agricultural news in marathi, effects of excess water on pomegranate , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

डाळिंबाला द्या काटेकोर पाणी
डॉ. विनय सुपे
रविवार, 21 जानेवारी 2018

डाळिंब या पिकाला पाण्याची गरज ही मुळातच खूप कमी असते. अतिपाणी दिल्यास मुळांच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होतो. तसेच मर होण्याची शक्‍यता असते.

डाळिंब या पिकाला पाण्याची गरज ही मुळातच खूप कमी असते. अतिपाणी दिल्यास मुळांच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम होतो. तसेच मर होण्याची शक्‍यता असते.

  • डाळिंबाची मुळे नियमित श्‍वसन क्रिया करीत असतात. या क्रियेद्वारे मुळांतून जमिनीत काही द्रव्ये सोडली जातात. या द्रव्यांवर मुळांच्या कार्यक्षेत्रात असणाऱ्या जीवाणूंची वाढ होत असते. हे जीवाणू जमीन भुसभुशीत करून अन्नद्रव्ये पिकांना उपलब्ध करून देण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात.मात्र जेव्हा पाणी अधिक दिले जाते, तेव्हा मुळांच्या श्‍वसनक्रियेवर विपरित परिणाम होतो. परिणामी मुळांतून स्त्रवले जाणारे द्रव्य कमी प्रमाणात स्त्रवते किंवा जातच नाही. त्यामुळे जीवाणूंची वाढ व क्रिया मंदावून ते मरतात. परिणामी जमीन भुसभुशीत न राहता कडक बनते. ऑक्‍सिजनच्या अभावामुळे मुळे गुदमरतात आणि झाडाची मर होते.
  • ज्या पिकात फळे वाढीच्या अवस्थेत असतात तेथे अतिपाण्यामुळे मुळांची कार्यक्षमता घटल्याने फळांचे पोषण होत नाही. परिणामी कमी वजन, निकृष्ट फळांचे उत्पादन मिळते. फळगळ होऊन उत्पादनातही मोठी घट होण्याची शक्‍यता असते.
  • ज्या पिकात फुले लागली आहेत तेथे फुले गळून पडतात.

जमीननिहाय परिणाम :

  • चुनखडीयुक्त जमिनीत डाळिंबास अधिक पाणी दिल्यास या जमिनीतील कॅल्शियमवर क्रिया होऊन उष्णता निर्माण होते. मुळांच्या कार्यक्षेत्रात उष्णता निर्माण झाल्यास मुळांची मर होऊन झाड मरते.
  • भारी जमिनीची पाणी धारण क्षमता मुळातच जास्त असते. अशा जमिनीत अधिक पाणी दिल्याने मुळांवर बुरशीजन्य मर रोगाचा प्रादुर्भाव होतो.
  • हलक्‍या जमिनीची पाणी धारण क्षमता कमी असते. अशा जमिनीत अतिरिक्त पाण्याचा निचरा होतो. त्यामुळे अधिक पाण्यामुळे तेथे विशेष धोका निर्माण होत नाही.

उपाययोजना :

  • प्रतिझाड दोनऐवजी चार किंवा सहा ड्रिपरचा वापर करून पाणी देण्याचा कालावधी कमी करावा किंवा प्रतिझाड दोन इनलाईन लॅटरल (झाडाच्या कॅनॉपीच्या बाहेर ३ ते ४ इंच अंतरावर) टाकाव्यात. या उपाययोजनेमुळे पाणी कमी प्रमाणात व झाडाच्या कॅनॉपीच्या विस्तारानुसार सर्वत्र सम प्रमाणात दिले जाते.
  • पिकाला पाणी देताना जमीन वाफसा अवस्थेत आल्यानंतरच द्यावे.

संपर्क : डॉ. विनय सुपे, ०२०-२५८९३७५०
(राष्ट्रीय कृषी संशोधन प्रकल्प, गणेशखिंड, पुणे)

इतर ताज्या घडामोडी
परभणी जिल्ह्यात हुमणीच्या नुकसानीचा कहरपरभणी ः परभणी जिल्ह्यात उद्‍भवलेल्या दुष्काळी...
बाजार समिती कर्मचारी शासन आस्थापनावर...पुणे  ः राज्यातील बाजार समित्यांमधील...
पुणे विभागात चारापिकांची एक लाख...पुणे   ः जनावरांसाठी चाऱ्याची अडचण येऊ नये...
साताऱ्यात उसावर ‘हुमणी’चा प्रादुर्भावसातारा  ः जिल्ह्यातील विविध पिकांवर ‘हुमणी’...
नगर जिल्ह्यात ३५ हजार हेक्‍टरवरील उसावर...नगर  ः नगर जिल्ह्यात यंदा उसावर ‘हुमणी’चा...
‘पंदेकृवि’तील शिवारफेरीला शेतकऱ्यांचा...अकोला  ः डाॅ. पंजाबराव देशमुख कृषी...
महसूल राज्यमंत्र्यांनी घेतला महागावमधील...महागाव, जि. यवतमाळ  ः दुष्काळग्रस्त भागात...
महाराष्ट्रातील जनताच पंतप्रधान मोदी...शिर्डी, जि. नगर   ः घरकुलाचा लाभ देण्यासाठी...
सरकारने कर्जमाफीत घोटाळा केला : उध्दव...नगर  ः राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी कर्जमाफी...
पुण्यात भाजीपाल्याच्या मागणीत वाढ; दरही...पुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
नाशिक जिल्ह्यात सर्वपक्षीय पाणी बचाव...नाशिक  : मराठवाड्यातील जायकवाडी धरणात नाशिक...
इंदापूर बाजार समितीत शेतीमाल तारण योजना...इंदापूर, जि. पुणे  ः महाराष्ट्र राज्य कृषी...
नगर जिल्ह्यात एप्रिलपासून चाराटंचाई...नगर  ः जिल्ह्यात यंदा पाऊस नसल्याचे...
शेतीतील सुधारणांसाठी कृषी विद्यापीठांची...अकोला   ः बदललेल्या परिस्थितीत शेतीतही मोठी...
नगर जिल्हा परिषदेत सरकार विरोधात...नगर  ः जिल्हा परिषदेच्या मालकीच्या...
शेतकऱ्यांच्या मागण्यांबाबत ‘राष्ट्रवादी...अकोला  ः तूर, सोयाबीन, हरभरा या पिकांचा विमा...
शेतकरीप्रश्नी ‘स्वाभिमानी’चे विदर्भ,... पुणे ः पश्चिम महाराष्ट्रातील दूध व ऊस...
औरंगाबादेत बटाटा प्रतिक्‍विंटल १००० ते...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
धुळीतील जिवाणूंना रोखण्यासाठी हवे...खिडक्यातून आत येणाऱ्या सूर्यप्रकाशामुळे धुळीमध्ये...
हळदीमध्ये भरणी, खत व्यवस्थापन...हळदीची उगवण आणि शाकीय वाढ यांनतर पुढील दोन...