agricultural news in marathi,use of weedicides in rabbi crops,AGROWON,marathi | Agrowon

रब्बी पिकांतील रासायनिक तणनियंत्रण
डॉ. अशोक जाधव, सुनिता पवार
मंगळवार, 24 ऑक्टोबर 2017

पिकांच्या अधिक उत्पादनासाठी योग्य वेळेत तणनियंत्रण आवश्‍यक असते. तणनियंत्रणासाठी एकात्मिक तणनियंत्रण पद्धतीचा अवलंब करावा. मात्र मजुरांची कमतरता असल्यास पीकनिहाय योग्य तणनाशकांचा वापर करावा.  
 
एकात्मिक तणनियंत्रणाच्या विविध पद्धती आहेत. त्यामध्ये पेरणीपूर्व मशागत, लागवड करतानाची मशागत, आंतरमशागत, तणनाशकांचा वापर आदी पद्धतींचा समावेश होतो.

तणनाशकाचा वापर :
तणनाशकांचा वापर करताना महत्त्वाच्या बाबी :

पिकांच्या अधिक उत्पादनासाठी योग्य वेळेत तणनियंत्रण आवश्‍यक असते. तणनियंत्रणासाठी एकात्मिक तणनियंत्रण पद्धतीचा अवलंब करावा. मात्र मजुरांची कमतरता असल्यास पीकनिहाय योग्य तणनाशकांचा वापर करावा.  
 
एकात्मिक तणनियंत्रणाच्या विविध पद्धती आहेत. त्यामध्ये पेरणीपूर्व मशागत, लागवड करतानाची मशागत, आंतरमशागत, तणनाशकांचा वापर आदी पद्धतींचा समावेश होतो.

तणनाशकाचा वापर :
तणनाशकांचा वापर करताना महत्त्वाच्या बाबी :

  • तणनाशकाची निवड, वापरावयाचे प्रमाण व वेळ इत्यादींबाबत योग्य माहिती असावी.
  • शक्‍यतो पीक पेरणीनंतर, परंतु उगवणीपूर्वीचीच तणनाशके वापरावीत. उदा. एकदल पिकात ॲट्राझीन; तर द्विदल पिकांसाठी पेंडीमिथॅलीन.
  • उभ्या पिकातील तणनियंत्रणासाठीही तणनाशकांचा वापर करता येतो. मात्र त्यासाठी पिकाचा वर्ग माहित असणे आवश्‍यक आहे.
  • उभ्या पिकात तणनाशकांचा चांगला परिणाम दिसण्यासाठी तणे २ ते ४ पानांवर असताना फवारणी करावी.
  • तणनाशकांची फवारणी करताना जमिनीत पुरेसा ओलावा असावा. किमान २ ते ३ तास सूर्यप्रकाश असावा.
  • पाठीवरील साधा फवारणी पंप वापरावा. फ्लॅटपॅन किंवा फ्लडजेट नोझलचा वापर करावा. फवारणीचा अंश पिकावर जाऊ नये यासाठी वाऱ्याचा वेग कमी असताना फवारणी करावी.

मका :

  • वेळ : पीक उगवणीपूर्वी
  • तणनाशक : प्रतिहेक्‍टरी प्रति ३०० लिटर पाणी ॲट्राझीन (५० डब्ल्यु. पी)१००० ग्रॅम

हरभरा :

  • वेळ : पीक उगवणीपूर्वी
  • तणनाशक : प्रतिहेक्‍टरी प्रति ३०० लिटर पाणी पेंडीमिथॅलीन (३० टक्के) २.५ लिटर
  • टीप : पेरणीनंतर सहा आठवड्यांनी एक खुरपणी करावी.

सूर्यफूल :

  • वेळ : उगवणीपूर्वी
  • तणनाशक : प्रतिहेक्‍टरी प्रति ३०० लिटर पाणी ऑक्‍झीफ्लोरफेन (१० टक्के) १ लिटर
  • टीप : पेरणीनंतर सहा आठवड्यांनी एक खुरपणी व कोळपणी करावी.

करडई :

  • वेळ : पीक उगवणीपूर्वी
  • तणनाशक : प्रतिहेक्‍टरी प्रति ३०० लिटर पाणी ऑक्‍झीफ्लोरफेन  (१० टक्के) १ लिटर
  • टीप : पेरणीनंतर सहा आठवड्यांनी एक खुरपणी करावी.

कांदा :

  • वेळ : पीक उगवणीपूर्वी
  • तणनाशक : प्रतिहेक्‍टरी प्रति ३०० लिटर पाणी
  • ऑक्‍झीफ्लोरफेन  (१० टक्के) १ लिटर किंवा पेंडीमिथॅलीन  (३० टक्के) २.५ लिटर
  • टीप : ऑक्‍झीफ्लोरफेनची फवारणी करणार असल्यास पेरणीनंतर सहा आठवड्यांनी एक खुरपणी करावी. पेंडीमिथॅलीन फवारणी करणार असल्यास पेरणीनंतर सहा आठवड्यांनी एक खूरपणी करावी. किंवा पेरणीनंतर ३ व ६ आठवड्यांनी अशा दोन खुरपणी कराव्यात. 
तणवाढीमुळे उत्पादनातील घट
पीक       उत्पादनात होणारी घट (टक्के)
सूर्यफूल     ३० ते ३३
करडई     ३० ते ३५
हरभरा     २५ ते ४१
गहू   ३० ते ३५
पीक-तण स्पर्धेचा कालावधी
पीक     पेरणीनंतरचे दिवस
करडई    १५ ते ४५
सूर्यफुल   १५ ते ४५
गहू     पूर्ण वेळ

संपर्क :  डॉ. अशोक जाधव, ९४२१३९२१९२
(उपसंचालक : संशोधन पिके, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी)

इतर अॅग्रोगाईड
शेतावरच करा गांडूळ खताची निर्मितीगांडूळ खत जमीन सुधारण्याच्या व पिकाच्या वाढीच्या...
वाटाणा पीक सल्लारब्बी हंगामात भरपूर आर्थिक उत्पन्न देणारे वाटाणा...
दर्जेदार कांदा उत्पादनासाठी फर्टिगेशन...कांदा उत्पादनासाठी पाणी आणि खताचे नियोजन अत्यंत...
वाटाणा पीक सल्लारब्बी हंगामात भरपूर आर्थिक उत्पन्न देणारे वाटाणा...
फळपीक सल्ला : मोसंबी, पेरु, केळीमोसंबी : नवीन लागवड केलेल्या फळझाडांना...
गव्हावरील तांबेरा रोगाचे नियंत्रण...गहू पिकावर काळा किंवा नारंगी तांबेरा या रोगांचा...
डाळिंब सल्लाहस्त बहर बागांचे व्यवस्थापन : छाटलेल्या,...
उन्हाळी भुईमूग लागवडीसाठी निवडा योग्य...उन्हाळी हंगामासाठी योग्य शिफारशीत भुईमूग जातींची...
कमी तापमानातील द्राक्षबागांचे नियोजनसध्या द्राक्षबागेत वाढीच्या वेगवेगळ्या अवस्था...
नारळ पीक सल्लानवीन लागवड केलेल्या रोपांना आधार द्यावा. रोप...
शेंगवर्गीय भाजीपाला लागवडशेंगवर्गीय भाजीपाला पिकांमध्ये गवार, श्रावण घेवडा...
पशुसल्लासाधारणतः गायीचा गर्भधारणेचा कालावधी हा २८२...
गव्हाला द्या संरक्षित पाणीगहू पिकाला एकच पाणी देणे शक्‍य असल्यास ते...
तपासा मातीच्या कणांची घनता, सच्छिद्रतागेल्या काही वर्षांमध्ये जमिनीची सुपीकता वेगाने...
शेततळ्याची निर्मिती कशी करावी ?शेतकऱ्यांनी आपल्या शेतात उपलब्ध असलेल्या खोलगट...
पपईवरील रिंग स्पॉट रोगाचे नियंत्रणपपई पिकावर सद्यस्थितीत विविध कीड-रोगांचा...
वेलदोडा लागवड कशी करावी?वेलदोड्याच्या लागवडीसाठी पाण्याचा निचरा होणारी,...
ऊस पीक सल्लासुरू ऊस लागवडीसाठी जमिनीची मशागत करून एकरी...
भुईमूग लागवडीवेळी तापमान लक्षात घ्याभुईमूग पिकाचे स्पॅनिश आणि व्हर्जिनिया असे प्रमुख...
अंजिराचे पॅकिंग, ब्रॅंडिंग अन्...‘बेस्ट क्वालिटी’ उत्पादन, पॅकिंग, ट्रेडनेमद्वारे...