agricultural news in marathi ,paddy crop pest control measures,AGROWON,marathi | Agrowon

भातपिकावर तपकिरी तुडतुडे, लष्करी अळीच्या प्रादुर्भावाची शक्‍यता
डॉ. आनंद नरंगलकर, डॉ. अंबरीश सणस
शुक्रवार, 6 ऑक्टोबर 2017

मुसळधार पावसानंतर सद्यस्थितीत पावसाने उघडीप दिली असल्यामुळे आर्द्रतेचे प्रमाण वाढले आहे. अशा परिस्थितीमध्ये भात पिकावर तपकिरी तुडतुडे व लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्‍यता असते.

लष्करी अळी :
प्रादुर्भावाची कारणे :

मुसळधार पावसानंतर सद्यस्थितीत पावसाने उघडीप दिली असल्यामुळे आर्द्रतेचे प्रमाण वाढले आहे. अशा परिस्थितीमध्ये भात पिकावर तपकिरी तुडतुडे व लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्‍यता असते.

लष्करी अळी :
प्रादुर्भावाची कारणे :

  • वाढते ऊन व आर्द्रतेचे प्रमाण यामुळे प्रादुर्भाव वाढण्याची शक्‍यता आहे.
  • ज्या खाचरात पाणी नाही अशा खाचरात ही कीड येते. विशेषकरून ज्या भात रोपवाटिका वरकस जमिनीत केलेल्या आहेत तसेच हळव्या जातीची लागवड ज्या ठिकाणी केलेली आहे त्या ठिकाणी या किडीचा प्रादुर्भाव दिसतो.

प्रादुर्भावाची लक्षणे :

  • अळ्या निशाचर आहेत. दिवसा ढेकळाच्या खाली, चुडांमध्ये किंवा तणांच्या खाली लपून बसतात आणि सायंकाळी उशिरा बाहेर पडून भाताची रोपे कुरतडून खातात.

नियंत्रणाचे उपाय :

  • ज्या विभागामध्ये प्रादुर्भाव आढळून येत आहे, त्या ठिकाणी भातखाचरात तीन ते चार पक्षी बसण्याचे थांबे उभे करावेत. जेणेकरून पक्षी या अळ्या नष्ट करतील.
  • सकाळी किंवा सायंकाळी भातखाचरात जाऊन चूड उघडून पाहावेत. त्यामध्ये अळी/कोष प्रतिचुड १ याप्रमाणे आढळल्यास सायंकाळच्या सुमारास वारा शांत असताना तज्ज्ञांच्या शिफारशीनुसारच कीडनाशकांचा वापर करावा. या किडीच्या नियंत्रणासाठी शेतकऱ्यांनी सामूहिक पद्धतीने नियंत्रणाच्या उपाययोजना कराव्यात.

तुडतुडे :
प्रादुर्भावाची लक्षणे

  • तुडतुडे व त्यांची पिले भात चुडातील बुंध्याकडील भागात लपून राहतात आणि खोडातील अन्नरस शोषून घेतात. त्यामुळे रोपांची पाने पिवळी पडू लागतात.
  • उपद्रव मोठ्या प्रमाणावर असेल तर रोपे वाळतात, जळल्यासारखी दिसतात.
  • शेतात ठिकठिकाणी तुडतुड्यांमुळे करपून गेलेले गोलाकार भाताच्या पिकाचे दळे दिसतात यालाच ‘हॉपर बर्न’ असे म्हणतात. अशा रोपांना लोंब्या येत नाहीत आणि आल्याच तर दाणे न भरता पोचट राहतात. प्रादुर्भावग्रस्त पिकाचा पेंढा जनावरांना खाण्यायोग्य राहत नाही.

नियंत्रणाचे उपाय : (प्रतिलिटर पाणी)

  • प्रत्येक चुडात ५ ते १० तुडतुडे आढळल्यास : ॲसिफेट (७५ टक्के) २.२५ ग्रॅम किंवा फिप्रोनिल (५ टक्के) २ मि.ली. किंवा इमिडाक्‍लोप्रिड (१७.८ टक्के) ०.२ मि.ली.  

टिप : फवारणी करताना कीटकनाशक चुडाच्या बुंध्यावर पडेल याची दक्षता घ्यावी.

संपर्क : डॉ. आनंद नरंगलकर, ९४०५३६०५१९
(कृषी कीटकशास्त्र विभाग, डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली, जि. रत्नागिरी)

इतर तृणधान्ये
निर्यातीसाठी ड्यूरम गहू लागवडीचे करा...भारतामध्ये आपली देशांतर्गत गरज भागवून उर्वरित...
गहू पीक सल्ला१) वेळेवर पेरणीसाठी दर हेक्‍टरी १२० किलो नत्र, ६०...
गव्हाच्या उशिरा पेरणीसाठी निवडा योग्य...बागायती गव्हाच्या वेळेवर पेरणीसाठी नोव्हेंबर...
मक्यावरील अमेरिकन लष्करी अळीचे नियंत्रणशास्त्रीय नाव ः स्पोडोप्टेरा फ्रुजीपर्डा  ...
खपली गहू लागवडीचे सुधारित तंत्रगेल्या काही दशकांमध्ये कमी उत्पादकतेमुळे खपली गहू...
जिरायती गहू पिकासाठी ओलावा महत्त्वाचाजिरायती गव्हाच्या लागवडीमध्ये ओलाव्याचे महत्त्व...
जिरायती गहू लागवडीतील तंत्रेजिरायती गव्हाची लागवड ऑक्‍टोबरअखेर ते...
जमिनीच्या खोलीनुसार पेरा ज्वारीचे वाणरब्बी हंगामामध्ये ज्वारी हे महत्त्वाचे पीक आहे....
भातावरील तुडतुडे प्रादुर्भावाकडे...सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी...
नियोजन रब्बी ज्वारी लागवडीचे...रब्बी ज्वारी लागवडीसाठी मूलस्थानी जलसंधारण...
कॅल्शियम, प्रथिनांचा उत्तम स्राेत ः...मानवी अाहारात गव्हाव्यतिरिक्त इतर धान्यांचा...
भातपिकातील रासायनिक खतांचा वापरभातपिकाच्या भरपूर उत्पादनासाठी त्याच्या संतुलित...
भात पिकातील एकात्मिक खत व्यवस्थापनभात पिकामध्ये हेक्टरी सरासरी उत्पादन कमी...
मका उत्पादनावर जाणवतील तापमानवाढीचे...हवामानातील बदलांचे एकूण अंदाज पाहता तापमानातील...
लागवड गोड ज्वारीची...गोड ज्वारीच्या ताटांमध्ये शर्करा व प्रथिनांचे...
तंत्र नाचणी लागवडीचे...नाचणीचे अपेक्षित उत्पादन मिळविण्यासाठी सुधारित...
‘एसआरआय’पद्धतीने भात लागवडीचे तंत्रएसआरआय पद्धतीने भात लागवड केल्यामुळे रोपे, माती,...
लागवड सावा पिकाची...जून महिन्यात सावा पिकाची पेरणी करावी. दोन ओळीतील...
ज्वारीच्या संकरित जातींचा वापर फायदेशीरज्वारीच्या संकरित जातींचे सुधारित जातींपेक्षा...
ज्वारी उत्पादनवाढीची प्रमुख सूत्रेज्वारीची पेरणी जूनचा दुसरा आठवडा ते जुलैच्या...