agricultural news in marathi, technology of obtaining energy from difference of temparature of day night, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

दिवस-रात्रीच्या तापमान फरकातूनही मिळवता येईल विद्युत ऊर्जा
कोजेन्सिस वृत्तसेवा
बुधवार, 2 मे 2018

कमाल आणि किमान तापमानातील बदलाद्वारे विद्युत ऊर्जा मिळवणारे उपकरण मॅसेच्युसेटस इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी येथील संशोधकांनी विकसित केले आहे. या यउपकरणाद्वारे शेतासह विविध ठिकाणी लावण्यात येणाऱ्या लहान सेन्सरच्या ऊर्जेची गरज भागवणे शक्य होणार असल्याचा दावा संशोधकांनी केला आहे. हे संशोधन जर्नल नेचर कम्युनिकेशन्समध्ये प्रकाशित केले आहे.

कमाल आणि किमान तापमानातील बदलाद्वारे विद्युत ऊर्जा मिळवणारे उपकरण मॅसेच्युसेटस इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी येथील संशोधकांनी विकसित केले आहे. या यउपकरणाद्वारे शेतासह विविध ठिकाणी लावण्यात येणाऱ्या लहान सेन्सरच्या ऊर्जेची गरज भागवणे शक्य होणार असल्याचा दावा संशोधकांनी केला आहे. हे संशोधन जर्नल नेचर कम्युनिकेशन्समध्ये प्रकाशित केले आहे.

शेतीसह विविध कामांसाठी सेन्सरचा वापर वाढत आहे. मात्र, या सेन्सरला ऊर्जा पुरवण्यासाठी आवश्यक विद्युत ऊर्जा सध्या प्रामुख्याने बॅटरीद्वारे पुरवली जाते. या बॅटरीची टिकण्याची क्षमता कमी असल्यास त्याचा परिणाम एकूण उपकरणाच्या कार्यक्षमतेवर होऊ शकतो. हे टाळण्यासाठी मॅसेच्युसेटस इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (एमआयटी) येथील संशोधक विद्यार्थी अॅन्टोन कॉट्रील यांनी प्रो. कार्बोन पी. डब्ज यांच्या मार्गदर्शनाखाली नावीन्यपूर्ण तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. त्यात उपकरणाच्या एका बाजूचे तापमान दुसऱ्या बाजूपेक्षा अधिक असते, अशा वेळी त्यातील फरकाचा फायदा घेत थर्मोइलेक्ट्रिक उपकरणाद्वारे विद्युत ऊर्जा तयार केली जाते. या तंत्रज्ञानाला थर्मल रेझोनेटर असे म्हणतात. यात दिवस- रात्रीतील तापमानामध्ये पडणाऱ्या फरकांचाही फायदा घेतला जातो.

अशी आहे रचना
अत्यंत अल्प तापमान ऊर्जेचे ग्रहण करण्यासाठी खास धातू मिळवण्यात आला. त्यामध्ये मेटल फोम (कॉपर किंवा निकेलपासून बनवलेले) वर ग्राफीनचा एक थर देण्यात आला आहे. फोमवर ऑक्टाडेकेन नावाचे मेण लावण्यात आले आहे. ते तापमानातील बदलानुसार घनरूप किंवा द्रवरूप होते. दिवस आणि रात्रीच्या तापमानामध्ये १० अंशांइतका बदल झाल्यास त्यातून ३५० मिलिव्होल्ट क्षमतेची आणि १.३ मिलिवॉट ऊर्जा तयार होते. इतकी ऊर्जा सेन्सरसाठी पुरेशी होते.

असे होतील फायदे

  • या उपकरणातून सलग विद्युत ऊर्जा तयार होऊ शकते.
  • सध्या अत्यंत कमी प्रमाणात तयार होत असलेल्या या ऊर्जेचा वापर सेन्सरसाठी करण्याचे नियोजन आहे. सध्या सेन्सरला ऊर्जा देण्यासाठी बॅटरींचा वापर केला जातो.
  • या उपकरणासाठी सरळ सूर्यप्रकाशाची गरज नाही. त्याचप्रमाणे थोड्या वेळासाठी आलेले ढग, वाऱ्याची स्थिती किंवा अन्य वातावरणातील घटकांचा फारसा परिणाम होत नाही.
  • अगदी सोलर पॅनेलच्या खालीही ते ठेवता येते, त्यामुळे सोलर पॅनेलमध्ये अतिरिक्त ठरणाऱ्या उर्जेचाही वापर या  उपकरणाद्वारे करता येऊ शकतो.

 

टॅग्स

इतर टेक्नोवन
काजू प्रक्रिया लघू उद्योगकाजू प्रक्रियेमध्ये उद्योजकतेच्या मोठ्या संधी...
सोयाबीन पेरणीसाठी बीबीएफ तंत्र फायदेशीररुंद वरंबा सरी पद्धतीत सोयाबीन पेरणी वरंब्यावर...
नियंत्रित तापमानामध्ये प्रयोग करणे झाले...विविध प्रकारच्या तापमानाचे पिकांवरील परिणाम...
मखना लाह्यानिर्मिती प्रक्रियेचे केले...बिहारसह पू्र्वेकडील राज्यांमध्ये तलावामध्ये...
कमी खर्चिक, बंदिस्त पद्धतीचे शेतमाल...कोल्हापूर येथील निसर्ग मित्र परिवार संस्थेने...
दूध संकलन केंद्रासाठी आवश्यक उपकरणेदूध व्यवसायाच्या संकलन, प्रक्रिया व विक्री या तीन...
लसणाच्या साठवणीसाठी कमी खर्चाची साठवण...राजस्थानातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये लसूण हे पीक...
मधुमक्यावरील प्रक्रियामधुमक्याच्या काढणीनंतर पुढील प्रक्रिया या त्वरीत...
सुधारित पेरणी यंत्रांमुळे वाचतील कष्टखरीप हंगामातील ज्वारी, कापूस, सोयाबीन, तूर, मूग,...
मलमूत्र प्रक्रियेतून विद्युतनिर्मितीचे...बायोइलेक्ट्रिक शौचालय हे मायक्रोबिअल इंधन सेल...
यंत्राने काढा जांभळाचा गरकृषी प्रक्रिया अभियांत्रिकी विभागाने जांभूळ गर...
शेती नियोजनामध्ये हवामान सल्‍ला उपयुक्‍तकृषी हवामान सल्‍ल्‍याचा उपयोग...
यंत्रावर तयार करा हातसडीचा तांदूळहातसडी तांदळाविषयी वाढणारी जागरूकता आणि मागणीचा...
पीक लागवडीसाठी इन्कलाइंड प्लेट प्लांटरपारंपरिक पद्धतीच्या पेरणीमुळे रोपांच्या विरळणीचा...
हायड्रोपोनिक्स चारानिर्मिती यंत्रणादुष्काळी परिस्थिती दुभत्या जनावरांना पुरेसा हिरवा...
जैवइंधनावर चालणाऱ्या यंत्राची निर्मिती...सध्या पडिक आणि लागवडीखाली नसलेल्या जमिनीमध्ये...
धुरळणी यंत्र फायदेशीरधुरळणी यंत्राद्वारे पावडर स्वरूपातील रासायनिक...
देखभाल ठिबक, तुषार सिंचन संचाची...सध्याच्या काळात पाण्याच्या काटेकोर वापरासाठी ठिबक...
असे करा ट्रॅक्‍टरचे व्यवस्थापन ट्रॅक्‍टरचा कोणता भाग कधी बदलावयाचा यासाठी काही...
आंतरमशागतीसाठी अवजारेमकृवि चाकाचे हात कोळपे ः या अवजाराने आपण खुरपणी,...