agricultural stories in marathi, agro vision, DURIAN FRUIT BUSINESS & BATS | Agrowon

धोक्यातील वटवाघळांवरच ड्युरीयन फळउद्योग अवलंबून
वृत्तसेवा
शनिवार, 7 ऑक्टोबर 2017

ड्युरीयन फळझाडांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावणाऱ्या वटवाघळांचा शोध नॉटिंगहॅम विद्यापीठातील संशोधकांनी घेतला आहे. आग्नेय आशियातील उडते लांडगे (फ्लाइंग फॉक्सेस) या नावाने ओळखली जाणारी ही वटवाघळाची प्रजाती सध्या धोक्यात आहे. त्यामुळे ड्युरीयन फळ उद्योगावरही त्याचा विपरीत परिणाम होणार आहे.

ड्युरीयन फळझाडांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावणाऱ्या वटवाघळांचा शोध नॉटिंगहॅम विद्यापीठातील संशोधकांनी घेतला आहे. आग्नेय आशियातील उडते लांडगे (फ्लाइंग फॉक्सेस) या नावाने ओळखली जाणारी ही वटवाघळाची प्रजाती सध्या धोक्यात आहे. त्यामुळे ड्युरीयन फळ उद्योगावरही त्याचा विपरीत परिणाम होणार आहे.

फ्रान्स येथील राष्ट्रीय नैसर्गिक इतिहास संग्रहालयातील संशोधिका डॉ. शिमा अब्दूल अझीज यांनी मलेशियातील नॉटींगहॅम विद्यापीठाच्या सहकार्याने आग्नेय आशियातील वटवाघळांचा अभ्यास केला आहे. त्यात त्यांना दुर्मिळ प्रजात उडते लांडगे (Pteropus hypomelanus) चे पुरावे मिळाले आहेत. ही वटवाघळाची प्रजाती ड्युरीयन फळांच्या (Durio zibethinus) उत्पादनामध्ये परागीकरणाद्वारे मोलाची भर घालते. या वटवाघळांच्या अस्तित्त्वाचे पुरावे कॅमेरा सापळ्यांच्या साह्याने मिळवण्यात आले आहे. हे संशोधन जर्नल ऑफ इकॉल़ॉजी अॅण्ड इव्हाल्युशनमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहेत.

आपल्या संशोधनाविषयी माहिती देताना डॉ. शिमा यांनी सांगितले, की या पूर्वी ड्युरीयन झाडांच्या परागीकरणासाठी लहान आकारांची वटवाघळे कार्यरत असल्याचे मानले जात असे. फ्लाइंग फॉक्सेस ही वटवाघळे आकाराने मोठी असून, त्यांच्यामुळे फुलांचे नुकसान होत असल्याचा समज होता. मात्र, आमच्या अभ्यासात नेमके उलटे आढळले आहे. फ्लाइंग फॉक्सेस हीच ड्युरीयन झाडांच्या परागीकरणामध्ये महत्त्वाची भूमिका निभावत असल्याचे पुरावे मिळाले आहेत.

फळांविषयी ...

  • ड्युरीयन फळे ही काटेरी आणि तीव्र गंधाची असली तरी मलेशिया व थायलंडमध्ये अधिक किंमतीला विकली जातात. आग्नेय आशियातील संस्कृतींच्या ठेव्याच्या स्वरुपामध्ये या फळांकडे पाहिले जात असल्याने या फळांना स्थानिक व आंतरराष्ट्रीय बाजारामध्ये उत्तम दर मिळतो. त्याला येथे फळांचा राजा असेही संबोधले जाते.
  • हे वैशिष्ट्यपूर्ण फळ असून, त्याचे परागीकरण वटवाघळांद्वारे, तर बियांचा प्रसार हत्तीसारख्या मोठ्या प्राण्यांद्वारे होतो.
  • या फळझाडांच्या संशोधनासाठी मलेशिया, फ्रान्स, भारत आणि थायलंड येथील संशोधकांचा एक गट कार्यरत आहे.

फ्लाइंग फॉक्स धोक्यात...
वटवाघळाची ही प्रजाती मोठ्या आकाराची असून, त्यांचे मांस हे अस्थमा, दम्यासारख्या विकारामध्ये औषधी मानले जाते. त्यामुळे त्यांची मोठ्या प्रमाणात शिकार व विक्री होते. आधीच जंगलांचे प्रमाण कमी होत असल्याने त्यांचे संख्या अत्यंत कमी झाली आहे. त्यात फळपिकांचे नुकसान करत असल्याने शेतकरीही त्यांची मोठ्या प्रमाणात शिकार करतात. या वटवाघळाची नोंद मलेशियातील धोक्यात असलेल्या प्राण्यांमध्ये होते. वास्तविक ही प्रजाती काही फळांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावत असल्याचे नव्या संशोधनामध्ये पुढे आले आहे.
 

इतर बातम्या
दोन आठवड्यांनंतर मॉन्सूनची प्रगती..पुणे : नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांनी (मॉन्सून)...
युरोपीय महासंघाने तयार केला...युरोपीय महासंघाच्या संयुक्त संशोधन केंद्राच्या...
उस्मानाबाद, नांदेड, लातूर, हिंगोली...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील बहुतांश भागात शनिवारी (...
राज्यात दमदार पाऊस; कोकण, विदर्भात...पुणे : मॉन्सून सक्रिय झाल्याने कोकण, मध्य...
शाश्वत विकासासाठी ग्राम सामाजिक...औरंगाबाद ः ग्रामीण भागात मूलभूत सोयी सुविधांच्या...
पीककर्जासाठी टाळाटाळ केल्यास कारवाई :...कोल्हापूर : यंदाच्या खरीप हंगामात पीककर्ज वाटपात...
`विश्वास`चे सात लाख टनांपेक्षा जास्त...शिराळा, जि. सांगली : विश्वास साखर कारखाना २०१८-...
कर्जमाफीचा ४३ टक्के शेतकऱ्यांनाच लाभमुंबई : राज्य सरकारने जाहीर केलेल्या शेतकरी...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत...नांदेड : नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांतील १३९...
शेतकऱ्यांना समान पीकविमा परतावा मिळावा...नांदेड ः गतवर्षीच्या खरिपातील पिकांच्या नुकसानी...
खरिपाचा पेरा ११६ लाख हेक्टरवरनवी दिल्ली ः देशात आतापर्यंत खरिपाची पेरणी ११६...
वऱ्हाडात विविध ठिकाणी जोरदार पावसाची...अकोला ः अकोला व बुलडाणा जिल्ह्यांत शनिवारी (ता....
शेतकरी आणि ग्राहकांची सुयोग्य सांगड...पुणे ः अनियमित माॅन्सून, बाजारभावाची अनिश्चितता,...
शेतकरी अात्महत्यांनी बुलडाणा हादरलाबुलडाणा  ः खरीप हंगाम सुरू झाला असून,...
खानदेशात सुमारे ४ लाख हेक्‍टरवर पेरण्याजळगाव : खानदेशातील सुमारे १६ लाख हेक्‍टर...
खरिपात भौगोलिक स्थितीचा विचार करा :...अकोला ः आधुनिक शेती तंत्रज्ञानुसार उत्पादन...
सातारा जिल्ह्यात ३५ टॅंकरद्वारे...सातारा ः जिल्ह्यात माॅन्सूनचे दमदार आगमन होऊनही...
सातारा जिल्ह्यातील खटाव, महाबळेश्वर...सातारा ः जिल्ह्यातील खटाव, महाबळेश्वर, माण या...
पंधरवड्याच्या विश्रांतीनंतर सोलापुरात...सोलापूर  : मृग नक्षत्रात झालेल्या पावसानंतर...
सव्वीस जणांचा अटकपूर्व जामीन अर्ज...सोलापूर  : सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीत...