agricultural stories in marathi, agro processing, tomato | Agrowon

मूल्यवर्धीत टोमॅटो पदार्थांना अाहे मागणी
चंद्रकला सोनवणे
गुरुवार, 26 ऑक्टोबर 2017

पिकलेल्या टोमॅटोची साठवण क्षमता कमी असते. संपूर्ण पिकलेली फळे २ ते ३ दिवसांत वापरण्यात आली नाहीत तर ती आंबट होतात, मऊ होतात आणि लवकर खराब होतात. त्यामुळे टोमॅटोपासून केचप, सॉस, सूप, प्युरी असे विविध मूल्यवर्धित पदार्थ बनवून चांगला आर्थिक फायदा मिळवता येतो.

पिकलेल्या टोमॅटोची साठवण क्षमता कमी असते. संपूर्ण पिकलेली फळे २ ते ३ दिवसांत वापरण्यात आली नाहीत तर ती आंबट होतात, मऊ होतात आणि लवकर खराब होतात. त्यामुळे टोमॅटोपासून केचप, सॉस, सूप, प्युरी असे विविध मूल्यवर्धित पदार्थ बनवून चांगला आर्थिक फायदा मिळवता येतो.

टोमॅटो ही रोजच्या आहारातील एक महत्त्वाची फळभाजी असून, त्याचा वापर सांबर, वरण व इतर मिश्र भाज्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात केला जातो. टोमॅटोपासून केचप, सॉस, सूप, प्युरी या प्रक्रियायुक्त पदार्थांना बाजारपेठेत मोठी मागणी अाहे. प्रक्रियायुक्त पदार्थ तयार करताना लोखंडी भांड्याचा वापर करू नये. त्यामुळे पदार्थ काळसर पडून तो खराब होतो.

टोमॅटो प्युरी

  • बी व सालविरहित टोमॅटोचा आटवलेला रस ज्यात कमीत कमी ८.५ टक्के घन घटक असतात, त्या पदार्थाला टोमॅटो प्युरी असे म्हणतात.
  • टोमॅटो प्युरी तयार करण्यासाठी रस उघड्या भांड्यात ९० ब्रिक्‍स टी.एस.एस. येईपर्यंत आटवावा.
  • तयार झालेली प्युरी प्लेन किंवा इन्यामल कॅनमध्ये किंवा बाटल्यात पॅक करून ८२-८४ अंश सेल्सिअस तापमानाला ३० मिनिटे गरम करून निर्जंतुक करावी.
  • हवाबंद केलेली प्युरी सामान्य तापमानास ६ महिने चांगली टिकते.
  • प्युरीचा वापर गरजेप्रमाणे केचप किंवा हॉटेलमध्ये वेगवेगळ्या भाज्या तयार करण्यासाठी होतो. प्युरीला हॉटेल व्यवसायात चांगली मागणी आहे.

सूप ः
साहित्य ः रस १ किलो, पाणी ३५० मिलि, कांदा १५ ग्रॅम, मीठ २० ग्रॅम, लोणी २० ग्रॅम, साखर २० ग्रॅम, लसूण, काळे मिरे, दालचिनी, इलायची व लवंग प्रत्येकी २ ग्रॅम.

  • रस जास्त आंबट असल्यास खाण्याचा सोडा मिसळून रसाची आम्लता कमी करावी. रस पातेल्यात घेऊन तो शिजवावा.
  • एका कपड्यामध्ये सर्व मसाल्याचे पदार्थ बांधून त्याची पुरचुंडी करून रसामध्ये सोडावी. अधूनमधून मसाल्याच्या पुरचुंडीला दाबून त्याचा अर्क काढावा.
  • १० टक्के रस घेऊन त्यात लोणी व स्टार्च मिसळून पेस्ट तयार करून ही पेस्ट पातेल्यातील उकळत्या रसात मिसळून एकजीव करावी.
  • मिश्रण थोडे घनतेचे झाल्यावर त्यामध्ये साखर व मीठ मिसळून मिश्रण ३ ते ५ मिनिटे शिजवून घ्यावे.
  • हे सूप ४० ते ५० दिवस टिकते. निर्जंतुक केलेल्या बाटल्यांमध्ये भरून ठेवावे.

टोमॅटो लोणचे ः
साहित्य
१ किलो टोमॅटो, मोहरीडाळ १०-१५ ग्रॅम, मेथीडाळ १० ग्रॅम, आले-लसूण पेस्ट ५० ग्रॅम, मीठ चवीनुसार, हळद, तिखट, तेल मोहरी १५० मिलि, व्हिनेगर १५ मिलि.

  • लाल पूर्ण पिकलेली टोमॅटो घ्यावीत. स्वच्छ पाण्याने धुवावीत.
  • स्टीलच्या चाकूने फोडी कराव्यात. दुसरीकडे कढईत तेल घेऊन त्यात मोहरी डाळ, मेथी दाणे तळून घेऊन त्याची पूड करून वापरावी.
  • कापून घेतलेले टोमॅटो, आले, लसूण पेस्ट, हळद, तिखट सर्व एकत्रित करून चांगले शिजवून घ्यावे.
  • घट्ट शिजत आल्यानंतर त्यात मीठ व व्हिनेगर मिसळून व्यवस्थित एकत्रित करून घ्यावे. थंड करून निर्जंतुक बाटलीमध्ये हवाबंद करून घ्यावे. हे लोणचे वर्षभर टिकू शकते.

संपर्क ः चंद्रकला सोनवणे, ८४०८९७०९३७
(एस. के. (काकू) अन्नतंत्र महाविद्यालय, बीड)

इतर कृषी प्रक्रिया
मोहापासून प्रक्रियायुक्त पदार्थमोहाची फुले झाडावर काही मर्यादित काळच उपलब्ध...
अनेक प्रक्रिया पदार्थांमध्ये सीताफळ गर...सीताफळ हे नाशवंत फळ असल्यामुळे त्यावर प्रक्रिया...
कच्च्या पपईपासून पेपेन निर्मितीपपई हे जवळजवळ वर्षभर उत्पादन देणारं पीक असून,...
मार्मालेड, टुटीफ्रुटी निर्मितीसाठी पपईपपई झाडांपासून वर्षभर फळे मिळतात; परंतु दूरच्‍या...
आरोग्यवर्धक फळांची भुकटीप्रक्रिया उद्योगामध्ये ग्राहकांच्या आवडीनुसार अणि...
कवठ प्रक्रियेला आहे संधीकवठ हे तसे दुर्लक्षित फळ. आंबट, गोड चवीमुळे...
पेरूची टॉफी, स्क्वॅश, गरपेरूमध्ये जीवनसत्त्व सी, कॅल्शिअम, फॉस्फरस, लोह,...
पेरू प्रक्रियेतून वाढवा फायदापेरू नाशवंत असल्यामुळे प्रक्रियेद्वारा पेरूचे...
बहुगुणी आवळ्याचे मूल्यवर्धनआवळा या फळाला आयुर्वेदामध्ये फार महत्त्व आहे....
शेंगा लाडू, चटणी उद्योगातून तयार केली...शेंगा लाडूसारख्या छोट्या व्यवसायापासून सुरवात...
सीताफळापासून नेक्टर, स्कॅश, अारटीएससीताफळ हे अनेक अावश्‍यक पोषक घटकांचा स्राेत अाहे...
आरोग्यदायी कडधान्य चिप्सतेलकट बटाटा चिप्सचे प्रमाण बाजारपेठेमध्ये वेगाने...
सोयाबीन प्रक्रिया उद्योगाची ‘साधना’लातूर जिल्ह्यातील मुरूड येथे राहणाऱ्या साधना...
चांगल्या अारोग्यासाठी ः प्रोबायोटिक्स...प्रोबायोटिक्‍स म्हणजे सजीव सूक्ष्मजीव. सुमारे एक...
प्रोबायोटिक कुल्फीकुल्फी हा गोठवलेला थंड आइस्क्रीमचा प्रकार...
टोमॅटो मूल्यवर्धनातून वाढवा फायदाबाजार जास्त प्रमाणात टोमॅटोची अावक झाल्यामुळे...
दर्जेदार उत्पादनासाठी फ्रिज ड्रायिंगरूढ झालेल्या यांत्रिक ड्रायर्सच्या तुलनेत फ्रिज...
विविध हंगामी फळांपासून बनवा जॅमहंगामानुसार विविध प्रकारची फळे उपलब्ध होतात....
प्रक्रिया उद्योगात नारळाला मागणीनारळाचा प्रत्येक भागाचा उपयोग प्रक्रिया...
मावा मलई निर्मितीतून मिळविले आर्थिक...जळगाव शहरामधील पिंप्राळा परिसरातील देवकाबाई...