agricultural stories in marathi, agro vision, BUNBLE BEE RESEARCH | Agrowon

अनुभवावर ठरतो मधमाश्यांचा फुलांपर्यंतचा मार्ग
वृत्तसेवा
गुरुवार, 14 डिसेंबर 2017

अनुभवाने शहाणपणा वाढते, ही बाब माणसांइतकीच मधमाश्यांमध्येही खरी आहे. मधमाश्याही आपल्या अनुभवातून फुलांना भेटी देण्याचा क्रम आणि मार्ग ठरवत असल्याचे लंडन येथील क्वीन मेरी विद्यापीठातील संशोधकांना आढळले आहे. मधमाश्यांच्या मार्गामध्ये अनुभवानुसार सातत्याने सुधारणा होत असल्याचे संशोधकांचे मत आहे. दोन फुलांमध्ये कमी अंतराचा मार्ग घेण्याचे विविध प्रलोभने असतानाही मधमाश्या जास्त अंतर कापावे लागण्याचा धोका पत्करत असल्याचेही त्यांना दिसून आले.

अनुभवाने शहाणपणा वाढते, ही बाब माणसांइतकीच मधमाश्यांमध्येही खरी आहे. मधमाश्याही आपल्या अनुभवातून फुलांना भेटी देण्याचा क्रम आणि मार्ग ठरवत असल्याचे लंडन येथील क्वीन मेरी विद्यापीठातील संशोधकांना आढळले आहे. मधमाश्यांच्या मार्गामध्ये अनुभवानुसार सातत्याने सुधारणा होत असल्याचे संशोधकांचे मत आहे. दोन फुलांमध्ये कमी अंतराचा मार्ग घेण्याचे विविध प्रलोभने असतानाही मधमाश्या जास्त अंतर कापावे लागण्याचा धोका पत्करत असल्याचेही त्यांना दिसून आले.

वसाहत किंवा घरट्यापासून आपल्या खाद्याचे नेमके अंतर कोणत्याही प्राणी, पक्षी किंवा माणसांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे असते. कारण रोजचे खाद्य मिळविण्यासाठीची त्यांची धडपड त्यावर ठरत असते. एकाच वेळी अधिक ठिकाणी खाद्य उपलब्ध असतानाही योग्य निर्णय घेण्याचे दडपण प्रत्येकावर असते. त्यामध्ये खाद्याचे प्रमाण, दर्जा आणि अंतर असे अनेक घटक विचारात घ्यावे लागतात. रॉथमस्टेट रिसर्च या संस्थेच्या सहकार्याने क्वीन मेरी विद्यापीठातील संशोधकांनी हार्मोनिक रडार आणि कृत्रिम फुलांच्या साह्याने बंबल बी माश्यांवर प्रयोग केले. वसाहतीपासून मधमाश्यांच्या फेऱ्या व त्यातील बदलांचा वेध घेण्यात आला. त्याचे निष्कर्ष ‘सायंटिफ रिपोर्टस’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले.
माणसांसारखे त्यांच्याकडे कोणतेही नकाशे उपलब्ध नसल्याने संपूर्ण नैसर्गिक क्षमतेवर अवलंबून हे निर्णय घ्यावे लागतात. त्यासाठी त्या आपल्या अनुभवावर अवलंबून राहत असल्याचे क्वीन मेरी विद्यापीठातील जैव आणि रसायनशास्त्र महाविद्यालयातील संशोधक जोसेफ वुडगेट यांनी सांगितले.

एकाच दिवसामध्ये अनेक भेटी द्याव्या लागणाऱ्या विक्री प्रतिनिधींची धावपळ डोळ्यांसमोर आणल्यास मधमाश्यांची धावपळ आपल्या लक्षात येईल. असेच एक आव्हान प्रयोगामध्ये मधमाश्यांच्या समोर ठेवण्यात आले होते. अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून मधमाश्यांच्या उड्डाणांचा प्रचंड माहितीसाठा गोळा केला. त्यातून अनुभवातून मार्गामध्ये मधमाश्यांनी केलेल्या सुधारणा, त्यांची लवचिकता, वेगळा किंवा अधिक दूरवरचा मार्ग स्वीकारण्याचे धाडस, अशा अनेक बाबी प्रथमच पुढे आल्या.
- प्रो. लार्स चिट्टका, संशोधन समन्वयक.

इतर अॅग्रो विशेष
अकोला जिल्हा प्रशासन शेतकऱ्यांना देणार...अकोला ः देशात राबवल्या जात असलेल्या प्रधानमंत्री...
दक्षिण महाराष्ट्रातील कारखान्यांत ८०...सांगली/कोल्हापूर ः साखरेला दर नसल्याने निराश...
सीताफळाच्या योग्य जातींची करा लागवडमहाराष्ट्रात सीताफळाच्या झाडांचे काही नैसर्गिक...
उत्पादकांसाठी बेदाणा गोडसांगली ः यंदाच्या बेदाणा हंगामात बेदाण्याच्या...
केळी दरात किंचित सुधारणाजळगाव ः रावेर, यावलमध्ये केळीची आवक वाढलेली...
मका चार वर्षांतील नीचांकी पातळीवरनवी दिल्ली ः बजारात मका आवक वाढल्यांतर मागणी कमी...
कामाच्या अतिरिक्त ताणामुळे पणन संचालक...पुणे ः पणन संचालकपदी पूर्णवेळ नियुक्ती असताना...
​​राज्य सरकार राबविणार मधुमक्षिका मित्र...पुणे : शहरी भागात मधुमक्षिकांचे पोळे दिसले, की ते...
ग्रामस्वच्छता अभियानात प्रभाग, गटातून...नगर ः ग्रामीण भागात स्वच्छतेची व्यापी...
केसर आंबा पाडाला आलाय...औरंगाबाद : आपली चव, गंध आणि रूपाने ग्राहकांना...
बदल्या समुपदेशनानेच...पुणे : राज्याच्या कृषी विभागात समुपदेशनाने बदल्या...
अरबी समुद्रात चक्रीवादळाचे संकेतपुणे : ‘सागर’ चक्रीवादळापाठोपाठ अरबी समुद्रात...
पाणलोट, मृदसंधारण घोटाळ्याचा पर्दाफाशपुणे : कृषी खात्यातील पाणलोट व मृदसंधारण...
ब्राझील, थायलंडचा यंदा इथेनॉलकडे वाढता...कोल्हापूर : आंतरराष्ट्रीय बाजारात सर्वत्रच...
बारमाही भाजीपाला शेतीला नर्सरी...ब्राह्मणगाव (जि. नाशिक) येथील केवळ वाघ पूर्वी...
सुधारित तंत्राची मिळाली गुरुकिल्लीअकोला जिल्ह्याचे मुख्य उन्हाळी पीक कांद्याची...
भाराभर चिंध्या राज्यात १२७ वा पशुसंवर्धन दिन नुकताच साजरा...
मथुरेचं दूध का नासलं?राज्यात मे महिन्याचे तापमान यंदा नैसर्गिक आणि...
चिमुरड्याच्या कॅमेऱ्यात कैद आनंदी शेतकरीआपल्याकडील शेतकरी आनंदी असू शकतो का? उत्तर...
‘अ’तंत्र निकेतनपुरेसा अभ्यास आणि तयारीअभावी, यंत्रणेचा विरोध...