agricultural news in marathi, effects of excess water on grapes , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

अधिक पाण्यामुळे द्राक्ष घडनिर्मितीवर होईल विपरीत परिणाम
डॉ. आर. जी. सोमकुंवर
रविवार, 21 जानेवारी 2018

द्राक्ष वेलीपासून चांगल्या प्रतीच्या उत्पादनामध्ये वाढ मिळविण्यासाठी वाढीच्या ठराविक अवस्थेमध्ये संतुलित पाणी देणे आवश्यक असते. बऱ्याच वेळा द्राक्षबागेमध्ये विशिष्ट वाढीच्या अवस्थेमध्ये गरजेपेक्षा एकतर कमी किंवा अधिक पाणी मिळते. पाणी कमी झाले तरी वेलीवर अनिष्ट परिणाम होतात. पाणी जास्त झाले तरीसुद्धा वेलीच्या व घडाच्या विकासावर अनिष्ट परिणाम होतात.

जास्त पाण्याचे जमिनीवरील दुष्परिणाम :

द्राक्ष वेलीपासून चांगल्या प्रतीच्या उत्पादनामध्ये वाढ मिळविण्यासाठी वाढीच्या ठराविक अवस्थेमध्ये संतुलित पाणी देणे आवश्यक असते. बऱ्याच वेळा द्राक्षबागेमध्ये विशिष्ट वाढीच्या अवस्थेमध्ये गरजेपेक्षा एकतर कमी किंवा अधिक पाणी मिळते. पाणी कमी झाले तरी वेलीवर अनिष्ट परिणाम होतात. पाणी जास्त झाले तरीसुद्धा वेलीच्या व घडाच्या विकासावर अनिष्ट परिणाम होतात.

जास्त पाण्याचे जमिनीवरील दुष्परिणाम :

  • आपल्याकडे हलक्या व भारी अशा प्रकारच्या दोन जमिनी आहेत. त्यातील भारी जमिनीमध्ये जास्त पाणी झाल्यास जमिनीतील मातीच्या कणांचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे जमिनीत पाणी जास्त प्रमाणात व जास्त काळ धरून राहील. यामुळे मुळींचा विकास थांबेल. मुळी काळी पडेल व कार्य करणे थांबेल. याच जमिनीमध्ये जास्त पाणी असलेल्या परिस्थितीमध्ये जास्त तापमान असताना बाष्पोत्सोर्जन वाढेल. जमिनीतील अन्नद्रव्येही पाण्यासोबत उचलली जातील, अशा वेळी वेलीच्या वाढीचा जोम वाढेल. या तुलनेमध्ये कमी तापमानामध्ये वेलीवर फारसे परिणाम दिसणार नाहीत.
  • हलकी जमिनीमध्ये पाण्याचे वहन सरळ असल्यामुळे मुळांच्या परिसरात पाणी धरून राहणार नाही. या जमिनीत पाणी धरून ठरवण्याची क्षमता असल्यामुळे पाणी मुळाच्या कक्षेच्या बाहेर जाईल. त्यामुळे अशा जमिनीत वेलीच्या वाढीवर अनिष्ट परिणाम होण्याची शक्यता कमी असेल.
  • जास्त पाणी झालेल्या परिस्थितीत व खोलपर्यंत पाणी गेलेल्या अवस्थेमध्ये अन्नद्रव्यांच्या व हानिकारक आयन्स यांचे लिचिंग झाल्यामुळे भूजलाचे प्रदूषणाची शक्यता वाढेल.

 द्राक्ष वेलीवरील परिणाम :
ज्या परिस्थितीत वेल पाणी जास्त उचलून घेईल, अशा वेळी वेलीच्या वाढीचा जोम जास्त असेल. ही परिस्थिती घड निर्मितीच्या कालावधीमध्ये आल्यास घड निर्मितीवर विपरीत परिणाम होईल. वेलीमध्ये गर्भधारणा होण्याचे प्रमाण कमी होईल. जास्त पाण्यामुळे मुळांची कार्य करण्याची क्षमता कमी होते. परिणामी अन्नद्रव्ये उचलण्याचे प्रमाण कमी होईल. त्यामुळे मण्यांचा आकार कमी राहील. या सर्व गोष्टींचा उत्पादनात घट येईल. मुळाच्या कक्षेतील अन्नद्रव्ये वाहून गेल्यामुळे महत्त्वाच्या अन्नद्रव्यांची कमतरता दिसून येईल. (उदा. क्लोरोसिस, फेरस कमतरता, पाने पिवळी पडणे, नत्राची कमतरता इ.) त्यामुळे वेलीची अन्नद्रव्याची गरज व उपलब्धता यामधील समतोल बिघडेल. उत्पादनात घट येईल.

संपर्क : डॉ. आर. जी. सोमकुंवर, ०२०-२६९५६०६०
(राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्र, मांजरी, जि. पुणे)

टॅग्स

इतर ताज्या घडामोडी
परभणी जिल्ह्यात हुमणीच्या नुकसानीचा कहरपरभणी ः परभणी जिल्ह्यात उद्‍भवलेल्या दुष्काळी...
बाजार समिती कर्मचारी शासन आस्थापनावर...पुणे  ः राज्यातील बाजार समित्यांमधील...
पुणे विभागात चारापिकांची एक लाख...पुणे   ः जनावरांसाठी चाऱ्याची अडचण येऊ नये...
साताऱ्यात उसावर ‘हुमणी’चा प्रादुर्भावसातारा  ः जिल्ह्यातील विविध पिकांवर ‘हुमणी’...
नगर जिल्ह्यात ३५ हजार हेक्‍टरवरील उसावर...नगर  ः नगर जिल्ह्यात यंदा उसावर ‘हुमणी’चा...
‘पंदेकृवि’तील शिवारफेरीला शेतकऱ्यांचा...अकोला  ः डाॅ. पंजाबराव देशमुख कृषी...
महसूल राज्यमंत्र्यांनी घेतला महागावमधील...महागाव, जि. यवतमाळ  ः दुष्काळग्रस्त भागात...
महाराष्ट्रातील जनताच पंतप्रधान मोदी...शिर्डी, जि. नगर   ः घरकुलाचा लाभ देण्यासाठी...
सरकारने कर्जमाफीत घोटाळा केला : उध्दव...नगर  ः राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी कर्जमाफी...
पुण्यात भाजीपाल्याच्या मागणीत वाढ; दरही...पुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
नाशिक जिल्ह्यात सर्वपक्षीय पाणी बचाव...नाशिक  : मराठवाड्यातील जायकवाडी धरणात नाशिक...
इंदापूर बाजार समितीत शेतीमाल तारण योजना...इंदापूर, जि. पुणे  ः महाराष्ट्र राज्य कृषी...
नगर जिल्ह्यात एप्रिलपासून चाराटंचाई...नगर  ः जिल्ह्यात यंदा पाऊस नसल्याचे...
शेतीतील सुधारणांसाठी कृषी विद्यापीठांची...अकोला   ः बदललेल्या परिस्थितीत शेतीतही मोठी...
नगर जिल्हा परिषदेत सरकार विरोधात...नगर  ः जिल्हा परिषदेच्या मालकीच्या...
शेतकऱ्यांच्या मागण्यांबाबत ‘राष्ट्रवादी...अकोला  ः तूर, सोयाबीन, हरभरा या पिकांचा विमा...
शेतकरीप्रश्नी ‘स्वाभिमानी’चे विदर्भ,... पुणे ः पश्चिम महाराष्ट्रातील दूध व ऊस...
औरंगाबादेत बटाटा प्रतिक्‍विंटल १००० ते...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
धुळीतील जिवाणूंना रोखण्यासाठी हवे...खिडक्यातून आत येणाऱ्या सूर्यप्रकाशामुळे धुळीमध्ये...
हळदीमध्ये भरणी, खत व्यवस्थापन...हळदीची उगवण आणि शाकीय वाढ यांनतर पुढील दोन...