agricultural stories in marathi, agro vision, 360 degrees, 180 seconds- Technique speeds analysis of crop traits | Agrowon

वनस्पतींचे १८० सेकंद, ३६० अंश कोनात विश्लेषण शक्य
वृत्तसेवा
रविवार, 1 जुलै 2018

नेब्रास्का लिंकन विद्यापीठातील संशोधकांनी पिकांच्या मूलभूत गुणधर्मांची माहिती गोळा करण्याची लिडार आधारित स्वयंचलित आणि कार्यक्षम पद्धत विकसित केली आहे. यातून पिकांच्या जनुकीय माहिती आणि भौतिक गुणधर्म समजणे शक्य होणार आहे. यातून पिकांच्या विविध जाती, संकर किंवा जनुकीय सुधारित गुणधर्मांची तुलना करणे शक्य होणार आहे. याचा फायदा पिकांच्या अधिक उत्पादनक्षम जातींच्या विकासासाठी शास्त्रज्ञांसोबतच पैदासकारांनाही होऊ शकतो.

नेब्रास्का लिंकन विद्यापीठातील संशोधकांनी पिकांच्या मूलभूत गुणधर्मांची माहिती गोळा करण्याची लिडार आधारित स्वयंचलित आणि कार्यक्षम पद्धत विकसित केली आहे. यातून पिकांच्या जनुकीय माहिती आणि भौतिक गुणधर्म समजणे शक्य होणार आहे. यातून पिकांच्या विविध जाती, संकर किंवा जनुकीय सुधारित गुणधर्मांची तुलना करणे शक्य होणार आहे. याचा फायदा पिकांच्या अधिक उत्पादनक्षम जातींच्या विकासासाठी शास्त्रज्ञांसोबतच पैदासकारांनाही होऊ शकतो.

नेब्रास्का लिंकन विद्यापीठातील संशोधक युफेंग गे, सुरेश थापा आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी वनस्पतींच्या भौतिक गुणधर्मांविषयी मूलभूत माहिती गोळा करण्यासाठी या तंत्रज्ञान विकसित केले आहे. यामुळे वनस्पतीच्या दोन प्रकारांची तुलना सहजतेने करता येते. त्या विषयी माहिती देताना युफेंग गे म्हणाले, की आपण डीएनए सिक्वेन्सिंग आणि जनुकीय माहिती वेगाने मिळवणे शक्य आहे. मात्र, या माहितीची सांगड भौतिक माहितीशी घालण्यासाठी या तंत्राचा चांगला उपयोग होऊ शकतो. केवळ तीन मिनिटांमध्ये अत्यंत अचूक माहिती उपलब्ध होऊ शकते.

याचा पहिला प्रयोग मका आणि ज्वारी या पीक वनस्पतींवर करण्यात आला.

  • या दोन्ही पिकाच्या पानांचे पृष्ठफळ मोजण्यात आले. त्यातून प्रकाश संश्लेषणातून या वनस्पती किती ऊर्जा निर्माण करू शकतात, याचीही माहिती मिळवता येईल.
  • खोडाशी असलेला पानांचा कोन व त्यातील फरक यांची माहिती घेण्यात आली. त्यातून प्रकाश संश्लेषण आणि शेतामध्ये पानांची कॅनोपी किती असू शकते, याचा अंदाज येतो. त्यावरून पिकांच्या लागवडीचे अंतर अत्यंत अचूकतेने काढता येते.
  • मका आणि ज्वारी ही दोन्ही गवतवर्गीय पिके असून, त्यांच्या पानांच्या पृष्ठफळ ९१ टक्के, एकूण पानांचे प्रमाण व क्षेत्रफळ ९५ टक्के इतके होते. पानाचा खोडाशी असलेला कोनाची अचूकता सामान्यतः कमी असते. मात्र, त्याचे प्रमाण पानाचा प्रकार आणि बदल यातून ७२ ते ९० टक्के या दरम्यान आढळले आहे.
  • आतापर्यंत त्रिमितीय प्रतिमा मिळविण्यासाठी दोन कॅमेराद्वारे एकाच वेळी प्रतिमा घेऊन एकत्रित केल्या जात. मात्र, या नव्या ३६० अंश लिडार तंत्रज्ञानामध्ये त्यातुलनेमध्ये अधिक अचूकता व रिझॉल्युशन मिळत असल्याचे संशोधक सुरेश थापा यांनी सांगितले.
  • हे तंत्र पूर्वीच्या तंत्राच्या तुलनेमध्ये अधिक स्वस्तही ठरते.
  • पुढील टप्प्यामध्ये विविध रंगाच्या लेसर किरणांचा वापर करण्याचे नियोजन करत आहेत. त्यातून वनस्पतींनी घेतलेले पाणी आणि नायट्रोजन यांचेही मापन करता येईल, अशा विश्वास संशोधक व्यक्त करत आहेत.

तीन मिनिटांमध्ये मिळते माहिती

  • कुंडीमध्ये नऊ पानांपर्यंत वाढलेले मका रोप. हे एखाद्या फिरत्या तबकडीवर ठेवण्यात आले असून, प्रतिसेकंद तीन अंशातून फिरते. साधारणतः दोन मिनिटांमध्ये फिरून आपल्या मूळ जागी परत येते. त्यावर लिडार या तंत्रज्ञानाद्वारे लेसर किरणांचा मारा करून, त्याद्वारे प्रत्येक घटकाचे मापन केले जाते.
  • पुढील एका मिनिटांमध्ये जवळच्या स्क्रिनवर त्रिमितीय प्रतिमा दिसण्यास सुरवात होते. प्रत्येक पानांचा आकार, क्षेत्रफळ आणि कोन यांची नोंद त्यावर घेतली जाते.

इतर ताज्या घडामोडी
जळगावात दादरला ३१०० रुपयांपर्यंत दरजळगाव ः कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये दादरची (...
भारतीयांच्या पचनसंस्थेतील...भारतीय लोकांच्या पचनसंस्थेमध्ये कार्यरत...
अमरावती विभागाला पाणीटंचाईच्या झळाबुलडाणा : कमी पावसामुळे अमरावती विभागातील...
तूर विक्रीच्या नोंदणीकडे शेतकऱ्यांची...अकोला  : या हंगामात शेतकऱ्यांनी पिकविलेल्या...
शेतकरी, जवान अडचणीत : भुजबळनाशिक : सध्याच्या सरकारच्या काळात देशातील...
दुष्काळात खचू नका, शासन पाठीशी :...सोलापूर : दुष्काळी परिस्थितीमुळे पाणी,...
शेतकऱ्यांच्‍या थकवलेल्या पैशांची...पुणे ः शेतीमालाचा लिलाव झाल्यानंतर २४ तासांत पैसे...
नगर जिल्हा परिषदेचा यंदा ४४ कोटी...नगर : जिल्हा परिषदेत सोमवारी झालेल्या सर्वसाधारण...
नांदेड परिमंडळात सौर कृषिपंप योजनेसाठी...नांदेड ः मुख्यमंत्री सौर कृषिपंप योजनेअंतर्गत...
शेतीमाल तारण योजनेत ४०६ शेतकऱ्यांनी...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील जालना, परभणी व हिंगोली...
ऊस उत्पादक शेतकरी देणार शहिदांच्या...कोल्हापूर : पुलवामा जिल्ह्यातील दहशतवादी हल्ल्यात...
तूर खरेदीतील अनागोंदीविरुद्ध आंदोलनअकोला  ः जिल्ह्यातील बार्शीटाकळी तालुक्यात...
'पुलवामा'चा सूत्रधार काश्‍मीरमध्येच?नवी दिल्ली : पुलवामामधील दहशतवादी हल्ल्याचा...
उन्हाळी पिकातील खतांचे व्यवस्थापनउन्हाळी हंगामात प्रामुख्याने भुईमूग, सूर्यफूल,...
केम प्रकल्पाला लागली भ्रष्टाचाराची वाळवीअमरावती : अंमलबजावणीपेक्षा गैरव्यवहार व...
‘पेंच’ लाभक्षेत्रातील शेतकऱ्यांना १३...नागपूर : मध्य प्रदेशातील चौराई प्रकल्पामुळे पेंच...
‘एसटी’साठी जागा आठ हजार अन्‌ अर्ज ४१...सोलापूर : राज्य परिवहन महामंडळात चालक व...
दररोजचा दोनशे टन द्राक्षपुरवठा ठप्पपिंपळगाव बसवंत, जि. नाशिक : जम्मू-काश्‍...
'देशात आयात होणाऱ्या सोयाबीनवर बंदी...पुणे : देशांतर्गत दर वाढत असल्याने...
बांबू उत्पादन, गुंतवणूक संधीसाठी...मुंबई : देशातील बांबू लागवडीला चालना देण्याबरोबरच...