agricultural stories in marathi, agro vision, flower like mushroom | Agrowon

अळिंबीप्रमाणे वाढणारे फूल !
वृत्तसेवा
सोमवार, 20 नोव्हेंबर 2017

माणसाप्रमाणेच निसर्गामध्ये बहुरुप्यांची कमतरता नाही. विविध रंग रुप घेऊन आपल्या भक्षकाला फसविणे, गाफील ठेवणे किंवा प्रजोत्पादनासाठी प्रयत्न केले जातात. वनस्पतीही परागीकरणासाठी विविध हातखंडे अवलंबत असतात. त्यात कोबे विद्यापीठातील संशोधकांना अळिंबीचा भास निर्माण करणारे फूल आढळले आहे.

माणसाप्रमाणेच निसर्गामध्ये बहुरुप्यांची कमतरता नाही. विविध रंग रुप घेऊन आपल्या भक्षकाला फसविणे, गाफील ठेवणे किंवा प्रजोत्पादनासाठी प्रयत्न केले जातात. वनस्पतीही परागीकरणासाठी विविध हातखंडे अवलंबत असतात. त्यात कोबे विद्यापीठातील संशोधकांना अळिंबीचा भास निर्माण करणारे फूल आढळले आहे.

दक्षिण जपान येथील कुरोशिमा या बेटावर अस्पिडीस्ट्रा इलेटीओर ही आश्चर्यकारक वनस्पती प्रजाती आढळते. तिची परागीकरणाची पद्धत अन्य फुलांच्या तुलनेमध्ये भिन्न आहे. या वनस्पतीने आपल्या फुलांची रचना एखाद्या अळिंबीप्रमाणे विकसित केली आहे. या वनस्पतींचा शोध कोबे विद्यापीठातील प्रा. स्युत्सूगू केन्जी आणि स्युयोशी मासाहिरो यांनी घेतला आहे. त्यांचा शोध ‘इकॉलॉजी’ या संशोधनपत्रिकेमध्ये नुकताच प्रसिद्ध झाला आहे.

अस्पिडीस्ट्रा इलेटीओर ही सामान्यतः ‘कास्ट आयर्न प्लॅंट’ या नावाने ओळखली जाणारी शोभिवंत वनस्पती आहे. जगभरामध्ये वाढत असली तरी तिचे मूळ हे दक्षिण जपान येथील बेटांवर आहे. त्यावर येणारी जांभळी, चमकदार व दिसायला काहीशी अळिंबी प्रमाणे दिसणारी फुले जमिनीवर अर्धवट गाडलेल्या किंवा  पालापाचोळ्यामध्ये झाकलेल्या अवस्थेमध्ये येतात.   

अनेक वनस्पती या परागीकरणासाठी मधमाश्या आणि बंबलबीवर अवलंबून असतात. काही वनस्पतींचे परागीकरण अन्य प्राण्यातर्फे होते. उदा. केळीतील काही प्रजातींचे परागीकरण वटवाघळांद्वारे होते.  सुमारे शंभर वर्षापूर्वी अस्पिडीस्ट्रा इलेटीओर वनस्पतीला गोगलगायी सातत्याने भेट देत असल्याचे युरोपातील अभ्यासात प्रथम आढळले. त्यावरून गोगलगायींद्वारे त्यांचे परागीकरण होत असल्याचे मत मान्य झाले. मात्र, गोगलगायी या प्रामुख्याने वनस्पतींसाठी हानिकारक या सदरामध्ये मोडतात.

२००९ मध्ये डासाप्रमाणे दिसणारी ग्नॅटस ही माशी या वनस्पतीला भेट देत असल्याचे दिसून आले. मात्र, हाही वनस्पतींचा हा नैसर्गिक आवास नव्हता. त्यामुळे या वनस्पतीच्या नैसर्गिक आणि मूळ आवासामध्ये गेल्या दोन वर्षापासून अभ्यास केला. फुलांना भेट देणाऱ्या विविध कीटकांच्या नोंदी दिवस रात्र घेण्यात आल्या. यात एकही गोगलगायीने भेट दिली नाही. मात्र, ग्नॅटस या माशीने दिलेल्या भेटीमध्ये मोठ्या प्रमाणामध्ये परागकणांचे शरीरावर वहन केल्याचे दिसून आले. तिथून पुढे भेटी दिलेल्या अनेक ठिकाणी फळे लागलेली दिसली. त्यावरून खऱ्या अर्थाने या माश्याच अस्पिडीस्ट्रा इलेटीओर या वनस्पतीचे परागीकरण करत असल्याचे स्पष्ट झाले.

इतर बातम्या
मराठवाड्यातील लघू प्रकल्प आले २७ टक्‍क्...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील ८६४ लघू, मध्यम, मोठ्या...
पुणे जिल्ह्यात रब्बीत अवघे २५ टक्के...पुणे : शेतकऱ्यांना रब्बी हंगामात पुणे जिल्हा...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत १५...नांदेड : केंद्र शासनाच्या किंमत समर्थन...
सरपंचांनी कारकीर्दचे स्मरण होईल असे काम...कोल्हापूर : सरपंचांनी नैतिकता जपत निरपेक्ष व...
जळगाव जिल्हा परिषदेच्या अर्थसंकल्पात...जळगाव  : जिल्हा परिषदेचा अर्थसंकल्प यंदा सहा...
बियाणे कंपन्यांत पाकिटावरील...नागपूर : बोंड अळीचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी या...
टॉवरग्रस्त शेतकऱ्यांच्या समस्या सोडविणारयवतमाळ : पॉवरग्रीड कंपनीच्या वतीने महागाव, पुसद...
‘महामेष’ योजना ३४ जिल्ह्यांत राबविणार...औरंगाबाद : राजे यशवंतराव होळकर महामेष योजना...
शेतीतील यांत्रिकीकरणासाठी हवे शासनाचे...अकोला ः अाजच्या बदलत्या काळात शेती पद्धतीत...
मध्य प्रदेशात गारपीटग्रस्तांना हेक्टरी...नवी दिल्ली ः मध्य प्रदेश राज्यात नुकत्याच...
गारपीटग्रस्तांना भरीव मदतीचा प्रस्ताव...नागपूर ः गारपीटग्रस्तांना सरकारकडून जाहीर करण्यात...
शेतकरी कंपन्यांच्या धान्य खरेदीबाबत...पुणे : हमीभावाने धान्य खरेदीत शेतकरी उत्पादक...
महसूल मंडळातील सरासरी उत्पादकतेनुसार...परभणी : केंद्र शासनाच्या किंमत समर्थन...
गारपीटग्रस्त क्षेत्र तीन लाख हेक्टरमुंबई : राज्यात गेल्या आठवड्यात झालेल्या...
राजधानी दिल्लीत शेती क्षेत्रावर आज...नवी दिल्ली : देशाला नवे कृषी धोरण देण्यासाठी...
‘कापूस ते कापड’पासून आता ‘पिकणे ते...नाशिक : राज्यातील कापसावर प्रक्रिया होऊन...
उन्हाचा चटका जाणवू लागलापुणे : उत्तरेकडील थंड वाऱ्यांचा प्रवाह कमी होऊ...
'मॅग्नेटिक महाराष्ट्र'चे आज उद्‌घाटनमुंबई : राज्याच्या औद्योगिक वाढीसाठी उपयुक्त ठरणा...
मोहरीवर्गीय पिकातील ग्लुकोसिनोलेट वेगळे...अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा राज्य विद्यापीठातील...
जमिनीतील जिवाणूंच्या गुणसूत्रीय रचनांचा...जमीन ही पिकाचे उत्पादन घेण्यासाठी एकमेव परिपूर्ण...