agricultural news in marathi, technology of obtaining energy from difference of temparature of day night, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

दिवस-रात्रीच्या तापमान फरकातूनही मिळवता येईल विद्युत ऊर्जा
कोजेन्सिस वृत्तसेवा
बुधवार, 2 मे 2018

कमाल आणि किमान तापमानातील बदलाद्वारे विद्युत ऊर्जा मिळवणारे उपकरण मॅसेच्युसेटस इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी येथील संशोधकांनी विकसित केले आहे. या यउपकरणाद्वारे शेतासह विविध ठिकाणी लावण्यात येणाऱ्या लहान सेन्सरच्या ऊर्जेची गरज भागवणे शक्य होणार असल्याचा दावा संशोधकांनी केला आहे. हे संशोधन जर्नल नेचर कम्युनिकेशन्समध्ये प्रकाशित केले आहे.

कमाल आणि किमान तापमानातील बदलाद्वारे विद्युत ऊर्जा मिळवणारे उपकरण मॅसेच्युसेटस इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी येथील संशोधकांनी विकसित केले आहे. या यउपकरणाद्वारे शेतासह विविध ठिकाणी लावण्यात येणाऱ्या लहान सेन्सरच्या ऊर्जेची गरज भागवणे शक्य होणार असल्याचा दावा संशोधकांनी केला आहे. हे संशोधन जर्नल नेचर कम्युनिकेशन्समध्ये प्रकाशित केले आहे.

शेतीसह विविध कामांसाठी सेन्सरचा वापर वाढत आहे. मात्र, या सेन्सरला ऊर्जा पुरवण्यासाठी आवश्यक विद्युत ऊर्जा सध्या प्रामुख्याने बॅटरीद्वारे पुरवली जाते. या बॅटरीची टिकण्याची क्षमता कमी असल्यास त्याचा परिणाम एकूण उपकरणाच्या कार्यक्षमतेवर होऊ शकतो. हे टाळण्यासाठी मॅसेच्युसेटस इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (एमआयटी) येथील संशोधक विद्यार्थी अॅन्टोन कॉट्रील यांनी प्रो. कार्बोन पी. डब्ज यांच्या मार्गदर्शनाखाली नावीन्यपूर्ण तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. त्यात उपकरणाच्या एका बाजूचे तापमान दुसऱ्या बाजूपेक्षा अधिक असते, अशा वेळी त्यातील फरकाचा फायदा घेत थर्मोइलेक्ट्रिक उपकरणाद्वारे विद्युत ऊर्जा तयार केली जाते. या तंत्रज्ञानाला थर्मल रेझोनेटर असे म्हणतात. यात दिवस- रात्रीतील तापमानामध्ये पडणाऱ्या फरकांचाही फायदा घेतला जातो.

अशी आहे रचना
अत्यंत अल्प तापमान ऊर्जेचे ग्रहण करण्यासाठी खास धातू मिळवण्यात आला. त्यामध्ये मेटल फोम (कॉपर किंवा निकेलपासून बनवलेले) वर ग्राफीनचा एक थर देण्यात आला आहे. फोमवर ऑक्टाडेकेन नावाचे मेण लावण्यात आले आहे. ते तापमानातील बदलानुसार घनरूप किंवा द्रवरूप होते. दिवस आणि रात्रीच्या तापमानामध्ये १० अंशांइतका बदल झाल्यास त्यातून ३५० मिलिव्होल्ट क्षमतेची आणि १.३ मिलिवॉट ऊर्जा तयार होते. इतकी ऊर्जा सेन्सरसाठी पुरेशी होते.

असे होतील फायदे

  • या उपकरणातून सलग विद्युत ऊर्जा तयार होऊ शकते.
  • सध्या अत्यंत कमी प्रमाणात तयार होत असलेल्या या ऊर्जेचा वापर सेन्सरसाठी करण्याचे नियोजन आहे. सध्या सेन्सरला ऊर्जा देण्यासाठी बॅटरींचा वापर केला जातो.
  • या उपकरणासाठी सरळ सूर्यप्रकाशाची गरज नाही. त्याचप्रमाणे थोड्या वेळासाठी आलेले ढग, वाऱ्याची स्थिती किंवा अन्य वातावरणातील घटकांचा फारसा परिणाम होत नाही.
  • अगदी सोलर पॅनेलच्या खालीही ते ठेवता येते, त्यामुळे सोलर पॅनेलमध्ये अतिरिक्त ठरणाऱ्या उर्जेचाही वापर या  उपकरणाद्वारे करता येऊ शकतो.

 

टॅग्स

इतर टेक्नोवन
टोमॅटोमध्ये आणता येईल तिखटपणामिरचीचा तिखटपणा त्यातील कॅपासिसीन या घटकांमुळे...
हळद शिजविण्यासाठी वापरा बॉयलरकाढणीनंतर हळदीवर ४ ते ५ दिवसांमध्येच शिजविण्याची...
धान्यांच्या तात्पुरत्या साठवणीचे...अन्नधान्यांचे उत्पादन हे हंगामी होऊन साधारणपणे...
शून्य मशागत... नव्हे, निरंतर मशागतीची...कोणत्याही पिकापूर्वी मशागत झालीच पाहिजे, हा...
शेतकऱ्यांचे श्रम, वेळ आणि पैशाची बचत...औरंगाबाद : आपल्या कल्पकतेचा वापर करून देवगिरी...
गव्हाच्या काडाचा भुसा करण्यासाठी भुसा...राहिलेल्या काडापासून भुसा मिळवण्यासाठी भुसा...
पाणी बचत, दर्जेदार उत्पादनासाठी मल्चिंग...पॉलिथिन कागद आच्छादनासाठी वापरल्याने पिकासोबत...
शाश्वत सिंचनासाठी जलपुनर्भरणाच्या...पुनर्भरण न करता भूजलाचा उपसा करत राहिल्यास फार...
पीकपद्धतीनूसार बहुविध यंत्रांचा...हंगामी व वार्षिक नगदी पिके व फळपिके अशा बहुविध...
बटाटा स्टार्चपासून विघटनशील प्लॅस्टिकची...प्लॅस्टिकचा वापर सातत्याने वाढत असून, त्यातून...
केळी खोडापासून धागानिर्मिती तंत्रकेळी झाडाचे खोड, पानांचा उपयोग धागा...
शेततळ्यातील बाष्पीभवन रोखण्याचे विविध...सध्या सर्वत्र दुष्काळाची स्थिती आहे. पिके...
हरितगृहातील प्रकाशाचे नियंत्रण...हरितगृहातील प्रकाशाच्या कार्यक्षम व्यवस्थापनासाठी...
गूळ प्रक्रियेच्या आधुनिक पद्धतीआरोग्यासाठी गूळ उत्तम असून, त्याची लोकप्रियता...
जलनियंत्रण बॉक्सद्वारे कमी करता येईल...अधिक काळ पाण्याखाली राहत असलेल्या जमिनीतून...
योग्य पद्धतीनेच वापरा पॉवर टिलर पॉवर टिलर चालू करीत असताना डेप्थ रेग्युलेटर चालू...
शेतात केले पेरणी ते मळणी यांत्रिकीकरणनंदुरबार जिल्ह्यातील आडगाव (ता. शहादा) येथील...
बॅटरीरहित उपकरणांचे स्वप्न येईल...सध्या विविध स्मार्ट उपकरणे बाजारात येत आहेत....
छोट्या यंत्रांनी होतील कामे सुलभया वर्षी दापोली येथे पार पडलेल्या संयुक्त कृषी...
पेरणी यंत्राचा वापर फायदेशीर ठरतो...बियाण्यांच्या लहान मोठ्या अाकरावरून पेरणीचा...