agricultural stories in marathi, agro vision, Medium-sized carnivores most at risk from environmental change | Agrowon

मध्यम आकाराचे मांसभक्षक येतील पर्यावरण बदलाने धोक्यात
वृत्तसेवा
शनिवार, 9 डिसेंबर 2017

मध्यम आकाराच्या मांसभक्षक प्राण्यांवर पर्यावरणातील बदलांचे विपरीत परिणाम अधिक प्रमाणात जाणवणार असल्याचे लंडन येथील इंपिरिअल कॉलेजमध्ये झालेल्या संशोधनात आढळले आहे. हे संशोधन ‘जर्नल नेचर इकॉलॉजी अॅँड इव्हॉल्युशन’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

मध्यम आकाराच्या मांसभक्षक प्राण्यांवर पर्यावरणातील बदलांचे विपरीत परिणाम अधिक प्रमाणात जाणवणार असल्याचे लंडन येथील इंपिरिअल कॉलेजमध्ये झालेल्या संशोधनात आढळले आहे. हे संशोधन ‘जर्नल नेचर इकॉलॉजी अॅँड इव्हॉल्युशन’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

सस्तन शिकारी प्राणी हे जीवनातील अधिक काळ हा सावजाचा शोध आणि शिकारीमध्ये घालवत असतात. यासाठी त्यांची मोठी ऊर्जा खर्च होते. पुन्हा ऊर्जा मिळवण्यासाठी शिकार करावी लागते. असे नैसर्गिक चक्र असल्याने प्रामुख्याने पाने खाणाऱ्या भक्ष्यावर त्यांना अवलंबून राहावे लागते. प्राण्यांचा आकार जसा वाढत जातो, तसा त्याचा खाद्य शोधण्यासाठी कालावधी कमी होत असल्याचे मानले जाते. मात्र, लंडन येथील इंपिरिअल कॉलेज व प्राणिशास्त्र सोसायटी यांनी केलेल्या संशोधनामध्ये यापेक्षा वेगळेच तथ्य समोर आले आहे.

  • यासाठी संशोधकांनी जमिनीवरील शिकारी प्राण्यांच्या माहितीचा पाण्यातील आकाराने वाघाएवढ्या असलेल्या सील या प्राण्यांचा तुलनात्मक अभ्यास केला.
  • सर्व प्रजातींमध्ये मध्यम आकाराच्या (एक ते दहा किलो वजनाच्या) प्राण्यांचा सर्वाधिक काळ हा सावजाचा शोध आणि शिकारीमध्ये जातो. उदा. मालाय सिव्हेट, इरिमोटे कॅट, चित्ते, खेकडे खाणारे लांडगे. अशा प्राण्यांवर पर्यावरणातील बदलांचे होणारे परिणाम गणितीय पद्धतीने तपासण्यात आले. त्याविषयी माहिती देताना इंपिरिअल कॉलेजमधील जैविकशास्त्र विभागातील संशोधक डॉ. सम्राट पवार यांनी सांगितले, की या अभ्यासामध्ये प्राण्यांचा आकार आणि त्यांचा खाद्य शोधण्यासाठीचा कालावधी याविषयी गणितीय मॉडेल तयार करण्यात आले आहे. पर्यावरणातील बदलांचे या शिकारी प्राण्यावर होणारे परिणामांचा अंदाज मिळवणे शक्य होणार आहे.
  • शरीराचा आकार आणि खाद्य शोधण्याचा कालावधी या गृहीतकाच्या चाचण्या घेण्यासाठी जगभरामध्ये आतापर्यंत झालेल्या संशोधनातून माहिती गोळा करण्यात आली. यात जमिनीवर मांसभक्ष्यण अशा ७३ प्रजातींचा आणि मागोवा घेण्याच्या रेडिओ कॉलर आणि जीपीएससारख्या विविध पद्धतींचा समावेश होता.

निष्कर्ष ः
ज्या मध्यम आकाराच्या मांसभक्षक प्राण्यांचे भक्ष्य हे आकाराने लहान आहेत, त्यांची शिकारीसाठीची धावपळ बदलत्या वातावरणामुळे वाढण्याची शक्यता आहे. परिणामी त्यांच्या ऊर्जाविषयक गरजांची पूर्तता होणे कठीण आहे. बदलत्या वातावरणामुळे अनेक प्राण्यांच्या रहिवासामध्ये बदल होणार आहेत. त्यामुळे खाद्य शोधण्यासाठी अधिक धावपळ करावी लागणार असून, त्याचा ताणही प्रचंड असणार आहे. त्याचप्रमाणे या प्राण्यांचे भक्ष्य नेमके कोणते आहे, यावरही अनेक गोष्टी अवलंबून असल्याचे सहलेखक मॅट्टेओ रिझ्झूटो यांनी सांगितले.

इतर ताज्या घडामोडी
अवर्षणाचा पिकावरील ताण कमी करण्यासाठी...कोरडवाहू शेतीत पीक उत्पादनाच्या दृष्टीने “ओल तसे...
कोल्हापुरात केळी लागवड कमी होण्याची शक्...कोल्हापूर : पुरेशा पाण्याअभावी जिल्ह्यात केळीच्या...
नगरमधील आठ तालुके अद्यापही रब्बी...नगर ः नगर जिल्ह्यामध्ये रब्बीची आतापर्यंत अवघी नऊ...
जनावरांच्या आहारातील क्षारमिश्रणाचे...जनावरांच्या हाडांच्या वाढीसाठी दूध उत्पादनासाठी,...
परभणी जिल्ह्यात हुमणीच्या नुकसानीचा कहरपरभणी ः परभणी जिल्ह्यात उद्‍भवलेल्या दुष्काळी...
बाजार समिती कर्मचारी शासन आस्थापनावर...पुणे  ः राज्यातील बाजार समित्यांमधील...
पुणे विभागात चारापिकांची एक लाख...पुणे   ः जनावरांसाठी चाऱ्याची अडचण येऊ नये...
साताऱ्यात उसावर ‘हुमणी’चा प्रादुर्भावसातारा  ः जिल्ह्यातील विविध पिकांवर ‘हुमणी’...
नगर जिल्ह्यात ३५ हजार हेक्‍टरवरील उसावर...नगर  ः नगर जिल्ह्यात यंदा उसावर ‘हुमणी’चा...
‘पंदेकृवि’तील शिवारफेरीला शेतकऱ्यांचा...अकोला  ः डाॅ. पंजाबराव देशमुख कृषी...
महसूल राज्यमंत्र्यांनी घेतला महागावमधील...महागाव, जि. यवतमाळ  ः दुष्काळग्रस्त भागात...
महाराष्ट्रातील जनताच पंतप्रधान मोदी...शिर्डी, जि. नगर   ः घरकुलाचा लाभ देण्यासाठी...
सरकारने कर्जमाफीत घोटाळा केला : उध्दव...नगर  ः राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी कर्जमाफी...
पुण्यात भाजीपाल्याच्या मागणीत वाढ; दरही...पुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
नाशिक जिल्ह्यात सर्वपक्षीय पाणी बचाव...नाशिक  : मराठवाड्यातील जायकवाडी धरणात नाशिक...
इंदापूर बाजार समितीत शेतीमाल तारण योजना...इंदापूर, जि. पुणे  ः महाराष्ट्र राज्य कृषी...
नगर जिल्ह्यात एप्रिलपासून चाराटंचाई...नगर  ः जिल्ह्यात यंदा पाऊस नसल्याचे...
शेतीतील सुधारणांसाठी कृषी विद्यापीठांची...अकोला   ः बदललेल्या परिस्थितीत शेतीतही मोठी...
नगर जिल्हा परिषदेत सरकार विरोधात...नगर  ः जिल्हा परिषदेच्या मालकीच्या...
शेतकऱ्यांच्या मागण्यांबाबत ‘राष्ट्रवादी...अकोला  ः तूर, सोयाबीन, हरभरा या पिकांचा विमा...