agricultural news in marathi, cattle raring advisory, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पशुपालन सल्ला
आयेशा मुजावर,डॉ. अनिल पाटील, डॉ. इरफान मोगल
रविवार, 13 मे 2018

शेळीपालन व्यवसाय फायदेशीर होण्यासाठी दोन वर्षाला तीन वेत होणे आवश्यक आहे. शेळ्यांमध्ये गर्भधारणेचा काळ हा ५ महिने ५ दिवस असतो. त्यानुसार उन्हाळ्यात गाभण शेळ्यांच्या व्यवस्थापनाचे नियोजन करावे. शेळ्यांच्या गाभण काळातील प्रकृतीचा परिणाम जन्मणाऱ्या करडावरही होत असतो. त्यामुळे वातावरणातील बदलानुसार शेळ्यांच्या व्यवस्थापनात बदल करावेत.    

 उष्माघाताचा गाभण शेळ्यांवर होणारा परिणाम

शेळीपालन व्यवसाय फायदेशीर होण्यासाठी दोन वर्षाला तीन वेत होणे आवश्यक आहे. शेळ्यांमध्ये गर्भधारणेचा काळ हा ५ महिने ५ दिवस असतो. त्यानुसार उन्हाळ्यात गाभण शेळ्यांच्या व्यवस्थापनाचे नियोजन करावे. शेळ्यांच्या गाभण काळातील प्रकृतीचा परिणाम जन्मणाऱ्या करडावरही होत असतो. त्यामुळे वातावरणातील बदलानुसार शेळ्यांच्या व्यवस्थापनात बदल करावेत.    

 उष्माघाताचा गाभण शेळ्यांवर होणारा परिणाम

  • उष्माघात हे शेळ्यांमध्ये गर्भपात होण्याचे मुख्य कारण आहे.
  • गाभण शेळी अशक्त होणे.
  • गर्भाशयातील पिलांची वाढ कमी प्रमाणात होणे.
  • अशक्त करडांचा जन्म होणे
  • चारा-पाणी कमी खाणे.
  • वार अडकणे.
  • मायांगाचा दाह होणे.
  • वंध्यत्व येणे.
  • शेळीची प्रजनन क्षमता कमी होणे.

गाभण शेळ्यांची काळजी

  • गाभण काळात शेळ्यांना इतर शेळ्यांपासून वेगळे ठेवावे. गर्भावस्थेतील शेवटचे दोन महिने शेळीवर ताण येऊ नये म्हणून कळपामध्ये न ठेवता तिची स्वतंत्र व्यवस्था करावी.
  • दररोज नियमित व्यायाम द्यावा.
  • १०० ते २०० ग्रॅम या प्रमाणात अतिरिक्त खुराक द्यावा.
  • खाद्याची व पाण्याची वेगळी व्यवस्था करावी.
  • एप्रिल-मे महिन्यात जास्त तापमान असते, त्यामुळे शेळ्यांना अधिक थंड अाणि हवेशीर ठिकाणी ठेवावे.
  • गोठ्यातील जागा ओली, निसरडी असू नये याची काळजी घ्यावी.
  • गोठ्यातील शिंग असणाऱ्या व मारक्या शेळ्या बाजूला ठेवाव्यात.
  • दुपारच्या वेळी शेळ्यांच्या अंगावर थंड पाणी शिंपडावे.
  • गरम पाणी पिण्यास देऊ नये.
  • अतिउष्ण तापमानामध्ये पाण्यामध्ये बर्फाचे तुकडे टाकावेत.
  • शेळ्या चरण्यासाठी सोडायच्या असतील तर सकाळी ६ ते १० पर्यंत व सायंकाळी ५ नंतर बाहेर सोडाव्यात.
  • शेळ्यांच्या गोठ्याच्या चाेहाेबाजूंनी ओली सुती पोती बांधावीत.
  • शक्य असल्यास पंख्यांची व कुलरची व्यवस्था करावी.
  • गोठ्याभोवती वृक्षांची लागवड करावी.
  • गोठ्यामधील हवा खेळती असावी.
  • हिरव्या चाऱ्याची व्यवस्था करावी.

संपर्क : डॉ. अनिल पाटील, ९८२२०६९०९९
(पशू प्रजननशास्त्र विभाग, पशुवैद्यकीय
महाविद्यालय, उदगीर, जि. लातूर)

इतर कृषिपूरक
दुधातील घटकांवर परिणाम करणारे घटक दुधातील स्निग्ध पदार्थ व एसएनएफ यांच्या...
दुग्धोत्पादन, प्रजननासाठी खनिज मिश्रणेजनावरांना हिरवा अाणि वाळलेला चारा पुरेशा प्रमाणात...
टंचाई टाळण्यासाठी चाऱ्याचे नियोजन अावश्...भविष्यातील चाराटंचाईवर मात करण्यासाठी उपलब्ध...
योग्य उपचाराने दूर करा मायांग बाहेर...दुधाळ जनावरांतील गायी व म्हशींमध्ये विण्यापूर्वी...
पोळ्याला घ्या बैलांची काळजीबैलपोळ्यादिवशी बैलांना अंघोळ घातली जाते व त्यांना...
शेळ्यांच्या अाहारातील झाडपाल्याचे...शेळ्या झाडपाला खूप आवडीनं खातात. त्यामुळे शेतातील...
कुक्कुटपालन सल्ला कोंबड्यांना पावसाळ्यातील वातावरणामुळे विविध...
बाह्य परजीवींच्या नियंत्रणासाठी गोठ्यात...जनावरांच्या शरीरावर, केसांमध्ये अाढळणाऱ्या बाह्य...
योग्य व्यवस्थापनातून कमी होते मिथेन...जनावरे खाल्लेला चारा रवंथ करतात. खाद्य खाताना...
गुणवत्तापूर्ण दूध उत्पादनाची सूत्रेजास्त दूध व फॅट मिळवण्यासाठी तसेच त्यापासून विविध...
खाद्य व्यवस्थापनात साधली प्रति किलो १८...निरा (जि. पुणे) येथील पंडित चव्हाण यांच्याकडे...
शेततळ्यातील मत्स्यपालन यशस्वी करण्याची...अगदी जिरायती क्षेत्रातही २ ते १० गुंठ्यांपर्यंत...
शेळ्यांना आहे वर्षभर मार्केटसांगली जिल्ह्यातील बामणी (ता. खानापूर, सांगली)...
रेशीम उद्योगाने आणली कौटुंबिक स्थिरता पूर्वी पूरक म्हणून सुरू केलेला रेशीम उद्योग आता...
वेळीच करा जनावरांमधील आंत्र परोपजीवींचे...आंत्रपरोपजीवीच्या प्रादुर्भावामुळे जनावरांची भूक...
योग्य प्रजनन व्यवस्थापनातून वंधत्व...जनावरातील वंधत्वामुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान सहन...
स्वच्छता, लसीकरणातून कमी करा शेळ्यांतील...शेळ्यांची सर्वात जास्त काळजी पावसाळ्यामध्ये...
ओळखा जनावरांमधील सर्पदंश...पावसाळ्यात शेती, गोठ्याच्या आजूबाजूच्या परिसरात...
जनावरांना खुराकासोबत द्या बायपास फॅट,...संतुलित पशुखाद्यामध्ये प्रथिने, पिष्टमय पदार्थ,...
दर्जेदार पशुखाद्यातून होते पोषण,...गाई-म्हशींना दूध उत्पादनासाठी बरेचसे पौष्टिक घटक...