agricultural news in marathi,betelvine varieties for plantation, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पानमळ्यासाठी योग्य जातींची निवड महत्त्वाची
डॉ. गणेश देशमुख, संदीप डिघुळे, डॉ. संजय गावडे डॉ. सुदाम पाटील
बुधवार, 11 जुलै 2018

पानमळा लागवडीसाठी सद्यस्थितीत अनुकूल काळ आहे. मात्र, अधिक व दर्जेदार उत्पादन; परिणामी जास्त उत्पन्न मिळविण्यासाठी बाजारात जास्त मागणी असलेल्या जातींची लागवड करणे आवश्‍यक आहे. त्यादृष्टिकोनातून जातींचा अभ्यास करून लागवड करावी.

पानांची मागणी त्यांचा आकार, चव व
रंग आदी गुणधर्मांवर अवलंबून असते. त्यादृष्टिकाेनातून विविध जाती आहेत.   

पानमळा लागवडीसाठी सद्यस्थितीत अनुकूल काळ आहे. मात्र, अधिक व दर्जेदार उत्पादन; परिणामी जास्त उत्पन्न मिळविण्यासाठी बाजारात जास्त मागणी असलेल्या जातींची लागवड करणे आवश्‍यक आहे. त्यादृष्टिकोनातून जातींचा अभ्यास करून लागवड करावी.

पानांची मागणी त्यांचा आकार, चव व
रंग आदी गुणधर्मांवर अवलंबून असते. त्यादृष्टिकाेनातून विविध जाती आहेत.   

जाती
बांगला वर्गीय
या जाती उत्तर भारत, मेघालय, पश्‍चिम बंगाल, मध्यप्रदेश, महाराष्ट्रातील नागपूर आणि केरळ राज्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात घेतल्या जातात. बांगला वर्गातील पानामध्ये ३५ प्रकार अाहेत. त्यामध्ये देशी बांगला, रामटेक बांगला, कलकत्ता बांगला, घाणेघाटी इत्यादींच्या पानांना मोठी मागणी असते. व्यापारीदृष्ट्या लागवडीसाठी या जाती उत्तम आहेत. पानांचा आकार मोठा असून रंग फिक्कट हिरवा व त्याला पिवळसर छटा असते. ते चवीला जास्त तिखट असते.

कपूरी
या जातींची लागवड तमिळनाडू, ओरिसा, आंध्रप्रदेश, केरळ, कर्नाटक आणि महाराष्ट्रात मोठ्या प्रमाणावर होते. यामध्ये शंकरा कपूरी, गंगेली, वेलाई, सत्यावरम, डोमा, रामटेक कपूरी, कपूरी आर्वी, कपूरी पेढा, कपूरी सांगली, कपूरी पूना, कपूरी सोलापूर या भागापरत्वे लागवडीखाली आहेत. या वर्गातील पानांची ठळक वैशिष्ट्ये म्हणजे पानाची मध्यम वाढ, टोकाकडे निमूळती होणारी आखूड पाने, फिक्कट पिवळसर ते फिक्कट हिरवा रंग, कमी तिखटपणा ही होय.

कालीपत्ती
महाराष्ट्रातील ठाणे, अलिबाग या जिल्ह्यामध्ये नारळ व पोफळीच्या बागांमध्ये मोठ्या प्रमाणात घेतली जाते. पाने मोठी, रंग गर्द हिरवा, जास्त तिखट असून पाकिस्तानात मोठ्या प्रमाणात मागणी आहे.

मीठापान
लागवड पश्‍चिम बंगालमधील मिदनापूर व हावडा जिल्ह्यात  मोठ्या प्रमाणात होते. घाटपाला व थाकपाला असे दोन प्रकार आहेत. आखुड गर्द हिरवे पान व त्यावर पिवळे ठिपके, गोड चव या वैशिष्ट्यांमुळे पानांस संपूर्ण भारतातून मागणी आहे.

मघई
बिहारमधील गया जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणात घेतली जाते. पाने लंबगोल व रंगाने गडद हिरवी चवीला मध्यम तिखट असतात.

देशावरी
लागवड मध्यप्रदेश, उत्तरप्रदेश या राज्यात करतात. यामध्ये देशी देशावरी, मोहबा देशावरी, मालवी देशावरी आणि करुबाळी हे प्रकार आहेत. या जातीची पाने चवीला मध्यम गोड असतात.

कृष्णा पान (डी.पी.बी. ६)
कपूरी जातींमधून निवड पद्धतीने महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाकडून विकसित जात. उत्पादन प्रचलित जातीपेक्षा २७ टक्के जास्त. पाने जाड व मोठी असतात. पानांचा अधिक टिकाऊपणा (१७ दिवस) जास्त असतो. आकार लंबगोल, शेंड्याकडे निमुळती व आकर्षक असतो.

संपर्क : संदीप डिघुळे, ७७०९५४७३०७
(पानवेल संशोधन योजना, तेलबिया संशोधन केंद्र, जळगाव.)

फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
सावधान... अल्झायमर आला उंबरठ्यावर ! कोल्हापूर : मंगळवार पेठेतल्या विठ्ठल मंदिरात रोज...
परभणीत हिरवी मिरची प्रतिक्विंटल ६०० ते...परभणी ः येथील जुना मोंढा भागातील फळे-भाजीपाला...
भातावरील तुडतुडे प्रादुर्भावाकडे...सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी...
कमी तीव्रतेच्या वणव्यांचाही मातीच्या...कमी तीव्रतेचे वणवे किंवा मर्यादित प्रमाणात...
ढगाळ वातावरणाने खानदेशात सोयाबीन मळणीला...जळगाव : खानदेशातील धुळे, नंदुरबार व जळगाव...
माळेगावकरांचा औद्योगिक वसाहतीच्या...नाशिक : माळेगाव औद्योगिक वसाहतीच्या टप्पा क्रमांक...
परभणीत व्यापाऱ्यांचे असहकार आंदोलन सुरूचपरभणी ः परभणी कृषी उत्पन्न बाजार समितीअंतर्गत...
सांगली जिल्ह्यात द्राक्ष क्षेत्रात वाढसांगली  ः दर्जेदार द्राक्ष उत्पादनासाठी...
धुळे, जळगाव जिल्ह्यांतील पैसेवारी चुकीचीजळगाव   ः धुळे व जळगाव जिल्ह्यांत हवा तसा...
नैसर्गिक आपत्तीत यवतमाळमधील ६२ हजार...यवतमाळ   ः जिल्ह्यात या वर्षी आलेल्या...
पुणे जिल्‍ह्यात पावसाच्या हलक्या ते...पुणे : पावसाच्या मोठ्या खंडानंतर जिल्ह्याच्या...
नगर जिल्ह्यावर दुष्काळाचे सावटनगर  ः जिल्ह्यात आतापर्यंत सरासरी फक्त ६५.५५...
बुलडाणा येथे २ आॅक्टोबरला सोयाबीन-कापूस...बुलडाणा   : पश्चिम महाराष्ट्रातील ऊस उत्पादक...
उसाच्या दुसऱ्या हप्त्यासाठी ‘आंदोलन...कोल्हापूर : उसाचा दुसरा हप्ता मिळावा व १५ टक्के...
कोल्हापूर येथे १० ऑक्‍टोबरला ऊस परिषद...कोल्हापूर  : सरकारने एफआरपीचे तुकडे करून...
बंद अवस्थेतील कारखाने सहकारी तत्त्वावर...जळगाव : जिल्ह्यात काही साखर कारखाने एकेकाळी जोमात...
कांदा - लसूण पीक सल्लाबहुतांश शेतकऱ्यांच्या शेतामध्ये खरीप कांदा पिकाची...
नांदेड जिल्ह्यात ५१० कोटी रुपये पीक...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात यंदाच्या खरीप हंगामात...
राष्ट्रीय महामार्गाचे चौपदरीकरण...जळगाव : जळगाव आणि धुळे जिल्ह्यांतून जाणाऱ्या...
अंजनीसह पाच गावांची पाण्याविना आबाळसांगली ः तासगाव तालुक्‍याचा पूर्वभागात भीषण...