agricultural stories in marathi, agro vision, DURIAN FRUIT BUSINESS & BATS | Agrowon

धोक्यातील वटवाघळांवरच ड्युरीयन फळउद्योग अवलंबून
वृत्तसेवा
शनिवार, 7 ऑक्टोबर 2017

ड्युरीयन फळझाडांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावणाऱ्या वटवाघळांचा शोध नॉटिंगहॅम विद्यापीठातील संशोधकांनी घेतला आहे. आग्नेय आशियातील उडते लांडगे (फ्लाइंग फॉक्सेस) या नावाने ओळखली जाणारी ही वटवाघळाची प्रजाती सध्या धोक्यात आहे. त्यामुळे ड्युरीयन फळ उद्योगावरही त्याचा विपरीत परिणाम होणार आहे.

ड्युरीयन फळझाडांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावणाऱ्या वटवाघळांचा शोध नॉटिंगहॅम विद्यापीठातील संशोधकांनी घेतला आहे. आग्नेय आशियातील उडते लांडगे (फ्लाइंग फॉक्सेस) या नावाने ओळखली जाणारी ही वटवाघळाची प्रजाती सध्या धोक्यात आहे. त्यामुळे ड्युरीयन फळ उद्योगावरही त्याचा विपरीत परिणाम होणार आहे.

फ्रान्स येथील राष्ट्रीय नैसर्गिक इतिहास संग्रहालयातील संशोधिका डॉ. शिमा अब्दूल अझीज यांनी मलेशियातील नॉटींगहॅम विद्यापीठाच्या सहकार्याने आग्नेय आशियातील वटवाघळांचा अभ्यास केला आहे. त्यात त्यांना दुर्मिळ प्रजात उडते लांडगे (Pteropus hypomelanus) चे पुरावे मिळाले आहेत. ही वटवाघळाची प्रजाती ड्युरीयन फळांच्या (Durio zibethinus) उत्पादनामध्ये परागीकरणाद्वारे मोलाची भर घालते. या वटवाघळांच्या अस्तित्त्वाचे पुरावे कॅमेरा सापळ्यांच्या साह्याने मिळवण्यात आले आहे. हे संशोधन जर्नल ऑफ इकॉल़ॉजी अॅण्ड इव्हाल्युशनमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहेत.

आपल्या संशोधनाविषयी माहिती देताना डॉ. शिमा यांनी सांगितले, की या पूर्वी ड्युरीयन झाडांच्या परागीकरणासाठी लहान आकारांची वटवाघळे कार्यरत असल्याचे मानले जात असे. फ्लाइंग फॉक्सेस ही वटवाघळे आकाराने मोठी असून, त्यांच्यामुळे फुलांचे नुकसान होत असल्याचा समज होता. मात्र, आमच्या अभ्यासात नेमके उलटे आढळले आहे. फ्लाइंग फॉक्सेस हीच ड्युरीयन झाडांच्या परागीकरणामध्ये महत्त्वाची भूमिका निभावत असल्याचे पुरावे मिळाले आहेत.

फळांविषयी ...

  • ड्युरीयन फळे ही काटेरी आणि तीव्र गंधाची असली तरी मलेशिया व थायलंडमध्ये अधिक किंमतीला विकली जातात. आग्नेय आशियातील संस्कृतींच्या ठेव्याच्या स्वरुपामध्ये या फळांकडे पाहिले जात असल्याने या फळांना स्थानिक व आंतरराष्ट्रीय बाजारामध्ये उत्तम दर मिळतो. त्याला येथे फळांचा राजा असेही संबोधले जाते.
  • हे वैशिष्ट्यपूर्ण फळ असून, त्याचे परागीकरण वटवाघळांद्वारे, तर बियांचा प्रसार हत्तीसारख्या मोठ्या प्राण्यांद्वारे होतो.
  • या फळझाडांच्या संशोधनासाठी मलेशिया, फ्रान्स, भारत आणि थायलंड येथील संशोधकांचा एक गट कार्यरत आहे.

फ्लाइंग फॉक्स धोक्यात...
वटवाघळाची ही प्रजाती मोठ्या आकाराची असून, त्यांचे मांस हे अस्थमा, दम्यासारख्या विकारामध्ये औषधी मानले जाते. त्यामुळे त्यांची मोठ्या प्रमाणात शिकार व विक्री होते. आधीच जंगलांचे प्रमाण कमी होत असल्याने त्यांचे संख्या अत्यंत कमी झाली आहे. त्यात फळपिकांचे नुकसान करत असल्याने शेतकरीही त्यांची मोठ्या प्रमाणात शिकार करतात. या वटवाघळाची नोंद मलेशियातील धोक्यात असलेल्या प्राण्यांमध्ये होते. वास्तविक ही प्रजाती काही फळांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावत असल्याचे नव्या संशोधनामध्ये पुढे आले आहे.
 

इतर बातम्या
हतबलतेतून फळबागांवर कुऱ्हाड अन्‌...जालना : जीवापाड जपलेली बाग वाचविण्यासाठी रानोमाळ...
विषाणूंद्वारे खोल मातीतही पोचविता येतील...मातीमध्ये खोलवर पिकाच्या मुळावर एखाद्या बुरशी...
मराठवाड्यात महायुतीचा करिष्मा कायमनांदेड : मराठवाड्यातील आठ लोकसभा मतदारसंघांतील...
पुण्यात गिरीश बापट, बारामतीत सुप्रिया...पुणे  : देशभर मोदी लाट असतानाही राष्ट्रवादी...
राजू शेट्टी यांचा धक्कादायक पराभवकोल्हापूर : गेल्या दहा वर्षांपासून...
नगरमध्ये डॉ. सुजय विखे, शिर्डीत...नगर  : विसाव्या फेरीअखेर नगर लोकसभा...
साताऱ्यात उदयनराजे यांची हॅटट्रिक सातारा : सातारा लोकसभा मतदारसंघात राष्ट्रवादीचे...
जळगाव : शिवारात पाणीबाणी, शेतकरीराजा...जळगाव ः गावात तीन वर्षांपासून पावसाच्या लहरीपणाने...
राज्यात महायुतीची त्सुनामी...मुंबई  ः सतराव्या लोकसभेच्या निवडणुकीत देशभर...
उन्हाचा चटका ‘ताप’दायकपुणे : सूर्य चांगलाच तळपल्याने उन्हाचा चटका...
राजू शेट्टींच्या पराभवाने शेतकरी...कोल्हापूर ः शेतीविषयक विविध प्रश्‍नांबाबत देश...
मोदीच आजच्या महाविजयाचे महानायक : अमित...नवी दिल्ली : देशभरात पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या...
पुन्हा मोदी लाट, काँग्रेस भुईसपाट नवी दिल्ली ः पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या...
ये नया हिंदुस्थान है' : पंतप्रधानआज देशातील नागरिकांनी आम्हाला कौल दिला. मी...
...आवाज कुणाचा? लोकसभा २०१९चा आज निकालनवी दिल्ली : संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून असलेल्या...
कृषी विद्यापीठांना नकोय शिक्षण परिषदेचे...नागपूर : भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने तयार...
कोकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात...पुणे : उन्हाचा चटका वाढल्याने राज्यातील...
राज्यात कृत्रिम पावसाची तयारी सुरूमुंबई : राज्यातील यंदाच्या भीषण दुष्काळाची...
फळबाग लागवड योजनेवर ग्रामसेवकांचा...चिपळूण, जि. रत्नागिरी ः महाराष्ट्र ग्रामसेवक...
‘रिसॅट-२ बी'चे उपग्रहाचे यशस्वी...श्रीहरीकोट : भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने (इस्रो...