agricultural news in marathi ,paddy crop pest control measures,AGROWON,marathi | Agrowon

भातपिकावर तपकिरी तुडतुडे, लष्करी अळीच्या प्रादुर्भावाची शक्‍यता
डॉ. आनंद नरंगलकर, डॉ. अंबरीश सणस
शुक्रवार, 6 ऑक्टोबर 2017

मुसळधार पावसानंतर सद्यस्थितीत पावसाने उघडीप दिली असल्यामुळे आर्द्रतेचे प्रमाण वाढले आहे. अशा परिस्थितीमध्ये भात पिकावर तपकिरी तुडतुडे व लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्‍यता असते.

लष्करी अळी :
प्रादुर्भावाची कारणे :

मुसळधार पावसानंतर सद्यस्थितीत पावसाने उघडीप दिली असल्यामुळे आर्द्रतेचे प्रमाण वाढले आहे. अशा परिस्थितीमध्ये भात पिकावर तपकिरी तुडतुडे व लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव होण्याची शक्‍यता असते.

लष्करी अळी :
प्रादुर्भावाची कारणे :

  • वाढते ऊन व आर्द्रतेचे प्रमाण यामुळे प्रादुर्भाव वाढण्याची शक्‍यता आहे.
  • ज्या खाचरात पाणी नाही अशा खाचरात ही कीड येते. विशेषकरून ज्या भात रोपवाटिका वरकस जमिनीत केलेल्या आहेत तसेच हळव्या जातीची लागवड ज्या ठिकाणी केलेली आहे त्या ठिकाणी या किडीचा प्रादुर्भाव दिसतो.

प्रादुर्भावाची लक्षणे :

  • अळ्या निशाचर आहेत. दिवसा ढेकळाच्या खाली, चुडांमध्ये किंवा तणांच्या खाली लपून बसतात आणि सायंकाळी उशिरा बाहेर पडून भाताची रोपे कुरतडून खातात.

नियंत्रणाचे उपाय :

  • ज्या विभागामध्ये प्रादुर्भाव आढळून येत आहे, त्या ठिकाणी भातखाचरात तीन ते चार पक्षी बसण्याचे थांबे उभे करावेत. जेणेकरून पक्षी या अळ्या नष्ट करतील.
  • सकाळी किंवा सायंकाळी भातखाचरात जाऊन चूड उघडून पाहावेत. त्यामध्ये अळी/कोष प्रतिचुड १ याप्रमाणे आढळल्यास सायंकाळच्या सुमारास वारा शांत असताना तज्ज्ञांच्या शिफारशीनुसारच कीडनाशकांचा वापर करावा. या किडीच्या नियंत्रणासाठी शेतकऱ्यांनी सामूहिक पद्धतीने नियंत्रणाच्या उपाययोजना कराव्यात.

तुडतुडे :
प्रादुर्भावाची लक्षणे

  • तुडतुडे व त्यांची पिले भात चुडातील बुंध्याकडील भागात लपून राहतात आणि खोडातील अन्नरस शोषून घेतात. त्यामुळे रोपांची पाने पिवळी पडू लागतात.
  • उपद्रव मोठ्या प्रमाणावर असेल तर रोपे वाळतात, जळल्यासारखी दिसतात.
  • शेतात ठिकठिकाणी तुडतुड्यांमुळे करपून गेलेले गोलाकार भाताच्या पिकाचे दळे दिसतात यालाच ‘हॉपर बर्न’ असे म्हणतात. अशा रोपांना लोंब्या येत नाहीत आणि आल्याच तर दाणे न भरता पोचट राहतात. प्रादुर्भावग्रस्त पिकाचा पेंढा जनावरांना खाण्यायोग्य राहत नाही.

नियंत्रणाचे उपाय : (प्रतिलिटर पाणी)

  • प्रत्येक चुडात ५ ते १० तुडतुडे आढळल्यास : ॲसिफेट (७५ टक्के) २.२५ ग्रॅम किंवा फिप्रोनिल (५ टक्के) २ मि.ली. किंवा इमिडाक्‍लोप्रिड (१७.८ टक्के) ०.२ मि.ली.  

टिप : फवारणी करताना कीटकनाशक चुडाच्या बुंध्यावर पडेल याची दक्षता घ्यावी.

संपर्क : डॉ. आनंद नरंगलकर, ९४०५३६०५१९
(कृषी कीटकशास्त्र विभाग, डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली, जि. रत्नागिरी)

इतर तृणधान्ये
मका उत्पादनावर जाणवतील तापमानवाढीचे...हवामानातील बदलांचे एकूण अंदाज पाहता तापमानातील...
लागवड गोड ज्वारीची...गोड ज्वारीच्या ताटांमध्ये शर्करा व प्रथिनांचे...
तंत्र नाचणी लागवडीचे...नाचणीचे अपेक्षित उत्पादन मिळविण्यासाठी सुधारित...
‘एसआरआय’पद्धतीने भात लागवडीचे तंत्रएसआरआय पद्धतीने भात लागवड केल्यामुळे रोपे, माती,...
लागवड सावा पिकाची...जून महिन्यात सावा पिकाची पेरणी करावी. दोन ओळीतील...
ज्वारीच्या संकरित जातींचा वापर फायदेशीरज्वारीच्या संकरित जातींचे सुधारित जातींपेक्षा...
ज्वारी उत्पादनवाढीची प्रमुख सूत्रेज्वारीची पेरणी जूनचा दुसरा आठवडा ते जुलैच्या...
मका उत्पादनवाढ अन् प्रक्रियेलाही संधीमका उत्पादकता वाढीसाठी एकेरी संकरित, उशिरा पक्व...
राष्ट्रीय धोरणात हवे मक्याला स्थानदेशातील एकूण मक्याच्या खपामध्ये पोल्ट्री...
कृषि सल्ला गहू सध्या पीक दाणे भरणे किंवा काढणीच्या अवस्थेत...
फुलोरा, चिकाच्या अवस्थेत गव्हास पाणी...सद्यःस्थितीत शेतात वेळेवर पेरणी केलेला व उशिरा...
पीक व्यवस्थापन सल्लाकापूस : पऱ्हाट्या लवकरात लवकर उपटून टाकाव्यात....
गहू पिकातील उंदरांचे नियंत्रणनोव्हेंबरच्या पहिल्या पंधरवड्यात पेरणी केलेल्या...
भाताच्या तेरा जातींचा झाला तुलनात्मक...भात हे जागतिक पातळीवरील सुमारे २० टक्के लोकांच्या...
सुधारित तंत्राने वाढवा बाजरी उत्पादनउन्हाळी हंगामात भरपूर सूर्यप्रकाश, पिकाच्या वाढीस...
गव्हावरील तांबेरा रोगाचे नियंत्रण...गहू पिकावर काळा किंवा नारंगी तांबेरा या रोगांचा...
गव्हाला द्या संरक्षित पाणीगहू पिकाला एकच पाणी देणे शक्‍य असल्यास ते...
जमिनीतील ओलावा टिकवा, ज्वारी उत्पादन...रब्बी ज्वारी पेरणी ही प्रामुख्याने जमिनीतील...
भात काढणीनंतर योग्य वाळवण आवश्‍यक या वर्षी पर्जन्यमान चांगले झाल्यामुळे भातपिकाची...
तंत्र खपली गहू लागवडीचे...खपली गव्हाची पेरणी १ ते २० नोव्हेंबर दरम्यान...