agricultural news in marathi, regionwise watermanagement remedies , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

क्षेत्रनिहाय जलसंधारण उपाययोजना
अतुल अत्रे, उज्ज्वला दांडेकर
शुक्रवार, 6 एप्रिल 2018

ओघळ नियंत्रण कामांबरोबरच पाणलोट क्षेत्रावर जलसंधारणाचे अभियांत्रिकी उपचार पाणलोट क्षेत्र विकासाच्या माथा ते पायथा या सूत्रानुसार अवलंबिणे गरजेचे आहे. त्यापैकी काही उपाययोजना खालीलप्रमाणे.

ओघळ नियंत्रण कामांबरोबरच पाणलोट क्षेत्रावर जलसंधारणाचे अभियांत्रिकी उपचार पाणलोट क्षेत्र विकासाच्या माथा ते पायथा या सूत्रानुसार अवलंबिणे गरजेचे आहे. त्यापैकी काही उपाययोजना खालीलप्रमाणे.

सलग समतल चर :
पाणलोट क्षेत्राच्या माथ्यावरील पडीक जमिनीच्या पृष्ठभागावरून वाहून जाणारे पाणी अडविण्यासाठी सलग समतल  चराचा वापर करतात.  यासाठी समपातळी रेषेवर ३० सें.मी. खोल व ६० सें.मी. रुंद असे सलग चर खोदावेत. या चरातून निघणारी माती चराच्या खालील बाजूस लावावी. त्यामुळे दोन चरांमधील पट्ट्यांमध्ये ओलावा दीर्घकाळ राहतो. या ओलाव्याचा फायदा गवताची वाढ चांगल्याप्रकारे होण्यास होतो.
जागेची निवड :

  • शेतीसाठी अयोग्य क्षेत्र.
  • जमिनीची खोली ७.५ सें.मी. असावी. उथळ किंवा कमी खोलीच्या (७.५ सें.मी. पर्यंत) जमिनीवर सलग समतल चर घ्यावेत.

डोंगर उतारावर समपातळीत दगडी बांध घालणे :

डोंगर व टेकड्यांच्या उतारावरील क्षेत्रामधील पाण्याची गती कमी करून व माती अडवून पाणी जमिनीत मुरविण्यासाठी याचा उपयोग होतो.

जागेची निवड :
हा उपचार पाणलोट क्षेत्रात करण्यासाठी ज्या ठिकाणी पुरेसे दगड उपलब्ध आहेत, अशा जागेची निवड करावी.

संपर्क : अतुल अत्रे, ९८६०५९३८३६
(डॉ. अण्णासाहेब शिंदे कृषी अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालय, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी,जि. नगर )

 

इतर ताज्या घडामोडी
संत्रा पिकाबाबतच्या उपाययोजनांचा अहवाल...नागपूर  ः संत्रा उत्पादकांचे आर्थिक हित...
सूक्ष्म सिंचन विस्तारातील अडचणी, पर्याय...औरंगाबाद   : औरंगाबाद येथे आयोजित...
‘ई- टेंडरिंग’ रेशीम उत्पादकांच्या मुळावरपुणे  ः राज्यात पाणीटंचाईमुळे सर्वत्र...
आंदोलनामुळे शेतकऱ्यांना मिळाले ७४...पुणे  : साखर आयुक्तालयासमोर गेल्या तीन...
रोहित पवार यांनी वाढवला नगर जिल्ह्यात... नगर : कर्जत-जामखेड विधानसभा मतदारसंघात मरगळ...
लोणार तालुक्यात कडाक्याच्या थंडीमुळे...बुलडाणा : जिल्ह्यात द्राक्ष शेती टिकवून ठेवण्यात...
कृषी सल्ला (कोकण विभाग)भात रोप अवस्था : उन्हाळी भात रोपवाटिकेस...
थंडीच्या काळात केळी बागांची काळजीकेळीच्या पानांवर कमी तापमानाचे दुष्परिणाम २ ते ४...
पहाटे, रात्री थंडीचे प्रमाण अधिक राहीलमहाराष्ट्राच्या सह्याद्री पर्वत रांगावर १०१४...
पाणंद रस्त्यांची निविदा प्रक्रिया सुरू अकोला : शासनाच्या पाणंद रस्ते योजनेतून...
`साखर उद्योगातील संघटित गुन्हेगारी...मुंबई : गेल्या वर्षीच्या हंगामातील ७०-३०...
शासकीय दूध डेअरीत अमोनियाची गळतीअकोला : येथील मूर्तिजापूर मार्गावर असलेल्या...
कृषी योजनेतील विहिरींनाही दुष्काळाचा...धुळे : अत्यल्प पावसामुळे खानदेशात विहिरींनी...
नागपुरात `जलयुक्‍त`चा निधी आटलानागपूर : फडणवीस सरकारची महत्त्वाकांशी योजना...
मराठवाड्याची ७६२ कोटींची अतिरिक्‍त...औरंगाबाद ः शासनाने कळविलेल्या आर्थिक मर्यादेच्या...
नत्राच्या कार्यक्षम वापरासाठी सेन्सरचा...कृषी क्षेत्रातून होणाऱ्या नत्रांच्या प्रदूषणाची...
कृषिक प्रदर्शनातील प्रात्यक्षिके पाहून...बारामती, जि. पुणे ः कृषिक प्रदर्शनाच्या दुसऱ्या...
जाती-धर्माच्या भिंती तोडणे हीच स्व....इस्लामपूर, जि. सांगली : लोकनेते राजारामबापू पाटील...
पशुधन संख्येनुसार चारा उपलब्ध करून द्यापरभणी ः परभणी जिल्ह्यात गेल्या काही वर्षांत पशुधन...
ज्वारी, हरभरा, करडईच्या पेरणी...परभणी ः जिल्ह्यात यंदा ज्वारी, हरभरा, करडई या तीन...