agricultural news in marathi,farmer's experience of organic farming -tanaji nalavade ,AGROWON,marathi | Agrowon

गांडुळांच्या भरपूर संख्येमुळे माझी शेती सुपीक
अभिजित डाके
शनिवार, 25 नोव्हेंबर 2017

सांगली जिल्ह्यातील बेडग येथील तानाजी नलवडे १५ वर्षांपासून सेंद्रिय शेती करतात. सुरवातीला उत्पादन कमी मिळाले; मात्र सातत्याने गांडुळखत, गोमूत्र व गांडुळपाणी वापरामुळे जमिनीची सुपीकता, जीवाणूंची संख्या प्रचंड वाढली. परिणामी पीकउत्पादन व दर्जा लक्षणीय सुधारल्याचे ते सांगतात. राज्य सरकारने त्यांना २०१५ मध्ये ‘प्रयोगशील शेतकरी’ पुरस्कार देऊन गाैरविले आहे.

सांगली जिल्ह्यातील बेडग येथील तानाजी नलवडे १५ वर्षांपासून सेंद्रिय शेती करतात. सुरवातीला उत्पादन कमी मिळाले; मात्र सातत्याने गांडुळखत, गोमूत्र व गांडुळपाणी वापरामुळे जमिनीची सुपीकता, जीवाणूंची संख्या प्रचंड वाढली. परिणामी पीकउत्पादन व दर्जा लक्षणीय सुधारल्याचे ते सांगतात. राज्य सरकारने त्यांना २०१५ मध्ये ‘प्रयोगशील शेतकरी’ पुरस्कार देऊन गाैरविले आहे.
आपल्या सेंद्रिय शेतीतील यशाबाबत तानाजी नलवडे म्हणतात ‘‘ माझ्या १५ वर्षे वयाच्या पेरु बागेत प्रतिझाड २००० पेक्षा जास्त फळे लागतात. चिकूच्या १५ वर्ष वयाच्या झाडांनाही २-३ हजारादरम्यान फळे लागतात. यंदा ३० गुंठे क्षेत्रात ६०-७० टन उसाचे उत्पादन मिळेल.  

आपल्या पीक नियोजनाबाबत  नलवडे म्हणतात की, ‘‘सध्या शेतात चिकू, रामफळ, पेरू, सीताफळ, आंबा, डाळिंब  आदी फळझाडे आहेत. त्याशिवाय गवती चहा, पोकळा, मेथी, गवारी, भेंडी, वांगी, ऊस ही पिके आहेत. ऊसपिकात नुकतीच मोठी भरणी करताना ३० गुंठे क्षेत्रात ५०० किलो गांडुळखत दिले आहे. त्यानंतर २० दिवसांनी गांडुळपाणी एकरी १० लिटर या प्रमाणात ठिबक संचातून मी देत असतो. त्यामुळे जमिनीत गांडूळ, तसेच जीवाणूंची संख्या वाढून उसाला काळोखी येते. ऊसपिकाला पाणी देताना जमिनीत केवळ ओलावा राहिल इतकेच पाणी देत असतो. त्यासाठी ४-५ दिवसांतून ३ तास पाणी देत असतो.  कीडनियंत्रणासाठी दशपर्णी अर्क ५ लिटर प्रति २०० लिटर पाणी प्रतिएकरी याप्रमाणे फवारणी करतो. ’’

भाजीपाला व फळबाग नियोजन :
भाजीपाला व फळबाग नियोजनाबाबत नलवडे म्हणतात ‘‘ भाजीपाला आणि फळबागेत दशपर्णी अर्क १०-२० मि.लि. प्रतिलिटर पाणी या प्रमाणात फवारणी करतो. दशपर्णी अर्क तयार करताना दहा औषधी वनस्पतींचा पाला गोमूत्रामध्ये भिजवला जातो. त्यामुळे गोमूत्राचेही औषधी गुणधर्म अर्कात उतरतात. अमावास्या व पौर्णिमा या दिवशी कीडींच्या प्रजननाचा काळ असतो. त्यामुळे दशपर्णी अर्काची फवारणी या दिवशीच मी करीत असतो. याशिवाय लसूण, मिरची व तुळस यांचा अर्क २० मि.लि. प्रतिलिटर पाणी, तसेच गवती चहा, निरगुडी व तुळस यांचा अर्क २० मि.लि. प्रतिलिटर पाणी अशी फवारणी आलटून पालटून गरजेनुसार करीत असतो. त्यामुळे कीड व रोग नियंत्रण चांगले होते. भाजीपाला पिकांना कळी लागणीच्या काळात १५० ते २०० ग्रॅम गांडुळखत प्रतिझाड अशी खतमात्रा दिली जाते. पिकांना संतुलित अन्नघटकांची मात्रा तर मिळतेच तसेच रोगांचा प्रादुर्भावही होत नाही.

नुकतीच लागवड केलेल्या वांगी पिकात लागवडीवेळी प्रतिरोप ५० ग्रॅम गांडुळखत दिले आहे. आता १५ दिवसांनी दोन झाडांमध्ये १५० ग्रॅम गांडूळखत देणार आहे.  फळबागेत प्रतिझाड १० किलो गांडुळखत  देणार आहे. भाजीपाला पिकात जेथे सूक्ष्म तुषारसिंचन आहे तेथे २-३ दिवसांच्या अंतराने १०-१५ मिनिटे संध्याकाळच्या वेळी पाणी देणार आहे. जेथे पाटपाणी देतो तेथे २-३ दिवसांच्या अंतराने पाणी देणार आहे. फळझाडांना आठवड्यातून एकदा पाटपाणी देणार आहे. मुळांपाशी कायम ओलावा राहून गांडूळ व इतर जीवाणूंच्या वाढीस पोषक वातावरण होईल इतकेच पाणी देण्यावर भर असतो. अशा व्यवस्थापनामुळे गांडुळांची उपलब्धता वाढते. त्यामुळे योग्य निचरा होऊन पाणी व अन्नद्रव्य पिकाला भरपूर प्रमाणात मिळतात.’’   

संपर्क : तानाजी नलवडे, ९९७०५४२६३५

 

टॅग्स

इतर ताज्या घडामोडी
मांजरीत शेवंती दिनास प्रारंभ; १५०...पुणे : पुष्प संशोधन संचालनालयाच्या वतीने आज...
राजस्थानमध्ये सध्याचा कौल काँग्रेसच्या...जयपूर : संपूर्ण देशाचे लक्ष लागलेल्या राजस्थान...
तेलंगणमध्ये टीआरएस, काँग्रेसमध्ये काँटे...हैदराबाद : तेलंगणमध्ये तेलंगण राष्ट्र समिती (...
छत्तीसगडमध्ये काँग्रेस आघाडीवररायपूर : छत्तीसगडमध्ये चेहरा नसतानाही काँग्रेसने...
मध्य प्रदेशात भाजप आणि काँग्रेसमध्ये...भोपाळ : मुख्यमंत्री शिवराजसिंह चौहान यांना आव्हान...
संत्रा, मोसंबी व लिंबू सल्लाअांबिया बहर व्यवस्थापन ः अांबिया बहराच्या...
गुलाबी बोंड अळी नियंत्रण उपाययोजनासध्या सर्वत्र कापसाची वेचणी सुरू आहे. डिसेंबर...
धुळे महापालिकेत सत्तांतर, भाजपला मोठे यशधुळे : धुळे महापालिकेत भाजपने ७४ पैकी ५० जागांवर...
खानदेशातील दूध उत्पादकांना कमी दराचा...जळगाव : खानदेशात सहकारी संघ आणि खाजगी डेअऱ्या...
कांद्याला हमीभाव जाहीर करण्याची मागणीधुळे : कांद्याची लागवड खानदेशात वाढत आहे....
सोलापुरात बावीस रुपयांच्या आतच दूध दरसोलापूर : शासनाने गाईच्या दुधासाठी प्रतिलिटर २५...
कोल्हापुरात दूधदरात कपात नाहीकोल्हापूर : सध्या अनुदानाच्या मुद्द्यावरून...
परभणीत दूध संकलनात वाढ; दरकपातीमुळे...परभणी ः दुष्काळी परिस्थिती तसेच शासकीय दूध...
सरकारला कृषी धोरणावरच बोलायला लावू ः...शिर्डी, जि. नगर : देश आणि राज्यातील शेतकरी अडचणीत...
धुळे जिल्ह्यात रब्बी पीककर्ज वितरण...जळगाव  ः खानदेशात खरिपात जसे बॅंकांनी...
सांगलीत अनुदान रक्कम येईपर्यंत दूधदरात...सांगली ः जिल्ह्यात सहकारी आणि खासगी असे ३५ दूध...
‘महाएफपीसी’ करणार ५ हजार टन कांदा संकलनपुणे  ः कमी झालेल्या कांदा स्थिरता...
पुणे विभागात पाण्याअभावी ज्वारीचे पीक...पुणे   ः कमी पावसामुळे रब्बी ज्वारीला...
राज्य सेवा आयोगाकडून ३४२ पदांच्या...मुंबई : राज्य सेवा आयोगाकडून शासनाच्या विविध...
वऱ्हाड खासगी डेअरींकडून दूध दरकपातीची...अकोला   ः उत्पादनवाढीचे कारण देत खासगी दूध...