agricultural stories in marathi, agro vision, sleeping sickness in cattle | Agrowon

तीव्र गंधाच्या कॉलरद्वारे जनावरातील रोगाला प्रतिबंध शक्य
वृत्तसेवा
बुधवार, 25 ऑक्टोबर 2017

आफ्रिकेमध्ये त्से त्से माशीमुळे गायींमध्येही स्लिपिंग सिकनेस या रोगाचा प्रसार होतो. या रोगामुळे प्रतिवर्ष ४.६ अब्ज अमेरिकी डॉलरचे नुकसान होते. या माश्यांना जनावरांपासून दूर ठेवण्यासाठी वॉटर बक (अॅन्टेलुप) या प्राण्यातील तीव्र गंधाचा वापर बॉन विद्यापीठातील संशोधकांनी केला आहे. या नावीन्यपूर्ण कल्पनेमुळे कमी खर्चात जनावरांचे रोगापासून ८० टक्क्यापर्यंत संरक्षण होते. हे संशोधन ‘प्लॉस निग्लेक्टेड ट्रॉपिकल डिसिजेस’मध्ये प्रकाशित केले आहे.

आफ्रिकेमध्ये त्से त्से माशीमुळे गायींमध्येही स्लिपिंग सिकनेस या रोगाचा प्रसार होतो. या रोगामुळे प्रतिवर्ष ४.६ अब्ज अमेरिकी डॉलरचे नुकसान होते. या माश्यांना जनावरांपासून दूर ठेवण्यासाठी वॉटर बक (अॅन्टेलुप) या प्राण्यातील तीव्र गंधाचा वापर बॉन विद्यापीठातील संशोधकांनी केला आहे. या नावीन्यपूर्ण कल्पनेमुळे कमी खर्चात जनावरांचे रोगापासून ८० टक्क्यापर्यंत संरक्षण होते. हे संशोधन ‘प्लॉस निग्लेक्टेड ट्रॉपिकल डिसिजेस’मध्ये प्रकाशित केले आहे.

त्से त्से माश्यांमुळे पसरणाऱ्या स्लिपिंग सिकनेस (झोपाळूपणा) या रोगाचा प्रादुर्भाव माणसांप्रमाणे जनावरांमध्येही होतो. त्यामुळे दूध, मांसउत्पादनमध्ये मोठी घट होते. त्यावर मात करण्यासाठी जागतिक पातळीवरील संशोधक प्रयत्न करीत आहेत. आफ्रिकेमध्ये हरणांप्रमाणे गवत खाणाऱ्या हरणांच्या प्रजातीतील वॉटर बक या प्राण्यांच्या शरीराला येणाऱ्या तीव्र गंधामुळे त्से त्से माश्‍या त्यांच्यापासून दूर राहत असल्याचे बॉन विद्यापीठातील डॉ. ख्रिस्टीन बोर्गमेईस्टर व त्यांच्या सहकाऱ्यांना दिसून आले. या प्राण्यांतील गंध वेगळा करून गायींच्या गळ्यातील कॉलरमध्ये प्लॅस्टिकच्या कुपीमध्ये त्याचा वापर केला. त्यामुळे त्से त्से माश्‍या जनावरांना चावत नाही. परिणामी जनावरांतील स्लिपिंग सिकनेसचे प्रमाण ८० टक्क्यांपर्यंत कमी करणे शक्य होऊ शकते.

चाचणी व निष्कर्ष ः

  • या पद्धतीच्या चाचण्या केनियातील १२० मसाई कळपधारकांच्या ११०० पेक्षा अधिक गायींवर करण्यात आला.
  • दोन वर्षांसाठी झालेल्या चाचणीमध्ये कॉलर वापरलेल्या जनावरांच्या तुलनेमध्ये अन्य जनावरांमध्ये विषाणूजन्य रोगाचे प्रमाण ८० टक्क्यांनी जास्त होते.
  • कॉलर असलेली जनावरे आरोग्यपूर्ण, अधिक वजनाची आणि अधिक दूध देणारी राहिली. परिणामी त्यांचा बाजारामध्ये चांगला दर मिळाला.
  • कॉलर पद्धती ही कमी खर्चाची असून, सर्वसामान्य पशुपालकांना परवडणारी आहे. त्यामुळे मसाई पशुपालकांमध्ये त्याची लोकप्रियता वाढत आहे.

काय आहे स्लिपिंग सिकनेस
त्से त्से माश्‍या माणसांसह जनावरांच्या रक्तावर उदरनिर्वाह करतात. त्यामुळे स्लिपिंग सिकनेस या रोगाचा प्रसार होतो. माणसामध्ये तीव्र प्रादुर्भावामुळे मज्जा संस्थेची हानी होते; तसेच शेवटच्या टप्प्यामध्ये माणूस किंवा जनावरांमध्ये काही शक्ती राहत नाही. ती केवळ झोपून राहत असल्याने स्लिपिंग सिकनेस असे नाव मिळाले आहे. या रोगाचा धोका आफ्रिकेतील अनेक लोकाबरोबर जनावरांनाही आहे.

इतर कृषिपूरक
मुरघास : चाराटंचाईवर उत्तम पर्यायउन्हाळ्यामध्ये किंवा चारा तुटीच्या काळात...
उष्ण वातावरणात सांभाळा जनावरांनाअचानक वाढणाऱ्या उष्णतेमुळे जनावरांची अधिक काळजी...
आरोग्यदायी कडधान्य चिप्सतेलकट बटाटा चिप्सचे प्रमाण बाजारपेठेमध्ये वेगाने...
रेशीम कीटकांवर दिसतोय उझी माशीचा...सध्याच्या काळात पुणे, सातारा, लातूर, सोलापूर,...
दुधाळ जनावरांतील खुरांच्या आजाराचे...खुरांची योग्य काळजी व अचूक व्यवस्थापन यांमुळे...
कृषी व्यवसाय, उद्योगाकरिता व्यवहार्यता...कृषी व्यवसाय किंवा उद्योगामध्ये अपेक्षित उत्पन्न...
जनावरांसाठी पशुखाद्यापासून पोषक फीड...उत्पादन, उत्पादनकाळ, गाभणकाळ या बाबींचा विचार...
पोटफुगीपासून वाचवा जनावरांनाहिरव्या चाऱ्याचे अतिप्रमाणात सेवन केल्यामुळे...
वासरांमधील संसर्गजन्य अतिसारवासरांमधील अतिसार हा अनेक रोगांशी संबंधित आजाराची...
रेबीज रोगाकडे गांभीर्याने लक्ष देण्याची...पिसाळलेला कुत्रा चावल्यामुळे होणारा रेबीज या...
दूध गुणवत्ता वाढीसाठी उपाययोजनादुधातील फॅट (स्निग्धांश) व एसएनएफ (स्निग्धेतर...
जनावरांच्या कोठीपोटातील आम्लीय अपचनबऱ्याचदा जनावरांमध्ये अन्नपचनाच्या समस्या आढळून...
पशुसल्ला : काही महत्त्वाच्या उपाययोजनाजनावरांच्या सुदृढ कळपामध्ये रोगराईचे प्रमाण...
योग्य प्रजनन व्यवस्थापनातून वाढवा...दुधाळ जनावरांची योग्य देखभाल व योग्य नियोजन...
दुधातील घटकांवर परिणाम करणारे घटक दुधातील स्निग्ध पदार्थ व एसएनएफ यांच्या...
दुग्धोत्पादन, प्रजननासाठी खनिज मिश्रणेजनावरांना हिरवा अाणि वाळलेला चारा पुरेशा प्रमाणात...
टंचाई टाळण्यासाठी चाऱ्याचे नियोजन अावश्...भविष्यातील चाराटंचाईवर मात करण्यासाठी उपलब्ध...
योग्य उपचाराने दूर करा मायांग बाहेर...दुधाळ जनावरांतील गायी व म्हशींमध्ये विण्यापूर्वी...
पोळ्याला घ्या बैलांची काळजीबैलपोळ्यादिवशी बैलांना अंघोळ घातली जाते व त्यांना...
शेळ्यांच्या अाहारातील झाडपाल्याचे...शेळ्या झाडपाला खूप आवडीनं खातात. त्यामुळे शेतातील...