agricultural news in marathi,plantation technology of moth bean and horse gram , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

तंत्र मटकी, हुलगा लागवडीचे
डॉ. यु. एन. आळसे, डॉ. एस. जी. पुरी, डी. डी. पटाईत
शुक्रवार, 15 जून 2018

मटकी व हुलगा ही दोन पिके कमी पावसातही चांगले उत्पादन देतात. १५ जून ते ७ जुलैपर्यंत पेरणी करावी.ही पिके प्रामुख्याने अांतरपीक म्हणून घेतली जातात.त्यासाठी या पिकांची मुख्य पिकासोबत ४:१ या पद्धतीने पेरणी करावी.

मटकी व हुलगा ही पिके पाण्याचा ताण सहन करू शकतात. विशेषत: कमी पाऊसमान असलेल्या भागात ही पिके चांगली येतात.  
                                     मटकी  पौष्टिकता प्रति १०० ग्रॅम

मटकी व हुलगा ही दोन पिके कमी पावसातही चांगले उत्पादन देतात. १५ जून ते ७ जुलैपर्यंत पेरणी करावी.ही पिके प्रामुख्याने अांतरपीक म्हणून घेतली जातात.त्यासाठी या पिकांची मुख्य पिकासोबत ४:१ या पद्धतीने पेरणी करावी.

मटकी व हुलगा ही पिके पाण्याचा ताण सहन करू शकतात. विशेषत: कमी पाऊसमान असलेल्या भागात ही पिके चांगली येतात.  
                                     मटकी  पौष्टिकता प्रति १०० ग्रॅम

प्रथिने     २३ ग्रॅम (२२-२४ टक्के)
ऊर्जा     ३४३ कॅलरी
कर्बोदके   ६२ ग्रॅम
स्निग्ध पदार्थ      १.६ ग्रॅम
जीवनसत्त्व बी १  ०.६ मिलिग्रॅम
जीवनसत्त्व बी २   ०.१ मिलिग्रॅम
जीवनसत्त्व बी ३     २.८ मिलिग्रॅम
जीवनसत्त्व बी ५     ०.५ मिलिग्रॅम
जीवनसत्त्व बी ६    ०.४ मिलिग्रॅम
जीवनसत्त्व क    ७.० मिलिग्रॅम
कॅल्शियम      १५० मिलिग्रॅम
लोह      १०.८ मिलिग्रॅम
मॅग्नेशियम      ३८१ मिलिग्रॅम
मॅग्नीज     १.८ मिलिग्रॅम
फॉस्फरस      ४८९ मिलिग्रॅम
सोडियम      ३० मिलिग्रॅम
झिंक    १.९ मिलिग्रॅम

                                 हुलगा पौष्टिकता (प्रति १०० ग्रॅम)

प्रथिने    २० ग्रॅम
कर्बोदके   ५७.२ ग्रॅम
तंतुमय पदार्थ   ५.३ ग्रॅम
स्निग्ध पदार्थ     ०.५० ग्रॅम
कॅल्यिशम    २८७ मिलिग्रॅम
फॉस्फरस    ३११ मिलिग्रॅम
लोह    ६.७७ मिलिग्रॅम

जमीन : मटकी व हुलगा ही पिके सर्वप्रकारच्या जमिनीत घेता येतात. जमिनीचा सामू ३.५ ते ८.५ दरम्यान असावा. मटकी पिकासाठी मध्यम मुरमाड जमीन फायद्याची ठरते.

हवामान : मटकी पिकाच्या अपेक्षित उत्पादनासाठी २४- ३२ अंश सेल्सिअस तापमान व वार्षिक ५०० ते ७५० मिमी. पर्जन्यमानाची आवश्‍यकता असते. हे पीक २०० ते ३०० मि.मी. वार्षिक पर्जन्यमानाच्या प्रदेशातही तग धरू शकते.
हुलगा हे पीक उष्ण आणि समशितोष्ण प्रदेशामध्ये जिरायती क्षेत्रावर प्रामुख्याने घेतले जाते. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ३०० ते ६०० मि.मी. आणि २५ अंश ते ३२ अंश सेल्सिअस तापमानामध्ये हे पीक चांगले उत्पादन देते. हे पीक ४० अंश सेल्सिअस तापमानामध्ये तग धरू शकते; मात्र २० अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी तापमान चालत नाही.

बियाणे प्रक्रिया : प्रतिकिलो बियाणे
कार्बेन्डाझिम  : २ ग्रॅम
 
पेरणी :
१५ जून ते ७ जुलैपर्यंत पेरणी करावी. महाराष्ट्रामध्ये ही पिके प्रामुख्याने अांतरपीक म्हणून घेतली जातात. त्यासाठी या पिकांची मुख्य पिकासोबत ४:१ या पद्धतीने पेरणी करावी. सलग किंवा निखोळी पेरणी केल्याने या पिकांचे अपेक्षित उत्पादन घेता येणे शक्य आहे.

लागवड तंत्रज्ञान :

पीक      जात   बियाणे प्रमाण (किलो/ हेक्टर )  पेरणीचे अंतर  खत
(नत्र,स्फुरद) 
मटकी    
 

टाईप-१, जी-१
मसूबहार   
बालेश्र्वर-१२
क्रेझीमॉथ         

१२-१५  
 

४५x१५ सें.मी.   २०ः४०ः००
हुलगा
किंवा
कुळथी  
मधु, एचएच-१, एचपीके२, सिओ-२, बी.आर-१०, व्हीझेडएम-१     ४०     ३०x१० सें.मी.     २०ः४०ः००

संपर्क : डॉ. यु. एन. आळसे, ९४२१३९२१९३
(कृषी तंत्रज्ञान माहिती केंद्र, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी.)
 

इतर ताज्या घडामोडी
अवर्षणाचा पिकावरील ताण कमी करण्यासाठी...कोरडवाहू शेतीत पीक उत्पादनाच्या दृष्टीने “ओल तसे...
कोल्हापुरात केळी लागवड कमी होण्याची शक्...कोल्हापूर : पुरेशा पाण्याअभावी जिल्ह्यात केळीच्या...
नगरमधील आठ तालुके अद्यापही रब्बी...नगर ः नगर जिल्ह्यामध्ये रब्बीची आतापर्यंत अवघी नऊ...
जनावरांच्या आहारातील क्षारमिश्रणाचे...जनावरांच्या हाडांच्या वाढीसाठी दूध उत्पादनासाठी,...
परभणी जिल्ह्यात हुमणीच्या नुकसानीचा कहरपरभणी ः परभणी जिल्ह्यात उद्‍भवलेल्या दुष्काळी...
बाजार समिती कर्मचारी शासन आस्थापनावर...पुणे  ः राज्यातील बाजार समित्यांमधील...
पुणे विभागात चारापिकांची एक लाख...पुणे   ः जनावरांसाठी चाऱ्याची अडचण येऊ नये...
साताऱ्यात उसावर ‘हुमणी’चा प्रादुर्भावसातारा  ः जिल्ह्यातील विविध पिकांवर ‘हुमणी’...
नगर जिल्ह्यात ३५ हजार हेक्‍टरवरील उसावर...नगर  ः नगर जिल्ह्यात यंदा उसावर ‘हुमणी’चा...
‘पंदेकृवि’तील शिवारफेरीला शेतकऱ्यांचा...अकोला  ः डाॅ. पंजाबराव देशमुख कृषी...
महसूल राज्यमंत्र्यांनी घेतला महागावमधील...महागाव, जि. यवतमाळ  ः दुष्काळग्रस्त भागात...
महाराष्ट्रातील जनताच पंतप्रधान मोदी...शिर्डी, जि. नगर   ः घरकुलाचा लाभ देण्यासाठी...
सरकारने कर्जमाफीत घोटाळा केला : उध्दव...नगर  ः राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी कर्जमाफी...
पुण्यात भाजीपाल्याच्या मागणीत वाढ; दरही...पुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
नाशिक जिल्ह्यात सर्वपक्षीय पाणी बचाव...नाशिक  : मराठवाड्यातील जायकवाडी धरणात नाशिक...
इंदापूर बाजार समितीत शेतीमाल तारण योजना...इंदापूर, जि. पुणे  ः महाराष्ट्र राज्य कृषी...
नगर जिल्ह्यात एप्रिलपासून चाराटंचाई...नगर  ः जिल्ह्यात यंदा पाऊस नसल्याचे...
शेतीतील सुधारणांसाठी कृषी विद्यापीठांची...अकोला   ः बदललेल्या परिस्थितीत शेतीतही मोठी...
नगर जिल्हा परिषदेत सरकार विरोधात...नगर  ः जिल्हा परिषदेच्या मालकीच्या...
शेतकऱ्यांच्या मागण्यांबाबत ‘राष्ट्रवादी...अकोला  ः तूर, सोयाबीन, हरभरा या पिकांचा विमा...