agricultural stories in Marathi, agriculture, use of biogas slurry | Agrowon

कडवंची : जमीन सुपीकतेसाठी बायोगॅस स्लरी
संतोष मुंढे
रविवार, 21 एप्रिल 2019

कडवंचीमधील शेतकऱ्यांनी बायोगॅस संयंत्राची उभारणी केली आहे. या संयंत्रातील स्लरीचा वापर द्राक्ष बागांसाठी केला जातो. या स्लरीमुळे जमिनीचा भुसभुशीतपणा, ओलावा टिकवून राहण्याची क्षमता आणि अन्नद्रव्यांची उपलब्धता वाढली आहे.

कडवंचीमधील शेतकऱ्यांनी बायोगॅस संयंत्राची उभारणी केली आहे. या संयंत्रातील स्लरीचा वापर द्राक्ष बागांसाठी केला जातो. या स्लरीमुळे जमिनीचा भुसभुशीतपणा, ओलावा टिकवून राहण्याची क्षमता आणि अन्नद्रव्यांची उपलब्धता वाढली आहे.

बायोगॅस स्लरीच्या वापरामुळे कडवंचीमधील बहुतांश जमिनीचा पोत टिकून राहण्यास मदत झाली आहे. २००७-०८ नंतर राष्ट्रीय बायोगॅस आणि खत व्यवस्थापन कार्यक्रमातून कडवंची येथील शेतकऱ्यांकडे अनुदानावर बायोगॅस संयंत्र उभारण्याची मोहीम टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. सध्या गावात सुमारे दोनशेवर बायोगॅस संयंत्र कार्यरत आहेत. बायोगॅसमधून निघणारी स्लरी मोठ्या हौदात साठवून ठेवली जाते. मडपंपाने ही स्लरी ट्रॅक्‍टर ट्रॉलीतील टाकीत भरली जाते. एक हजार लिटर क्षमतेची ही टाकी आहे. या टाकीच्या माध्यमातून द्राक्षबाग किंवा डाळिंब बागेत ही स्लरी झाडांना दिली जाते. वर्षातून सात ते आठ वेळेस बायोगॅस स्लरी बागेमध्ये दिली जाते.

पूर्वीपासूनच गावातील शेतकरी द्राक्ष बागांना शेणापासून स्लरी तयार करून देत होते. अनेकदा ही स्लरी योग्य प्रकारे कुजतही नव्हती. स्लरी तयार करणे आणि वाहतूक करून बागेतील झाडांना देण्यासाठी वेळ, मजूर जास्त लागायचे. परंतू आता साधारणत: दीड तासात एक एकर क्षेत्राला ट्रॅक्टरचलित टाकीमुळे बायोगॅस स्लरी देणे शक्‍य होत आहे. ज्याच्याकडे बायोगॅस संयंत्र आहे, त्यातील बहुतांश शेतकरी बायोगॅस स्लरीचा वापर जमीन सुपीकतेसाठी करत आहे.

अन्नद्रव्यांची उपलब्धता
कडवंची शिवारात हलकी व मध्यम प्रकारची जमीन जास्त प्रमाणात आहे. जमिनीची सुपीकता टिकविण्यासाठी शेतकरी वेगवेगळ्या सेंद्रिय घटकांसोबतच बायोगॅस स्लरीचा वापर करतात. बायोगॅस स्लरीमुळे जमिनीचा भुसभुसीतपणा, ओलावा टिकवून राहण्याची क्षमता आणि अन्नद्रव्यांची उपलब्धता वाढली आहे. स्लरीच्या वापरामुळे रासायनिक खतांच्या वापरात बचत झाली. याचबरोबरीने पीक उत्पादन आणि गुणवत्तेमध्ये चांगली वाढ झाली आहे. हा फायदा लक्षात घेऊन जास्तीत जास्त सेंद्रिय खतांच्या वापरावर कल वाढला आहे.

बायोगॅस स्लरीचे फायदे

  •  स्लरीमध्ये सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचे प्रमाण जास्त.
  • जमिनीचा सामू कमी होऊन पिकांसाठी अन्नद्रव्यांच्या उपलब्धतेत वाढ.
  •  मुक्‍त क्षारांच्या प्रमाणात झाली घट.
  •  सेंद्रिय कर्बात वाढ.
  •  जमीन भुसभुशीत होण्यासह पांढऱ्या मुळ्यांच्या संख्येत वाढ होण्यास मदत

- एल. ए. शिंदे,९४२३७१२७८१
(कृषी अधिकारी,जिल्हा परिषद, जालना)

 

इतर अॅग्रो विशेष
जलदारिद्र्य निर्देशांकातही आपली पिछाडीचएखाद्या देशाच्या अर्थव्यवस्थेचे मूल्यमापन करणार...
पांढऱ्या सोन्याची काळी कहाणीजागतिक पातळीवर कापसाखाली असलेल्या क्षेत्राच्या एक...
...आवाज कुणाचा? लोकसभा २०१९चा आज निकालनवी दिल्ली : संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून असलेल्या...
कृषी विद्यापीठांना नकोय शिक्षण परिषदेचे...नागपूर : भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने तयार...
कोकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात...पुणे : उन्हाचा चटका वाढल्याने राज्यातील...
राज्यात कृत्रिम पावसाची तयारी सुरूमुंबई : राज्यातील यंदाच्या भीषण दुष्काळाची...
जमिनीच्या आरोग्य कार्डाची उपयुक्तताभारतातील प्रत्येक शेतकऱ्याला त्याच्या जमिनीचे...
संत्रा झाडे वाळण्याची कारणे जाणून करा...विविध संत्रा बागांमध्ये उन्हाळ्यात आणि पावसाळा...
सोलापूर : ओसाड रानं अन्‌ जनावरांची पोटं...सोलापूर ः टॅंकरच्या पाण्यासाठी गावोगावी...
कान्हूरपठार, करंदी परिसरात वादळी वा-...टाकळी ढोकेश्वर, जि. नगर  ः पारनेर...
वर्धा : रोजगारासाठी स्थलांतरामुळे गावं...वर्धा : शेतीपूरक दुग्ध व्यवसायाच्या माध्यमातून...
गावाेगावी पाण्याच्या टॅंकरकडं नजरानगरः तलाव, धरणं कोरडी पडली. कधीच आटल्या नाहीत,...
दुष्काळ निवारणाच्या उपाययोजनांची माहिती...मुंबई : दुष्काळासंदर्भात उत्तर देण्यासाठी...
सत्तर कारखान्यांना बजावली 'आरआरसी'पुणे : राज्यातील १९५ साखर कारखान्यांकडून...
सेवानिवृत्तीनंतर शिक्षकाची शेतीत सेवा...आयुष्यभर नोकरी करताना अनेक गोष्टींचा त्याग करावा...
पतआराखड्याची वाट न बघता खरिपासाठी कर्जपुणे : खरीप पीक कर्जवाटप नियोजनात मुख्य भूमिका...
गिलक्‍याने दिले अर्थकारणाला बळबाजारपेठेची गरज ओळखून कठोरा (ता. जि. जळगाव) येथील...
जरंडीत ‘एक गाव, एक वाण’ योजना फसलीनागपूर ः कापसाचे एक गाव एक वाण लावण्याचा आदर्श...
उन्हाचा चटका कायम राहणार पुणे : विदर्भ, मध्य महाराष्ट्रात काही ठिकाणी...
आया मौसम बदली कामार्च ते मे हे तीन महिने शासकीय अधिकारी-...