agricultural stories in marathi, agro vision, Medium-sized carnivores most at risk from environmental change | Agrowon

मध्यम आकाराचे मांसभक्षक येतील पर्यावरण बदलाने धोक्यात
वृत्तसेवा
शनिवार, 9 डिसेंबर 2017

मध्यम आकाराच्या मांसभक्षक प्राण्यांवर पर्यावरणातील बदलांचे विपरीत परिणाम अधिक प्रमाणात जाणवणार असल्याचे लंडन येथील इंपिरिअल कॉलेजमध्ये झालेल्या संशोधनात आढळले आहे. हे संशोधन ‘जर्नल नेचर इकॉलॉजी अॅँड इव्हॉल्युशन’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

मध्यम आकाराच्या मांसभक्षक प्राण्यांवर पर्यावरणातील बदलांचे विपरीत परिणाम अधिक प्रमाणात जाणवणार असल्याचे लंडन येथील इंपिरिअल कॉलेजमध्ये झालेल्या संशोधनात आढळले आहे. हे संशोधन ‘जर्नल नेचर इकॉलॉजी अॅँड इव्हॉल्युशन’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

सस्तन शिकारी प्राणी हे जीवनातील अधिक काळ हा सावजाचा शोध आणि शिकारीमध्ये घालवत असतात. यासाठी त्यांची मोठी ऊर्जा खर्च होते. पुन्हा ऊर्जा मिळवण्यासाठी शिकार करावी लागते. असे नैसर्गिक चक्र असल्याने प्रामुख्याने पाने खाणाऱ्या भक्ष्यावर त्यांना अवलंबून राहावे लागते. प्राण्यांचा आकार जसा वाढत जातो, तसा त्याचा खाद्य शोधण्यासाठी कालावधी कमी होत असल्याचे मानले जाते. मात्र, लंडन येथील इंपिरिअल कॉलेज व प्राणिशास्त्र सोसायटी यांनी केलेल्या संशोधनामध्ये यापेक्षा वेगळेच तथ्य समोर आले आहे.

  • यासाठी संशोधकांनी जमिनीवरील शिकारी प्राण्यांच्या माहितीचा पाण्यातील आकाराने वाघाएवढ्या असलेल्या सील या प्राण्यांचा तुलनात्मक अभ्यास केला.
  • सर्व प्रजातींमध्ये मध्यम आकाराच्या (एक ते दहा किलो वजनाच्या) प्राण्यांचा सर्वाधिक काळ हा सावजाचा शोध आणि शिकारीमध्ये जातो. उदा. मालाय सिव्हेट, इरिमोटे कॅट, चित्ते, खेकडे खाणारे लांडगे. अशा प्राण्यांवर पर्यावरणातील बदलांचे होणारे परिणाम गणितीय पद्धतीने तपासण्यात आले. त्याविषयी माहिती देताना इंपिरिअल कॉलेजमधील जैविकशास्त्र विभागातील संशोधक डॉ. सम्राट पवार यांनी सांगितले, की या अभ्यासामध्ये प्राण्यांचा आकार आणि त्यांचा खाद्य शोधण्यासाठीचा कालावधी याविषयी गणितीय मॉडेल तयार करण्यात आले आहे. पर्यावरणातील बदलांचे या शिकारी प्राण्यावर होणारे परिणामांचा अंदाज मिळवणे शक्य होणार आहे.
  • शरीराचा आकार आणि खाद्य शोधण्याचा कालावधी या गृहीतकाच्या चाचण्या घेण्यासाठी जगभरामध्ये आतापर्यंत झालेल्या संशोधनातून माहिती गोळा करण्यात आली. यात जमिनीवर मांसभक्ष्यण अशा ७३ प्रजातींचा आणि मागोवा घेण्याच्या रेडिओ कॉलर आणि जीपीएससारख्या विविध पद्धतींचा समावेश होता.

निष्कर्ष ः
ज्या मध्यम आकाराच्या मांसभक्षक प्राण्यांचे भक्ष्य हे आकाराने लहान आहेत, त्यांची शिकारीसाठीची धावपळ बदलत्या वातावरणामुळे वाढण्याची शक्यता आहे. परिणामी त्यांच्या ऊर्जाविषयक गरजांची पूर्तता होणे कठीण आहे. बदलत्या वातावरणामुळे अनेक प्राण्यांच्या रहिवासामध्ये बदल होणार आहेत. त्यामुळे खाद्य शोधण्यासाठी अधिक धावपळ करावी लागणार असून, त्याचा ताणही प्रचंड असणार आहे. त्याचप्रमाणे या प्राण्यांचे भक्ष्य नेमके कोणते आहे, यावरही अनेक गोष्टी अवलंबून असल्याचे सहलेखक मॅट्टेओ रिझ्झूटो यांनी सांगितले.

इतर ताज्या घडामोडी
कृषी, परराष्ट्र, रोजगार, इंधनाच्या...नवी दिल्ली : मागील चार वर्षात मोदी सरकार...
पिवळी डेझी लागवड कशी करावी?पिवळी डेझी (गोल्डन रॉड) हे अत्यंत कणखर पीक आहे....
निशिगंध लागवडीसाठी निचरा असलेली जमीन...निशिगंध पिकाची लागवड सोपी असून, तिचा लागवड खर्चही...
काळी मिरी कशी तयार करतात?काळी मिरीच्या वेलांची लागवड केल्यानंतर तीन...
वनस्पतींना रोगापासून वाचविण्यासाठी...वनस्पती आणि रोगकारक सूक्ष्मजीव यांच्यामध्ये...
शेतीमालाला रास्त भाव मिळेपर्यंत एल्गार...नगर : भाजप सरकार भांडवलदार उद्योगपती धार्जिणे...
शेतकरीप्रश्नी सरकारला गांभीर्य नाहीच :...पुणे  ः केंद्र आणि राज्य सरकार हेवत असून,...
शेतकऱ्यांना शहाणपणा शिकविण्याची गरज...पुणे : देशात आणि राज्यात शेतकरी तंत्रज्ञान...
एक जूनच्या संपात शेतकरी संघटना नाही :... पुणे ः देशात १ जून ते १० जूनदरम्यान पुकारण्यात...
तूर, हरभरा विक्रीचे पैसे न मिळाल्याने...नगर  : मागील दहा वर्षांतील पाच ते सहा वर्षे...
शेतकरी पाकिस्तानचा जगवायचा की भारताचानागपूर  ः पाकिस्तान सीमेवर दररोज कुरापती...
संकटे असली तरी खचून न जाता पेरणी करणारपरभणी : औंदा मोसमी पाऊस वेळेवर यावा, समद्यांची...
राज्यात ढगाळ वातावरण; तर कोकणात पावसाची...भारतीय भूखंडावरील हवेचा दाब कमी होत आहेत. अरबी...
साताऱ्यात एक कोटी सात लाख क्विंटल साखर...सातारा : जिल्ह्यातील सर्वच साखर कारखान्यांच्या...
चार जिल्ह्यांत हरभरा खरेदीला ग्रहणऔरंगाबाद : खरेदीत सातत्य नसणे, जागेचा प्रश्‍न आणि...
हंगाम तोंडावर; पीककर्जाची प्रतीक्षा...अकोला ः  खरीप हंगाम अवघा काही दिवसांवर आला...
पावसाच्या आगमनानुसार पीक नियोजनपावसाने ओढ दिल्याने पेरणीचे नियोजन चुकते. उपलब्ध...
ज्वारी उत्पादनवाढीची प्रमुख सूत्रेज्वारीची पेरणी जूनचा दुसरा आठवडा ते जुलैच्या...
पावसाने ओढ दिल्यास योग्य नियोजन करावेपुणे  ः यंदा पावसाचा चांगला अंदाज व्यक्त...
'यंदाच साल बरं राहिलं' या आशेवर खरिपाची...औरंगाबाद : जिल्ह्यातील शेतकरी खरिपाच्या अंतिम...