agricultural news in marathi, control of ring spot disease on papaya , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पपईवरील रिंग स्पॉट रोगाचे नियंत्रण
डॉ. श्रीहरी हसबनीस, हर्षवर्धन गायकवाड
शुक्रवार, 5 जानेवारी 2018

पपई पिकावर सद्यस्थितीत विविध कीड-रोगांचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्‍यता आहे. रिंग स्पॉट व्हायरस या विषाणूजन्य रोगाचा त्यात प्रामुख्याने समावेश होतो. हा रोग अत्यंत नुकसानकारक असून, त्याच्या नियंत्रणासाठी वेळीच उपाययोजना कराव्यात.

केळीनंतर सर्वाधिक उत्पन्न देणारे पपई हे फळपीक आहे. मात्र रिंग स्पॉट व्हायरस या रोगामुळे या पिकाखालील क्षेत्र घटत आहे. पपाया रिंग स्पॉट व्हायरस (PSRV) हा विषाणू या रोगास कारणीभूत असून रोगाची प्रारंभिक लक्षणे ओळखून वेळीच नियंत्रण करावे.  

लक्षणे

पपई पिकावर सद्यस्थितीत विविध कीड-रोगांचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्‍यता आहे. रिंग स्पॉट व्हायरस या विषाणूजन्य रोगाचा त्यात प्रामुख्याने समावेश होतो. हा रोग अत्यंत नुकसानकारक असून, त्याच्या नियंत्रणासाठी वेळीच उपाययोजना कराव्यात.

केळीनंतर सर्वाधिक उत्पन्न देणारे पपई हे फळपीक आहे. मात्र रिंग स्पॉट व्हायरस या रोगामुळे या पिकाखालील क्षेत्र घटत आहे. पपाया रिंग स्पॉट व्हायरस (PSRV) हा विषाणू या रोगास कारणीभूत असून रोगाची प्रारंभिक लक्षणे ओळखून वेळीच नियंत्रण करावे.  

लक्षणे

  • रिंग स्पॉट विषाणूचा संसर्ग झालेले झाड १५ दिवसांनंतर लक्षणे दाखविण्यास सुरवात करते.
  • सुरवातीला पाने फिकट हिरवी व पिवळसर होतात. पानाच्या शिरा हिरव्या दिसू लागतात. पानाच्या वरील बाजूस शिरा मुरडतात.
  • रोगाचा प्रादुर्भाव वाढत जाईल तसा पानांचा आकार कमी होत जातो. पानांची टोके धाग्यांप्रमाणे किंवा बुटांच्या लेसप्रमाणे दिसतात.
  • झाडे बुटकी राहतात. शेंड्यांची पाने जास्त तीव्र स्वरूपात लक्षणे दाखवतात.
  • पाने जाड आणि खडबडीत होतात. रोगग्रस्त पानांचा स्पर्श लुसलुशीत वाटत नाही.
  • पानांचा आकार लहान झाल्याने, अन्नद्रव्ये तयार होण्याची क्रिया (प्रकाश संश्‍लेषण) मंदावते.
  • खोडाचा शेंड्याकडील कोवळा भाग व कोवळ्या पानांच्या देठावर गर्द हिरव्या रंगाचे चट्टे दिसतात.
  • पूर्णपणे विकसित झालेल्या हिरव्या फळावर अनेक वर्तुळाकार, समकेंद्री, पाणीदार डाग दिसतात.
  • रोगग्रस्त झाडांची फळे लहान व वेडीवाकडी दिसतात.
  • रोगग्रस्त झाडावरील फळांच्या संख्येत लक्षणीय घट होते.

उपाययोजना

  • सुरवातीच्या अवस्थेतच रोगग्रस्त झाड मुळासकट उपटून, जाळून टाकावे. त्यामुळे शेतामध्ये विषाणूचा होणारा प्रसार वेळीच रोखण्यास मदत होते.
  • मावा ही कीड या रोगाच्या विषाणूंची वाहक आहे. त्यामुळे मावा किडीच्या नियंत्रणासाठी शेतात एकरी २० पिवळे चिकट सापळे लावावेत.
  • फळबागेच्या कुंपणावर मावा किडीस अडथळ्यासाठी मका आणि ज्वारी ही पिके लावावीत.
  • पपईच्या बागेत आंतरपीक म्हणून किंवा बागेजवळ काकडीवर्गीय पिकांची लागवड करू नये.
  • नत्रखताच्या अतिवापराने रोगाची तीव्रता वाढते. त्यामुळे नत्राची संतुलित प्रमाणात मात्रा द्यावी.
  • पालाशयुक्त खतांमुळे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते व रोगाची तीव्रता कमी होते. त्यामुळे पालाशयुक्त खतांचा शिफारशीनुसार संतुलित वापर करावा.
  • मावा किडीचा प्रादुर्भाव दिसताच त्याच्या नियंत्रणाच्या उपाययोजना कराव्यात.

फवारणी प्रतिलिटर पाणी

  • डायमेथोएट - १.५ मि.लि.त्यानंतर १५ दिवसांच्या अंतराने
  • निंबोळी अर्क (१०,००० पीपीएम) -    ५ मि.लि.

संपर्क : ०२१६९-२६५३३४
(मध्यवर्ती ऊस संशोधन केंद्र, पाडेगाव, जि. सातारा)

टॅग्स

इतर अॅग्रो विशेष
‘पोस्ट ग्रॅज्युएट डिप्लोमा इन अॅग्री...पुणे ः ॲग्रिकल्चर सेक्टरमधील खते, बी - बियाणे,...
उत्पादकांना मिळावा उत्पादनवाढीचा लाभदेशातील काही भागांत विशेषत: कर्नाटक, तमिळनाडू व...
सेसवसुली नव्हे; सर्रास लूटजळगाव कृषी उत्पन्न बाजार समितीद्वारे आवाराबाहेर...
कर्नाटकच्या मुख्यमंत्रिपदी कुमारस्वामी...बंगळूर : जेडीएसचे नेते एच. डी. कुमारस्वामी यांनी...
पाणलोट गैरव्यवहार; चौघांचे निलंबन शक्यपुणे : पाणलोट खात्यातील भ्रष्टाचारप्रकरणी कृषी...
‘मेकुणू’ चक्रीवादळ होणार अतितीव्रपुणे : अरबी समुद्रात घोंगावत असलेल्या ‘मेकुणू’...
कोकणात शनिवारपासून पाऊस?पुणे : अरबी समुद्रात अालेले ‘मेकुणू’ चक्रीवादळ...
खरिपासाठी पैशांची तजवीज करण्यात शेतकरी...अकोला  ः अागामी हंगामाला अाता अवघा...
सेस वसुलीच्या मुद्यावर प्रशासन, जळगाव...जळगाव ः भाजीपाला व फळे नियमनमुक्त केल्याने...
यंदा वापरा घरचेच सोयबीन बियाणेपुणे : राज्यात गेल्या हंगामात झालेल्या अवेळी...
प्रयोगशील कांदा शेतीत ठळक अोळख मिळवलेले...नाशिक जिल्हा कांदा उत्पादनात अग्रेसर आहे. त्यातही...
गोकुळानं ‘गणित’ नाही मांडलंपशुपालनातून दूध व्यवसाय म्हणजे मुळातच उद्योग आहे...
ब्राझीलचा धडा घेणार कधी?सातत्याने दोन वर्षांच्या चांगल्या पाऊसमानानंतर...
उत्तर प्रदेशातील कारखान्यांची अतिरिक्त...नवी दिल्ली ः बाजारात साखरेचे पडलेले दर आणि...
भारतात गोड्या पाण्याची उपलब्धता घटलीवॉशिंग्टन ः भारतात उपलब्ध पाण्याचा आणि पाणी...
कापसाच्या ३७० वाणांच्या विक्रीला...नगर  ः बोंड अळीच्या नियंत्रणासाठी कमी आणि...
अधिकाऱ्यांनी कोंडून दिली खुनाची धमकीपुणे  : कृषी खात्यातील पाणलोट व मृद्संधारण...
उन्हाचा चटका कायम राहणारपुणे : राज्यात उन्हाचा ताप वाढल्याने विदर्भ, मध्य...
वादळाने बाष्प खेचून नेले; अरबी समुद्रात...पुणे : अरबी समुद्रात मंगळवारी कमी तीव्रतेचे वादळ...
हिरापूरच्या बैल बाजारात चार कोटींवर...बीड : हिरापूर (ता. गेवराई) येथे बैलांचा आठवडे...