agricultural news in marathi, cattle raring advisory , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पशुसल्ला
डॉ. गिरीश यादव, डॉ. अमोल यमगर
रविवार, 7 जानेवारी 2018

साधारणतः गायीचा गर्भधारणेचा कालावधी हा २८२ दिवसांचा असतो. गाय अगोदर विलेली असेल तर कृत्रिम रेतन केलेल्या तारखांच्या नोंदी केलेल्या असाव्यात. गाईची व्यायची अपेक्षित तारीख नोंद करून ठेवावी.

साधारणतः गायीचा गर्भधारणेचा कालावधी हा २८२ दिवसांचा असतो. गाय अगोदर विलेली असेल तर कृत्रिम रेतन केलेल्या तारखांच्या नोंदी केलेल्या असाव्यात. गाईची व्यायची अपेक्षित तारीख नोंद करून ठेवावी.

  • गोठ्यातील जमिनीचा पृष्ठभाग खडबडीत असावा, जेणेकरून गाई घसरून पडणार नाहीत. शक्यतो गाभण जनावरे इतर जनावरांपासून वेगळी बांधावीत.
  • गाभण काळ पूर्ण झालेली व्यायला आलेल्या जनावरात कास धरणे, निरण सुजणे इ. लक्षणे दिसून येतात. अशी जनावरे  वेगळ्या गोठ्यात बांधावीत जेथे स्वच्छ हवा, भरपूर प्रकाश आणि जमीन स्वच्छ केलेली असावी.
  • सशक्त गायीमध्ये विताना अडचणींचे प्रमाण कमी असते तर अशक्त जनावरे विताना विशेष काळजी घ्यावी लागते. गाय विताना पहिल्यांदा वासराने पाय निरनातून बाहेर येतात नंतर नाक दिसते व डोके बाहेर येते.
  • अनेक वेळा वासराची गर्भाशयातील नैसर्गिक अवस्था (तोंड व पुढील पाय निरनाकडे असते) बदलते तेंव्हा गाई अडतात व कळा देतात त्यावेळेस तत्काळ पशुवैद्यकीय डॉक्टरांना बोलवावे.
  • गाय विल्यानंतर गाईच्या निरणाचा बाहेरील भाग शेपटी व मागच्या पायाच्या शेपटीच्या जवळील भाग पोटॅशिअम परमॅगनेटच्या कोमट पाण्याने किंवा कडूलिंबाच्या पाला टाकून उकळलेल्या पाण्याने धुवून घ्यावा.
  • गायीचे थंड वाऱ्यापासून संरक्षण होण्यासाठी गायीला थोडावेळ उन्हात बांधावे व पिण्यास पाणी द्यावे.
  • गाय विल्यानंतर लगेचच धार काढावी व वासराला पाजावे. गाईचा जार साधारणतः दोन ते चार तासांत पडतो, हा जार जर बारा तासांपर्यंत पडला नाही, तर पशुवैद्यकाच्या मदतीने जार काढावा. जार गाय खाणार नाही याची काळजी घ्यावी.  
  • गाय विल्यानंतर कासदाह व दूध ज्वर असे अाजार होऊ शकतात त्या दृष्टीने जागरूक असावे व वेळीच उपचार करून घ्यावेत.
  • विलेल्या गायीच्या अाहारामध्ये पेंडीचे प्रमाण प्रती दिवशी १ किलो या प्रमाणे असावे. प्रति ३ लिटर दुधास १ किलो प्रमाणे खुराक द्यावा.

वासराची निगा

  • वासरू जन्मल्यानंतर तत्काळ त्याच्या नाकातील व तोंडातील चिकट द्रव काढावा. वासराची श्वसन क्रिया सुरळीत होण्यासाठी त्याच्या छातीवर हाताने ८ ते १० वेळा दाबून सोडावे ज्यामुळे श्वसनक्रिया सुरळीत चालण्यास मदत होते.
  • श्वसन चालू झाल्यास वासराला गायीसमोर चाटण्या साठी ठेवणे चांगले कारण त्यामुळे वासराच्या शरीरातील रक्त प्रवाह वाढतो गाय जर वासरास चाटत नसेल पोत्याने वासराच्या शरीर स्वच्छ करावे.
  • वासराची नळ गरम पाण्याने धुवून शरीरापासून २.५ सेंमी अंतरावर निर्जंतुक पत्तीने कापावी. त्याठिकाणी आयोडीन लावावे. जेणेकरून जंतुसंसर्ग होणार नाही.
  • जन्मल्यानंतर कमीत कमी एक तासात वासरास गाईचे पहिले दूध पाजावे त्यामुळे वासराची रोग प्रतिकारशक्ती वाढते.
  • गाईचे पहिले दूध वासराला त्याच्या वजनाच्या १० टक्के प्रमाणात द्यावे (२ ते २.५ लिटर रोज). हे दूध दिल्याने वासरास कसल्याही प्रकारची हगवण लागते.
  • वासरू ३ महिन्यांचे झाल्यावर त्याला नंबर द्यावा. अॅन्थ्रॅक्स व फऱ्या रोगाची लस टोचावी.

संपर्क :  डॉ. गिरीश यादव, ७६६६८०८०६६
(मुंबई पशुवैद्यकीय महाविद्यालय, मुंबई)

इतर ताज्या घडामोडी
विधान परिषदेत शिवसेनेला 'लॉटरी'; कोकणात...मुंबई : विधान परिषदेच्या सहा जागांसाठी झालेल्या...
शेतमालाला भाव न देणारे उत्पन्न दुप्पट...भंडारा : शेतमालाला भाव नसल्याने अधिक...
भाजप हा उमेदवार आयात करणारा पक्ष : रावतेनागपूर : भाजप हा उमेदवार आयात करणारा पक्ष...
कृषी सल्ला : भात, भुईमुग, आंबा,...भात ः सध्या रोपवाटिकेसाठी शेतकऱ्यांनी तयारी सुरू...
द्राक्ष बागेत रोगांच्या प्रादुर्भावाची... सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये...
कृषी तंत्रज्ञान पदविका अभ्‍यासक्रम...मुंबई : राहुरी येथील महात्मा फुले कृषी...
सातारा जिल्ह्यात आले लागवडीस गतीसातारा  ः उष्णतेत वाढीमुळे रखडलेल्या आले...
शेतकऱ्यांना मिळणार पाच रुपयांत पोटभर...लातूर  : शंभर-दीडशे किलोमीटर अंतरावरून आपला...
रोहित्राच्या बाॅक्समधील फ्यूज तारांच्या...परभणी ः जिल्ह्यातील कृषी पंपाना वीजपुरवठा...
नष्ट होत असलेल्या देशी वाणांचे संवर्धन...पुणे ः हरितक्रांतीच्या नादात अधिक उत्पादनाच्या...
यवतमाळ जिल्ह्यात फळबागांनी टाकल्या मानायवतमाळ  : कडाक्‍याच्या उन्हामुळे...
कागदपत्रांची पूर्तता करूनही लिलाव बंद...मालेगाव, जि. नाशिक  : मालेगाव कृषी उत्पन्‍न...
शेतकऱ्यांना ‘करार शेती’च्या माध्यमातून...नवी दिल्ली : शेतमालाचा बाजार आणि किंमतीतील...
सोलापूर बाजार समितीत ३९ कोटींचा...सोलापूर : सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीत...
साताऱ्यात गवार २०० ते ३०० रुपये दहाकिलोसातारा : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत मंगळवारी...
देशात सर्वांत महाग पेट्रोल धर्माबादला,...नांदेड : नांदेड जिल्ह्याच्या तेलंगणा व...
पेरूबागेसाठी सघन लागवडीचे तंत्रपेरू बागेमध्ये उत्पादकता वाढवण्यासाठी सघन...
जळगाव बाजार समितीकडून आवाराबाहेर...जळगाव : फळे-भाजीपाला नियमनमुक्तीनंतर बाजार समिती...
जीएम ई. कोलाय जैवइंधननिर्मितीसाठी...जैवइंधनाच्या निर्मितीसाठी जनुकीय तंत्रज्ञानाने...
पुणे विभागात पाणीटंचाई वाढतेयपुणे : वाढत्या उन्हाबरोबरच पुणे विभागातील...