agricultural stories in marathi, agro vision, Bees understand the concept of zero | Agrowon

मधमाश्यांना समजते शून्याची संकल्पना
वृत्तसेवा
मंगळवार, 19 जून 2018

माणसांच्या आधुनिक विज्ञानाच्या शोधामध्ये शून्याचा शोध महत्त्वाचा मानला जातो. अन्य सजीवांमध्ये शून्य समजणाऱ्या प्राण्यांचा एक वर्ग अधिक हुशार असल्याचे मानले जाते. या वर्गामध्ये आता मधमाश्‍यांची गणना करावी लागेल. मेलबोर्न (ऑस्ट्रेलिया) येथील आरएमआयटी विद्यापीठातील ऑस्ट्रेलियन आणि फ्रेंच संशोधकांना मधमाश्‍यांना शून्याची संकल्पना समजत असल्याचे आढळले आहे. हे संशोधन ‘सायन्स’ या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

माणसांच्या आधुनिक विज्ञानाच्या शोधामध्ये शून्याचा शोध महत्त्वाचा मानला जातो. अन्य सजीवांमध्ये शून्य समजणाऱ्या प्राण्यांचा एक वर्ग अधिक हुशार असल्याचे मानले जाते. या वर्गामध्ये आता मधमाश्‍यांची गणना करावी लागेल. मेलबोर्न (ऑस्ट्रेलिया) येथील आरएमआयटी विद्यापीठातील ऑस्ट्रेलियन आणि फ्रेंच संशोधकांना मधमाश्‍यांना शून्याची संकल्पना समजत असल्याचे आढळले आहे. हे संशोधन ‘सायन्स’ या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

शून्याची कल्पना अत्यंत गुंतागुंतीची असून, तिचे कोणतेही भौतिक अस्तित्व नसते. त्यामुळे अत्यंत लहान मेंदू असलेल्या मधमाश्‍यांमधील या क्षमतांचा अभ्यास करण्यासाठी खास प्रयोग करण्यात आले. कमी कमी होत जाणाऱ्या अंकामध्ये शून्याची कल्पना काहीही नसण्याच्या स्वरूपामध्ये येते. सहयोगी प्रा. अॅन्ड्रेयन डायर यांनी सांगितले, की शून्यांची कल्पना ही अत्यंत अवघड असून, तितके गणिती कौशल्य लहान मुलांमध्ये येण्यासाठीही काही वर्षे लागतात. त्यामुळे दीर्घकाळ केवळ माणसांमध्येच ही क्षमता असल्याचे मानले जात होते. मात्र, नव्याने झालेल्या संशोधनामध्ये माकडे आणि पक्ष्यांमध्येही कल्पना समजू शकत असल्याचे लक्षात आले. कीटकांमध्ये प्रथमच मधमाश्यांत ही कल्पना शिकण्याची क्षमता दिसून आली. मधमाश्या अन्य मधमाश्यांकडून विविध कल्पना शिकत असतात. मात्र, सारखेपणा आणि फरक या सारख्या संकल्पनाही त्यांना कळत असल्याचे पूर्वी झालेल्या संशोधनात आढळले आहे.

माणसांच्या मेंदूमध्ये ८६००० दशलक्ष न्युरॉन्स असतात, त्याच वेळी मधमाश्यांच्या मेंदूंमध्ये केवळ १० लाखांपेक्षा कमी न्युरॉन्स असतात. असे असताना मधमाश्‍यांमध्ये असलेल्या या क्षमतेमुळे संशोधनाची अनेक नवी कवाडे उघडी होण्यास मदत होणार आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
बंद अवस्थेतील कारखाने सहकारी तत्त्वावर...जळगाव : जिल्ह्यात काही साखर कारखाने एकेकाळी जोमात...
कांदा - लसूण पीक सल्लाबहुतांश शेतकऱ्यांच्या शेतामध्ये खरीप कांदा पिकाची...
नांदेड जिल्ह्यात ५१० कोटी रुपये पीक...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात यंदाच्या खरीप हंगामात...
राष्ट्रीय महामार्गाचे चौपदरीकरण...जळगाव : जळगाव आणि धुळे जिल्ह्यांतून जाणाऱ्या...
अंजनीसह पाच गावांची पाण्याविना आबाळसांगली ः तासगाव तालुक्‍याचा पूर्वभागात भीषण...
सोलापुरात दुष्काळ जाहीर करण्याची मागणीसोलापूर : सोलापूर जिल्ह्यात अद्यापही दमदार पाऊस...
गोंदिया जिल्ह्यात गणेशोत्सवाद्वारे शेती...गोंदिया :गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून कृषी...
सातारा जिल्ह्यात स्ट्रॉबेरी लागवडीस...सातारा   ः राज्यभरात गोडव्यासाठी प्रसिद्ध...
सोलापूर जिल्ह्यावर दुष्काळ अन हुमणीचे...सोलापूर   ः जिल्ह्यात यंदाच्या हंगामात...
पीकविमा योजनेतून कंपन्यांचे भले ः विखे...पुणे   ः शेतकऱ्यांच्या पिकांना संरक्षण...
कृषी सल्ला : ऊस, कापूस, सोयाबीन, मका,...ऊस हुमणी किडीच्या नियंत्रणासाठी, फिप्रोनील (०.३...
अार्थिक व्यवस्थापनात राज्य सरकार अपयशी...मुंबई  : काँग्रेसच्या कार्यकाळात राज्याची...
कृषी सल्ला : भात, नागली, आंबा, नारळ,...भात  अवस्था ः पोटरी ते लोंबी बाहेर...
अकोल्यात मूग प्रतिक्विंटल ३८०० ते ५३००...अकोला ः या हंगामात लागवड झालेल्या मुगाची काढणी...
सोयाबीन, मूग, उडदासाठी १९ खरेदी केंद्रे...नगर ः शेतकऱ्यांचा शेतमाल हमीदराने खरेदी करता यावा...
शेतीमाल तारण योजनेत शेतकरी उत्पादक...कोल्हापूर : राज्यात शेतीमाल तारण योजना बाजार...
जळगावात आले २५०० ते ६००० रुपये...जळगाव ः येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
सिंदखेडराजा दुष्काळग्रस्त जाहीर कराअकोला : जिल्ह्यात या मोसमात तेल्हारा व अकोट या...
खान्देशातील धरणांत अल्प पाणीसाठा जळगाव : खान्‍देशातील तापी व पांझरा नदीवरील...
कोल्हापूरात धरणे भरली; नद्यांची...कोल्हापूर : केवळ पंधरा दिवसांतच जिल्ह्यातील...