agricultural news in marathi, technology of obtaining energy from difference of temparature of day night, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

दिवस-रात्रीच्या तापमान फरकातूनही मिळवता येईल विद्युत ऊर्जा
कोजेन्सिस वृत्तसेवा
बुधवार, 2 मे 2018

कमाल आणि किमान तापमानातील बदलाद्वारे विद्युत ऊर्जा मिळवणारे उपकरण मॅसेच्युसेटस इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी येथील संशोधकांनी विकसित केले आहे. या यउपकरणाद्वारे शेतासह विविध ठिकाणी लावण्यात येणाऱ्या लहान सेन्सरच्या ऊर्जेची गरज भागवणे शक्य होणार असल्याचा दावा संशोधकांनी केला आहे. हे संशोधन जर्नल नेचर कम्युनिकेशन्समध्ये प्रकाशित केले आहे.

कमाल आणि किमान तापमानातील बदलाद्वारे विद्युत ऊर्जा मिळवणारे उपकरण मॅसेच्युसेटस इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी येथील संशोधकांनी विकसित केले आहे. या यउपकरणाद्वारे शेतासह विविध ठिकाणी लावण्यात येणाऱ्या लहान सेन्सरच्या ऊर्जेची गरज भागवणे शक्य होणार असल्याचा दावा संशोधकांनी केला आहे. हे संशोधन जर्नल नेचर कम्युनिकेशन्समध्ये प्रकाशित केले आहे.

शेतीसह विविध कामांसाठी सेन्सरचा वापर वाढत आहे. मात्र, या सेन्सरला ऊर्जा पुरवण्यासाठी आवश्यक विद्युत ऊर्जा सध्या प्रामुख्याने बॅटरीद्वारे पुरवली जाते. या बॅटरीची टिकण्याची क्षमता कमी असल्यास त्याचा परिणाम एकूण उपकरणाच्या कार्यक्षमतेवर होऊ शकतो. हे टाळण्यासाठी मॅसेच्युसेटस इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी (एमआयटी) येथील संशोधक विद्यार्थी अॅन्टोन कॉट्रील यांनी प्रो. कार्बोन पी. डब्ज यांच्या मार्गदर्शनाखाली नावीन्यपूर्ण तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. त्यात उपकरणाच्या एका बाजूचे तापमान दुसऱ्या बाजूपेक्षा अधिक असते, अशा वेळी त्यातील फरकाचा फायदा घेत थर्मोइलेक्ट्रिक उपकरणाद्वारे विद्युत ऊर्जा तयार केली जाते. या तंत्रज्ञानाला थर्मल रेझोनेटर असे म्हणतात. यात दिवस- रात्रीतील तापमानामध्ये पडणाऱ्या फरकांचाही फायदा घेतला जातो.

अशी आहे रचना
अत्यंत अल्प तापमान ऊर्जेचे ग्रहण करण्यासाठी खास धातू मिळवण्यात आला. त्यामध्ये मेटल फोम (कॉपर किंवा निकेलपासून बनवलेले) वर ग्राफीनचा एक थर देण्यात आला आहे. फोमवर ऑक्टाडेकेन नावाचे मेण लावण्यात आले आहे. ते तापमानातील बदलानुसार घनरूप किंवा द्रवरूप होते. दिवस आणि रात्रीच्या तापमानामध्ये १० अंशांइतका बदल झाल्यास त्यातून ३५० मिलिव्होल्ट क्षमतेची आणि १.३ मिलिवॉट ऊर्जा तयार होते. इतकी ऊर्जा सेन्सरसाठी पुरेशी होते.

असे होतील फायदे

  • या उपकरणातून सलग विद्युत ऊर्जा तयार होऊ शकते.
  • सध्या अत्यंत कमी प्रमाणात तयार होत असलेल्या या ऊर्जेचा वापर सेन्सरसाठी करण्याचे नियोजन आहे. सध्या सेन्सरला ऊर्जा देण्यासाठी बॅटरींचा वापर केला जातो.
  • या उपकरणासाठी सरळ सूर्यप्रकाशाची गरज नाही. त्याचप्रमाणे थोड्या वेळासाठी आलेले ढग, वाऱ्याची स्थिती किंवा अन्य वातावरणातील घटकांचा फारसा परिणाम होत नाही.
  • अगदी सोलर पॅनेलच्या खालीही ते ठेवता येते, त्यामुळे सोलर पॅनेलमध्ये अतिरिक्त ठरणाऱ्या उर्जेचाही वापर या  उपकरणाद्वारे करता येऊ शकतो.

 

टॅग्स

इतर टेक्नोवन
योग्य पद्धतीनेच वापरा पॉवर टिलर पॉवर टिलर चालू करीत असताना डेप्थ रेग्युलेटर चालू...
शेतात केले पेरणी ते मळणी यांत्रिकीकरणनंदुरबार जिल्ह्यातील आडगाव (ता. शहादा) येथील...
बॅटरीरहित उपकरणांचे स्वप्न येईल...सध्या विविध स्मार्ट उपकरणे बाजारात येत आहेत....
छोट्या यंत्रांनी होतील कामे सुलभया वर्षी दापोली येथे पार पडलेल्या संयुक्त कृषी...
पेरणी यंत्राचा वापर फायदेशीर ठरतो...बियाण्यांच्या लहान मोठ्या अाकरावरून पेरणीचा...
कमी वेळेत चांगल्या मशागतीसाठी रोटाव्हेटर१९३०च्या दशकात रोटरी कल्टिव्हेटर (रोटा + व्हेटर)...
पाच मिनिटांत एका एकरवर फवारणी !...शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञान आले पाहिजे, असे जो तो...
रोपांच्या मुळांची गुंडाळी टाळण्यासाठी...ट्रे किंवा प्लॅस्टिक पिशव्यांमध्ये रोपांची...
आरोग्यदायी कडधान्य चिप्सतेलकट बटाटा चिप्सचे प्रमाण बाजारपेठेमध्ये वेगाने...
सुधारित अवजारे करतात कष्ट कमीवैभव विळा : १) गहू, ज्वारी, गवत कापणी जमिनीलगत...
सुधारित ट्रेलरमुळे कमी होईल अपघाताचे...ट्रॅक्टर व उसाने भरलेला ट्रेलर हे ग्रामीण...
कांदा बी पेरणी यंत्राने लागवड खर्चात बचतश्रीरामपूर (जि. नगर) येथे साधारण बारा वर्षांपासून...
मका उत्पादनाच्या अचूक अंदाजासाठी...विविध पिकांची लागवड देशभरामध्ये होत असते. मात्र,...
मळणी यंत्राची कार्यक्षमता महत्त्वाची...मळणी यंत्राची कार्यक्षमता ही जाळीचा आकार, जाळीचा...
योग्य पद्धतीने वापरा मळणी यंत्रसुरक्षित मळणी करण्यासाठी आयएसआय मार्क असलेले...
घरीच तयार करा सौरकुकरआपल्याकडे सौरऊर्जा मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध आहे,...
तण काढण्यासाठी पॉवर वीडर उपयुक्तलहान शेतकऱ्यांची गरज ओळखून बाजारपेठेत आता पॉवर...
गुणवत्तापूर्ण अवजारे, ट्रॉली निर्मितीचा...गुणवत्तापूर्ण शेती उपयोगी अवजारे व ट्रॉलीच्या...
डेअरी उत्पादनातील साखर कमी करण्याची...जगभरामध्ये डेअरी उत्पादनांची लोकप्रियता मोठी असून...
ट्रॅक्‍टर, कृषी अवजारे उत्पादकांची...मजुरांचा तुटवडा आणि बैल सांभाळण्यातील चाऱ्यासह...