agricultural news in marathi, control of ring spot disease on papaya , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पपईवरील रिंग स्पॉट रोगाचे नियंत्रण
डॉ. श्रीहरी हसबनीस, हर्षवर्धन गायकवाड
शुक्रवार, 5 जानेवारी 2018

पपई पिकावर सद्यस्थितीत विविध कीड-रोगांचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्‍यता आहे. रिंग स्पॉट व्हायरस या विषाणूजन्य रोगाचा त्यात प्रामुख्याने समावेश होतो. हा रोग अत्यंत नुकसानकारक असून, त्याच्या नियंत्रणासाठी वेळीच उपाययोजना कराव्यात.

केळीनंतर सर्वाधिक उत्पन्न देणारे पपई हे फळपीक आहे. मात्र रिंग स्पॉट व्हायरस या रोगामुळे या पिकाखालील क्षेत्र घटत आहे. पपाया रिंग स्पॉट व्हायरस (PSRV) हा विषाणू या रोगास कारणीभूत असून रोगाची प्रारंभिक लक्षणे ओळखून वेळीच नियंत्रण करावे.  

लक्षणे

पपई पिकावर सद्यस्थितीत विविध कीड-रोगांचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्‍यता आहे. रिंग स्पॉट व्हायरस या विषाणूजन्य रोगाचा त्यात प्रामुख्याने समावेश होतो. हा रोग अत्यंत नुकसानकारक असून, त्याच्या नियंत्रणासाठी वेळीच उपाययोजना कराव्यात.

केळीनंतर सर्वाधिक उत्पन्न देणारे पपई हे फळपीक आहे. मात्र रिंग स्पॉट व्हायरस या रोगामुळे या पिकाखालील क्षेत्र घटत आहे. पपाया रिंग स्पॉट व्हायरस (PSRV) हा विषाणू या रोगास कारणीभूत असून रोगाची प्रारंभिक लक्षणे ओळखून वेळीच नियंत्रण करावे.  

लक्षणे

  • रिंग स्पॉट विषाणूचा संसर्ग झालेले झाड १५ दिवसांनंतर लक्षणे दाखविण्यास सुरवात करते.
  • सुरवातीला पाने फिकट हिरवी व पिवळसर होतात. पानाच्या शिरा हिरव्या दिसू लागतात. पानाच्या वरील बाजूस शिरा मुरडतात.
  • रोगाचा प्रादुर्भाव वाढत जाईल तसा पानांचा आकार कमी होत जातो. पानांची टोके धाग्यांप्रमाणे किंवा बुटांच्या लेसप्रमाणे दिसतात.
  • झाडे बुटकी राहतात. शेंड्यांची पाने जास्त तीव्र स्वरूपात लक्षणे दाखवतात.
  • पाने जाड आणि खडबडीत होतात. रोगग्रस्त पानांचा स्पर्श लुसलुशीत वाटत नाही.
  • पानांचा आकार लहान झाल्याने, अन्नद्रव्ये तयार होण्याची क्रिया (प्रकाश संश्‍लेषण) मंदावते.
  • खोडाचा शेंड्याकडील कोवळा भाग व कोवळ्या पानांच्या देठावर गर्द हिरव्या रंगाचे चट्टे दिसतात.
  • पूर्णपणे विकसित झालेल्या हिरव्या फळावर अनेक वर्तुळाकार, समकेंद्री, पाणीदार डाग दिसतात.
  • रोगग्रस्त झाडांची फळे लहान व वेडीवाकडी दिसतात.
  • रोगग्रस्त झाडावरील फळांच्या संख्येत लक्षणीय घट होते.

उपाययोजना

  • सुरवातीच्या अवस्थेतच रोगग्रस्त झाड मुळासकट उपटून, जाळून टाकावे. त्यामुळे शेतामध्ये विषाणूचा होणारा प्रसार वेळीच रोखण्यास मदत होते.
  • मावा ही कीड या रोगाच्या विषाणूंची वाहक आहे. त्यामुळे मावा किडीच्या नियंत्रणासाठी शेतात एकरी २० पिवळे चिकट सापळे लावावेत.
  • फळबागेच्या कुंपणावर मावा किडीस अडथळ्यासाठी मका आणि ज्वारी ही पिके लावावीत.
  • पपईच्या बागेत आंतरपीक म्हणून किंवा बागेजवळ काकडीवर्गीय पिकांची लागवड करू नये.
  • नत्रखताच्या अतिवापराने रोगाची तीव्रता वाढते. त्यामुळे नत्राची संतुलित प्रमाणात मात्रा द्यावी.
  • पालाशयुक्त खतांमुळे रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते व रोगाची तीव्रता कमी होते. त्यामुळे पालाशयुक्त खतांचा शिफारशीनुसार संतुलित वापर करावा.
  • मावा किडीचा प्रादुर्भाव दिसताच त्याच्या नियंत्रणाच्या उपाययोजना कराव्यात.

फवारणी प्रतिलिटर पाणी

  • डायमेथोएट - १.५ मि.लि.त्यानंतर १५ दिवसांच्या अंतराने
  • निंबोळी अर्क (१०,००० पीपीएम) -    ५ मि.लि.

संपर्क : ०२१६९-२६५३३४
(मध्यवर्ती ऊस संशोधन केंद्र, पाडेगाव, जि. सातारा)

टॅग्स

इतर अॅग्रो विशेष
कोल्हापुरी गुळाचा गोडवा यंदा वाढणारकोल्हापूर : यंदाच्या पावसाळ्यात गुजरात,...
कमी दरांवरून जिनर्सचा ‘सीसीआय’च्या...जळगाव ः भारतीय कापूस महामंडळाच्या (सीसीआय) कापूस...
होय, आम्ही बदलू शेतीचे चित्र... ‘शाळेत सुरू असलेल्या कृषी शिक्षण अभ्यासक्रमातून...
‘पंदेकृवि’च्या सुवर्णमहोत्सवी वर्षाचा...अकोला :  डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ...
शेतीपासून जितके दूर जाल तितके दुःख...पुणे : शेतीशी जोडलेली माणसं ही निसर्ग आणि मानवी...
नाबार्डच्या व्याजदरातच जिल्हा बँकांना...मुंबई : राज्य बँकेला नाबार्डकडून मिळणाऱ्या...
कोकण, पश्‍चिम महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...पुणे : कोकण अाणि पश्‍चिम महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...
अकोला, बुलडाणा जिल्ह्यांत कोरडवाहू...अकोला : अकोला आणि बुलडाणा जिल्ह्यात कोरडवाहू...
अठरा गावांनी केली कचऱ्यापासून गांडूळखत...गावे आणि वाडीवस्त्याही स्वच्छतेत अग्रभागी...
‘सीसीआय’च्या खरेदीला दिवाळीत मुहूर्तमुंबई : देशातील महत्त्वाच्या कापूस उत्पादक...
सिंचन योजनांचे अर्थसाह्य महामंडळाच्या...मुंबई : पंतप्रधान कृषी सिंचन योजनेतील...
मुरघास : चाराटंचाईवर उत्तम पर्यायउन्हाळ्यामध्ये किंवा चारा तुटीच्या काळात...
बाजारात टंचाईमुळे ‘पांढऱ्या सोन्या'च्या...जळगाव ः देशात कापसाची सर्वाधिक सुमारे ४० लाख हेक्...
दिवसा वीजपुरवठ्याचे स्वप्न प्रत्यक्षात...मुंबई : मुख्यमंत्री सौर कृषी पंप...
विजयादशमीनिमित्त फुलांना मागणी वाढलीपुणे ः गुरुवारी (ता. १८) साजऱ्या हाेणाऱ्या...
कोकण, पश्‍चिम महाराष्ट्रात पावसाची...पुणे: राज्याच्या कमाल तापमानात चढ-उतार सुरू...
मराठवाड्यात यंदा शेतकऱ्यांचे...औरंगाबाद : कमी पाऊस आणि मोठा खंड यामुळे...
ऊर्जा विभागाच्या योजनांचा शेतकऱ्यांना...मुंबई  : ऊर्जा विभागाने लोकहिताच्या व...
राज्यात २७ लाख हेक्टरवर होणार ज्वारी...पुणे : केंद्र सरकारच्या नव्या धोरणाप्रमाणे...
सणासुदीत अर्थकारण उंचावणारे पेरीडकरांचे...गणपती उत्सवापासून ते अगदी दसरा, दिवाळीस तुळशीच्या...