agricultural news in marathi,use of weedicides in rabbi crops,AGROWON,marathi | Agrowon

रब्बी पिकांतील रासायनिक तणनियंत्रण
डॉ. अशोक जाधव, सुनिता पवार
मंगळवार, 24 ऑक्टोबर 2017

पिकांच्या अधिक उत्पादनासाठी योग्य वेळेत तणनियंत्रण आवश्‍यक असते. तणनियंत्रणासाठी एकात्मिक तणनियंत्रण पद्धतीचा अवलंब करावा. मात्र मजुरांची कमतरता असल्यास पीकनिहाय योग्य तणनाशकांचा वापर करावा.  
 
एकात्मिक तणनियंत्रणाच्या विविध पद्धती आहेत. त्यामध्ये पेरणीपूर्व मशागत, लागवड करतानाची मशागत, आंतरमशागत, तणनाशकांचा वापर आदी पद्धतींचा समावेश होतो.

तणनाशकाचा वापर :
तणनाशकांचा वापर करताना महत्त्वाच्या बाबी :

पिकांच्या अधिक उत्पादनासाठी योग्य वेळेत तणनियंत्रण आवश्‍यक असते. तणनियंत्रणासाठी एकात्मिक तणनियंत्रण पद्धतीचा अवलंब करावा. मात्र मजुरांची कमतरता असल्यास पीकनिहाय योग्य तणनाशकांचा वापर करावा.  
 
एकात्मिक तणनियंत्रणाच्या विविध पद्धती आहेत. त्यामध्ये पेरणीपूर्व मशागत, लागवड करतानाची मशागत, आंतरमशागत, तणनाशकांचा वापर आदी पद्धतींचा समावेश होतो.

तणनाशकाचा वापर :
तणनाशकांचा वापर करताना महत्त्वाच्या बाबी :

  • तणनाशकाची निवड, वापरावयाचे प्रमाण व वेळ इत्यादींबाबत योग्य माहिती असावी.
  • शक्‍यतो पीक पेरणीनंतर, परंतु उगवणीपूर्वीचीच तणनाशके वापरावीत. उदा. एकदल पिकात ॲट्राझीन; तर द्विदल पिकांसाठी पेंडीमिथॅलीन.
  • उभ्या पिकातील तणनियंत्रणासाठीही तणनाशकांचा वापर करता येतो. मात्र त्यासाठी पिकाचा वर्ग माहित असणे आवश्‍यक आहे.
  • उभ्या पिकात तणनाशकांचा चांगला परिणाम दिसण्यासाठी तणे २ ते ४ पानांवर असताना फवारणी करावी.
  • तणनाशकांची फवारणी करताना जमिनीत पुरेसा ओलावा असावा. किमान २ ते ३ तास सूर्यप्रकाश असावा.
  • पाठीवरील साधा फवारणी पंप वापरावा. फ्लॅटपॅन किंवा फ्लडजेट नोझलचा वापर करावा. फवारणीचा अंश पिकावर जाऊ नये यासाठी वाऱ्याचा वेग कमी असताना फवारणी करावी.

मका :

  • वेळ : पीक उगवणीपूर्वी
  • तणनाशक : प्रतिहेक्‍टरी प्रति ३०० लिटर पाणी ॲट्राझीन (५० डब्ल्यु. पी)१००० ग्रॅम

हरभरा :

  • वेळ : पीक उगवणीपूर्वी
  • तणनाशक : प्रतिहेक्‍टरी प्रति ३०० लिटर पाणी पेंडीमिथॅलीन (३० टक्के) २.५ लिटर
  • टीप : पेरणीनंतर सहा आठवड्यांनी एक खुरपणी करावी.

सूर्यफूल :

  • वेळ : उगवणीपूर्वी
  • तणनाशक : प्रतिहेक्‍टरी प्रति ३०० लिटर पाणी ऑक्‍झीफ्लोरफेन (१० टक्के) १ लिटर
  • टीप : पेरणीनंतर सहा आठवड्यांनी एक खुरपणी व कोळपणी करावी.

करडई :

  • वेळ : पीक उगवणीपूर्वी
  • तणनाशक : प्रतिहेक्‍टरी प्रति ३०० लिटर पाणी ऑक्‍झीफ्लोरफेन  (१० टक्के) १ लिटर
  • टीप : पेरणीनंतर सहा आठवड्यांनी एक खुरपणी करावी.

कांदा :

  • वेळ : पीक उगवणीपूर्वी
  • तणनाशक : प्रतिहेक्‍टरी प्रति ३०० लिटर पाणी
  • ऑक्‍झीफ्लोरफेन  (१० टक्के) १ लिटर किंवा पेंडीमिथॅलीन  (३० टक्के) २.५ लिटर
  • टीप : ऑक्‍झीफ्लोरफेनची फवारणी करणार असल्यास पेरणीनंतर सहा आठवड्यांनी एक खुरपणी करावी. पेंडीमिथॅलीन फवारणी करणार असल्यास पेरणीनंतर सहा आठवड्यांनी एक खूरपणी करावी. किंवा पेरणीनंतर ३ व ६ आठवड्यांनी अशा दोन खुरपणी कराव्यात. 
तणवाढीमुळे उत्पादनातील घट
पीक       उत्पादनात होणारी घट (टक्के)
सूर्यफूल     ३० ते ३३
करडई     ३० ते ३५
हरभरा     २५ ते ४१
गहू   ३० ते ३५
पीक-तण स्पर्धेचा कालावधी
पीक     पेरणीनंतरचे दिवस
करडई    १५ ते ४५
सूर्यफुल   १५ ते ४५
गहू     पूर्ण वेळ

संपर्क :  डॉ. अशोक जाधव, ९४२१३९२१९२
(उपसंचालक : संशोधन पिके, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी)

इतर अॅग्रोगाईड
फुलोरा अवस्थेतील द्राक्ष बागेचे...द्राक्ष लागवड विभागात पाऊस झाल्याने बागेच्या...
शेततळ्यातील बाष्पीभवन रोखण्याचे विविध...सध्या सर्वत्र दुष्काळाची स्थिती आहे. पिके...
पर्यायी चाऱ्यासाठी काटे विरहित निवडूंगमुरमाड, कुरण जमिनी, वालुकामय जमिनी तसेच शेती बांध...
जमीन सुपीकतेसाठी सेंद्रिय कर्बाचे...जमिनीच्या सुपीकतेमध्ये सेंद्रिय कर्ब हे अत्यंत...
नारळासाठी खत, पाणी व्यवस्थापननारळ हे बागायती पीक असल्यामुळे पुरेसे पाणी...
पीकनिहाय सिंचनाचे काटेकोर नियोजनपिकांच्या अधिक उत्पादकतेसाठी जमिनीची निवड, मुबलक...
मक्यावरील अमेरिकन लष्करी अळीचे नियंत्रणशास्त्रीय नाव ः स्पोडोप्टेरा फ्रुजीपर्डा  ...
भुरीच्या प्रादुर्भावावर लक्ष ठेवासर्व द्राक्ष विभागांमध्ये वातावरण पुढील आठ...
खपली गहू लागवडीचे सुधारित तंत्रगेल्या काही दशकांमध्ये कमी उत्पादकतेमुळे खपली गहू...
आंब्यावरील मिजमाशी, शेंडा पोखरणाऱ्या...मिजमाशी प्रादुर्भाव कोवळ्या पालवीवर,...
फळबागांमध्ये आच्छादन करा; संरक्षित पाणी...सेंद्रिय आच्छादनाने जमिनीचा पोत सुधारतो. पाणी...
तुरीवर पिसारी पतंगाचा प्रादुर्भावकिडीचे शास्त्रीय नाव ः इक्झेलॅस्टीस ॲटोमोसा १...
द्राक्षबागेतील समस्यांवरील उपाययोजनासध्या द्राक्षबागेतील वेली या वाढीच्या विविध...
पीक व्यवस्थापन सल्लारब्बी ज्वारी ः पीक उगवणीनंतर ८ ते १०...
जिरायती गहू लागवडीतील तंत्रेजिरायती गव्हाची लागवड ऑक्‍टोबरअखेर ते...
भविष्यातील औद्योगिक पीक ठरण्याची ‘...कित्येक दशकांपासून समशीतोष्ण देशांमध्ये साखर...
कपाशीवरील पिठ्या ढेकणाचे एकात्मिक...पिठ्या ढेकूण ही कीड पिकात शिरल्यानंतर त्याचे...
फळबागेत आच्छादन, हलकी छाटणी आवश्यक...फळबागेत ओलावा टिकवून ठेवण्यासाठी प्लॅस्टिक...
स्टेम गर्डलर बीटलसाठी एकात्मिक कीड...सध्या द्राक्ष पट्ट्यात खोडास रिंग करून नुकसान...
कांदा पिकासाठी अवस्थानुरूप सल्लासध्या रब्बी कांद्याची रोपे रोपवाटिकेत आहेत, तर...