agricultural stories in marathi, agro vision, Northern corn leaf blight genes identified in new study | Agrowon

मक्यावरील करपा रोगाच्या जनुकांचा घेतला शोध
वृत्तसेवा
सोमवार, 22 जानेवारी 2018

मक्यावरील करपा रोगाला प्रतिकार करणाऱ्या जनुकांचा शोध संशोधकांनी घेतला आहे. मात्र, तरीही बुरशीजन्य रोग मक्याच्या प्रतिकारशक्तीला धोका देऊन आपली वाढ करू शकतो. रोगाची बुरशी मका रोपांच्या प्रतिकारशक्तीवर कशा प्रकारे मात करते, याचा अभ्यास करण्यात आला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल फायटोपॅथॉलॉजी’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. भविष्यामध्ये रोगाच्या नियंत्रणासाठी त्याचा फायदा होऊ शकतो.

मक्यावरील करपा रोगाला प्रतिकार करणाऱ्या जनुकांचा शोध संशोधकांनी घेतला आहे. मात्र, तरीही बुरशीजन्य रोग मक्याच्या प्रतिकारशक्तीला धोका देऊन आपली वाढ करू शकतो. रोगाची बुरशी मका रोपांच्या प्रतिकारशक्तीवर कशा प्रकारे मात करते, याचा अभ्यास करण्यात आला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल फायटोपॅथॉलॉजी’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. भविष्यामध्ये रोगाच्या नियंत्रणासाठी त्याचा फायदा होऊ शकतो.

मका पिकाच्या पानावरील करपा रोगामुळे हिरव्या तपकिरी रंगाची कणसे शेतामध्ये दिसून येतात. या रोगाचा प्रादुर्भाव लवकर लक्षात न आल्यास व नियंत्रणाचे उपाय न केल्यास मोठ्या प्रमाणात नुकसान होते.
रोगकारक बुरशी ही सातत्याने स्वतःमध्ये बदल करून या प्रतिकारशक्तीला हुलकावणी देत असते. बुरशी आणि पीक हे सातत्याने एकमेंकाना जोखत असते. त्या कामामध्ये जनुके अत्यंत मोलाच्या भूमिका बजावतात. मका पिकामध्ये करपा रोगाच्या नियंत्रणासाठी यावर संशोधन करत असलेल्या इल्लिनॉईस विद्यापीठातील कृषीशास्त्र विभागातील वनस्पती रोगशास्त्रज्ञ सॅन्टीगो मायडेरोज यांनी याविषयी माहिती देताना सांगितले, की मक्यामध्ये प्रादुर्भाव करण्यासाठी कारणीभूत असा बुरशीमधील जनुक शोधण्याचा आमचा प्रयत्न होता. अशी दोन जनुके शोधण्यात यश आले असून, ते बुरशी आणि मका यातील समन्वयासाठी कारणीभूत ठरतात.

  • उत्तरेतील मक्यावरील करपा रोगांसाठी प्रतिकार करणारे Ht१, Ht२, Ht३, आणि HtN अशी अनेक जनुके आहेत. बुरशीपासून वाचविण्यासाठी प्रथिनांच्या सिग्नलचा वापर केला जातो. मात्र, त्यामागील नेमकी कार्यप्रणाली अद्यापही ज्ञात नाही. ज्या वेळी ही प्रतिकारशक्ती कमी पडते, त्यावेळी मका रोगांसाठी संवेदनशील बनत जातो.
  • जनुकांच्या माहिती साठ्यांतून बुरशीला पिकांमध्ये अंतर्भाव करण्यासाठी मदत करणाऱ्या जनुकांचा शोध घेतला. त्याची नेमकी जागा शोधली. एका बुरशीच्या कारणांमध्ये AVRHt१ जनुक कार्यरत होते, तर दुसऱ्या ठिकाणी AVRHt२ कार्यरत होते. या दोन्ही जनुकांचे मूलद्रव्यीय मार्कर ठरविण्यात यश आले आहे. त्यामुळे भविष्यात रोगकारक बुरशी प्रजाती ओळखणे शक्य होईल. तसेच वनस्पतींची प्रतिकारकता वाढविण्याच्या नव्या संशोधनाला फायदा होणार आहे.

इतर बातम्या
पारंपरिक उत्साहात शिवजयंती साजरीपुणे : संपूर्ण महाराष्ट्रासह देश-विदेशात अनेक...
माजी आमदार जयंत ससाणे यांचे निधन नगर  :  कॉंगेसचे जिल्हाध्यक्ष माजी...
मराठवाड्यातील लघू प्रकल्प आले २७ टक्‍क्...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील ८६४ लघू, मध्यम, मोठ्या...
पुणे जिल्ह्यात रब्बीत अवघे २५ टक्के...पुणे : शेतकऱ्यांना रब्बी हंगामात पुणे जिल्हा...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत १५...नांदेड : केंद्र शासनाच्या किंमत समर्थन...
सरपंचांनी कारकीर्दचे स्मरण होईल असे काम...कोल्हापूर : सरपंचांनी नैतिकता जपत निरपेक्ष व...
जळगाव जिल्हा परिषदेच्या अर्थसंकल्पात...जळगाव  : जिल्हा परिषदेचा अर्थसंकल्प यंदा सहा...
बियाणे कंपन्यांत पाकिटावरील...नागपूर : बोंड अळीचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी या...
टॉवरग्रस्त शेतकऱ्यांच्या समस्या सोडविणारयवतमाळ : पॉवरग्रीड कंपनीच्या वतीने महागाव, पुसद...
‘महामेष’ योजना ३४ जिल्ह्यांत राबविणार...औरंगाबाद : राजे यशवंतराव होळकर महामेष योजना...
शेतीतील यांत्रिकीकरणासाठी हवे शासनाचे...अकोला ः अाजच्या बदलत्या काळात शेती पद्धतीत...
मध्य प्रदेशात गारपीटग्रस्तांना हेक्टरी...नवी दिल्ली ः मध्य प्रदेश राज्यात नुकत्याच...
गारपीटग्रस्तांना भरीव मदतीचा प्रस्ताव...नागपूर ः गारपीटग्रस्तांना सरकारकडून जाहीर करण्यात...
शेतकरी कंपन्यांच्या धान्य खरेदीबाबत...पुणे : हमीभावाने धान्य खरेदीत शेतकरी उत्पादक...
महसूल मंडळातील सरासरी उत्पादकतेनुसार...परभणी : केंद्र शासनाच्या किंमत समर्थन...
गारपीटग्रस्त क्षेत्र तीन लाख हेक्टरमुंबई : राज्यात गेल्या आठवड्यात झालेल्या...
राजधानी दिल्लीत शेती क्षेत्रावर आज...नवी दिल्ली : देशाला नवे कृषी धोरण देण्यासाठी...
‘कापूस ते कापड’पासून आता ‘पिकणे ते...नाशिक : राज्यातील कापसावर प्रक्रिया होऊन...
उन्हाचा चटका जाणवू लागलापुणे : उत्तरेकडील थंड वाऱ्यांचा प्रवाह कमी होऊ...
'मॅग्नेटिक महाराष्ट्र'चे आज उद्‌घाटनमुंबई : राज्याच्या औद्योगिक वाढीसाठी उपयुक्त ठरणा...