agricultural stories in marathi, agro vision, harvesting the sun for power and farm produce | Agrowon

‘अॅग्रीफोटोहोल्टाइक’द्वारे एकाचवेळी सौरऊर्जा आणि खाद्यान्न निर्मिती शक्य
वृत्तसेवा
बुधवार, 6 डिसेंबर 2017

एकाच वेळी सौरऊर्जानिर्मिती आणि
कृषी उत्पादन करण्याच्या उद्देशाने युनिव्हर्सिटी ऑफ होहेनहाइम येथे खास पथदर्शी प्रकल्प राबविण्यात येत आहे. यामुळे ऊर्जानिर्मिती व अन्नधान्य उत्पादन यातील संघर्ष कमी होण्यास मदत होईल.

एकाच वेळी सौरऊर्जानिर्मिती आणि
कृषी उत्पादन करण्याच्या उद्देशाने युनिव्हर्सिटी ऑफ होहेनहाइम येथे खास पथदर्शी प्रकल्प राबविण्यात येत आहे. यामुळे ऊर्जानिर्मिती व अन्नधान्य उत्पादन यातील संघर्ष कमी होण्यास मदत होईल.

जैवइंधन निर्मितीसाठी घेतल्या जाणाऱ्या विविध पिकांमुळे अन्नधान्य उत्पादनासाठी उपलब्ध जागेवर मर्यादा येतात. सध्या सौरऊर्जा तंत्रामध्ये केवळ ऊर्जा मिळविण्याइतकेच लक्ष दिले जाते. त्यामुळे शेती किंवा ऊर्जा असे द्वंद्व निर्माण होते. एकाच वेळी दोन्ही उत्पादन शक्य झाल्यास यातील भविष्यात होऊ घातलेला संघर्ष रोखणे शक्य होऊ शकते, त्यासाठी एक वर्षापासून जर्मनी येथील युनिव्हर्सिटी ऑफ होहेनहाइम येथे अॅग्रोफोटोहोल्टाइक हा पथदर्शी प्रकल्प राबविण्यात येत आहे. हेगेलबाच येथील डिमीटर सहकारी फार्मवर पिकावरील आच्छादनामध्ये सौर पॅनेलचा वापर करण्यात आला आहे.   

माहिती देताना प्रकल्प व्यवस्थापक स्टिफन स्चिंदेले यांनी सांगितले, की गेल्या एक वर्षामध्ये घेण्यात आलेल्या चाचण्यांचे निष्कर्ष उत्साहवर्धक आहेत. सामान्यतः घराच्या छतावर करण्यासाठी लागणाऱ्या खर्चामध्ये सौर पॅनेलची उभारणी शक्य झाली. हरितगृहामध्ये पिकांचे उत्तम उत्पादन मिळाले आहे. या तंत्रामुळे भांडवली खर्चात वाढ होत असली, तरी शेतकऱ्यांना दुहेरी उत्पादन मिळू शकेल.
अॅग्रीफोटोव्होल्टाइक तंत्राची संकल्पना १९८१ मध्ये प्रो, अॅडॉल्फ गोईट्झबर्गर यांनी मांडली, त्यासाठी फ्राऊनहोफर आयएसईची स्थापना केली. अॅग्रीफोटोव्होल्टाइक तंत्रामध्ये एकाच वेळी फोटोव्होल्टाईक (सौर तंत्रज्ञान) आणि अॅग्रिकल्चर ( वनस्पतींच्या साह्याने सूर्यप्रकाशांचा वापर अन्नधान्य निर्मितीसाठी) वापर शक्य आहे. मात्र या तंत्राच्या प्रसारासाठी सध्या उपलब्ध विविध तंत्रांमध्ये बदल करण्याची गरज आहे.  

  • पहिल्या वर्षामध्ये हिवाळ्यामध्ये गहू, बटाटा, सेलेरी आणि क्लोव्हर गवत ही पिके घेण्यात आली.
  • ग्लासहाउस उभारणी करताना योग्य दिशा, पाच मीटरपेक्षा अधिक उंची आणि त्यावरील पीव्ही मोड्यूल असलेली वैशिष्ट्यपूर्ण काच यांचा संगम करण्यात आला.
  • पीव्ही मोड्यूलची सावली पडणाऱ्या ठिकाणी पिकांची वाढ काही प्रमाणात कमी होते. सावली येत असलेल्या ठिकाणी क्लोव्हर गवताच्या उत्पादनामध्ये सामान्य पिकाच्या तुलनेमध्ये केवळ ५.३ टक्के घट झाली. बटाटा, गहू आणि सेलेरी पिकांच्या उत्पादनामध्ये १८ ते १९ टक्के घट झाली असल्याचे कृषी तज्ज्ञ पीटेरा होगी यांनी सांगितले.
  • मात्र भविष्यातील ऊर्जेची गरज भागविण्यासाठी अशा एकत्रित प्रयत्नांची आवश्यकता या प्रयोगातून अधोरेखित झाल्याचे मत जैव उत्पादन आणि ऊर्जा पीक विभागाचे मुख्य इरीस लेवान्डोवस्की यांनी व्यक्त केले.

    नव्या सौर ऊर्जा तंत्राची वैशिष्ट्ये

  • नव्या तंत्रामध्ये वापरलेल्या ७२० बायफेसियल पॅनेलमध्ये दोन्ही बाजूंनी मोड्यूल असल्याने प्रत्यक्ष सूर्यप्रकाश पडलेला भाग आणि त्यावरून परावर्तित होऊन खालील भागापर्यंत आलेल्या प्रकाशाद्वारे ऊर्जानिर्मिती होते. अगदी बर्फ पडत असतानाच्या स्थितीमध्येही मर्यादित प्रकाशामध्ये २५ टक्क्यांपर्यंतत अधिक ऊर्जा मिळू शकते.
  • यातून उपलब्ध होत असलेल्या १९४ किलोवॉट ऊर्जेतून ६२ कुटुंबांच्या ऊर्जेची गरज भागू शकते. पहिल्या १२ महिन्यांमध्ये १२६६ किलोवॉट तास वीज उपलब्ध झाली. जर्मनीतील ऊर्जा उपलब्धीची सरासरी ९५० kWh/kW इतकी आहे.
  • सध्या जर्मनीमध्ये कृषी क्षेत्रातील सुमारे १८ टक्के क्षेत्र हे जैवइंधनाच्या निर्मितीसाठी वापरण्यात येते. याक्षेत्रामध्येही नव्या तंत्राचा वापर अधिक फायदेशीर ठरतो.

इतर ताज्या घडामोडी
कृषी सल्ला : ऊस, कापूस, उन्हाळी भुईमूग...हवामान अंदाज - शुक्रवार - शनिवारी (ता. २६ - २७)...
द्राक्ष बागेचे वाढत्या तापमानातील...नव्या आणि जुन्या द्राक्ष बागांचा विचार केला असता...
ऑस्ट्रेलियातील सुपरमार्केटची दुष्काळाशी...ऑस्ट्रेलियातील एका सुपर मार्केटने दुष्काळाशी...
गोदावरीत प्रदूषण केल्यास होणार कारवाईनाशिक : नाशिक शहरातून वाहणाऱ्या गोदावरी...
सोलापुरात टंचाई निवारणाचा भार...सोलापूर : सोलापूर जिल्ह्याचा ग्रामीण भाग...
खानदेशात पपईला उन्हासह पाणीटंचाईचा फटकानंदुरबार : खानदेशात या हंगामात पपई लागवड कमी...
जळगावात पांढऱ्या कांद्याच्या आवकेत घटजळगाव  : कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
सांगली बाजारसमितीत हळद, गुळाची उलाढाल ...सांगली ः व्यापाऱ्यांना सेवाकराच्या नोटिसा...
नगर जिल्ह्यात छावण्यांवर दर दिवसाला...नगर  : नगर जिल्ह्यामध्ये दुष्काळात पशुधन...
सातारा जिल्ह्यात पाणीटंचाई होतेय तीव्रसातारा ः जिल्ह्यात दिवसेंदिवस पाणीटंचाई तीव्र होत...
पुणे जिल्ह्यासाठी २६ हजार ५७३ क्विंटल...पुणे  ः खरीप हंगाम सुरू होण्यास एक ते दीड...
तंटामुक्‍त गाव अभियानाला चंद्रपुरात...चंद्रपूर : शांततेतून समृद्धीकडे जाण्याचा...
अमरावतीत तुर चुकाऱ्यासाठी हवे ८७ कोटी;... अमरावती : चुकाऱ्यांसाठी यंदा शेतकऱ्यांना...
शेतीच्या दृष्टीने सरकारचा कारभार...नाशिक : अगोदरचा कालखंड व ही पाच वर्षे यात...
अमरावतीतून ९१ विहिरी अधिग्रहणाचे...अमरावती  ः सरासरीपेक्षा कमी पाऊस झाल्यामुळे...
शिल्लक एफआरपी मिळत नसल्याने साताऱ्यातील...सातारा  : अजिंक्यतारा कारखान्याचा अपवाद...
कांदा दर वाढले, तेव्हा भाजपने विरोध...नाशिक   ः कृषिमंत्री असताना मी...
'मतदान झालेल्या दुष्काळी भागात ...मुंबई  ः लोकसभेच्या मतदानाच्या तीन...
उच्चांकी मतदानामुळे कोल्हापूर मतदारसंघ...कोल्हापूर  : राज्याच्या तुलनेत कोल्हापूर...
अकोल्यात तूर प्रतिक्विंटल ४२०० ते ५४००...अकोला ः स्थानिक कृषी उत्पन्न बाजार समितीत...