agricultural stories in marathi, agro vision, Northern corn leaf blight genes identified in new study | Agrowon

मक्यावरील करपा रोगाच्या जनुकांचा घेतला शोध
वृत्तसेवा
सोमवार, 22 जानेवारी 2018

मक्यावरील करपा रोगाला प्रतिकार करणाऱ्या जनुकांचा शोध संशोधकांनी घेतला आहे. मात्र, तरीही बुरशीजन्य रोग मक्याच्या प्रतिकारशक्तीला धोका देऊन आपली वाढ करू शकतो. रोगाची बुरशी मका रोपांच्या प्रतिकारशक्तीवर कशा प्रकारे मात करते, याचा अभ्यास करण्यात आला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल फायटोपॅथॉलॉजी’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. भविष्यामध्ये रोगाच्या नियंत्रणासाठी त्याचा फायदा होऊ शकतो.

मक्यावरील करपा रोगाला प्रतिकार करणाऱ्या जनुकांचा शोध संशोधकांनी घेतला आहे. मात्र, तरीही बुरशीजन्य रोग मक्याच्या प्रतिकारशक्तीला धोका देऊन आपली वाढ करू शकतो. रोगाची बुरशी मका रोपांच्या प्रतिकारशक्तीवर कशा प्रकारे मात करते, याचा अभ्यास करण्यात आला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल फायटोपॅथॉलॉजी’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. भविष्यामध्ये रोगाच्या नियंत्रणासाठी त्याचा फायदा होऊ शकतो.

मका पिकाच्या पानावरील करपा रोगामुळे हिरव्या तपकिरी रंगाची कणसे शेतामध्ये दिसून येतात. या रोगाचा प्रादुर्भाव लवकर लक्षात न आल्यास व नियंत्रणाचे उपाय न केल्यास मोठ्या प्रमाणात नुकसान होते.
रोगकारक बुरशी ही सातत्याने स्वतःमध्ये बदल करून या प्रतिकारशक्तीला हुलकावणी देत असते. बुरशी आणि पीक हे सातत्याने एकमेंकाना जोखत असते. त्या कामामध्ये जनुके अत्यंत मोलाच्या भूमिका बजावतात. मका पिकामध्ये करपा रोगाच्या नियंत्रणासाठी यावर संशोधन करत असलेल्या इल्लिनॉईस विद्यापीठातील कृषीशास्त्र विभागातील वनस्पती रोगशास्त्रज्ञ सॅन्टीगो मायडेरोज यांनी याविषयी माहिती देताना सांगितले, की मक्यामध्ये प्रादुर्भाव करण्यासाठी कारणीभूत असा बुरशीमधील जनुक शोधण्याचा आमचा प्रयत्न होता. अशी दोन जनुके शोधण्यात यश आले असून, ते बुरशी आणि मका यातील समन्वयासाठी कारणीभूत ठरतात.

  • उत्तरेतील मक्यावरील करपा रोगांसाठी प्रतिकार करणारे Ht१, Ht२, Ht३, आणि HtN अशी अनेक जनुके आहेत. बुरशीपासून वाचविण्यासाठी प्रथिनांच्या सिग्नलचा वापर केला जातो. मात्र, त्यामागील नेमकी कार्यप्रणाली अद्यापही ज्ञात नाही. ज्या वेळी ही प्रतिकारशक्ती कमी पडते, त्यावेळी मका रोगांसाठी संवेदनशील बनत जातो.
  • जनुकांच्या माहिती साठ्यांतून बुरशीला पिकांमध्ये अंतर्भाव करण्यासाठी मदत करणाऱ्या जनुकांचा शोध घेतला. त्याची नेमकी जागा शोधली. एका बुरशीच्या कारणांमध्ये AVRHt१ जनुक कार्यरत होते, तर दुसऱ्या ठिकाणी AVRHt२ कार्यरत होते. या दोन्ही जनुकांचे मूलद्रव्यीय मार्कर ठरविण्यात यश आले आहे. त्यामुळे भविष्यात रोगकारक बुरशी प्रजाती ओळखणे शक्य होईल. तसेच वनस्पतींची प्रतिकारकता वाढविण्याच्या नव्या संशोधनाला फायदा होणार आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
मत्स्यपालनामध्ये योग्य तांत्रिक बदलांची...सध्याच्या मत्स्यपालन पद्धतीमध्ये कोणतेही बदल न...
जळगाव बुरशीयुक्त शेवयांच्या प्रकरणात...जळगाव ः शालेय पोषण आहार वाटपानंतर अंगणवाडीमधील...
सातगाव पठार परिसरात बटाटा लागवडीस सुरवातसातगाव पठार, जि. पुणे : काही गावांमध्ये पावसाने...
सोलापूर जिल्ह्यात विजांच्या कडकडाटासह...सांगोला/करमाळा : जिल्ह्याच्या काही भागांत...
पुणे जिल्ह्यात पावसामुळे भात...पुणे : गेल्या काही दिवसांपासून पावसाने दडी...
मातीचा प्रत्येक कण सोन्यासारखा; तो वाया...नाशिक : शेतातील माती म्हणजे कोट्यवधी सूक्ष्म...
नांदेड जिल्ह्यात १ लाख ६५ हेक्टरवर पेरणीनांदेड ः नांदेड जिल्ह्यामध्ये यंदाच्या खरीप...
शेतकऱ्यांना पीककर्ज देणे टाळले तर ठेवी...नगर  ः शेतकऱ्यांना सध्या खरीप हंगामासाठी...
सातारा जिल्ह्यात पावसाचा जोर कायमसातारा  ः जिल्ह्यातील वाई, महाबळेश्वर, माण,...
नांदेड जिल्ह्यात फक्त ८.२९ टक्के...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यातील यंदा खरीप पीककर्ज...
तापीच्या पाण्यास गुजरातचा नकारमुंबई  ः पार-तापी नर्मदा नद्याजोड...
कापूस पीक नियोजनातून हमखास उत्पादन वाढसोनगीर, जि. धुळे ः कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांनी...
औरंगाबाद जिल्ह्यात अखेर पाऊस बरसलाऔरंगाबाद  : पावसाच्या प्रतीक्षेत असलेल्या...
`दमणगंगा नदीजोड योजनेचे फेरसर्व्हेक्षण...नाशिक : दमणगंगा (एकदरे) नदीजोड योजनेचे...
मराठवाड्यात साडेतीन लाख हेक्‍टरवर पेरणीऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यांत ३ लाख ६७...
पीककर्जासाठी बँक अधिकाऱ्याने केली...दाताळा, जि. बुलडाणा : पीककर्ज मंजूर करून...
माॅन्सून सक्रिय, सर्वत्र चांगल्या...महाराष्ट्रावरील हवेचे दाब कमी झालेले असून १००४...
‘एसआरआय’पद्धतीने भात लागवडीचे तंत्रएसआरआय पद्धतीने भात लागवड केल्यामुळे रोपे, माती,...
भूमिगत निचरा प्रणालीद्वारे जमिनींची...पाणी व रासायनिक खते यांच्या अनियंत्रित वापरामुळे...
लागवड सावा पिकाची...जून महिन्यात सावा पिकाची पेरणी करावी. दोन ओळीतील...