्ये कपात...
प्रगतीच्या दिशेने पाऊलराज्यात कृषी विद्यापीठांच्या स्थापनेपासून ते १९९०...
सहकारी बॅंका डिजिटाइज केव्हा होणार?डिजिटल बॅंकिंग याचा अर्थ आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या...
कारखाने, ऊस उत्पादकांचे नुकसान...नवी दिल्ली : साखरेच्या घाऊक दरात घसरण होऊनही...
इंडोनेशिया, चीनला द्राक्ष निर्यातीत...नाशिक : रशिया, चीन, इंडोनेशिया अशा काही देशांनी...
किमान तापमानाचा पारा वाढू लागलापुणे : दक्षिण कर्नाटकाच्या परिसरात चक्राकार...
कृषी संजीवनी प्रकल्पाची मंजुरी अंतिम...मुंबई : दुष्काळापासून शेतीचे संरक्षण आणि खारपाण...
प्रतीक्षा संपली... आजपासून जालन्यात ॲ...जालना : सर्वांना उत्सुकता लागून असेलल्या सकाळ -ॲ...
मोसंबीवर मावा चिकटा वाढलाऔरंगाबाद  : मोसंबीवर मावा व चिकटाचा...
विमा योजनेत हवामान केंद्रांचा घोळजळगाव ः यंदा जाहीर झालेल्या फळ पीक विमा योजनेतही...
राज्यात कांदा प्रतिक्विंटल १००० ते ३३००...राज्यातील बाजार समित्यांमध्ये मागील महिनाभरापासून...
मराठवाड्यातील दुष्काळावर ‘इस्राईल’ची...मुंबई ः अपुऱ्या आणि अनियमित पर्जन्यमानामुळे...
अल्पभूधारक दांपत्याची प्रेरणादायी शेतीकोकण म्हटलं की भात, आंबा, काजू, नारळ आदींनी...
कपाशीसाठी नाव कमावलेली अकोटची बाजारपेठअलीकडील काही वर्षांत अकोला जिल्ह्यातील अकोट बाजार...
राज्यातील ३४ हजार गावे हागणदारीमुक्तमुंबई : स्वच्छ भारत मिशन (ग्रामीण) अंतर्गत देशात...
अडचणीत आठवते शेतीआर्थिक महासत्ता, सर्वसमावेशक विकास अशा गप्पा...
रास्त दर मिळू न देणे हे षड्‌यंत्रच इसेन्शियल कमोडिटी ॲक्‍टचे भाषांतर करताना आवश्‍यक...
सार्वजनिक हेतूसाठी संपादित ग्रामीण...मुंबई : सार्वजनिक हेतूसाठी राज्यात भूसंपादन...
राज्यात कृषी पदवीसाठी ‘सीईटी’लागूपुणे : वैद्यकीय, अभियांत्रिकीप्रमाणेच राज्यातील...
कृषी तंत्रनिकेतनचा नवा अभ्यासक्रम रखडलापुणे : राज्यातील कृषी तंत्रनिकेतनचा नवा...