agricultural stories in marathi, agro vision, relation between plant & fungus diversity | Agrowon

झाडांच्या प्रजातीनुसार ठरते बुरशी-बियांचे नाते
वृत्तसेवा
बुधवार, 11 ऑक्टोबर 2017

उष्णवर्गीय कटिबंधातील झाडांची विविधता आणि त्यावर आधारित बुरशींची विविधता यातील सहसंबंधांचा वेध घेण्याचा प्रयत्न पनामा येथील स्मिथोसोनियन ट्रॉपिकल रिसर्च इन्स्टिट्यूट येथील संशोधकांनी केला आहे. या वनस्पतींच्या बियांच्या अंकुरण्यासाठी विविध प्रकारच्या बुरशी मदत करत असतात. थोडक्यात, वनस्पतीच्या प्रजातीशी विशिष्ट अशा बुरशींशी जोडी जमलेली असते. त्यामुळे जैवविविधता ही एकमेकांना पूरक असते. या संशोधनाचे निष्कर्ष ‘प्रोसिडिंग्स ऑफ दी नॅशनल अॅकॅडमी ऑफ सायन्सेस’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहेत.

उष्णवर्गीय कटिबंधातील झाडांची विविधता आणि त्यावर आधारित बुरशींची विविधता यातील सहसंबंधांचा वेध घेण्याचा प्रयत्न पनामा येथील स्मिथोसोनियन ट्रॉपिकल रिसर्च इन्स्टिट्यूट येथील संशोधकांनी केला आहे. या वनस्पतींच्या बियांच्या अंकुरण्यासाठी विविध प्रकारच्या बुरशी मदत करत असतात. थोडक्यात, वनस्पतीच्या प्रजातीशी विशिष्ट अशा बुरशींशी जोडी जमलेली असते. त्यामुळे जैवविविधता ही एकमेकांना पूरक असते. या संशोधनाचे निष्कर्ष ‘प्रोसिडिंग्स ऑफ दी नॅशनल अॅकॅडमी ऑफ सायन्सेस’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहेत.

जंगलामध्ये झाडांची विविधता असणे हे एकाच वेळी अन्य अनेक बुरशी, जिवाणू, विषाणू यांच्यासह प्राण्याच्या प्रजातींच्या विविधतेसाठी आवश्यक असते. जंगलामध्ये जमिनीवर पडलेल्या बियांचे अंकुरण होण्याच्या प्रक्रियेमध्ये हे सूक्ष्मजीव अत्यंत मोलाची भूमिका निभावत असतात. वनस्पतीच्या प्रजाती आणि त्यांच्या संबंधित बुरशींचा अभ्यास पनामा येथील स्मिथसोनियन ट्रॉपिकल रिसर्च इन्स्टिट्यूटमधील संशोधक कॅरोलिना सारमियन्टो यांनी केला आहे. त्या विषयी माहिती देताना त्यांनी सांगितले, की वनस्पतींच्या प्रजातीनुसार त्यांच्या बियांवर वाढणाऱ्या बुरश्यांची जोडी जमलेली असते. त्यातूनच या बुरश्या बियांच्या अंकुरण, वाढीला मदत करणार की त्याला नष्ट करणार हे ठरत असते. अर्था वेगवेगळ्या बियांशी बुरशींचे वागणे वेगळे का असते, याविषयी फारशी माहिती उपलब्ध नाही. यामागील गूढ उलगडण्यासाठी आम्ही प्रयत्न केले.

  • या अभ्यासामध्ये बॅरो कोलोरॅडो बेटावरील जंगलामध्ये आढळणाऱ्या स्थानिक नऊ प्रजातींच्या ८३०० हजार बिया जमिनीमध्ये एक महिना ते एक वर्ष या काळासाठी गाडल्या. वेगवेगळ्या काळानंतर त्या काढून त्यावर वाढणाऱ्या बुरशींच्या प्रजातींचे विश्लेषण केले.
  • बियांचा बाह्य भाग निर्जंतूक करून, बिया अर्ध्या कापून घेतल्या. अर्ध्या भागावरील बुरशींचा वाढ प्रयोगशाळेमध्ये केली. अशा वेगळ्या केलेल्या बुरशांची संख्या १४६० इतकी भरली. त्यातील दोनशे बुरशी प्रजातींची ओळख पटवण्यात आली.
  • उर्वरीत अर्ध्या भागातील जिवंत असलेल्या अंकुराची वाढ व अन्य स्थितीची माहिती जमा केली.

निष्कर्ष

  • प्रजाती, काळ यासोबतच मातीचा प्रकार, जंगलातील अन्य झाडांचे प्रकार यानुसार बुरशींच्या प्रजाती व संख्या यात बदल होत असल्याचे दिसून आले. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे एका झाडाच्या प्रजातीसाठी नुकसानकारक असलेली बुरशी दुसऱ्या झाडासाठी मात्र उपकारक ठरत असल्याचे सहसंशोधिका पॉल कॅनिलो झालामिया यांनी सांगितले.

इतर बातम्या
लौटकर आऊँगा...! अटलजींना साश्रू नयनांनी...नवी दिल्ली : प्रखर देशभक्त, भारतरत्न, माजी...
मराठवाड्यात १८९ मंडळात जोरदार पाउस औरंगाबाद : मराठवाड्यातील 421 महसुल मंडळांपैकी तब्...
हिंगोली जिल्ह्यात सोळा मंडळात अतिवृष्टीहिंगोली : जिल्ह्यात मागील चोवीस तासांमध्ये दोन...
परभणीतील २४ मंडळात अतिवृष्टी नदी, नाले...परभणी : जिल्ह्यात बुधवार पासून पावसाचे...
नांदेड जिल्ह्यात अतिवृष्टीनादेड : जिल्ह्यातील माहूर, किनवट, भोकर, हिमायतनगर...
कोयनेत पूरस्थिती शक्‍यपाटण, जि. सातारा : कोयना धरण पाणलोट...
कर्जमाफीसाठी मीपण आत्महत्या करू का ?सातारा - ‘‘सोसायटीचे एक लाख ३० हजार रुपयांचे...
यवतमाळ जिल्ह्यात पूर परिस्थिती यवतमाळ  : जिल्हयात सुरु असलेल्या संततधार...
धन जोप्या पाऊस, पीक मरू देईना अन्‌ वाचू...झळा दुष्काळाच्या : जि, परभणी यंदा पावसात कसा जोर...
राज्यात भेंडी ५०० ते ३००० रुपये...सांगलीत दहा किलोस २५० ते ३०० रुपये  सांगली...
राज्याचा पुरोगामित्वाचा वारसा जपूया :...मुंबई: शेती, पाणी, गुंतवणूक, गृहनिर्माण अशा विविध...
‘अटलपर्वा’चा अस्तनवी दिल्ली: माजी पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी...
विदर्भात पावसाचे जोरदार कमबॅकनागपूर ः गेल्या महिनाभरापासून दडी मारलेल्या...
शिराळ्यात नागप्रतिमेची पूजाशिराळा, जि. सांगली ः  अनेक वर्षे जिवंत...
बोंड अळी नियंत्रणासाठी...पुणे : राज्यात कपाशीतील बोंड अळीचे संकट वाढण्याची...
अकोल्यात पावसाचे आगमनअकोला : या भागात गेल्या २० पेक्षा अधिक...
अजातशत्रूदेशाच्या राजकारणात आपल्या शालीन, सभ्य राजकारणाने...
मराठवाड्यात दीर्घ खंडानंतर सर्वदूर पाऊसऔरंगाबाद : मराठवाड्यात दीर्घ खंडानंतर...
बेबाकी प्रमाणपत्राशिवाय राष्ट्रीय...मुंबई: पाऊस न पडल्याने आधीच त्रस्त असलेल्या...
राज्यात सर्वदूर पाऊसपुणे ः राज्यात दीर्घ खंडानंतर पावसाने गुरुवारी (...