agricultural stories in marathi, agro processing, tomato | Agrowon

मूल्यवर्धीत टोमॅटो पदार्थांना अाहे मागणी
चंद्रकला सोनवणे
गुरुवार, 26 ऑक्टोबर 2017

पिकलेल्या टोमॅटोची साठवण क्षमता कमी असते. संपूर्ण पिकलेली फळे २ ते ३ दिवसांत वापरण्यात आली नाहीत तर ती आंबट होतात, मऊ होतात आणि लवकर खराब होतात. त्यामुळे टोमॅटोपासून केचप, सॉस, सूप, प्युरी असे विविध मूल्यवर्धित पदार्थ बनवून चांगला आर्थिक फायदा मिळवता येतो.

पिकलेल्या टोमॅटोची साठवण क्षमता कमी असते. संपूर्ण पिकलेली फळे २ ते ३ दिवसांत वापरण्यात आली नाहीत तर ती आंबट होतात, मऊ होतात आणि लवकर खराब होतात. त्यामुळे टोमॅटोपासून केचप, सॉस, सूप, प्युरी असे विविध मूल्यवर्धित पदार्थ बनवून चांगला आर्थिक फायदा मिळवता येतो.

टोमॅटो ही रोजच्या आहारातील एक महत्त्वाची फळभाजी असून, त्याचा वापर सांबर, वरण व इतर मिश्र भाज्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात केला जातो. टोमॅटोपासून केचप, सॉस, सूप, प्युरी या प्रक्रियायुक्त पदार्थांना बाजारपेठेत मोठी मागणी अाहे. प्रक्रियायुक्त पदार्थ तयार करताना लोखंडी भांड्याचा वापर करू नये. त्यामुळे पदार्थ काळसर पडून तो खराब होतो.

टोमॅटो प्युरी

  • बी व सालविरहित टोमॅटोचा आटवलेला रस ज्यात कमीत कमी ८.५ टक्के घन घटक असतात, त्या पदार्थाला टोमॅटो प्युरी असे म्हणतात.
  • टोमॅटो प्युरी तयार करण्यासाठी रस उघड्या भांड्यात ९० ब्रिक्‍स टी.एस.एस. येईपर्यंत आटवावा.
  • तयार झालेली प्युरी प्लेन किंवा इन्यामल कॅनमध्ये किंवा बाटल्यात पॅक करून ८२-८४ अंश सेल्सिअस तापमानाला ३० मिनिटे गरम करून निर्जंतुक करावी.
  • हवाबंद केलेली प्युरी सामान्य तापमानास ६ महिने चांगली टिकते.
  • प्युरीचा वापर गरजेप्रमाणे केचप किंवा हॉटेलमध्ये वेगवेगळ्या भाज्या तयार करण्यासाठी होतो. प्युरीला हॉटेल व्यवसायात चांगली मागणी आहे.

सूप ः
साहित्य ः रस १ किलो, पाणी ३५० मिलि, कांदा १५ ग्रॅम, मीठ २० ग्रॅम, लोणी २० ग्रॅम, साखर २० ग्रॅम, लसूण, काळे मिरे, दालचिनी, इलायची व लवंग प्रत्येकी २ ग्रॅम.

  • रस जास्त आंबट असल्यास खाण्याचा सोडा मिसळून रसाची आम्लता कमी करावी. रस पातेल्यात घेऊन तो शिजवावा.
  • एका कपड्यामध्ये सर्व मसाल्याचे पदार्थ बांधून त्याची पुरचुंडी करून रसामध्ये सोडावी. अधूनमधून मसाल्याच्या पुरचुंडीला दाबून त्याचा अर्क काढावा.
  • १० टक्के रस घेऊन त्यात लोणी व स्टार्च मिसळून पेस्ट तयार करून ही पेस्ट पातेल्यातील उकळत्या रसात मिसळून एकजीव करावी.
  • मिश्रण थोडे घनतेचे झाल्यावर त्यामध्ये साखर व मीठ मिसळून मिश्रण ३ ते ५ मिनिटे शिजवून घ्यावे.
  • हे सूप ४० ते ५० दिवस टिकते. निर्जंतुक केलेल्या बाटल्यांमध्ये भरून ठेवावे.

टोमॅटो लोणचे ः
साहित्य
१ किलो टोमॅटो, मोहरीडाळ १०-१५ ग्रॅम, मेथीडाळ १० ग्रॅम, आले-लसूण पेस्ट ५० ग्रॅम, मीठ चवीनुसार, हळद, तिखट, तेल मोहरी १५० मिलि, व्हिनेगर १५ मिलि.

  • लाल पूर्ण पिकलेली टोमॅटो घ्यावीत. स्वच्छ पाण्याने धुवावीत.
  • स्टीलच्या चाकूने फोडी कराव्यात. दुसरीकडे कढईत तेल घेऊन त्यात मोहरी डाळ, मेथी दाणे तळून घेऊन त्याची पूड करून वापरावी.
  • कापून घेतलेले टोमॅटो, आले, लसूण पेस्ट, हळद, तिखट सर्व एकत्रित करून चांगले शिजवून घ्यावे.
  • घट्ट शिजत आल्यानंतर त्यात मीठ व व्हिनेगर मिसळून व्यवस्थित एकत्रित करून घ्यावे. थंड करून निर्जंतुक बाटलीमध्ये हवाबंद करून घ्यावे. हे लोणचे वर्षभर टिकू शकते.

संपर्क ः चंद्रकला सोनवणे, ८४०८९७०९३७
(एस. के. (काकू) अन्नतंत्र महाविद्यालय, बीड)

इतर कृषी प्रक्रिया
बेदाणा तारण कर्ज योजना ज्या बाजार समित्या बेदाणा या शेतीमालासाठी...
`ब्रॅँडनेम’ने गूळ, काकवीची विक्रीनागरगाव (ता. शिरूर, जि. पुणे) येथील भरत नलगे...
प्रक्रिया उद्योगातून उभारली नवी बाजारपेठवांगी (जि. औरंगाबाद) येथील युवा शेतकरी सुशील...
काजू प्रक्रिया उद्योगाबाबत कोठे...काजू बीवर प्रक्रिया करून काजूगर मिळतात. ते पिवळसर...
महिलांसाठी डाळप्रक्रिया उद्योगग्रामीण स्तरावर चालू शकेल असा डाळ प्रक्रिया...
सुधारित पद्धतीने शिजवा हळदपारंपरिक पद्धतीमध्ये हळद पाण्यात शिजवली जाई....
शेतमाल निर्यातीसाठी ‘हॉर्टीनेट` प्रणालीसन २०१६-१७ पासून राज्यात ग्रेपनेट, मॅंगोनेट,...
सोयाबीनचे मूल्यवर्धित पदार्थसोयाबीन हे ४० टक्के प्रथिने आणि २० टक्क्यांपेक्षा...
गोड दह्याच्या निवळीपासून तेलाची...योगर्ट (दही) निर्मिती उद्योगामध्ये गोड...
फळे, भाजीपाला उत्पादन, निर्यातीत...राज्यातील शेतकऱ्यांचा निर्यातक्षम दर्जाच्या...
फुले ०९०५७ : गुळासाठी उसाची नवीन जातसध्या गूळनिर्मितीसाठी उसाची को ९२००५ ही जात...
बीटचे विविध प्रक्रियायुक्त पदार्थ   भरपूर पोषण तत्त्व असलेल्या...
सुपारी सोलणी यंत्राबाबत माहिती...सुपारी फाळसटणी यंत्र या यंत्रामध्ये एक...
धान्य साठवणीसाठी आधुनिक सायलो तंत्रज्ञानपिकांची काढणी ते प्रत्यक्ष ग्राहकांपर्यंत...
आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत चमकणारे...विविध खाण्याच्या पदार्थांमध्ये तसेच अनेक...
आधुनिक, पायाभूत सुविधांच्या...औद्योगिक विकासाला चालना देऊन रोजगारनिर्मिती...
आवळ्यापासून बनवा मुरावळा, लोणचे, कॅण्डीकच्च्या स्वरूपामध्ये आवळ्यामध्ये आरोग्यदायी...
पायाभूत सुधारणेतून मिळेल अन्न...काढणीपश्‍चात तंत्रज्ञान आणि कोल्ड चेनमधील पायाभूत...
जपानी तंत्राच्या ‘राइस मिल’द्वारे...तंत्रज्ञानाचा आविष्कार घडविणे तेव्हाच शक्य होते,...
घरगुती प्रक्रियेद्वारे बोरांचे...बोर हे अत्यंत पोषक, तरिही दुर्लक्षित फळ आहे....