agricultural stories in marathi, agro vision, Northern corn leaf blight genes identified in new study | Agrowon

मक्यावरील करपा रोगाच्या जनुकांचा घेतला शोध
वृत्तसेवा
सोमवार, 22 जानेवारी 2018

मक्यावरील करपा रोगाला प्रतिकार करणाऱ्या जनुकांचा शोध संशोधकांनी घेतला आहे. मात्र, तरीही बुरशीजन्य रोग मक्याच्या प्रतिकारशक्तीला धोका देऊन आपली वाढ करू शकतो. रोगाची बुरशी मका रोपांच्या प्रतिकारशक्तीवर कशा प्रकारे मात करते, याचा अभ्यास करण्यात आला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल फायटोपॅथॉलॉजी’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. भविष्यामध्ये रोगाच्या नियंत्रणासाठी त्याचा फायदा होऊ शकतो.

मक्यावरील करपा रोगाला प्रतिकार करणाऱ्या जनुकांचा शोध संशोधकांनी घेतला आहे. मात्र, तरीही बुरशीजन्य रोग मक्याच्या प्रतिकारशक्तीला धोका देऊन आपली वाढ करू शकतो. रोगाची बुरशी मका रोपांच्या प्रतिकारशक्तीवर कशा प्रकारे मात करते, याचा अभ्यास करण्यात आला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल फायटोपॅथॉलॉजी’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. भविष्यामध्ये रोगाच्या नियंत्रणासाठी त्याचा फायदा होऊ शकतो.

मका पिकाच्या पानावरील करपा रोगामुळे हिरव्या तपकिरी रंगाची कणसे शेतामध्ये दिसून येतात. या रोगाचा प्रादुर्भाव लवकर लक्षात न आल्यास व नियंत्रणाचे उपाय न केल्यास मोठ्या प्रमाणात नुकसान होते.
रोगकारक बुरशी ही सातत्याने स्वतःमध्ये बदल करून या प्रतिकारशक्तीला हुलकावणी देत असते. बुरशी आणि पीक हे सातत्याने एकमेंकाना जोखत असते. त्या कामामध्ये जनुके अत्यंत मोलाच्या भूमिका बजावतात. मका पिकामध्ये करपा रोगाच्या नियंत्रणासाठी यावर संशोधन करत असलेल्या इल्लिनॉईस विद्यापीठातील कृषीशास्त्र विभागातील वनस्पती रोगशास्त्रज्ञ सॅन्टीगो मायडेरोज यांनी याविषयी माहिती देताना सांगितले, की मक्यामध्ये प्रादुर्भाव करण्यासाठी कारणीभूत असा बुरशीमधील जनुक शोधण्याचा आमचा प्रयत्न होता. अशी दोन जनुके शोधण्यात यश आले असून, ते बुरशी आणि मका यातील समन्वयासाठी कारणीभूत ठरतात.

  • उत्तरेतील मक्यावरील करपा रोगांसाठी प्रतिकार करणारे Ht१, Ht२, Ht३, आणि HtN अशी अनेक जनुके आहेत. बुरशीपासून वाचविण्यासाठी प्रथिनांच्या सिग्नलचा वापर केला जातो. मात्र, त्यामागील नेमकी कार्यप्रणाली अद्यापही ज्ञात नाही. ज्या वेळी ही प्रतिकारशक्ती कमी पडते, त्यावेळी मका रोगांसाठी संवेदनशील बनत जातो.
  • जनुकांच्या माहिती साठ्यांतून बुरशीला पिकांमध्ये अंतर्भाव करण्यासाठी मदत करणाऱ्या जनुकांचा शोध घेतला. त्याची नेमकी जागा शोधली. एका बुरशीच्या कारणांमध्ये AVRHt१ जनुक कार्यरत होते, तर दुसऱ्या ठिकाणी AVRHt२ कार्यरत होते. या दोन्ही जनुकांचे मूलद्रव्यीय मार्कर ठरविण्यात यश आले आहे. त्यामुळे भविष्यात रोगकारक बुरशी प्रजाती ओळखणे शक्य होईल. तसेच वनस्पतींची प्रतिकारकता वाढविण्याच्या नव्या संशोधनाला फायदा होणार आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
मराठवाड्यातील लघू प्रकल्प आले २७ टक्‍क्...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील ८६४ लघू, मध्यम, मोठ्या...
गारपीटग्रस्त केळी बाग सुधारणेच्या...अवकाळी पाऊस व गारपिटीमुळे  केळी पिकाचे कमी-...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत १५...नांदेड : केंद्र शासनाच्या किंमत समर्थन...
जळगाव जिल्हा परिषदेच्या अर्थसंकल्पात...जळगाव  : जिल्हा परिषदेचा अर्थसंकल्प यंदा सहा...
ब्रॉयलर्स बाजार दहा रुपयांनी उसळला,...ब्रॉयलर्सचा बाजार अपेक्षेप्रमाणे जोरदार उसळी...
पुण्यात कलिंगड, खरबुजाच्या आवकेत वाढपुणे : गुलटेकडी येथील बाजार समितीमध्ये...
'मॅग्नेटिक महाराष्ट्र'चे आज उद्‌घाटनमुंबई : राज्याच्या औद्योगिक वाढीसाठी उपयुक्त ठरणा...
उत्तम निचऱ्याच्या जमिनीत पपई लागवड...पपई फळपिकाच्या लागवडीसाठी उत्तम निचऱ्याची जमीन...
जमिनीतील जिवाणूंच्या गुणसूत्रीय रचनांचा...जमीन ही पिकाचे उत्पादन घेण्यासाठी एकमेव परिपूर्ण...
तुटपुंजी मदत नको, शंभर टक्के भरपाई द्या...अकोला : गारपिटीने नुकसान झालेल्या...
ग्रामीण भागातील अतिक्रमित घरे नियमित...मुंबई : ग्रामीण महाराष्ट्रातील शासकीय जमिनींवरील...
राज्यातील २६ रेशीम खरेदी केंद्रे बंदसांगली ः कमी गुंतवणूक, खात्रीशीर व कायमची...
शिवनेरीवर उद्या शिवजन्मोत्सव सोहळापुणे : छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या जयंतीनिमित्त...
नगर जिल्ह्यात सव्वातीन हजार हेक्‍टरवर...नगर : नगर जिल्ह्यामध्ये महाबीजतर्फे गहू, ज्वारी,...
बदलत्या वातावरणाचा केळीला फटका जळगाव : हिवाळ्याच्या शेवटच्या कालावधीत विषम...
‘ग्रामस्थांचा विरोध असेल तर नाणार...मुंबई : कोकणातील नाणार रिफायनरी प्रकल्पाच्या...
आपले सरकारचे संगणकचालक सात...मुंबई : ग्रामविकास व माहिती तंत्रज्ञान...
जाहीर केलेला हप्ता द्या ः राजू शेट्टीकोल्हापूर : कोल्हापुरातील साखर कारखान्यांनी जाहीर...
औरंगाबाद येथे हमीभावाने शेतमाल...औरंगाबाद (प्रतिनिधी) : शेतीमालाची शासनानेच ठरवून...
सत्तर वर्षे होऊनही शेतकऱ्यांच्या...राळेगणसिद्धी, जि. नगर : देशाला स्वतंत्र...