agricultural stories in marathi, agro vision, Battling bubbles- How plants protect themselves from killer fungus | Agrowon

वनस्पतींना रोगापासून वाचविण्यासाठी एसआरएनए ठरतील उपयुक्त
वृत्तसेवा
शनिवार, 26 मे 2018

वनस्पती आणि रोगकारक सूक्ष्मजीव यांच्यामध्ये सातत्याने एक युद्ध सुरू असते. त्यामध्ये हत्यार म्हणून लहान आरएनए (sRNA) या मूलद्रव्याचा वापर दोन्हीकडून होत असतो. युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्निया-रिव्हरसाईड येथील संशोधकांनी बॉट्रायटिस सिनेरिया या बुरशीजन्य रोगाला प्रत्युत्तर म्हणून वनस्पतीकडून वापरल्या जाणाऱ्या लहान आरएनएच्या गठ्ठ्याचे व त्याच्या वितरण पद्धतींचा अभ्यास केला आहे. हा रोग स्ट्रॉबेरी, टोमॅटो, आणि जवळपास सर्व फळे आणि भाज्यांसह फूलपिकांवर येतो. हे संशोधन जर्नल सायन्समध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

वनस्पती आणि रोगकारक सूक्ष्मजीव यांच्यामध्ये सातत्याने एक युद्ध सुरू असते. त्यामध्ये हत्यार म्हणून लहान आरएनए (sRNA) या मूलद्रव्याचा वापर दोन्हीकडून होत असतो. युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्निया-रिव्हरसाईड येथील संशोधकांनी बॉट्रायटिस सिनेरिया या बुरशीजन्य रोगाला प्रत्युत्तर म्हणून वनस्पतीकडून वापरल्या जाणाऱ्या लहान आरएनएच्या गठ्ठ्याचे व त्याच्या वितरण पद्धतींचा अभ्यास केला आहे. हा रोग स्ट्रॉबेरी, टोमॅटो, आणि जवळपास सर्व फळे आणि भाज्यांसह फूलपिकांवर येतो. हे संशोधन जर्नल सायन्समध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

विद्यापीठातील नैसर्गिक आणि कृषी शास्त्र महाविद्यालयातील सूक्ष्मजीवशास्त्र आण वनस्पती विकृतीशास्त्राचे प्रा. हेलिंग जिन यांनी वनस्पतींची प्रतिकारशक्ती आणि रोग यांतील एसआरएनए या घटकांच्या भूमिकेचा अभ्यास केला. वनस्पतीवर येणाऱ्या रोगांच्या नियंत्रणासाठी नैसर्गिक आणि पर्यावरणपूरक पद्धतींचा शोध घेण्यासाठी झालेल्या या अभ्यासामध्ये मूलभूत तंत्राविषयी माहिती मिळाली आहे.
या संपूर्ण तंत्रामध्ये वनस्पती आणि रोग या दोघांकडूनही एसआरएनएची देवाणघेवाण होत राहते. हे घटक जनुकांच्या कार्यान्वित होण्यासोबत विविध जैविक प्रक्रिया नियंत्रित करण्यामध्ये मोलाची भूमिका निभावतात. रोगकारक सूक्ष्मजीव वनस्पतीच्या पेशीमध्ये यजमानची प्रतिकारकता कमी करण्यासाठी त्याचा वापर करतो. तर वनस्पतीही त्याच्याच आधार रोगकारक घटकांना रोखण्याचा प्रयत्न करते.

जीन व त्यांच्या गटाला वनस्पतीमध्ये बॉट्रायटीस सिनेरिया या रोगाच्या प्रादुर्भावादरम्यान वनस्पतींच्या पेशी बुडबुड्याप्रमाणे एसआरएनएचे गठ्ठे (त्याला ‘एक्सोसोम्स’ असे म्हणतात.) प्रादुर्भावित भागाजवळ पाठवत असल्याचे आढळले. बुरशीच्या पेशींनी कार्यक्षमपणे त्याचा स्वीकारही केल्याचे दिसले. त्याविषयी माहिती देताना संशोधिका जीन म्हणाल्या की, वनस्पतीवर येणाऱ्या रोगांना लक्ष्य करण्यासाठी योग्य वितरण व्यवस्था निर्माण करण्यामध्ये एसआरएनए हे मोलाची भूमिका निभावू शकतील. त्याचा फायदा रोगांचा प्रादुर्भाव पर्यावरणपूरक पद्धतीने रोखण्यासाठी होऊ शकतो.

इतर ताज्या घडामोडी
अवर्षणाचा पिकावरील ताण कमी करण्यासाठी...कोरडवाहू शेतीत पीक उत्पादनाच्या दृष्टीने “ओल तसे...
कोल्हापुरात केळी लागवड कमी होण्याची शक्...कोल्हापूर : पुरेशा पाण्याअभावी जिल्ह्यात केळीच्या...
नगरमधील आठ तालुके अद्यापही रब्बी...नगर ः नगर जिल्ह्यामध्ये रब्बीची आतापर्यंत अवघी नऊ...
जनावरांच्या आहारातील क्षारमिश्रणाचे...जनावरांच्या हाडांच्या वाढीसाठी दूध उत्पादनासाठी,...
परभणी जिल्ह्यात हुमणीच्या नुकसानीचा कहरपरभणी ः परभणी जिल्ह्यात उद्‍भवलेल्या दुष्काळी...
बाजार समिती कर्मचारी शासन आस्थापनावर...पुणे  ः राज्यातील बाजार समित्यांमधील...
पुणे विभागात चारापिकांची एक लाख...पुणे   ः जनावरांसाठी चाऱ्याची अडचण येऊ नये...
साताऱ्यात उसावर ‘हुमणी’चा प्रादुर्भावसातारा  ः जिल्ह्यातील विविध पिकांवर ‘हुमणी’...
नगर जिल्ह्यात ३५ हजार हेक्‍टरवरील उसावर...नगर  ः नगर जिल्ह्यात यंदा उसावर ‘हुमणी’चा...
‘पंदेकृवि’तील शिवारफेरीला शेतकऱ्यांचा...अकोला  ः डाॅ. पंजाबराव देशमुख कृषी...
महसूल राज्यमंत्र्यांनी घेतला महागावमधील...महागाव, जि. यवतमाळ  ः दुष्काळग्रस्त भागात...
महाराष्ट्रातील जनताच पंतप्रधान मोदी...शिर्डी, जि. नगर   ः घरकुलाचा लाभ देण्यासाठी...
सरकारने कर्जमाफीत घोटाळा केला : उध्दव...नगर  ः राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी कर्जमाफी...
पुण्यात भाजीपाल्याच्या मागणीत वाढ; दरही...पुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
नाशिक जिल्ह्यात सर्वपक्षीय पाणी बचाव...नाशिक  : मराठवाड्यातील जायकवाडी धरणात नाशिक...
इंदापूर बाजार समितीत शेतीमाल तारण योजना...इंदापूर, जि. पुणे  ः महाराष्ट्र राज्य कृषी...
नगर जिल्ह्यात एप्रिलपासून चाराटंचाई...नगर  ः जिल्ह्यात यंदा पाऊस नसल्याचे...
शेतीतील सुधारणांसाठी कृषी विद्यापीठांची...अकोला   ः बदललेल्या परिस्थितीत शेतीतही मोठी...
नगर जिल्हा परिषदेत सरकार विरोधात...नगर  ः जिल्हा परिषदेच्या मालकीच्या...
शेतकऱ्यांच्या मागण्यांबाबत ‘राष्ट्रवादी...अकोला  ः तूर, सोयाबीन, हरभरा या पिकांचा विमा...