agricultural news in marathi, custard apple crop advisory, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

सीताफळ पीक सल्ला
डॉ. सुनील लोहाटे
बुधवार, 25 एप्रिल 2018

सीताफळ हे पीक पावसावर घेतले जाते. मात्र, उन्हाळ्यात उत्कृष्ट व्यवस्थापन केल्यास कीड-रोगमुक्त व दर्जेदार फळांचे उत्पादन मिळते. बाजारात अशा फळांना चांगला दर मिळतो. मात्र, उन्हाळी बहरात फळधारणा खूप कमी प्रमाणात होते. हे टाळण्यासाठी योग्य काळजी घेणे महत्त्वाचे असते.

उन्हाळ्यातील कमी फळधारणेची कारणे :  

सीताफळ हे पीक पावसावर घेतले जाते. मात्र, उन्हाळ्यात उत्कृष्ट व्यवस्थापन केल्यास कीड-रोगमुक्त व दर्जेदार फळांचे उत्पादन मिळते. बाजारात अशा फळांना चांगला दर मिळतो. मात्र, उन्हाळी बहरात फळधारणा खूप कमी प्रमाणात होते. हे टाळण्यासाठी योग्य काळजी घेणे महत्त्वाचे असते.

उन्हाळ्यातील कमी फळधारणेची कारणे :  

  • सीताफळात परपरागसिंचन होत असते. उष्ण व कोरड्या हवामानात मादी फुलांची परागकण धारण करण्याची क्षमता फार कमी कालावधीसाठी असते. त्यामुळे नैसर्गिकरीत्या होणारे परपरागसिंचन फार कमी प्रमाणात होते. परिणामी, कमी फळधारणा होते.
  • उष्ण व कोरड्या हवामानात आर्द्रतेचे प्रमाण खूपच कमी असते. परिणामी, मादी फुलांची फलनक्षमता कमी होते. तसेच, परागकणांचीही कार्यक्षमता कमी राहते. परिणामी कमी फळधारणा होते.
  • उष्ण व कोरड्या हवामानात उच्च तापमानात फुले करपून जातात. परिणामी कमी फळधारणा होते.

उपाययोजना :  

  • बागेत सौम्य तापमान व जास्त आर्द्रता राहावी यासाठी बागेस ४-५ दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे.
  • बागेच्या कडेने हवारोधक झाडांचे कुंपण करावे. परिणामी, बागेत उष्ण वाऱ्याच्या शिरकावाला अटकाव बसून आर्द्रतेत होणारी घट रोखता येते.   

उन्हाळ्यात बागेची घ्यावयाची काळजी :

  • उन्हाळ्यात बागेची स्वच्छता करावी. त्यासाठी बागेत पडलेली काळी पाने, रोगट फळे, झाडांवर लटकलेली काळी व रोगट फळे गोळा करून त्यांचा बागबाहेर जाळून नायनाट करावा.
  • बागेमध्ये भरपूर प्रमाणात सूर्यप्रकाश व खेळती हवा राहील, अशी व्यवस्था करावी. त्यासाठी अनुत्पादक, दाटी-वाटी निर्माण करणाऱ्या फांद्यांची छाटणी करावी.
  • झाडांची खोडे २ ते २.५ फुटापर्यंत मोकळी करून बोर्डो पेस्ट (१० टक्के) लावावी.
  • बहुतांश शेतकऱ्यांनी बागेस खतमात्रा दिल्या आहेत. ज्यांचे खतनियोजन अद्याप राहिले आहे त्यांनी प्रतिझाड शेणखत ५० किलो, नत्र २५० ग्रॅम, स्फुरद १२५ ग्रॅम व पालाश १२५ ग्रॅम अशी संतुलित खतमात्रा द्यावी. नत्राची मात्रा दोनवेळा विभागून आत्ता लगेच १२५ ग्रॅम व १ महिन्याने १२५ ग्रॅम अशी द्यावी.
  • अवकाळी पाऊस झाल्यास व हवामान ढगाळ असल्यास बागेवर कॉपर ऑक्झिक्लोराईड २.५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणात फवारणी करावी.
  • बागेमध्ये अाच्छादनाचा वापर करावा. त्यामुळे तणांचा बंदोबस्त होतो. तसेच पाण्यासाठी पिकाची तणाबरोबर होणारी स्पर्धा टाळली जाऊन पाण्याची बचत होते.
  • उन्हाळी वातावरणात बागेवर पिठ्या ढेकूण या किडीचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता असते. त्याच्या नियंत्रणासाठी उपाययोजना कराव्यात.

पिठ्या ढेकूण नियंत्रण :

  • झाडाच्या आळ्यामध्ये शिफारशीत कीटकनाशकाची भुकटी झाडाच्या आकारमानानुसार जमिनीत मिसळावी.
  • झाडाच्या खोडावर १० ते १५ सें.मी. एवढी लांबी असलेली प्लॅस्टिक पट्टी बांधावी. पट्टीवर वरील बाजूस ग्रीस लावावे. किडीची पिले ग्रीसला चिकटून मरतात.
  • व्हर्टिसिलियम लेकॅनी (फुले बगीसाईड) या जैविक बुरशीनाशकाची ४ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणात फवारणी करावी. बागेत आर्द्रता असेल तरच या बुरशीनाशकाचा चांगला परिणाम दिसून येतो. त्यासाठी फवारणी सकाळी ९:०० वाजेच्या आत किंवा संध्याकाळी ५:०० च्या नंतर करावी.
  • आवश्‍यकता भासल्यास ब्युप्रोफेझिन या कीटकनाशकाची २ मि.लि. प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणात फवारणी करावी.

नवीन लागवड केलेल्या बागेची काळजी

  • नवीन झाडांना ४ ते ५ दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे.
  • झाडांना काठीचा आधार द्यावा. म्हणजे झाडे वाऱ्याच्या दिशेने वाकणार नाहीत.
  • बागेत आर्द्रता टिकून राहण्यासाठी बागेच्या कडेने वारारोधक झाडे लावावीत. त्यामुळे बागे उष्ण वाऱ्याची झुळूक शिरणार नाही.
  • झाडांच्या खोडाजवळ सेंद्रिय पदार्थांचे आच्छादन करावे.
  • उन्हाळी बहरात फळे वाढीच्या काळात पाण्याचा ताण बसणार नाही याची काळजी घ्यावी .म्हणजे फळे तडकणार नाहीत.
  • योग्य पक्व झाल्यानंतरच फळांची काढणी करावी.    

संपर्क : डाॅ. सुनील लोहाटे, ९४२२०७१०२८
(अंजीर व सीताफळ संशोधन केंद्र, जाधववाडी, जि. पुणे.)

 

इतर ताज्या घडामोडी
पाणीटंचाई निवारणासाठी ३२ कोटीनागपूर : ग्रामीण भागातील पाणीटंचाई...
परभणी जिल्ह्यात रब्बी ज्वारीचा अग्रीम...परभणी ः परभणी जिल्ह्यात उद्भवलेल्या दुष्काळी...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत १२...नांदेड ः चालू कापूस खरेदी हंगामामध्ये नांदेड,...
बेदाणानिर्मिती शेडवर बसू लागली यंत्रेसांगली ः जिल्ह्यातील कवठेमहांकाळ, मिरज...
उन्हाळी भुईमुगावरील कीड नियंत्रणउन्हाळी भुईमुगावर खालील विविध अळ्यांचा...
जातपडताळणीचा ‘ऑफलाइन’ छळ पुणे  : शासनानेच वाटलेल्या जातप्रमाणपत्रांची...
लागवड उन्हाळी तिळाची...उन्हाळी हंगामात लागवडीसाठी एकेटी १०१, पीकेव्ही एन...
सांगलीत शनिवारपासून सेंद्रिय परिषद,...सांगली ः रेसीड्यू फ्री ऑरगॅनिक मिशन इंडिया...
उन्हाळी भुईमुगावरील पानेे खाणारी अळी या अळीला तंबाूखूवरील पाने खाणारी अळी म्हणूनही...
लोहाच्या कमतरतेवरील वनस्पतींची...हेन्रिच हेईन विद्यापीठ डस्सेलडॉर्प आणि...
नेरच्या नदी पात्रातील भराव काढादेऊर, ता.धुळे : पांझरा नदी पात्रातील नव्या...
सौर कृषिपंप योजनेसाठी पुणे जिल्ह्यातून...पुणे : शेतकऱ्यांना दिवसा व सौरऊर्जेद्वारे शाश्वत...
अपारंपरिक ऊर्जा काळाची गरज : बावनकुळेभंडारा : पारंपरिक ऊर्जेची मर्यादा लक्षात घेऊन...
नांदेड जिल्ह्यामध्ये १८ टॅंकरद्वारे...नांदेड ः जिल्ह्यातील तीव्र पाणीटंचाई उद्भवलेली ११...
परभणी, नांदेड जिल्ह्यात २ लाख खात्यांवर...परभणी ः परभणी आणि नांदेड जिल्ह्यातील दुष्काळामुळे...
टेंभूच्या नेवरी वितरिकेची कामे २२...सांगली ः टेंभू उपसा सिंचन योजनेच्या नेवरी वितरिका...
पाणीटंचाईमुळे कांदा लागवडीच्या...पुणे ः वाढत असलेल्या पाणीटंचाईमुळे शेतकऱ्यांनी...
नगर जिल्ह्यामध्ये तुरीचे उत्पादन...नगर ः नगर जिल्ह्यामध्ये यंदा दुष्काळी परिस्थिती...
अण्णासाहेब पाटील महामंडळामार्फत १२ कोटी...कोल्हापूर : शासनाने अण्णासाहेब पाटील आर्थिक मागास...
कचारगडला `अ’ वर्ग पर्यटनस्थळाचा दर्जा...गोंदिया ः कचारगड हे देशभरातील भाविकांचे...