agricultural stories in marathi, agro vision, DURIAN FRUIT BUSINESS & BATS | Agrowon

धोक्यातील वटवाघळांवरच ड्युरीयन फळउद्योग अवलंबून
वृत्तसेवा
शनिवार, 7 ऑक्टोबर 2017

ड्युरीयन फळझाडांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावणाऱ्या वटवाघळांचा शोध नॉटिंगहॅम विद्यापीठातील संशोधकांनी घेतला आहे. आग्नेय आशियातील उडते लांडगे (फ्लाइंग फॉक्सेस) या नावाने ओळखली जाणारी ही वटवाघळाची प्रजाती सध्या धोक्यात आहे. त्यामुळे ड्युरीयन फळ उद्योगावरही त्याचा विपरीत परिणाम होणार आहे.

ड्युरीयन फळझाडांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावणाऱ्या वटवाघळांचा शोध नॉटिंगहॅम विद्यापीठातील संशोधकांनी घेतला आहे. आग्नेय आशियातील उडते लांडगे (फ्लाइंग फॉक्सेस) या नावाने ओळखली जाणारी ही वटवाघळाची प्रजाती सध्या धोक्यात आहे. त्यामुळे ड्युरीयन फळ उद्योगावरही त्याचा विपरीत परिणाम होणार आहे.

फ्रान्स येथील राष्ट्रीय नैसर्गिक इतिहास संग्रहालयातील संशोधिका डॉ. शिमा अब्दूल अझीज यांनी मलेशियातील नॉटींगहॅम विद्यापीठाच्या सहकार्याने आग्नेय आशियातील वटवाघळांचा अभ्यास केला आहे. त्यात त्यांना दुर्मिळ प्रजात उडते लांडगे (Pteropus hypomelanus) चे पुरावे मिळाले आहेत. ही वटवाघळाची प्रजाती ड्युरीयन फळांच्या (Durio zibethinus) उत्पादनामध्ये परागीकरणाद्वारे मोलाची भर घालते. या वटवाघळांच्या अस्तित्त्वाचे पुरावे कॅमेरा सापळ्यांच्या साह्याने मिळवण्यात आले आहे. हे संशोधन जर्नल ऑफ इकॉल़ॉजी अॅण्ड इव्हाल्युशनमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहेत.

आपल्या संशोधनाविषयी माहिती देताना डॉ. शिमा यांनी सांगितले, की या पूर्वी ड्युरीयन झाडांच्या परागीकरणासाठी लहान आकारांची वटवाघळे कार्यरत असल्याचे मानले जात असे. फ्लाइंग फॉक्सेस ही वटवाघळे आकाराने मोठी असून, त्यांच्यामुळे फुलांचे नुकसान होत असल्याचा समज होता. मात्र, आमच्या अभ्यासात नेमके उलटे आढळले आहे. फ्लाइंग फॉक्सेस हीच ड्युरीयन झाडांच्या परागीकरणामध्ये महत्त्वाची भूमिका निभावत असल्याचे पुरावे मिळाले आहेत.

फळांविषयी ...

  • ड्युरीयन फळे ही काटेरी आणि तीव्र गंधाची असली तरी मलेशिया व थायलंडमध्ये अधिक किंमतीला विकली जातात. आग्नेय आशियातील संस्कृतींच्या ठेव्याच्या स्वरुपामध्ये या फळांकडे पाहिले जात असल्याने या फळांना स्थानिक व आंतरराष्ट्रीय बाजारामध्ये उत्तम दर मिळतो. त्याला येथे फळांचा राजा असेही संबोधले जाते.
  • हे वैशिष्ट्यपूर्ण फळ असून, त्याचे परागीकरण वटवाघळांद्वारे, तर बियांचा प्रसार हत्तीसारख्या मोठ्या प्राण्यांद्वारे होतो.
  • या फळझाडांच्या संशोधनासाठी मलेशिया, फ्रान्स, भारत आणि थायलंड येथील संशोधकांचा एक गट कार्यरत आहे.

फ्लाइंग फॉक्स धोक्यात...
वटवाघळाची ही प्रजाती मोठ्या आकाराची असून, त्यांचे मांस हे अस्थमा, दम्यासारख्या विकारामध्ये औषधी मानले जाते. त्यामुळे त्यांची मोठ्या प्रमाणात शिकार व विक्री होते. आधीच जंगलांचे प्रमाण कमी होत असल्याने त्यांचे संख्या अत्यंत कमी झाली आहे. त्यात फळपिकांचे नुकसान करत असल्याने शेतकरीही त्यांची मोठ्या प्रमाणात शिकार करतात. या वटवाघळाची नोंद मलेशियातील धोक्यात असलेल्या प्राण्यांमध्ये होते. वास्तविक ही प्रजाती काही फळांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावत असल्याचे नव्या संशोधनामध्ये पुढे आले आहे.
 

इतर बातम्या
वादळी पावसाचा दणकापुणे : कोल्हापूर, सातारा, सांगली जिल्ह्यांत...
परिषदेत पहिल्याच दिवशी राज्य सरकारची...मुंबई : विधान परिषदेचे पहिले विरोधी पक्षनेते...
दुष्काळप्रश्नी विरोधकांचा राज्य सरकारवर...मुंबई : दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना तातडीने मदत...
पुरवणी मागण्या : दुष्काळग्रस्तांच्या...मुंबई : हिवाळी अधिवेशनाच्या पहिल्याच दिवशी...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात आजही पावसाची...पुणे : पावसाला पोषक हवामान असल्याने राज्यात...
खरेदी केंद्रांएेवजी सोयाबीनची बाजारात...जळगाव : जिल्ह्यात मका व ज्वारी खरेदीसंबंधी शासकीय...
दुष्काळी भागातील शेतकऱ्यांना मदतीची आससिन्नर, जि. नाशिक : पावसाच्या अनियमिततेमुळे खरीप...
जुन्नर तालुक्यात द्राक्ष बागांवर...नारायणगाव, जि. पुणे : जुन्नर तालुक्‍यातील द्राक्ष...
राज्यातील ७४ पाणलोट क्षेत्रांमध्ये अधिक...पुणे  : यंदा कमी पाऊस झाल्याने भूजल...
सोलापुरात ‘स्वाभिमानी'चे उपोषण सुरूचसोलापूर : गतवर्षीच्या हंगामातील थकीत एफआरपी...
कर्जमुक्तीसह विविध मागण्यांसाठी...परभणी  : मानवत तालुक्यासह जिल्ह्यातील...
नाशिक जिल्ह्यात ३५०० द्राक्षप्लॉटची...नाशिक  : युरोपियन राष्ट्रांसह रशिया आणि अन्य...
शेतकऱ्यांनो, आत्महत्या करू नका ः आदित्य...बुलडाणा   ः तुम्ही संकटात असताना...
दुष्काळी परिस्थितीतून जनतेला बाहेर...पंढरपूर : राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीतून जनतेला...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत...नांदेड : आधारभूत किंमत खरेदी योजनेअंतर्गत नांदेड...
कृषी क्षेत्रातील उत्पन्नाची तफावत दूर...औरंगाबाद : गेल्या कित्येक वर्षांतील परिवर्तनात...
मोहोळमध्ये ‘हुमणी‘ने १७ हजार एकरांचे...मोहोळ, जि. सोलापूर : तालुक्‍यातील सात महसुली...
पालखेडमधून आज आवर्तन सोडण्याची तयारीनाशिक : पालखेड डाव्या कालव्यातून येत्या दोन...
‘गिरणा‘च्या पाण्यासाठी वाळूचा बंधाराजळगाव : गिरणा नदीतून पिण्यासह शेतीच्या पाण्याचे...
पॉलिथिन पिशव्यांचा वापर थांबविण्याचे...पुणे   : राज्यातील कृषी तसेच वन विभागातील...