agricultural stories in marathi, agro vision, relation between plant & fungus diversity | Agrowon

झाडांच्या प्रजातीनुसार ठरते बुरशी-बियांचे नाते
वृत्तसेवा
बुधवार, 11 ऑक्टोबर 2017

उष्णवर्गीय कटिबंधातील झाडांची विविधता आणि त्यावर आधारित बुरशींची विविधता यातील सहसंबंधांचा वेध घेण्याचा प्रयत्न पनामा येथील स्मिथोसोनियन ट्रॉपिकल रिसर्च इन्स्टिट्यूट येथील संशोधकांनी केला आहे. या वनस्पतींच्या बियांच्या अंकुरण्यासाठी विविध प्रकारच्या बुरशी मदत करत असतात. थोडक्यात, वनस्पतीच्या प्रजातीशी विशिष्ट अशा बुरशींशी जोडी जमलेली असते. त्यामुळे जैवविविधता ही एकमेकांना पूरक असते. या संशोधनाचे निष्कर्ष ‘प्रोसिडिंग्स ऑफ दी नॅशनल अॅकॅडमी ऑफ सायन्सेस’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहेत.

उष्णवर्गीय कटिबंधातील झाडांची विविधता आणि त्यावर आधारित बुरशींची विविधता यातील सहसंबंधांचा वेध घेण्याचा प्रयत्न पनामा येथील स्मिथोसोनियन ट्रॉपिकल रिसर्च इन्स्टिट्यूट येथील संशोधकांनी केला आहे. या वनस्पतींच्या बियांच्या अंकुरण्यासाठी विविध प्रकारच्या बुरशी मदत करत असतात. थोडक्यात, वनस्पतीच्या प्रजातीशी विशिष्ट अशा बुरशींशी जोडी जमलेली असते. त्यामुळे जैवविविधता ही एकमेकांना पूरक असते. या संशोधनाचे निष्कर्ष ‘प्रोसिडिंग्स ऑफ दी नॅशनल अॅकॅडमी ऑफ सायन्सेस’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहेत.

जंगलामध्ये झाडांची विविधता असणे हे एकाच वेळी अन्य अनेक बुरशी, जिवाणू, विषाणू यांच्यासह प्राण्याच्या प्रजातींच्या विविधतेसाठी आवश्यक असते. जंगलामध्ये जमिनीवर पडलेल्या बियांचे अंकुरण होण्याच्या प्रक्रियेमध्ये हे सूक्ष्मजीव अत्यंत मोलाची भूमिका निभावत असतात. वनस्पतीच्या प्रजाती आणि त्यांच्या संबंधित बुरशींचा अभ्यास पनामा येथील स्मिथसोनियन ट्रॉपिकल रिसर्च इन्स्टिट्यूटमधील संशोधक कॅरोलिना सारमियन्टो यांनी केला आहे. त्या विषयी माहिती देताना त्यांनी सांगितले, की वनस्पतींच्या प्रजातीनुसार त्यांच्या बियांवर वाढणाऱ्या बुरश्यांची जोडी जमलेली असते. त्यातूनच या बुरश्या बियांच्या अंकुरण, वाढीला मदत करणार की त्याला नष्ट करणार हे ठरत असते. अर्था वेगवेगळ्या बियांशी बुरशींचे वागणे वेगळे का असते, याविषयी फारशी माहिती उपलब्ध नाही. यामागील गूढ उलगडण्यासाठी आम्ही प्रयत्न केले.

  • या अभ्यासामध्ये बॅरो कोलोरॅडो बेटावरील जंगलामध्ये आढळणाऱ्या स्थानिक नऊ प्रजातींच्या ८३०० हजार बिया जमिनीमध्ये एक महिना ते एक वर्ष या काळासाठी गाडल्या. वेगवेगळ्या काळानंतर त्या काढून त्यावर वाढणाऱ्या बुरशींच्या प्रजातींचे विश्लेषण केले.
  • बियांचा बाह्य भाग निर्जंतूक करून, बिया अर्ध्या कापून घेतल्या. अर्ध्या भागावरील बुरशींचा वाढ प्रयोगशाळेमध्ये केली. अशा वेगळ्या केलेल्या बुरशांची संख्या १४६० इतकी भरली. त्यातील दोनशे बुरशी प्रजातींची ओळख पटवण्यात आली.
  • उर्वरीत अर्ध्या भागातील जिवंत असलेल्या अंकुराची वाढ व अन्य स्थितीची माहिती जमा केली.

निष्कर्ष

  • प्रजाती, काळ यासोबतच मातीचा प्रकार, जंगलातील अन्य झाडांचे प्रकार यानुसार बुरशींच्या प्रजाती व संख्या यात बदल होत असल्याचे दिसून आले. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे एका झाडाच्या प्रजातीसाठी नुकसानकारक असलेली बुरशी दुसऱ्या झाडासाठी मात्र उपकारक ठरत असल्याचे सहसंशोधिका पॉल कॅनिलो झालामिया यांनी सांगितले.

इतर बातम्या
मोहरीवर्गीय पिकातील ग्लुकोसिनोलेट वेगळे...अमेरिकेतील दक्षिण डाकोटा राज्य विद्यापीठातील...
जमिनीतील जिवाणूंच्या गुणसूत्रीय रचनांचा...जमीन ही पिकाचे उत्पादन घेण्यासाठी एकमेव परिपूर्ण...
एकट्या मराठवाड्यातच २ लाख हेक्टरचे...औरंगाबाद : मराठवाड्यात ११ ते १३ फेब्रुवारीदरम्यान...
विश्वासघाताची किंमत मोजावी लागेल ः अजित...नगर : फेकूगिरी, दिशाभूल, फसव्या घोषणा, महागाईचा...
तुटपुंजी मदत नको, शंभर टक्के भरपाई द्या...अकोला : गारपिटीने नुकसान झालेल्या...
ग्रामीण भागातील अतिक्रमित घरे नियमित...मुंबई : ग्रामीण महाराष्ट्रातील शासकीय जमिनींवरील...
चंद्रकांत दळवी देणार सरपंचांच्या प्रश्‍...पुणे ः सकाळ-ॲग्रोवनच्या सातव्या सरपंच महापरिषदेत...
राज्यातील पाच हजार सोसायट्यांचे...खामगाव, जि. बुलडाणा : राज्यात आगामी काळात ५०००...
पुढील चार दिवस हवामान कोरडे राहणारपुणे : राज्यावरील ढगाळ हवामानाचे सावट दूर...
राज्यातील २६ रेशीम खरेदी केंद्रे बंदसांगली ः कमी गुंतवणूक, खात्रीशीर व कायमची...
शिवनेरीवर उद्या शिवजन्मोत्सव सोहळापुणे : छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या जयंतीनिमित्त...
विश्वासघाताची किंमत मोजावी लागेल ः पवारनगर : फेकूगिरी, दिशाभूल, फसव्या घोषणा,...
नगर जिल्ह्यात सव्वातीन हजार हेक्‍टरवर...नगर : नगर जिल्ह्यामध्ये महाबीजतर्फे गहू, ज्वारी,...
बदलत्या वातावरणाचा केळीला फटका जळगाव : हिवाळ्याच्या शेवटच्या कालावधीत विषम...
शेतकरी आत्महत्या हे बाजारकेंद्रित...सयाजीराव गायकवाड साहित्यनगरी (बडोदा, गुजरात) :...
‘ग्रामस्थांचा विरोध असेल तर नाणार...मुंबई : कोकणातील नाणार रिफायनरी प्रकल्पाच्या...
आपले सरकारचे संगणकचालक सात...मुंबई : ग्रामविकास व माहिती तंत्रज्ञान...
जाहीर केलेला हप्ता द्या ः राजू शेट्टीकोल्हापूर : कोल्हापुरातील साखर कारखान्यांनी जाहीर...
औरंगाबाद येथे हमीभावाने शेतमाल...औरंगाबाद (प्रतिनिधी) : शेतीमालाची शासनानेच ठरवून...
सत्तर वर्षे होऊनही शेतकऱ्यांच्या...राळेगणसिद्धी, जि. नगर : देशाला स्वतंत्र...