agricultural stories in marathi, agro vision, How royal jelly helps honeybee larvae defy gravity and become queens | Agrowon

राणी मधमाशी निर्मितीसाठी रॉयल जेली ठरते महत्त्वाची
वृत्तसेवा
बुधवार, 21 मार्च 2018

मधमाश्यांच्या अळीअवस्थेमध्ये रॉयल जेलीचा आहार मोठ्या प्रमाणात दिल्यास राणी माशी तयार होते. हे सर्वांना ज्ञात आहे. मात्र, रॉयल जेली राणीमाशी ज्या कप्प्यात वाढते, तिच्या खालील भागांच्या निर्मितीसह राणीमाशीच्या सुरक्षेसाठीही महत्त्वाची ठरत असल्याचे दिसून आले आहे. या रॉयल जेलीचा चिकटपणा (सामूमुळे) राणी मधमाशीला खाली पडण्यापासून वाचवतो. हे संशोधन ‘करंट बायोलॉजी’ या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

मधमाश्यांच्या अळीअवस्थेमध्ये रॉयल जेलीचा आहार मोठ्या प्रमाणात दिल्यास राणी माशी तयार होते. हे सर्वांना ज्ञात आहे. मात्र, रॉयल जेली राणीमाशी ज्या कप्प्यात वाढते, तिच्या खालील भागांच्या निर्मितीसह राणीमाशीच्या सुरक्षेसाठीही महत्त्वाची ठरत असल्याचे दिसून आले आहे. या रॉयल जेलीचा चिकटपणा (सामूमुळे) राणी मधमाशीला खाली पडण्यापासून वाचवतो. हे संशोधन ‘करंट बायोलॉजी’ या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

कामकरी मधमाश्याद्वारे आहारामध्ये रॉयल जेलीचा केलेला भरपूर वापर हा अळीपासून राणी माशीच्या निर्मितीसाठी उपयुक्त ठरतो. याविषयी माहिती देताना मार्टिन ल्यूथर विद्यापीठातील मूलद्रव्यीय पर्यावरणतज्ज्ञ अंजा बटस्टेड्ट यांनी सांगितले, की रॉयल जेली ही मुरंबा आणि मध यांचे योग्य मिश्रण असून, चिकट जेली प्रमाणे असते. राणीमाशीच्या कप्प्यामध्ये ती वरील बाजूला चिटकून राहते. या राणीमाशीचा आकार मोठा होत असल्याने सामान्य कप्प्यामध्ये ती बसू शकत नाही. अशा वेळी पोळ्याच्या खालील भागामध्ये कप्प्यांची आखणी केलेली असते. अन्य मधमाश्या अळ्यांसाठी मर्यादित प्रमाणात फूड जेली दिली जाते. त्याच वेळी राणीमाशीच्या कप्प्यामध्ये तिचे प्रमाण वाढवले जाते. हे वाढलेले प्रमाण तिच्या खाद्यासाठी आणि कप्प्यामध्ये चिकटून राहण्यासाठी उपयुक्त ठरते.

बटस्टेड्ट आणि त्यांच्या गटाने केलेल्या अभ्यासात, रॉयल जेलीच्या चिकटपणावर अधिक प्रयोग केले. वास्तविक ही पाण्याप्रमाणे पातळ असून, केवळ काही प्रथिनांमुळे तिच्यात घट्टपणा येतो. सामान्यतः त्याचा पीएच ४ असतो. पीएच ४ ते ५ च्यादरम्यान असताना त्यात लक्षणीय बदल होतात. उदासीन पीएचमध्ये ही जेली प्रवाहित होईल, इतकी पातळ होते. कामकरी माशीच्या ग्रंथीमध्ये रॉयल जेली तयार होते. त्या वेळी ती त्यातून सहजतेने बाहेर येण्यासाठी पातळ असण्याची आवश्‍यकता असते. त्यामुळे एका ग्रंथीमध्ये उदासीन पीएचमध्ये प्रथिनांची निर्मिती होते, तर दुसऱ्या ग्रंथीमध्ये पीएच कमी करणारी मेदाम्ले तयार होतात. या दोन्ही घटकांच्या एकत्रीकरणातून रॉयल जेली तयार होते. अन्य प्रजातीमध्येही काही प्रथिनांच्या निर्मितीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी अशाच प्रकारचे पीएच यंत्रणा वापरली जाते.

केवळ रॉयल जेलीच्या अधिक आहारामुळे साध्या मधमाशीच्या अळीचे रूपांतर राणी मधमाशीमध्ये होतो. त्यामुळे रॉयल जेलीमधील अन्य प्रथिने आणि त्यांचे नेमके प्रमाण, त्याचे मधमाशीच्या आयुष्यातील स्थान यांचा अभ्यास करण्यात येणार असल्याचे बटस्टेड्ट यांनी सांगितले.

 

इतर ताज्या घडामोडी
जळगावात आले २५०० ते ६००० रुपये...जळगाव ः येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
सिंदखेडराजा दुष्काळग्रस्त जाहीर कराअकोला : जिल्ह्यात या मोसमात तेल्हारा व अकोट या...
खान्देशातील धरणांत अल्प पाणीसाठा जळगाव : खान्‍देशातील तापी व पांझरा नदीवरील...
कोल्हापूरात धरणे भरली; नद्यांची...कोल्हापूर : केवळ पंधरा दिवसांतच जिल्ह्यातील...
जळगाव जिल्हा परिषदेत विरोधक शांत;...जळगाव : पोषण आहार, शिक्षक बदल्या यावरून जिल्हा...
नगर जिल्ह्याच्या काही भागांत पावसाचे...नगर ः गेल्या अनेक दिवसांपासून गायब झालेला आणि...
भंडारा जिल्ह्यातील धान उत्पादनात घटीची...भंडारा : गेल्या वीस दिवसांपासून धानपट्ट्यात...
नगरमध्ये डाळिंबाच्या दरात पंचवीस...नगर ः नगर जिल्ह्यामध्ये गेल्या दीड महिन्याच्या...
उरुग्वेतील गायीमधील लेप्टोस्पायरा...जगभरामध्ये प्राणी आणि मनुष्यामध्ये...
सागरी माशांच्या बिजोत्पादनाचे तंत्र...कोची येथील केंद्रीय सामुद्री मत्स्य संशोधन...
कोल्हापुरातील ११० गावांत कृत्रिम...कोल्हापूर : अनुवंशिक सुधारणा होऊन सशक्त जनावरांची...
पुणे विभागात ७३,७४० हजार हेक्टरवर...पुणे   ः  गेल्या साडेतीन महिन्यांत...
मराठवाड्यासाठी निधी कमी पडू दिला जाणार...औरंगाबाद  : मराठवाड्याच्या दुष्काळमुक्तीसाठी...
पावसाअभावी वऱ्हाडात सोयाबीनचे उत्पादन...अकोला   ः या हंगामात वऱ्हाडात सर्वाधिक लागवड...
पुणे जिल्ह्यात महिनाभरात नऊ जणांचा...उरुळी कांचन, जि. पुणे : संपूर्ण राज्यात चिंतेचा...
मी 35-40 रूपयांनी पेट्रोल-डिझेलची...नवी दिल्ली : सध्या पेट्रोल-डिझेल दरवाढीमुळे मोदी...
लाल मातीचा सन्मान वाढविणारे आंदळकरकोल्हापुरातील २२ जून १९७० चा म्हणजे ४८...
डी.आर. कुलकर्णी यांचे निधनपुणे : 'सकाळ'च्या पुणे आवृत्तीतील मुख्य उपसंपादक...
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा आज जन्मदिन...भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आज 68 वा वाढदिवस...
देशात सर्वाधिक महाग पेट्रोल मराठवाड्यात...लातूर : गेली सलग अठरा दिवस देशात पेट्रोल आणि...