agricultural stories in marathi, agro vision, Northern corn leaf blight genes identified in new study | Agrowon

मक्यावरील करपा रोगाच्या जनुकांचा घेतला शोध
वृत्तसेवा
सोमवार, 22 जानेवारी 2018

मक्यावरील करपा रोगाला प्रतिकार करणाऱ्या जनुकांचा शोध संशोधकांनी घेतला आहे. मात्र, तरीही बुरशीजन्य रोग मक्याच्या प्रतिकारशक्तीला धोका देऊन आपली वाढ करू शकतो. रोगाची बुरशी मका रोपांच्या प्रतिकारशक्तीवर कशा प्रकारे मात करते, याचा अभ्यास करण्यात आला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल फायटोपॅथॉलॉजी’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. भविष्यामध्ये रोगाच्या नियंत्रणासाठी त्याचा फायदा होऊ शकतो.

मक्यावरील करपा रोगाला प्रतिकार करणाऱ्या जनुकांचा शोध संशोधकांनी घेतला आहे. मात्र, तरीही बुरशीजन्य रोग मक्याच्या प्रतिकारशक्तीला धोका देऊन आपली वाढ करू शकतो. रोगाची बुरशी मका रोपांच्या प्रतिकारशक्तीवर कशा प्रकारे मात करते, याचा अभ्यास करण्यात आला आहे. हे संशोधन ‘जर्नल फायटोपॅथॉलॉजी’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. भविष्यामध्ये रोगाच्या नियंत्रणासाठी त्याचा फायदा होऊ शकतो.

मका पिकाच्या पानावरील करपा रोगामुळे हिरव्या तपकिरी रंगाची कणसे शेतामध्ये दिसून येतात. या रोगाचा प्रादुर्भाव लवकर लक्षात न आल्यास व नियंत्रणाचे उपाय न केल्यास मोठ्या प्रमाणात नुकसान होते.
रोगकारक बुरशी ही सातत्याने स्वतःमध्ये बदल करून या प्रतिकारशक्तीला हुलकावणी देत असते. बुरशी आणि पीक हे सातत्याने एकमेंकाना जोखत असते. त्या कामामध्ये जनुके अत्यंत मोलाच्या भूमिका बजावतात. मका पिकामध्ये करपा रोगाच्या नियंत्रणासाठी यावर संशोधन करत असलेल्या इल्लिनॉईस विद्यापीठातील कृषीशास्त्र विभागातील वनस्पती रोगशास्त्रज्ञ सॅन्टीगो मायडेरोज यांनी याविषयी माहिती देताना सांगितले, की मक्यामध्ये प्रादुर्भाव करण्यासाठी कारणीभूत असा बुरशीमधील जनुक शोधण्याचा आमचा प्रयत्न होता. अशी दोन जनुके शोधण्यात यश आले असून, ते बुरशी आणि मका यातील समन्वयासाठी कारणीभूत ठरतात.

  • उत्तरेतील मक्यावरील करपा रोगांसाठी प्रतिकार करणारे Ht१, Ht२, Ht३, आणि HtN अशी अनेक जनुके आहेत. बुरशीपासून वाचविण्यासाठी प्रथिनांच्या सिग्नलचा वापर केला जातो. मात्र, त्यामागील नेमकी कार्यप्रणाली अद्यापही ज्ञात नाही. ज्या वेळी ही प्रतिकारशक्ती कमी पडते, त्यावेळी मका रोगांसाठी संवेदनशील बनत जातो.
  • जनुकांच्या माहिती साठ्यांतून बुरशीला पिकांमध्ये अंतर्भाव करण्यासाठी मदत करणाऱ्या जनुकांचा शोध घेतला. त्याची नेमकी जागा शोधली. एका बुरशीच्या कारणांमध्ये AVRHt१ जनुक कार्यरत होते, तर दुसऱ्या ठिकाणी AVRHt२ कार्यरत होते. या दोन्ही जनुकांचे मूलद्रव्यीय मार्कर ठरविण्यात यश आले आहे. त्यामुळे भविष्यात रोगकारक बुरशी प्रजाती ओळखणे शक्य होईल. तसेच वनस्पतींची प्रतिकारकता वाढविण्याच्या नव्या संशोधनाला फायदा होणार आहे.

इतर बातम्या
शेतकऱ्याने तयार केली डिझेलवरची बाईकसांगली : वाढत्या पेट्रोलच्या सुटकेसाठी...
शेतकऱ्यांना फसविणारे विक्रेते,...सोलापूर : शेतकरी केंद्रबिंदू मानून...
धुळे जिल्ह्यात पूर्वहंगामी कापूस...धुळे : जिल्ह्यात पूर्वहंगामी कापूस लागवडीची...
जळगाव जिल्ह्यात खरिपासाठी मुबलक खतेजळगाव : जिल्ह्यात आगामी खरिपासाठी शेतकऱ्यांची...
कारखान्यांनी थकीत `एफआरपी' त्वरीत...सोलापूर : जिल्ह्यातील साखर कारखान्यांनी थकवलेले...
उत्पादकांसाठी बेदाणा गोडसांगली ः यंदाच्या बेदाणा हंगामात बेदाण्याच्या...
दक्षिण महाराष्ट्रातील कारखान्यांत ८०...सांगली/कोल्हापूर ः साखरेला दर नसल्याने निराश...
अकोला जिल्हा प्रशासन शेतकऱ्यांना देणार...अकोला ः देशात राबवल्या जात असलेल्या प्रधानमंत्री...
केळी दरात किंचित सुधारणाजळगाव ः रावेर, यावलमध्ये केळीची आवक वाढलेली...
ग्रामस्वच्छता अभियानात प्रभाग, गटातून...नगर ः ग्रामीण भागात स्वच्छतेची व्यापी...
​​राज्य सरकार राबविणार मधुमक्षिका मित्र...पुणे : शहरी भागात मधुमक्षिकांचे पोळे दिसले, की ते...
कामाच्या अतिरिक्त ताणामुळे पणन संचालक...पुणे ः पणन संचालकपदी पूर्णवेळ नियुक्ती असताना...
मका चार वर्षांतील नीचांकी पातळीवरनवी दिल्ली ः बजारात मका आवक वाढल्यांतर मागणी कमी...
कासवाच्या लिंगनिर्धारणामागील जनुकीय...गेल्या ५० वर्षांपासून अंडी उबण्याच्या...
सातारा जिल्ह्यात पाणीटंचाई वाढलीसातारा  : जिल्ह्यात पाणीटंचाईच्या झळा वाढू...
ब्राझील, थायलंडचा यंदा इथेनॉलकडे वाढता...कोल्हापूर : आंतरराष्ट्रीय बाजारात सर्वत्रच...
अग्रणी नदी पुन्हा अतिक्रमणाच्या विळख्यातसांगली : तासगाव, कवठेमहांकाळ तालुक्‍यांतील अग्रणी...
पाणलोट, मृदसंधारण घोटाळ्याचा पर्दाफाशपुणे : कृषी खात्यातील पाणलोट व मृदसंधारण...
अरबी समुद्रात चक्रीवादळाचे संकेतपुणे : ‘सागर’ चक्रीवादळापाठोपाठ अरबी समुद्रात...
पुण्यातील डाळिंब, पेरू, चिकू बागांना...पुणे  : जिल्ह्यातील मृग बहारातील डाळिंब,...