agricultural news in marathi,technology for control of stem borer of soybean, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

सोयाबीनवर दिसतोय खोडमाशीचा प्रादुर्भाव
डॉ. प्रमोद मगर, डॉ. एस. यू. नेमाडे
शनिवार, 7 जुलै 2018

राज्यामध्ये सोयाबीनवर खोडमाशीचा प्रादुर्भाव आढळत असून, त्याच्या नियंत्रणासाठी वेळीच उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.

यवतमाळ जिल्ह्यातील काही तालुक्यांमध्ये सोयबीनवर खोडमाशीचा प्रादुर्भाव आढळत आहे. सोयाबीनवर खोडमाशीचा प्रादुर्भाव रोप अवस्थेमध्ये झाल्यास रोपे मरतात. परिणामी उत्पादनात लक्षणीय घट येते किंवा दुबार पेरणीचे संकट ओढवू शकते. तरी वेळीच नियंत्रणासाठी उपाययोजना कराव्यात.

राज्यामध्ये सोयाबीनवर खोडमाशीचा प्रादुर्भाव आढळत असून, त्याच्या नियंत्रणासाठी वेळीच उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.

यवतमाळ जिल्ह्यातील काही तालुक्यांमध्ये सोयबीनवर खोडमाशीचा प्रादुर्भाव आढळत आहे. सोयाबीनवर खोडमाशीचा प्रादुर्भाव रोप अवस्थेमध्ये झाल्यास रोपे मरतात. परिणामी उत्पादनात लक्षणीय घट येते किंवा दुबार पेरणीचे संकट ओढवू शकते. तरी वेळीच नियंत्रणासाठी उपाययोजना कराव्यात.

कीड - सोयाबीनवरील खोड माशी
शा. नाव - Melanagromyza sojae.
ओळख आणि प्रादुर्भावाची लक्षणे :
या किडीच्या अंडी, अळी, कोष आणि प्रौढ अशा चार अवस्था असतात.
प्रौढ माशी : आकाराने लहान, काळसर आणि चमकदार. २ मि.मी. लांब. प्रौढ मादी तिच्या संपूर्ण आयुष्यामध्ये ७० ते ८० अंडी घालते.
अळी : अंड्यातून निघालेली अळी पाय नसलेली, २-४ मिमी लांब असते. अळी सोयाबीनची पाने पोखरून नंतर पानाच्या देठातून मुख्य खोडात किंवा फांदीत प्रवेश करते. खोडाचा आतील भाग पोखरून खाते. या किडीचा प्रादुर्भाव पिकाच्या रोपावस्थेत झाल्यास कीडग्रस्त झाड वाळते. परिणामी पुनः पेरणी करण्यास भाग पडते किंवा उत्पादनात लक्षणीय घट येते. मोठ्या झाडांवर प्रादुर्भाव झाल्यास झाडावर खोडमाशीच्या अळीने प्रौढ माशीला बाहेर येण्यासाठी केलेले छिद्र आढळते. खोडमाशीच्या अळी आणि कोष अवस्था फांद्यात किंवा खोडातच पूर्ण होते. अशा प्रादुर्भावग्रस्त झाडावरील फुलांची  गळ होते. उत्पादनात १६ ते ३०% पर्यंत घट येते.  

आर्थिक नुकसानीची पातळी :
सोयाबीनची १० टक्के प्रादुर्भावग्रस्त झाडे. ही पातळी ओलांडल्यास   खालीलपैकी कोणत्याही एका कीटकनाशकाची फवारणी प्रति १० लिटर पाणी या प्रमाणे करावी.
कीटकनाशक - शिफारसीत मात्रा प्रति १० लिटर पाणी
इथिऑन (५० इसी) - ३० मिलि
इंडोक्झाकार्ब (१५.८ इसी) - ६.७ मिलि
क्लोरॲण्ट्रानिलीप्रोल (१८.५ एससी) - ३ मिलि

नियंत्रण व्यवस्थापन
प्रादुर्भावग्रस्त पाने, फांद्या आणि पानाचे देठाचा अळीसह नायनाट करावा.
निंबोळी अर्क (५ टक्के) किंवा कडुनिंब आधारित कीटकनाशक (ॲझाडिरेक्टीन १० हजार पीपीएम) ४ ते ५ मि.लि. प्रतिलिटर या प्रमाणे फवारणी करावी.

संपर्क : डॉ. प्रमोद मगर,
विषय विशेषज्ञ, ७७५७०८१८८५,
डॉ. एस. यू. नेमाडे,कार्यक्रम समन्वयक, ९४२१७७१३७४
(कृषी विज्ञान केंद्र, यवतमाळ)

 

फोटो गॅलरी

इतर तेलबिया पिके
आरोग्यासाठी जवस फायदेशीरयंत्र सुव्यवस्थित कार्यरत राहण्यासाठी वंगण किंवा...
सोयाबीनवरील किडींचे व्यवस्थापनएकात्मिक कीड व्यवस्थापन पिकाच्या...
सोयाबीनवर दिसतोय खोडमाशीचा प्रादुर्भावराज्यामध्ये सोयाबीनवर खोडमाशीचा प्रादुर्भाव आढळत...
रुंद वरंबा सरी पद्धतीने सोयाबीनची पेरणीसोयाबीनच्या ३ किंवा ४ ओळी आणि वरंब्याच्या दोन्ही...
सोयाबीन उत्पादनवाढीची सप्तसूत्रेसोयाबीन पिकामध्ये योग्य वाणाची निवड, पेरणीची...
पीक सल्ला : बागायती कापूस, उन्हाळी...बागायती कापूस शेंदरी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव...
करडईची अधिक उत्पादनक्षम नवीन जात विकसितभारतीय तेलबिया संशोधन संस्थेच्या वतीने डी.एस.एच...
कृषी सल्ला : सूर्यफूल, उन्हाळी भुईमूग,...सूर्यफूल पिकास पाण्याच्या पाळ्या ७ ते ८...
कृषी सल्ला : ऊस, कांदा, लसून घास,...सद्यस्थितीत भाजीपाला पिकातील कीड- रोग नियंत्रण,...
कृषी सल्लामार्च महिन्यात उन्हाळी भुईमूग पिकाची पेरणी करू...
नारळ बागेत ठेवा स्वच्छतापहिली दोन वर्षे नारळ रोपांना विणलेले झाप, झावळ्या...
मोहरीवर्गीय पिकातील ग्लुकोसिनोलेट वेगळे...अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा राज्य विद्यापीठातील...
उन्हाळी तीळ लागवडीमुळे योग्य पीक...उन्हाळी तीळ लागवडीसाठी जमीन भुसभुशीत करून घ्यावी...
उन्हाळी सूर्यफुलासाठी संकरित जातींचा...उन्हाळी हंगामातील सूर्यफूल पिकावर कीड व रोगांचा...
गादीवाफ्यावर करा उन्हाळी भुईमुगाची...उन्हाळी हंगामामध्ये सिंचनाची सोय असल्यास...
तंत्र उन्हाळी तीळ लागवडीचे...सुपीक व उत्तम निचरा असलेल्या मध्यम ते भारी जमिनीत...
उन्हाळी भुईमूग लागवडीसाठी निवडा योग्य...उन्हाळी हंगामासाठी योग्य शिफारशीत भुईमूग जातींची...
भुईमूग लागवडीवेळी तापमान लक्षात घ्याभुईमूग पिकाचे स्पॅनिश आणि व्हर्जिनिया असे प्रमुख...
प्रश्न तुमचा, उत्तर तज्ज्ञांचे : मोहरी...प्रश्न : मोहरी लागवड कशी करावी? उत्तर : मोहरी...
करडई पिकात विरळणी महत्त्वाचीयंदा रब्बी हंगामासाठी उपयुक्त पाऊस उशिराच झाला....