agricultural news in marathi, cattle raring advisory, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पशुपालन सल्ला : जखमांवर उपाययोजना
अजय गवळी
रविवार, 10 डिसेंबर 2017

जनावरांस भांडणामुळे, कुरणावर चरत असताना काही कारणास्तव जखमा होतात, अशा जखमांमुळे जनावर अस्वस्थ, अशक्त होते; तसेच रक्तस्राव त्यांतून होत असतो. या जखमामुळे जनावरांच्या आरोग्यावर परिणाम होतो. हे लक्षात घेऊन उपाययोजना कराव्यात.

मुका मार : या प्रकारामध्ये जनावरांच्या कातडीला कुठेही खंड पडत नाही, मात्र कातडी खालील आवरणांना इजा पोचते

जनावरांस भांडणामुळे, कुरणावर चरत असताना काही कारणास्तव जखमा होतात, अशा जखमांमुळे जनावर अस्वस्थ, अशक्त होते; तसेच रक्तस्राव त्यांतून होत असतो. या जखमामुळे जनावरांच्या आरोग्यावर परिणाम होतो. हे लक्षात घेऊन उपाययोजना कराव्यात.

मुका मार : या प्रकारामध्ये जनावरांच्या कातडीला कुठेही खंड पडत नाही, मात्र कातडी खालील आवरणांना इजा पोचते

बंद जखम : या प्रकारात कातडीखालील रक्तवाहिन्या फुटून रक्त साठते त्यामुळे त्या भागाला लालसर काळा रंग येतो. पेशीपासून काही वेळेस निरुपद्रवी गाठ तयार होते, म्हणजे शरीराच्या कुठल्याही पोकळीमध्ये रक्त जमा होते. साधारणपणे बाह्य आवरणामधून जाणाऱ्या रक्तवाहिनीस इजा पोचल्यास ही स्थिती उदभवते.

कापलेली जखम : ही जखम साधारणपणे धारेदार शस्त्र जसे चाकू, फुटलेल्या काचा इत्यादींमुळे होते. यांत पेशींना कमीत-कमी इजा पोचते. जखमेतून रक्तस्त्राव जास्त प्रमाणात होतो. वेदना असह्य होतात. अशा जखमांमध्ये जंतूंचा संसर्ग होऊ न दिल्यास या जखमा लगेच भरून येतात.

फाटलेली जखम : या प्रकारच्या जखमेमध्ये कातडी किंवा आतील आवरणे फाटतात. त्यामुळे अशा जखमांचे काठ एकसारखे नसतात. अनेक वेळा कातडी खूप जास्त फाटते तसेच इतर आवरणापासून वेगळी झालेली दिसते.

खरचटणे : जनावरांचा कातडीचा वरचा थर घासल्यामुळे निघून जातो. अशा जखमा वेदनादायक असतात. रक्तस्त्राव कमी प्रमाणात होतो, परंतु जखम भरण्यासाठी जास्त कालावधी लागतो.
जंतूंचा संसर्ग झालेली जखम : या जखमांमध्ये जंतू संसर्ग होऊन पेशी समूह नष्ट होतो. साधारणपणे यामध्ये दूषित जखमेचे रूपांतर संसर्गबाधित जखमेमध्ये होणाऱ्या फार तर ६ ते ८ तासांचा कालावधी लागतो. त्यामुळे विशेष काळजी घेणे गरजेचे असते.

जखमेमुळे भाग वेगळा होणे : या प्रकारच्या पेशी समूहात झालेली जखम भागापासून वेगळ्या होतात. उदा. जनावरांचे खुर, शिंगे निघून जातात तर शेळ्यांमध्ये कुंपणाच्या तारेमुळे कासेला होणाऱ्या जखमा

अती उष्णतेमुळे होणाऱ्या जखमा : तीव्र सूर्यप्रकाशामध्ये किंवा किरणोत्सारी उपकरणांच्या संपर्कात जनावरे जास्त काळ राहिल्यास ह्या प्रकारच्या जखमा होतात.

सर्पदंशामुळे होणाऱ्या जखमा : या जखमा सरपटणाऱ्या प्राण्यांच्या विषामुळे होतात. प्रामुख्याने शरीराच्या खालच्या भागांवर, तोंडांवर व पायांवर आढळून येतात. भाजल्यामुळे होणाऱ्या जखमा : अति उष्णतेमुळे शरीराचे बाह्य आवरण भाजते. तसेच गरम पाण्याचा वापर करताना काही वेळा जखमा होतात.

टीप : कोणत्याही प्रकारची जखम असेल तर तातडीने पशुवैद्यका मार्फत उपचार करून घ्यावेत.

संपर्क : अजय गवळी, ८००७४४१७०२
(के. के. वाघ कृषी जैवतंत्रद्यान महाविद्यालय, नाशिक)

टॅग्स

इतर अॅग्रो विशेष
विश्वासावर बहरेल व्यापारचीन-अमेरिकेमध्ये चालू असलेल्या व्यापार युद्धाच्या...
निवडणुकीने दुष्काळ खाऊन टाकू नये म्हणून...लोकसभेच्या निवडणुकीमुळे राजकीय हवामान-बदल होत...
उपलब्ध पाण्याचे गणित मांडा...अनेक कारणांमुळे जलसंधारण ही सोपी वाटणारी म्हणून...
उत्कृष्ठ कारली पिकवण्यात पाटील यांचा...लोणी (ता. चोपडा, जि. जळगाव) येथील भरत, गणेश व...
पेरू, अॅपलबेरमधून पीक बदल, कष्टातून...पारंपरिक शेती पद्धतीत बदल करून व सेंद्रिय...
राज्यात उरले अवघे ३०५ टीएमसी पाणीपुणे (प्रतिनिधी) : उन्हाच्या झळांना होरपळ वाढून...
केंद्राकडून यंदा खरिपात १२ टक्के अधिक...पुणे : राज्यासाठी गेल्या खरीप हंगामाच्या तुलनेत...
उन्हाचा चटका पुन्हा वाढण्याची शक्यतापुणे : मागील आठवड्यात झालेला पूर्वमोसमी वादळी...
सूर्य तळपताना छत करा दुरुस्तआठवड्यापूर्वी आलेल्या चांगल्या पावसाच्या अंदाजाने...
आयोगाचा कारभार प्रश्‍नचिन्हांकितप्रत्येक निवडणुकीची रीत न्यारी असते,...
पाणी व्यवस्थापनातून वाढविली कापसाची...आत्महत्याग्रस्त यवतमाळ जिल्ह्यातील अंबोडा (ता....
पाणी व्यवस्थापनातून नळावणे गावाची...अनेक वर्षांच्या पाणीटंचाईतून मुक्त होण्यासाठी...
डेरे यांनी उभारली अत्याधुनिक सिंचन...सातारा जिल्ह्यातील कवठे येथील अतुल डेरे यांनी...
‘आर्टिफिशियल इंटिलिजन्स’कडे आयटी...‘आर्टिफिशियल इंटिलिजन्स’ हेच येत्या काळातील...
पाणी व्यवस्थापनातून ग्रामविकासपाण्यासाठी कायम संघर्ष करीत असलेल्या कान्होळ (जि...
अवघी कारभारवाडी झाली ठिबकमयकोल्हापूर जिल्ह्यातील कारभारवाडी (ता. करवीर) येथे...
सर्वाधिक ६५० शेततळ्यांचं अजनाळेसोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला तालुका दरवर्षीच...
अल्पभूधारकांच्या आयुष्यात जलश्रीमंती बुलडाणा जिल्ह्यात जानेफळ परिसरात शासनाच्या...
सत्तावीस गटांच्या बळातून घडली किमयासंगमनेर (जि. नगर) तालुक्यातील सावरगाव तळ...
वाघाड पाणीवापर संस्थांनी शेतीतून उभारले...नाशिक जिल्ह्यात वाघाड प्रकल्पस्तरीय पाणीवापर...