agricultural news in marathi, custard apple crop advisory, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

सीताफळ पीक सल्ला
डॉ. सुनील लोहाटे
बुधवार, 25 एप्रिल 2018

सीताफळ हे पीक पावसावर घेतले जाते. मात्र, उन्हाळ्यात उत्कृष्ट व्यवस्थापन केल्यास कीड-रोगमुक्त व दर्जेदार फळांचे उत्पादन मिळते. बाजारात अशा फळांना चांगला दर मिळतो. मात्र, उन्हाळी बहरात फळधारणा खूप कमी प्रमाणात होते. हे टाळण्यासाठी योग्य काळजी घेणे महत्त्वाचे असते.

उन्हाळ्यातील कमी फळधारणेची कारणे :  

सीताफळ हे पीक पावसावर घेतले जाते. मात्र, उन्हाळ्यात उत्कृष्ट व्यवस्थापन केल्यास कीड-रोगमुक्त व दर्जेदार फळांचे उत्पादन मिळते. बाजारात अशा फळांना चांगला दर मिळतो. मात्र, उन्हाळी बहरात फळधारणा खूप कमी प्रमाणात होते. हे टाळण्यासाठी योग्य काळजी घेणे महत्त्वाचे असते.

उन्हाळ्यातील कमी फळधारणेची कारणे :  

  • सीताफळात परपरागसिंचन होत असते. उष्ण व कोरड्या हवामानात मादी फुलांची परागकण धारण करण्याची क्षमता फार कमी कालावधीसाठी असते. त्यामुळे नैसर्गिकरीत्या होणारे परपरागसिंचन फार कमी प्रमाणात होते. परिणामी, कमी फळधारणा होते.
  • उष्ण व कोरड्या हवामानात आर्द्रतेचे प्रमाण खूपच कमी असते. परिणामी, मादी फुलांची फलनक्षमता कमी होते. तसेच, परागकणांचीही कार्यक्षमता कमी राहते. परिणामी कमी फळधारणा होते.
  • उष्ण व कोरड्या हवामानात उच्च तापमानात फुले करपून जातात. परिणामी कमी फळधारणा होते.

उपाययोजना :  

  • बागेत सौम्य तापमान व जास्त आर्द्रता राहावी यासाठी बागेस ४-५ दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे.
  • बागेच्या कडेने हवारोधक झाडांचे कुंपण करावे. परिणामी, बागेत उष्ण वाऱ्याच्या शिरकावाला अटकाव बसून आर्द्रतेत होणारी घट रोखता येते.   

उन्हाळ्यात बागेची घ्यावयाची काळजी :

  • उन्हाळ्यात बागेची स्वच्छता करावी. त्यासाठी बागेत पडलेली काळी पाने, रोगट फळे, झाडांवर लटकलेली काळी व रोगट फळे गोळा करून त्यांचा बागबाहेर जाळून नायनाट करावा.
  • बागेमध्ये भरपूर प्रमाणात सूर्यप्रकाश व खेळती हवा राहील, अशी व्यवस्था करावी. त्यासाठी अनुत्पादक, दाटी-वाटी निर्माण करणाऱ्या फांद्यांची छाटणी करावी.
  • झाडांची खोडे २ ते २.५ फुटापर्यंत मोकळी करून बोर्डो पेस्ट (१० टक्के) लावावी.
  • बहुतांश शेतकऱ्यांनी बागेस खतमात्रा दिल्या आहेत. ज्यांचे खतनियोजन अद्याप राहिले आहे त्यांनी प्रतिझाड शेणखत ५० किलो, नत्र २५० ग्रॅम, स्फुरद १२५ ग्रॅम व पालाश १२५ ग्रॅम अशी संतुलित खतमात्रा द्यावी. नत्राची मात्रा दोनवेळा विभागून आत्ता लगेच १२५ ग्रॅम व १ महिन्याने १२५ ग्रॅम अशी द्यावी.
  • अवकाळी पाऊस झाल्यास व हवामान ढगाळ असल्यास बागेवर कॉपर ऑक्झिक्लोराईड २.५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणात फवारणी करावी.
  • बागेमध्ये अाच्छादनाचा वापर करावा. त्यामुळे तणांचा बंदोबस्त होतो. तसेच पाण्यासाठी पिकाची तणाबरोबर होणारी स्पर्धा टाळली जाऊन पाण्याची बचत होते.
  • उन्हाळी वातावरणात बागेवर पिठ्या ढेकूण या किडीचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्यता असते. त्याच्या नियंत्रणासाठी उपाययोजना कराव्यात.

पिठ्या ढेकूण नियंत्रण :

  • झाडाच्या आळ्यामध्ये शिफारशीत कीटकनाशकाची भुकटी झाडाच्या आकारमानानुसार जमिनीत मिसळावी.
  • झाडाच्या खोडावर १० ते १५ सें.मी. एवढी लांबी असलेली प्लॅस्टिक पट्टी बांधावी. पट्टीवर वरील बाजूस ग्रीस लावावे. किडीची पिले ग्रीसला चिकटून मरतात.
  • व्हर्टिसिलियम लेकॅनी (फुले बगीसाईड) या जैविक बुरशीनाशकाची ४ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणात फवारणी करावी. बागेत आर्द्रता असेल तरच या बुरशीनाशकाचा चांगला परिणाम दिसून येतो. त्यासाठी फवारणी सकाळी ९:०० वाजेच्या आत किंवा संध्याकाळी ५:०० च्या नंतर करावी.
  • आवश्‍यकता भासल्यास ब्युप्रोफेझिन या कीटकनाशकाची २ मि.लि. प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणात फवारणी करावी.

नवीन लागवड केलेल्या बागेची काळजी

  • नवीन झाडांना ४ ते ५ दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे.
  • झाडांना काठीचा आधार द्यावा. म्हणजे झाडे वाऱ्याच्या दिशेने वाकणार नाहीत.
  • बागेत आर्द्रता टिकून राहण्यासाठी बागेच्या कडेने वारारोधक झाडे लावावीत. त्यामुळे बागे उष्ण वाऱ्याची झुळूक शिरणार नाही.
  • झाडांच्या खोडाजवळ सेंद्रिय पदार्थांचे आच्छादन करावे.
  • उन्हाळी बहरात फळे वाढीच्या काळात पाण्याचा ताण बसणार नाही याची काळजी घ्यावी .म्हणजे फळे तडकणार नाहीत.
  • योग्य पक्व झाल्यानंतरच फळांची काढणी करावी.    

संपर्क : डाॅ. सुनील लोहाटे, ९४२२०७१०२८
(अंजीर व सीताफळ संशोधन केंद्र, जाधववाडी, जि. पुणे.)

 

इतर ताज्या घडामोडी
जळगाव जिल्ह्यात नवती केळीचे दर स्थिरजळगाव ः जिल्ह्यात नवती केळीचे दर मागील आठवड्यात...
कोल्हापुरात फळांची आवक मंदावली,...कोल्हापूर : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत या...
कळमणा बाजारात सोयाबीनच्या दरात वाढनागपूर ः सोयाबीनच्या दरात अल्पशी वाढ वगळता कळमणा...
नाशिकला टोमॅटोची आवक वाढली; कांदा,...नाशिक : नाशिक बाजार समितीत गतसप्ताहात टोमॅटोची...
कपाशीतील किडींचे एकात्मिक नियंत्रणसध्या कपाशीचे पीक पाते, फुले व बोंड लागण्याच्या...
सांगली जिल्ह्यात सेंद्रिय शेतमालाला हवी...सांगली जिल्ह्यामध्ये सेंद्रिय शेतीमाल विक्री...
नाशिक जिल्ह्यात सेंद्रिय शेतीची वाटचाल...नाशिक जिल्ह्यात सेंद्रिय शेतीचे तीन वर्षांपूर्वी...
नाशिक, निफाड कारखाना भाड्याने देण्याचा...नाशिक : कर्जबाजारी व आर्थिक डबघाईमुळे गेल्या काही...
अकोला, बुलडाण्यात पीक कर्जवाटप ३०...अकोला  ः शेतकऱ्यांना खरीप हंगामासाठी पीक...
गोंदियातील कृषी सेवा केंद्रे लावणार...गोंदिया   ः जमिनीची गरज ओळखूनच खताची मात्रा...
साताऱ्यात पावसाअभावी पिके करपू लागलीसातारा  : जिल्ह्यात सुमारे एक महिन्यापासून...
नगर जिल्ह्यात पावसाअभावी कांदा लागवड...नगर  ः जिल्हाभरात पावसाअभावी कांदालागवड...
वाशीममध्ये रब्बीत हरभऱ्याचे क्षेत्र...वाशीम  ः या हंगामात जिल्ह्यात चांगला पाऊस...
खरेदी केंद्र सुरू करण्याच्या मागणीसाठी...सातारा  : शेतीमाल खरेदी केंद्रे त्वरित सुरू...
संघर्ष गोकुळ ‘मल्टिस्टेट’चाकोल्हापूर जिल्हा दूध संघ (गोकुळ) मल्टिस्टेट...
'दारुमुळे दरवर्षी अडीच लाखापेक्षा जास्त...नवी दिल्ली- दारूमुळे दरवर्षी जवळपास अडीच...
जालन्यात पाण्यात बुडून तिघांचा मृत्यूजालना : गणपती बाप्पांचे विसर्जन करताना जालना...
शिखर, रोहितने पाकला धुतले; भारत अंतिम...दुबई : पाकिस्तानने उभारलेल्या 237 धावांचा सहजी...
खानदेशात मध्यम पाऊस; नंदुरबारला हुलकावणीजळगाव : खानदेशात शुक्रवारी (ता.२१) मध्यरात्री व...
पुणे जिल्ह्यात ढगाळ हवामानपुणे  : जिल्ह्यात आठवड्याच्या सुरवातीला...