agricultural stories in marathi, agro vision, How turning down the heat makes a baby turtle male | Agrowon

कासवाच्या लिंगनिर्धारणामागील जनुकीय कोडे उलगडले
वृत्तसेवा
मंगळवार, 22 मे 2018

गेल्या ५० वर्षांपासून अंडी उबण्याच्या तापमानानुसार कासवाच्या पिलांचे लिंग ठरत असल्याची माहिती संशोधकांना असली, तरी ते नेमके कशा प्रकारे होते, हे उलगडण्यात ड्यूक विद्यापीठातील संशोधकांना प्रथमच यश आले आहे. अंडी उबण्याच्या प्रक्रियेमध्ये Kdm६b हे जनुक जैविक थर्मामीटरप्रमाणे कार्य करते.

गेल्या ५० वर्षांपासून अंडी उबण्याच्या तापमानानुसार कासवाच्या पिलांचे लिंग ठरत असल्याची माहिती संशोधकांना असली, तरी ते नेमके कशा प्रकारे होते, हे उलगडण्यात ड्यूक विद्यापीठातील संशोधकांना प्रथमच यश आले आहे. अंडी उबण्याच्या प्रक्रियेमध्ये Kdm६b हे जनुक जैविक थर्मामीटरप्रमाणे कार्य करते.

जागतिक तापमानवाढीचे विपरीत परिणाम विविध प्राण्यांवर होताना दिसतात. अशा वेळी नैसर्गिक तापमानावर अंडी उबणाऱ्या प्राण्यांवर (उदा. कासव व अन्य सरीसृप) अधिक विपरीत परिणाम होणार आहेत. मात्र, कासवांमध्ये पिलांचे लिंग तापमानानुसार ठरत असल्याने भविष्यामध्ये एकाच लिंगाची पिले पैदास होण्याचा धोका शास्त्रज्ञ व्यक्त करत आहेत. ही प्रक्रिया सुमारे ५० वर्षांपासून शास्त्रज्ञांना ज्ञात असली, तरी त्यामागील जनुकीय कारणांचा शोध घेण्यात ड्यूक विद्यापीठातील संशोधकांसह चीन येथील झेजियांग वान्ली विद्यापीठातील संशोधकांना यश आले आहे. त्याविषयी माहिती देताना ड्यूक विद्यापीठातील पेशीजीवशास्त्राचे प्रा. ब्लांचे कॅपेल यांनी सांगितले, की तापमानाधारीत लिंग निर्धारण प्रक्रिया ही मानवांसाठी कायम गूढ राहिली आहे. जैविक थर्मामीटर म्हणून काम करणाऱ्या जनुकांचा शोध घेण्यात आला असून, त्याद्वारे पिलांचे लिंग ठरते. माणसासारख्या सस्तन प्राण्यामध्ये साधारणपणे गुणसूत्रातील अनेक बाबी त्यासाठी कार्यरत असतात. मात्र, पाली, कासव, मगर यांसारखे सरीसृप वर्गातील प्राण्यांमध्ये असलेली अंडी उबण्याच्या काळातील तापमानावर त्याचा निर्णय ठरतो.

या प्रयोगामध्ये लाल कानांच्या कासवाची अंडी ३२ अंश सेल्सिअस तापमानावर उबवल्यास त्यातून सर्व मादी पिले बाहेर पडतात. तर काही अंडी २५ अंश सेल्सिअस तापमानावर उबवल्यास नर पिले बाहेर पडत असल्याचे दिसून आले आहे. त्यापेक्षा कमी तापमानावर अंडी उबल्यास लैंगिक अवयव अविकसित राहण्याचा धोका असतो. अशा थंड वातावरणामध्ये Kdm६b हे जनुक कार्यान्वित होत असल्याचे आढळले आहे. त्यानंतर अन्य जनुके आपल्या कार्याला सुरवात करतात. हे संशोधन जर्नल सायन्समध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.
 

इतर ताज्या घडामोडी
ड्रोनमुळे कृषी क्षेत्रात क्रांती घडेल...लातूर : वेगवेगळ्या कारणामुळे कृषी क्षेत्र...
लागवड लसूणघासाची...लागवडीसाठी मध्यम ते भारी, चांगला निचरा होणारी,...
जळगाव बाजार समितीत चवळी प्रतिक्विंटल...जळगाव ः येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
जलयुक्त शिवारातील जलसंचय सुद्धा आटलाजळगाव : जिल्ह्यात झालेल्या जलयुक्त शिवारच्या...
‘स्वाभिमानी’ची २७ ऑक्‍टोबरला जयसिंगपूर...कोल्हापूर  : यंदाच्या हंगामात ऊस उत्पादकांना...
इंधन दरवाढीच्या निषेधार्थ नगर येथे...नगर  : ``राफेल विमान खरेदीत एक हजार कोटींचा...
तूर, हरभऱ्याच्या चुकाऱ्यासाठी परभणी...परभणी  ः आधारभूत किंमत खरेदी योजनेअंतर्गत...
साताऱ्यातील सोयाबीन उत्पादक...सातारा  ः जिल्ह्यात सोयाबीनची काढणी सुरू...
पुणे विभागात पाणीटंचाई वाढलीपुणे  : पावसाने दडी मारल्याने पुणे विभागात...
पाऊस नसल्याने नगर जिल्ह्यात ऊस लागवडीवर...नगर   ः जिल्ह्यात यंदा आतापर्यंत ३३ हजार १२३...
वऱ्हाडात उडीद, मुगासाठी खरेदी केंद्रे...अकोला  ः या भागात सध्या मूग, उडदाचा हंगाम...
जळगाव जिल्ह्यात नवती केळीचे दर स्थिरजळगाव ः जिल्ह्यात नवती केळीचे दर मागील आठवड्यात...
कोल्हापुरात फळांची आवक मंदावली,...कोल्हापूर : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत या...
कळमणा बाजारात सोयाबीनच्या दरात वाढनागपूर ः सोयाबीनच्या दरात अल्पशी वाढ वगळता कळमणा...
नाशिकला टोमॅटोची आवक वाढली; कांदा,...नाशिक : नाशिक बाजार समितीत गतसप्ताहात टोमॅटोची...
कपाशीतील किडींचे एकात्मिक नियंत्रणसध्या कपाशीचे पीक पाते, फुले व बोंड लागण्याच्या...
सांगली जिल्ह्यात सेंद्रिय शेतमालाला हवी...सांगली जिल्ह्यामध्ये सेंद्रिय शेतीमाल विक्री...
नाशिक जिल्ह्यात सेंद्रिय शेतीची वाटचाल...नाशिक जिल्ह्यात सेंद्रिय शेतीचे तीन वर्षांपूर्वी...
नाशिक, निफाड कारखाना भाड्याने देण्याचा...नाशिक : कर्जबाजारी व आर्थिक डबघाईमुळे गेल्या काही...
अकोला, बुलडाण्यात पीक कर्जवाटप ३०...अकोला  ः शेतकऱ्यांना खरीप हंगामासाठी पीक...