agricultural stories in marathi, agro vision, harvesting the sun for power and farm produce | Agrowon

‘अॅग्रीफोटोहोल्टाइक’द्वारे एकाचवेळी सौरऊर्जा आणि खाद्यान्न निर्मिती शक्य
वृत्तसेवा
बुधवार, 6 डिसेंबर 2017

एकाच वेळी सौरऊर्जानिर्मिती आणि
कृषी उत्पादन करण्याच्या उद्देशाने युनिव्हर्सिटी ऑफ होहेनहाइम येथे खास पथदर्शी प्रकल्प राबविण्यात येत आहे. यामुळे ऊर्जानिर्मिती व अन्नधान्य उत्पादन यातील संघर्ष कमी होण्यास मदत होईल.

एकाच वेळी सौरऊर्जानिर्मिती आणि
कृषी उत्पादन करण्याच्या उद्देशाने युनिव्हर्सिटी ऑफ होहेनहाइम येथे खास पथदर्शी प्रकल्प राबविण्यात येत आहे. यामुळे ऊर्जानिर्मिती व अन्नधान्य उत्पादन यातील संघर्ष कमी होण्यास मदत होईल.

जैवइंधन निर्मितीसाठी घेतल्या जाणाऱ्या विविध पिकांमुळे अन्नधान्य उत्पादनासाठी उपलब्ध जागेवर मर्यादा येतात. सध्या सौरऊर्जा तंत्रामध्ये केवळ ऊर्जा मिळविण्याइतकेच लक्ष दिले जाते. त्यामुळे शेती किंवा ऊर्जा असे द्वंद्व निर्माण होते. एकाच वेळी दोन्ही उत्पादन शक्य झाल्यास यातील भविष्यात होऊ घातलेला संघर्ष रोखणे शक्य होऊ शकते, त्यासाठी एक वर्षापासून जर्मनी येथील युनिव्हर्सिटी ऑफ होहेनहाइम येथे अॅग्रोफोटोहोल्टाइक हा पथदर्शी प्रकल्प राबविण्यात येत आहे. हेगेलबाच येथील डिमीटर सहकारी फार्मवर पिकावरील आच्छादनामध्ये सौर पॅनेलचा वापर करण्यात आला आहे.   

माहिती देताना प्रकल्प व्यवस्थापक स्टिफन स्चिंदेले यांनी सांगितले, की गेल्या एक वर्षामध्ये घेण्यात आलेल्या चाचण्यांचे निष्कर्ष उत्साहवर्धक आहेत. सामान्यतः घराच्या छतावर करण्यासाठी लागणाऱ्या खर्चामध्ये सौर पॅनेलची उभारणी शक्य झाली. हरितगृहामध्ये पिकांचे उत्तम उत्पादन मिळाले आहे. या तंत्रामुळे भांडवली खर्चात वाढ होत असली, तरी शेतकऱ्यांना दुहेरी उत्पादन मिळू शकेल.
अॅग्रीफोटोव्होल्टाइक तंत्राची संकल्पना १९८१ मध्ये प्रो, अॅडॉल्फ गोईट्झबर्गर यांनी मांडली, त्यासाठी फ्राऊनहोफर आयएसईची स्थापना केली. अॅग्रीफोटोव्होल्टाइक तंत्रामध्ये एकाच वेळी फोटोव्होल्टाईक (सौर तंत्रज्ञान) आणि अॅग्रिकल्चर ( वनस्पतींच्या साह्याने सूर्यप्रकाशांचा वापर अन्नधान्य निर्मितीसाठी) वापर शक्य आहे. मात्र या तंत्राच्या प्रसारासाठी सध्या उपलब्ध विविध तंत्रांमध्ये बदल करण्याची गरज आहे.  

  • पहिल्या वर्षामध्ये हिवाळ्यामध्ये गहू, बटाटा, सेलेरी आणि क्लोव्हर गवत ही पिके घेण्यात आली.
  • ग्लासहाउस उभारणी करताना योग्य दिशा, पाच मीटरपेक्षा अधिक उंची आणि त्यावरील पीव्ही मोड्यूल असलेली वैशिष्ट्यपूर्ण काच यांचा संगम करण्यात आला.
  • पीव्ही मोड्यूलची सावली पडणाऱ्या ठिकाणी पिकांची वाढ काही प्रमाणात कमी होते. सावली येत असलेल्या ठिकाणी क्लोव्हर गवताच्या उत्पादनामध्ये सामान्य पिकाच्या तुलनेमध्ये केवळ ५.३ टक्के घट झाली. बटाटा, गहू आणि सेलेरी पिकांच्या उत्पादनामध्ये १८ ते १९ टक्के घट झाली असल्याचे कृषी तज्ज्ञ पीटेरा होगी यांनी सांगितले.
  • मात्र भविष्यातील ऊर्जेची गरज भागविण्यासाठी अशा एकत्रित प्रयत्नांची आवश्यकता या प्रयोगातून अधोरेखित झाल्याचे मत जैव उत्पादन आणि ऊर्जा पीक विभागाचे मुख्य इरीस लेवान्डोवस्की यांनी व्यक्त केले.

    नव्या सौर ऊर्जा तंत्राची वैशिष्ट्ये

  • नव्या तंत्रामध्ये वापरलेल्या ७२० बायफेसियल पॅनेलमध्ये दोन्ही बाजूंनी मोड्यूल असल्याने प्रत्यक्ष सूर्यप्रकाश पडलेला भाग आणि त्यावरून परावर्तित होऊन खालील भागापर्यंत आलेल्या प्रकाशाद्वारे ऊर्जानिर्मिती होते. अगदी बर्फ पडत असतानाच्या स्थितीमध्येही मर्यादित प्रकाशामध्ये २५ टक्क्यांपर्यंतत अधिक ऊर्जा मिळू शकते.
  • यातून उपलब्ध होत असलेल्या १९४ किलोवॉट ऊर्जेतून ६२ कुटुंबांच्या ऊर्जेची गरज भागू शकते. पहिल्या १२ महिन्यांमध्ये १२६६ किलोवॉट तास वीज उपलब्ध झाली. जर्मनीतील ऊर्जा उपलब्धीची सरासरी ९५० kWh/kW इतकी आहे.
  • सध्या जर्मनीमध्ये कृषी क्षेत्रातील सुमारे १८ टक्के क्षेत्र हे जैवइंधनाच्या निर्मितीसाठी वापरण्यात येते. याक्षेत्रामध्येही नव्या तंत्राचा वापर अधिक फायदेशीर ठरतो.

इतर ताज्या घडामोडी
सेंद्रिय कर्बवाढीला धोरणात्मक रूप...राज्यातील शेतकरीवर्गाच्या उत्पन्नवाढीचा...
जमीन सुपीकतेसाठी गावनिहाय कार्यक्रम हवा...देशात हरितक्रांती अत्यावश्यक होती. मात्र, ...
निर्यातक्षम मोसंबीसाठी एकच बहर घ्यावा...जालना :  निर्यातक्षम मोसंबी उत्पादनासाठी...
सुबोध सावजींचा विहिरीतच मुक्कामअकोला ः पाणीपुरवठा योजनांच्या कामात मोठ्या...
साखर दरप्रश्नी सरकारने हस्तक्षेप करावा...लातूर ः केंद्र व राज्य सरकारने शेतकऱ्यांना...
जागेवरच कुजवा सेंद्रिय घटकमी १९७० मध्ये कोल्हापूरमध्ये शेती करण्यास प्रारंभ...
धोरणकर्त्यांना शेतमाल उत्पादकांपेक्षा...बारामती, जि. पुणे : देशातील धोरणकर्त्यांना शेतमाल...
शिफारशीत मूग जातींची निवड महत्त्वाची...गेल्या काही वर्षांमध्ये मुगाचे दर वाढते असल्याने...
माफसू : मुलाखतीपासून उमेदवार वंचितनागपूर : महाराष्ट्र पशू आणि मत्स्य विज्ञान...
पिंक बेरी, भुरी, क्रॅकिंग टाळण्यासाठी...सध्याच्या वाातावरणामध्ये द्राक्ष बागेमध्ये पिंक...
तंत्र उन्हाळी तीळ लागवडीचे...सुपीक व उत्तम निचरा असलेल्या मध्यम ते भारी जमिनीत...
खानदेशात अजूनही कांदा लागवड सुरूचजळगाव : धुळ्यासह जळगाव जिल्ह्यात अजूनही कांदा...
गोड दह्याच्या निवळीपासून तेलाची...योगर्ट (दही) निर्मिती उद्योगामध्ये गोड...
आर. बी. हर्बल अॅग्रोचे ‘भू-परीस’...मार्केट ट्रेंडस्.. आर. बी. हर्बल अॅग्रो ही...
ई-नामसाठी डायनॅमिक कॅश क्रेडिट बंधनकारकपुणे ः आॅनलाइन राष्ट्रीय कृषी बाजार याेजनेत (ई-...
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात विस्तारतेय ऊसशेतीसिंधुदुर्ग : आंबा, काजू व अन्य मसाला पीक...
मुख्यमंत्री शाळा बंद करताहेत : अजित पवारबीड : सरकार मस्तीत आहे. पंतप्रधान नरेंद्र...
माजी राज्यमंत्र्यांचे विहिरीत आंदोलनअकोला : बुलडाणा जिल्ह्यातील पाणीपुरवठा योजनांमधील...
शासकीय निधी खर्चाची माहिती आता एका क्‍...रत्नागिरी - ग्रामीण भागात होणाऱ्या कामांचा...
जळगावात चवळी शेंगा २००० ते ३००० रुपये...जळगाव : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...