agricultural news in marathi, effects of excess water on pomegranate , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

डाळिंबाला द्या काटेकोर पाणी
डॉ. विनय सुपे
रविवार, 21 जानेवारी 2018

डाळिंब या पिकाला पाण्याची गरज ही मुळातच खूप कमी असते. अतिपाणी दिल्यास मुळांच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होतो. तसेच मर होण्याची शक्‍यता असते.

डाळिंब या पिकाला पाण्याची गरज ही मुळातच खूप कमी असते. अतिपाणी दिल्यास मुळांच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होतो. तसेच मर होण्याची शक्‍यता असते.

  • डाळिंबाची मुळे नियमित श्‍वसन क्रिया करीत असतात. या क्रियेद्वारे मुळांतून जमिनीत काही द्रव्ये सोडली जातात. या द्रव्यांवर मुळांच्या कार्यक्षेत्रात असणाऱ्या जीवाणूंची वाढ होत असते. हे जीवाणू जमीन भुसभुशीत करून अन्नद्रव्ये पिकांना उपलब्ध करून देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात.मात्र जेव्हा पाणी अधिक दिले जाते, तेव्हा मुळांच्या श्‍वसनक्रियेवर विपरित परिणाम होतो. परिणामी मुळांतून स्त्रवले जाणारे द्रव्य कमी प्रमाणात स्त्रवते किंवा जातच नाही. त्यामुळे जीवाणूंची वाढ व क्रिया मंदावून ते मरतात. परिणामी जमीन भुसभुशीत न राहता कडक बनते. ऑक्‍सिजनच्या अभावामुळे मुळे गुदमरतात आणि झाडाची मर होते.
  • ज्या पिकात फळे वाढीच्या अवस्थेत असतात तेथे अतिपाण्यामुळे मुळांची कार्यक्षमता घटल्याने फळांचे पोषण होत नाही. परिणामी कमी वजन, निकृष्ट फळांचे उत्पादन मिळते. फळगळ होऊन उत्पादनातही मोठी घट होण्याची शक्‍यता असते.
  • ज्या पिकात फुले लागली आहेत तेथे फुले गळून पडतात.

जमीननिहाय परिणाम :

  • चुनखडीयुक्त जमिनीत डाळिंबास अधिक पाणी दिल्यास या जमिनीतील कॅल्शियमवर क्रिया होऊन उष्णता निर्माण होते. मुळांच्या कार्यक्षेत्रात उष्णता निर्माण झाल्यास मुळांची मर होऊन झाड मरते.
  • भारी जमिनीची पाणी धारण क्षमता मुळातच जास्त असते. अशा जमिनीत अधिक पाणी दिल्याने मुळांवर बुरशीजन्य मर रोगाचा प्रादुर्भाव होतो.
  • हलक्‍या जमिनीची पाणी धारण क्षमता कमी असते. अशा जमिनीत अतिरिक्त पाण्याचा निचरा होतो. त्यामुळे अधिक पाण्यामुळे तेथे विशेष धोका निर्माण होत नाही.

उपाययोजना :

  • प्रतिझाड दोनऐवजी चार किंवा सहा ड्रिपरचा वापर करून पाणी देण्याचा कालावधी कमी करावा किंवा प्रतिझाड दोन इनलाईन लॅटरल (झाडाच्या कॅनॉपीच्या बाहेर ३ ते ४ इंच अंतरावर) टाकाव्यात. या उपाययोजनेमुळे पाणी कमी प्रमाणात व झाडाच्या कॅनॉपीच्या विस्तारानुसार सर्वत्र सम प्रमाणात दिले जाते.
  • पिकाला पाणी देताना जमीन वाफसा अवस्थेत आल्यानंतरच द्यावे.

संपर्क : डॉ. विनय सुपे, ०२०-२५८९३७५०
(राष्ट्रीय कृषी संशोधन प्रकल्प, गणेशखिंड, पुणे)

इतर ताज्या घडामोडी
....अन्यथा एक जूनपासून आर-पारची लढाई औरंगाबाद : शेतकरी संपाच्या वेळी मागण्या मान्य...
ऊसदरातील कपात रद्द करण्याची साताऱ्यातील... सातारा  ः साखरेच्या दरात घसरण झाल्यामुळे...
अॅग्रोवन कृषी प्रदर्शनाला शेतकऱ्यांचा... नगर ः येथे सुरू असलेल्या ‘सकाळ - अॅग्रोवन’ कृषी...
‘निर्यातक्षम उत्पादनासाठी डाळिंबाचा...नगर  : डाळिंबाची सर्वच ठिकाणी लागवड वाढत आहे...
धुळ्यातील मुळ्याला परराज्यातून मागणी धुळे  : जिल्ह्यातील न्याहळोद व परिसरातील...
‘म्हैसाळ’च्या पाण्यासाठी होणार आंदोलन सांगली  ः म्हैसाळ योजना थकबाकीमुळे बंद आहे...
औरंगाबादेत 'रयत क्रांती'कडून पुतळा दहनऔरंगाबाद : कृषी व पणन राज्यमंत्री सदाभाऊ खोत...
देगाव फूड पार्कचे गुरुवारी उद्‌घाटन ः...पुणे ः प्रक्रिया उद्याेगांतून राेजगारनिर्मितीसह...
गुहागर तालुक्यात गवा रेडा पडला विहिरीतगुहागर - तालुक्यातील मुंढर आदिवाडी मध्ये...
प्रथमोपचाराने कमी होते सर्पदंशाची...निसर्गाच्या सानिध्यात शेती करताना निसर्गाचे घटक...
उत्तर महाराष्ट्रात बुधवार ते...महाराष्ट्रासह भारतावर १०१० हेप्टापास्कल इतका कमी...
गुलाबी बोंड अळी नियंत्रणासाठी वेळेत...या वर्षीच्या हंगामात महाराष्ट्रातील कापूस उत्पादक...
द्राक्षबागेत रिकटवेळी घ्यावयाची काळजीसध्याच्या वाढत्या तापमानामध्ये द्राक्षबागेमध्ये...
प्रतिकारकता विकसन रोखण्यासाठी होतोय...पि कांमध्ये येणाऱ्या अनेक किडी या कीटकनाशकांसाठी...
नगर येथे ‘अॅग्रोवन कृषी प्रदर्शना’स...नगर : नगर आणि शेजारच्या जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसह...
कर्जमाफीच्या सहाव्या यादीत साताऱ्यातील... सातारा  : कर्जमाफी योजनेचा लाभ देण्यासाठी...
शाश्‍वत शेळीपालनातून साधावी प्रगती :... नगर : शेळीपालन हा शेतीपूरक व्यवसाय आहे. मात्र...
खासगी बाजार समित्यांना ‘ई-नाम’ बंधनकारकपुणे: आॅनलाइन नॅशनल ॲग्रिकल्चर मार्केट (ई-नाम)...
चार जिल्ह्यांत ४३ हजार क्विंटल तूर खरेदी औरंगाबाद  : मराठवाड्यातील औरंगाबाद, जालना...
जळगावमधील नदीकाठावरील गावांना... जळगाव  ः जिल्ह्यात नदीकाठावरील गावांना...