agricultural news in marathi,farmer's experience of organic farming -tanaji nalavade ,AGROWON,marathi | Agrowon

गांडुळांच्या भरपूर संख्येमुळे माझी शेती सुपीक
अभिजित डाके
शनिवार, 25 नोव्हेंबर 2017

सांगली जिल्ह्यातील बेडग येथील तानाजी नलवडे १५ वर्षांपासून सेंद्रिय शेती करतात. सुरवातीला उत्पादन कमी मिळाले; मात्र सातत्याने गांडुळखत, गोमूत्र व गांडुळपाणी वापरामुळे जमिनीची सुपीकता, जीवाणूंची संख्या प्रचंड वाढली. परिणामी पीकउत्पादन व दर्जा लक्षणीय सुधारल्याचे ते सांगतात. राज्य सरकारने त्यांना २०१५ मध्ये ‘प्रयोगशील शेतकरी’ पुरस्कार देऊन गाैरविले आहे.

सांगली जिल्ह्यातील बेडग येथील तानाजी नलवडे १५ वर्षांपासून सेंद्रिय शेती करतात. सुरवातीला उत्पादन कमी मिळाले; मात्र सातत्याने गांडुळखत, गोमूत्र व गांडुळपाणी वापरामुळे जमिनीची सुपीकता, जीवाणूंची संख्या प्रचंड वाढली. परिणामी पीकउत्पादन व दर्जा लक्षणीय सुधारल्याचे ते सांगतात. राज्य सरकारने त्यांना २०१५ मध्ये ‘प्रयोगशील शेतकरी’ पुरस्कार देऊन गाैरविले आहे.
आपल्या सेंद्रिय शेतीतील यशाबाबत तानाजी नलवडे म्हणतात ‘‘ माझ्या १५ वर्षे वयाच्या पेरु बागेत प्रतिझाड २००० पेक्षा जास्त फळे लागतात. चिकूच्या १५ वर्ष वयाच्या झाडांनाही २-३ हजारादरम्यान फळे लागतात. यंदा ३० गुंठे क्षेत्रात ६०-७० टन उसाचे उत्पादन मिळेल.  

आपल्या पीक नियोजनाबाबत  नलवडे म्हणतात की, ‘‘सध्या शेतात चिकू, रामफळ, पेरू, सीताफळ, आंबा, डाळिंब  आदी फळझाडे आहेत. त्याशिवाय गवती चहा, पोकळा, मेथी, गवारी, भेंडी, वांगी, ऊस ही पिके आहेत. ऊसपिकात नुकतीच मोठी भरणी करताना ३० गुंठे क्षेत्रात ५०० किलो गांडुळखत दिले आहे. त्यानंतर २० दिवसांनी गांडुळपाणी एकरी १० लिटर या प्रमाणात ठिबक संचातून मी देत असतो. त्यामुळे जमिनीत गांडूळ, तसेच जीवाणूंची संख्या वाढून उसाला काळोखी येते. ऊसपिकाला पाणी देताना जमिनीत केवळ ओलावा राहिल इतकेच पाणी देत असतो. त्यासाठी ४-५ दिवसांतून ३ तास पाणी देत असतो.  कीडनियंत्रणासाठी दशपर्णी अर्क ५ लिटर प्रति २०० लिटर पाणी प्रतिएकरी याप्रमाणे फवारणी करतो. ’’

भाजीपाला व फळबाग नियोजन :
भाजीपाला व फळबाग नियोजनाबाबत नलवडे म्हणतात ‘‘ भाजीपाला आणि फळबागेत दशपर्णी अर्क १०-२० मि.लि. प्रतिलिटर पाणी या प्रमाणात फवारणी करतो. दशपर्णी अर्क तयार करताना दहा औषधी वनस्पतींचा पाला गोमूत्रामध्ये भिजवला जातो. त्यामुळे गोमूत्राचेही औषधी गुणधर्म अर्कात उतरतात. अमावास्या व पौर्णिमा या दिवशी कीडींच्या प्रजननाचा काळ असतो. त्यामुळे दशपर्णी अर्काची फवारणी या दिवशीच मी करीत असतो. याशिवाय लसूण, मिरची व तुळस यांचा अर्क २० मि.लि. प्रतिलिटर पाणी, तसेच गवती चहा, निरगुडी व तुळस यांचा अर्क २० मि.लि. प्रतिलिटर पाणी अशी फवारणी आलटून पालटून गरजेनुसार करीत असतो. त्यामुळे कीड व रोग नियंत्रण चांगले होते. भाजीपाला पिकांना कळी लागणीच्या काळात १५० ते २०० ग्रॅम गांडुळखत प्रतिझाड अशी खतमात्रा दिली जाते. पिकांना संतुलित अन्नघटकांची मात्रा तर मिळतेच तसेच रोगांचा प्रादुर्भावही होत नाही.

नुकतीच लागवड केलेल्या वांगी पिकात लागवडीवेळी प्रतिरोप ५० ग्रॅम गांडुळखत दिले आहे. आता १५ दिवसांनी दोन झाडांमध्ये १५० ग्रॅम गांडूळखत देणार आहे.  फळबागेत प्रतिझाड १० किलो गांडुळखत  देणार आहे. भाजीपाला पिकात जेथे सूक्ष्म तुषारसिंचन आहे तेथे २-३ दिवसांच्या अंतराने १०-१५ मिनिटे संध्याकाळच्या वेळी पाणी देणार आहे. जेथे पाटपाणी देतो तेथे २-३ दिवसांच्या अंतराने पाणी देणार आहे. फळझाडांना आठवड्यातून एकदा पाटपाणी देणार आहे. मुळांपाशी कायम ओलावा राहून गांडूळ व इतर जीवाणूंच्या वाढीस पोषक वातावरण होईल इतकेच पाणी देण्यावर भर असतो. अशा व्यवस्थापनामुळे गांडुळांची उपलब्धता वाढते. त्यामुळे योग्य निचरा होऊन पाणी व अन्नद्रव्य पिकाला भरपूर प्रमाणात मिळतात.’’   

संपर्क : तानाजी नलवडे, ९९७०५४२६३५

 

टॅग्स

इतर ताज्या घडामोडी
सफरचंद काढणीसाठी रोबोट निर्मितीकरिता...तरुणांच्या सृजनशिलतेला चालना दिल्यास अनेक...
सोलापुरात दुसऱ्या दिवशीही मराठा...पंढरपूर, जि. सोलापूर  ः मराठा क्रांती...
आषाढी एकादशीनिमित्ताने पुण्यात...पुणे  ः गुलटेकडी येथील पुणे कृषी उत्पन्न...
अचलपुरातील कारली पोचली थेट दुबईच्या...अमरावती : भाडेतत्त्वावरील शेतीत कारली लागवड करीत...
गडहिंग्लज तालुक्यात ओढ्याचे पाणी सोडले...कोल्हापूर : ओढ्यासारख्या नैसर्गिक स्त्रोतांचा...
परभणीतील १७ तलावांमधील पाणीसाठा...परभणी : जिल्ह्यातील २२ पैकी १७ लघू तलावांतील...
पुणे जिल्ह्यातील धरणांच्या पाणीपातळीत...पुणे  : जिल्ह्यातील धरणांच्या पाणलोटात...
तीन जिल्ह्यांत खरिपाची १४ लाख ८१ हजार...नांदेड  : नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यात...
दुधाचा दर वाढवून मिळाल्याने ‘स्वाभिमानी...सोलापूर : दुधाला वाढीव दराची मागणी करत स्वाभिमानी...
नाशिक जिल्ह्यात वाहतूकदारांच्या संपाला...नाशिक : देशात वाढत चाललेली डिझेल दरवाढ, न...
समृद्धीसाठी सक्तीने भूसंपादनाचा प्रस्तावनाशिक  : मुंबई-नागपूर समृद्धी महामार्गासाठी...
माउली- सोपानदेव बंधुभेटीच्या सोहळ्याने...भंडी शेगाव - पंढरीच्या वाटचालीत वेळापूरचा...
कर्जमाफी योजनेत आता व्यक्ती घटकनागपूर : छत्रपती शिवाजी महाराज शेतकरी सन्मान...
रविकांत तुपकर यांना पुण्यात अटकपुणे ः दूध आंदोलनादरम्यान पुणे शहरात जवळपास १० ते...
भात पिकातील एकात्मिक खत व्यवस्थापनभात पिकामध्ये हेक्टरी सरासरी उत्पादन कमी...
कर्जवाटपात राष्ट्रीयीकृत बॅंकांची...सोलापूर : यंदाच्या खरीप हंगामासाठी शेतकऱ्यांना...
परभणीत पीकविमा वेबपोर्टलची गती धीमीपरभणी ः पंतप्रधान पीक विमा योजनेअंतर्गंत...
उजनी धरणातील पाणीपातळीत वेगाने वाढ सोलापूर : पुणे जिल्ह्यातील पावसावर सोलापूर...
धरणसाठा वाढण्यासाठी जोरदार पावसाची... जळगाव  : जिल्ह्यात मागील दोन दिवसांत...
राज्य सरकारकडून केळी उत्पादकांची टिंगल...नागपूर : चक्रीवादळ आणि गारपिटीमुळे जळगाव...