agricultural news in marathi, cattle raring advisory, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पशुपालन सल्ला
आयेशा मुजावर,डॉ. अनिल पाटील, डॉ. इरफान मोगल
रविवार, 13 मे 2018

शेळीपालन व्यवसाय फायदेशीर होण्यासाठी दोन वर्षाला तीन वेत होणे आवश्यक आहे. शेळ्यांमध्ये गर्भधारणेचा काळ हा ५ महिने ५ दिवस असतो. त्यानुसार उन्हाळ्यात गाभण शेळ्यांच्या व्यवस्थापनाचे नियोजन करावे. शेळ्यांच्या गाभण काळातील प्रकृतीचा परिणाम जन्मणाऱ्या करडावरही होत असतो. त्यामुळे वातावरणातील बदलानुसार शेळ्यांच्या व्यवस्थापनात बदल करावेत.    

 उष्माघाताचा गाभण शेळ्यांवर होणारा परिणाम

शेळीपालन व्यवसाय फायदेशीर होण्यासाठी दोन वर्षाला तीन वेत होणे आवश्यक आहे. शेळ्यांमध्ये गर्भधारणेचा काळ हा ५ महिने ५ दिवस असतो. त्यानुसार उन्हाळ्यात गाभण शेळ्यांच्या व्यवस्थापनाचे नियोजन करावे. शेळ्यांच्या गाभण काळातील प्रकृतीचा परिणाम जन्मणाऱ्या करडावरही होत असतो. त्यामुळे वातावरणातील बदलानुसार शेळ्यांच्या व्यवस्थापनात बदल करावेत.    

 उष्माघाताचा गाभण शेळ्यांवर होणारा परिणाम

  • उष्माघात हे शेळ्यांमध्ये गर्भपात होण्याचे मुख्य कारण आहे.
  • गाभण शेळी अशक्त होणे.
  • गर्भाशयातील पिलांची वाढ कमी प्रमाणात होणे.
  • अशक्त करडांचा जन्म होणे
  • चारा-पाणी कमी खाणे.
  • वार अडकणे.
  • मायांगाचा दाह होणे.
  • वंध्यत्व येणे.
  • शेळीची प्रजनन क्षमता कमी होणे.

गाभण शेळ्यांची काळजी

  • गाभण काळात शेळ्यांना इतर शेळ्यांपासून वेगळे ठेवावे. गर्भावस्थेतील शेवटचे दोन महिने शेळीवर ताण येऊ नये म्हणून कळपामध्ये न ठेवता तिची स्वतंत्र व्यवस्था करावी.
  • दररोज नियमित व्यायाम द्यावा.
  • १०० ते २०० ग्रॅम या प्रमाणात अतिरिक्त खुराक द्यावा.
  • खाद्याची व पाण्याची वेगळी व्यवस्था करावी.
  • एप्रिल-मे महिन्यात जास्त तापमान असते, त्यामुळे शेळ्यांना अधिक थंड अाणि हवेशीर ठिकाणी ठेवावे.
  • गोठ्यातील जागा ओली, निसरडी असू नये याची काळजी घ्यावी.
  • गोठ्यातील शिंग असणाऱ्या व मारक्या शेळ्या बाजूला ठेवाव्यात.
  • दुपारच्या वेळी शेळ्यांच्या अंगावर थंड पाणी शिंपडावे.
  • गरम पाणी पिण्यास देऊ नये.
  • अतिउष्ण तापमानामध्ये पाण्यामध्ये बर्फाचे तुकडे टाकावेत.
  • शेळ्या चरण्यासाठी सोडायच्या असतील तर सकाळी ६ ते १० पर्यंत व सायंकाळी ५ नंतर बाहेर सोडाव्यात.
  • शेळ्यांच्या गोठ्याच्या चाेहाेबाजूंनी ओली सुती पोती बांधावीत.
  • शक्य असल्यास पंख्यांची व कुलरची व्यवस्था करावी.
  • गोठ्याभोवती वृक्षांची लागवड करावी.
  • गोठ्यामधील हवा खेळती असावी.
  • हिरव्या चाऱ्याची व्यवस्था करावी.

संपर्क : डॉ. अनिल पाटील, ९८२२०६९०९९
(पशू प्रजननशास्त्र विभाग, पशुवैद्यकीय
महाविद्यालय, उदगीर, जि. लातूर)

इतर कृषिपूरक
उसाच्या वाढ्याची पौष्टिकता वाढवाजनावरांच्या आहारात सतत वाढ्याचा समावेश केल्यामुळे...
पशू आजारांवर प्राथमिक उपचारासाठी औषधी...जनावरांच्या आजारामुळे मिळणाऱ्या कमी उत्पादनामुळे...
मुक्त संचार गोठ्यामध्ये गव्हाण,...मुक्त संचार गोठ्यात कायमस्वरूपी पाण्याची उपलब्धता...
शस्त्रक्रियेमुळे बरी होते जनावरांतील...आजच्या तंत्रज्ञानाच्या युगातही शेतीची बरीचशी कामे...
गोठ्याचे कुंपण, बांधकामावर नको जास्त...गोठा बांधकामाचे नियोजन करताना लोखंडी वस्तू...
जनावरांच्या चांगल्या आरोग्यासाठी कमी...कमी खर्चाचा मुक्त संचार गोठा करताना आपल्याकडे...
रेशीम कीटक संगोपनगृहात राखा योग्य...थंडीमध्ये वाढ झाल्यामुळे रेशीम कीटकांच्या...
प्लॅस्टिक खाल्ल्यामुळे जनावरावर होणारे...प्लॅस्टिक खाल्ल्यामुळे जनावर चारा खात नाही व पाणी...
दूध उत्पादन वाढीसाठी उपयुक्त बायपास...प्रथिनांचा आहारात योग्य प्रमाणात वापर केला तर...
दुधाळ गाईची काळजी, व्यवस्थापनगाभण आणि प्रसूती काळात गायीच्या शरिरातील ऊर्जा...
मुक्त संचार कुक्कुटपालनासाठी उपयुक्त :...सर्व प्रकारच्या वातावरणात सहजरीत्या वाढू शकणाऱ्या...
कोंबड्यांसाठी संतुलित खाद्यनिर्मिती...पक्ष्यांना खाद्य देण्यापूर्वी कोणत्या प्रकारचे...
पशू सल्लाशेळ्या व मेंढ्यांना वजनवाढीस हिवाळा हा काळ योग्य...
जनावरांसाठी पाैष्टिक मुरघासज्या ठिकाणी हिरवा चारा मुबलक प्रमाणात उपलब्ध आहे...
वासरांच्या आहारातील चिकाचे महत्त्वहिवाळ्यामध्ये गायी- म्हशी विण्याचे प्रमाण जास्त...
जनावारांतील विषबाधा कारणे, लक्षणे, उपायविषबाधेमुळे जनावरांच्या शरीरावर गंभीर परिणाम होऊ...
पशुसल्लासध्या महाराष्ट्रात सर्वच ठिकाणी कमी-जास्त...
कासदाह आजाराची लक्षणे, प्रतिबंध, उपचारदेशी गाईंच्या तुलनेने संकरित गाईंमध्ये पहिल्या...
कोंबड्यांच्या आहार, लिटर व्यवस्थापनात...कमी तापमानात कोंबड्यांची योग्य प्रकारे काळजी न...
गाभण जनावरे, नवजात वासरांना जपागाभण काळात जनावरांची काळजी घेतल्यास जनावराचे...