agricultural stories in Marathi, agriculture, use of biogas slurry | Agrowon

कडवंची : जमीन सुपीकतेसाठी बायोगॅस स्लरी
संतोष मुंढे
रविवार, 21 एप्रिल 2019

कडवंचीमधील शेतकऱ्यांनी बायोगॅस संयंत्राची उभारणी केली आहे. या संयंत्रातील स्लरीचा वापर द्राक्ष बागांसाठी केला जातो. या स्लरीमुळे जमिनीचा भुसभुशीतपणा, ओलावा टिकवून राहण्याची क्षमता आणि अन्नद्रव्यांची उपलब्धता वाढली आहे.

कडवंचीमधील शेतकऱ्यांनी बायोगॅस संयंत्राची उभारणी केली आहे. या संयंत्रातील स्लरीचा वापर द्राक्ष बागांसाठी केला जातो. या स्लरीमुळे जमिनीचा भुसभुशीतपणा, ओलावा टिकवून राहण्याची क्षमता आणि अन्नद्रव्यांची उपलब्धता वाढली आहे.

बायोगॅस स्लरीच्या वापरामुळे कडवंचीमधील बहुतांश जमिनीचा पोत टिकून राहण्यास मदत झाली आहे. २००७-०८ नंतर राष्ट्रीय बायोगॅस आणि खत व्यवस्थापन कार्यक्रमातून कडवंची येथील शेतकऱ्यांकडे अनुदानावर बायोगॅस संयंत्र उभारण्याची मोहीम टप्प्याटप्प्याने राबविण्यात आली. सध्या गावात सुमारे दोनशेवर बायोगॅस संयंत्र कार्यरत आहेत. बायोगॅसमधून निघणारी स्लरी मोठ्या हौदात साठवून ठेवली जाते. मडपंपाने ही स्लरी ट्रॅक्‍टर ट्रॉलीतील टाकीत भरली जाते. एक हजार लिटर क्षमतेची ही टाकी आहे. या टाकीच्या माध्यमातून द्राक्षबाग किंवा डाळिंब बागेत ही स्लरी झाडांना दिली जाते. वर्षातून सात ते आठ वेळेस बायोगॅस स्लरी बागेमध्ये दिली जाते.

पूर्वीपासूनच गावातील शेतकरी द्राक्ष बागांना शेणापासून स्लरी तयार करून देत होते. अनेकदा ही स्लरी योग्य प्रकारे कुजतही नव्हती. स्लरी तयार करणे आणि वाहतूक करून बागेतील झाडांना देण्यासाठी वेळ, मजूर जास्त लागायचे. परंतू आता साधारणत: दीड तासात एक एकर क्षेत्राला ट्रॅक्टरचलित टाकीमुळे बायोगॅस स्लरी देणे शक्‍य होत आहे. ज्याच्याकडे बायोगॅस संयंत्र आहे, त्यातील बहुतांश शेतकरी बायोगॅस स्लरीचा वापर जमीन सुपीकतेसाठी करत आहे.

अन्नद्रव्यांची उपलब्धता
कडवंची शिवारात हलकी व मध्यम प्रकारची जमीन जास्त प्रमाणात आहे. जमिनीची सुपीकता टिकविण्यासाठी शेतकरी वेगवेगळ्या सेंद्रिय घटकांसोबतच बायोगॅस स्लरीचा वापर करतात. बायोगॅस स्लरीमुळे जमिनीचा भुसभुसीतपणा, ओलावा टिकवून राहण्याची क्षमता आणि अन्नद्रव्यांची उपलब्धता वाढली आहे. स्लरीच्या वापरामुळे रासायनिक खतांच्या वापरात बचत झाली. याचबरोबरीने पीक उत्पादन आणि गुणवत्तेमध्ये चांगली वाढ झाली आहे. हा फायदा लक्षात घेऊन जास्तीत जास्त सेंद्रिय खतांच्या वापरावर कल वाढला आहे.

बायोगॅस स्लरीचे फायदे

  •  स्लरीमध्ये सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचे प्रमाण जास्त.
  • जमिनीचा सामू कमी होऊन पिकांसाठी अन्नद्रव्यांच्या उपलब्धतेत वाढ.
  •  मुक्‍त क्षारांच्या प्रमाणात झाली घट.
  •  सेंद्रिय कर्बात वाढ.
  •  जमीन भुसभुशीत होण्यासह पांढऱ्या मुळ्यांच्या संख्येत वाढ होण्यास मदत

- एल. ए. शिंदे,९४२३७१२७८१
(कृषी अधिकारी,जिल्हा परिषद, जालना)

 

इतर यशोगाथा
गिलक्‍याने दिले अर्थकारणाला बळबाजारपेठेची गरज ओळखून कठोरा (ता. जि. जळगाव) येथील...
सेवानिवृत्तीनंतर शिक्षकाची शेतीत सेवा...आयुष्यभर नोकरी करताना अनेक गोष्टींचा त्याग करावा...
विदर्भात उत्कृष्ट व्यवस्थापन असलेली २३...वर्धा जिल्ह्यात केळी पिकाला पुन्हा गतवैभव प्राप्त...
वर्षभरात पाच हंगामात दर्जेदार कोथिंबीरपाणी व हवामान यांचा विचार करून वर्षभरात सुमारे...
अळिंबी उत्पादनातून केली संकटांवर मातलोणी (जि. जळगाव) येथील अनिल माळी यांच्याकडे कृषी...
पशुपालन, प्रक्रिया उद्योगात नेदरलॅंडची...शास्त्रीय पद्धतीने पशुपालन, दुग्धोत्पादन आणि...
आदिवासी पाड्यावर रुजली कृषी उद्योजकताकोणे (ता. त्र्यंबकेश्वर, जि. नाशिक) येथील आदिवासी...
दोनशे देशी गायींच्या संगोपनासह ...सुमारे दोनशे देशी गायींचे संगोपन-संवर्धन यासह...
अर्थकारण उंचावणारी उन्हाळी मुगाची शेती वाशिम जिल्ह्यातील पांगरी नवघरे येथील दिलीप नवघरे...
शंभर एकरांत सुधारित तंत्राने शेवग्याची...नाशिक जिल्ह्यातील पवारवाडी (ता. मालेगाव) येथील...
निर्धारातून टाकोबाईची वाडीच्या...सातारा जिल्ह्यातील फलटण तालुक्याचा काही भाग...
निसर्गरम्य पन्हाळा तालुक्यात ...कोल्हापूर जिल्ह्यातील डोंगराळ, निसर्गरम्य पन्हाळा...
दुष्काळात स्वयंपूर्ण शेतीचा आदर्श,...नव्वद क्विंटल तूर, ३० क्विंटल ज्वारी व हरभरा, १५०...
उच्चशिक्षित कृषी पदवीधराने उभारला...गोपालपुरा (जि. आणंद, गुजरात) येथील एमएस्सी...
अभ्यासातून शेतीमध्ये करतोय बदलवेंगुर्ला (जि. सिंधुदुर्ग) येथील महाविद्यालयात...
आळिंबी, गव्हांकुर उत्पादनातून बचत गटाची...गोद्रे (ता. जुन्नर, जि. पुणे) गावातील महिलांनी...
कुटुंबाची एकी, सुधारित तंत्र, शिंदे...नांदेड जिल्ह्यातील वसंतवाडी येथील शिंदे परिवाराला...
दुष्काळात बाजरी ठरतेय गुणी, आश्‍वासक... कमी पाणी, कमी कालावधी, अल्प खर्चातील बाजरी...
AGROWON AWARDS : नैसर्गिक, एकात्मिक...ॲग्रोवन महाराष्ट्राचा स्मार्ट शेतकरी पुरस्कार...
रडायचं नाही, आता लढायचं : वैशाली येडे पुणे : सावकाराचे कर्ज डोक्यावर ठेवून पतीने...