agricultural news in marathi, effects of excess water on grapes , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

अधिक पाण्यामुळे द्राक्ष घडनिर्मितीवर होईल विपरीत परिणाम
डॉ. आर. जी. सोमकुंवर
रविवार, 21 जानेवारी 2018

द्राक्ष वेलीपासून चांगल्या प्रतीच्या उत्पादनामध्ये वाढ मिळविण्यासाठी वाढीच्या ठराविक अवस्थेमध्ये संतुलित पाणी देणे आवश्यक असते. बऱ्याच वेळा द्राक्षबागेमध्ये विशिष्ट वाढीच्या अवस्थेमध्ये गरजेपेक्षा एकतर कमी किंवा अधिक पाणी मिळते. पाणी कमी झाले तरी वेलीवर अनिष्ट परिणाम होतात. पाणी जास्त झाले तरीसुद्धा वेलीच्या व घडाच्या विकासावर अनिष्ट परिणाम होतात.

जास्त पाण्याचे जमिनीवरील दुष्परिणाम :

द्राक्ष वेलीपासून चांगल्या प्रतीच्या उत्पादनामध्ये वाढ मिळविण्यासाठी वाढीच्या ठराविक अवस्थेमध्ये संतुलित पाणी देणे आवश्यक असते. बऱ्याच वेळा द्राक्षबागेमध्ये विशिष्ट वाढीच्या अवस्थेमध्ये गरजेपेक्षा एकतर कमी किंवा अधिक पाणी मिळते. पाणी कमी झाले तरी वेलीवर अनिष्ट परिणाम होतात. पाणी जास्त झाले तरीसुद्धा वेलीच्या व घडाच्या विकासावर अनिष्ट परिणाम होतात.

जास्त पाण्याचे जमिनीवरील दुष्परिणाम :

  • आपल्याकडे हलक्या व भारी अशा प्रकारच्या दोन जमिनी आहेत. त्यातील भारी जमिनीमध्ये जास्त पाणी झाल्यास जमिनीतील मातीच्या कणांचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे जमिनीत पाणी जास्त प्रमाणात व जास्त काळ धरून राहील. यामुळे मुळींचा विकास थांबेल. मुळी काळी पडेल व कार्य करणे थांबेल. याच जमिनीमध्ये जास्त पाणी असलेल्या परिस्थितीमध्ये जास्त तापमान असताना बाष्पोत्सोर्जन वाढेल. जमिनीतील अन्नद्रव्येही पाण्यासोबत उचलली जातील, अशा वेळी वेलीच्या वाढीचा जोम वाढेल. या तुलनेमध्ये कमी तापमानामध्ये वेलीवर फारसे परिणाम दिसणार नाहीत.
  • हलकी जमिनीमध्ये पाण्याचे वहन सरळ असल्यामुळे मुळांच्या परिसरात पाणी धरून राहणार नाही. या जमिनीत पाणी धरून ठरवण्याची क्षमता असल्यामुळे पाणी मुळाच्या कक्षेच्या बाहेर जाईल. त्यामुळे अशा जमिनीत वेलीच्या वाढीवर अनिष्ट परिणाम होण्याची शक्यता कमी असेल.
  • जास्त पाणी झालेल्या परिस्थितीत व खोलपर्यंत पाणी गेलेल्या अवस्थेमध्ये अन्नद्रव्यांच्या व हानिकारक आयन्स यांचे लिचिंग झाल्यामुळे भूजलाचे प्रदूषणाची शक्यता वाढेल.

 द्राक्ष वेलीवरील परिणाम :
ज्या परिस्थितीत वेल पाणी जास्त उचलून घेईल, अशा वेळी वेलीच्या वाढीचा जोम जास्त असेल. ही परिस्थिती घड निर्मितीच्या कालावधीमध्ये आल्यास घड निर्मितीवर विपरीत परिणाम होईल. वेलीमध्ये गर्भधारणा होण्याचे प्रमाण कमी होईल. जास्त पाण्यामुळे मुळांची कार्य करण्याची क्षमता कमी होते. परिणामी अन्नद्रव्ये उचलण्याचे प्रमाण कमी होईल. त्यामुळे मण्यांचा आकार कमी राहील. या सर्व गोष्टींचा उत्पादनात घट येईल. मुळाच्या कक्षेतील अन्नद्रव्ये वाहून गेल्यामुळे महत्त्वाच्या अन्नद्रव्यांची कमतरता दिसून येईल. (उदा. क्लोरोसिस, फेरस कमतरता, पाने पिवळी पडणे, नत्राची कमतरता इ.) त्यामुळे वेलीची अन्नद्रव्याची गरज व उपलब्धता यामधील समतोल बिघडेल. उत्पादनात घट येईल.

संपर्क : डॉ. आर. जी. सोमकुंवर, ०२०-२६९५६०६०
(राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्र, मांजरी, जि. पुणे)

टॅग्स

इतर ताज्या घडामोडी
सर्वांच्या प्रयत्नांनीच गोवर्धन उचलला...अतिरिक्त दूध झाल्यास प्रक्रिया वाढविणे, त्यासाठी...
सरकारने दूध उत्पादक शेतकऱ्यांना थेट...महाराष्ट्र सध्या दुधाच्या प्रश्नावरून निर्माण...
प्रशासकीय अधिकाऱ्यांना दुग्ध व्यवसाय...‘शेतीपूरक व्यवसाय करा त्यातून आर्थिक स्थैर्य...
अतिरिक्त दूध कमी झाले की दर वाढेल :...राज्यात दूध दराचा गंभीर प्रश्‍न तयार झाला आहे....
पहिला अधिकृत जागतिक मधमाशी दिन आज होणार...संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या २० डिसेंबर २०१७ रोजी...
राहुरी येथे मधमाशीविषयक प्रशिक्षणाचे...राहुरी ः मधुमक्षिका पालनाचे शेती उत्पादनात विशेष...
देशव्यापी शेतकरी संपादरम्यान...नाशिक : राष्ट्रीय किसान महासंघाच्या वतीने...
हरितगृहात गुलाब फुलांचे उत्पादन घेताना...जागतिक बाजारात गुलाब फुलांना वर्षभर मागणी असते....
तापमानात घट, ढगाळ हवामानासह पावसाची शक्...महाराष्ट्राचा पूर्वभाग, मध्य प्रदेश, गुजरात,...
लाल गराच्या संत्रा निर्यात वाढीसाठी... ऑस्ट्रेलियामध्ये आतील गर व रस रक्तासारख्या...
पीक सल्ला : बागायती कापूस, उन्हाळी...बागायती कापूस शेंदरी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव...
पुणे जिल्ह्यातील साखर कारखान्यांचा गाळप...पुणे  ः पुणे जिल्ह्यातील साखर कारखान्यांचा...
परभणीत लिंबू प्रतिक्विंटल १५०० ते ३०००... परभणी : येथील जुना मोंढा भागातील फळे-भाजीपाला...
शेततळ्यांसाठी १०० टक्के अनुदानाची... बुलडाणा  : शेततळे हा शाश्वत सिंचनाचा...
नगर जिल्ह्यात पाण्याच्या टॅंकरला ‘... नगर  ः जिल्ह्यात यंदा उशिराने टॅंकरद्वारे...
यवतमाळ जिल्हा बॅंक पीककर्ज देणार फक्‍त...यवतमाळ ः आत्महत्याग्रस्त जिल्ह्यातील...
नगर जिल्ह्यात ९४ हजार ८४९ क्विंटल हरभरा... नगर  ः जिल्ह्यात नाफेडने सुरू केलेल्या १३...
शास्त्रज्ञांनी शेतकऱ्यांपर्यंत...  परभणी : हवामान बदलामुळे जगातील सर्वच...
राशी आणि कावेरीला कृषी विभागाची क्‍लीन...नागपूर : गेल्या हंगामात राज्यात विक्रीस बंदी...
पुणे विभागात ‘जलयुक्त’च्या कामांसाठी... पुणे : जलयुक्त शिवार अभियानाच्या २०१८-१९ मधील...