agricultural stories in marathi, agro vision, sleeping sickness in cattle | Agrowon

तीव्र गंधाच्या कॉलरद्वारे जनावरातील रोगाला प्रतिबंध शक्य
वृत्तसेवा
बुधवार, 25 ऑक्टोबर 2017

आफ्रिकेमध्ये त्से त्से माशीमुळे गायींमध्येही स्लिपिंग सिकनेस या रोगाचा प्रसार होतो. या रोगामुळे प्रतिवर्ष ४.६ अब्ज अमेरिकी डॉलरचे नुकसान होते. या माश्यांना जनावरांपासून दूर ठेवण्यासाठी वॉटर बक (अॅन्टेलुप) या प्राण्यातील तीव्र गंधाचा वापर बॉन विद्यापीठातील संशोधकांनी केला आहे. या नावीन्यपूर्ण कल्पनेमुळे कमी खर्चात जनावरांचे रोगापासून ८० टक्क्यापर्यंत संरक्षण होते. हे संशोधन ‘प्लॉस निग्लेक्टेड ट्रॉपिकल डिसिजेस’मध्ये प्रकाशित केले आहे.

आफ्रिकेमध्ये त्से त्से माशीमुळे गायींमध्येही स्लिपिंग सिकनेस या रोगाचा प्रसार होतो. या रोगामुळे प्रतिवर्ष ४.६ अब्ज अमेरिकी डॉलरचे नुकसान होते. या माश्यांना जनावरांपासून दूर ठेवण्यासाठी वॉटर बक (अॅन्टेलुप) या प्राण्यातील तीव्र गंधाचा वापर बॉन विद्यापीठातील संशोधकांनी केला आहे. या नावीन्यपूर्ण कल्पनेमुळे कमी खर्चात जनावरांचे रोगापासून ८० टक्क्यापर्यंत संरक्षण होते. हे संशोधन ‘प्लॉस निग्लेक्टेड ट्रॉपिकल डिसिजेस’मध्ये प्रकाशित केले आहे.

त्से त्से माश्यांमुळे पसरणाऱ्या स्लिपिंग सिकनेस (झोपाळूपणा) या रोगाचा प्रादुर्भाव माणसांप्रमाणे जनावरांमध्येही होतो. त्यामुळे दूध, मांसउत्पादनमध्ये मोठी घट होते. त्यावर मात करण्यासाठी जागतिक पातळीवरील संशोधक प्रयत्न करीत आहेत. आफ्रिकेमध्ये हरणांप्रमाणे गवत खाणाऱ्या हरणांच्या प्रजातीतील वॉटर बक या प्राण्यांच्या शरीराला येणाऱ्या तीव्र गंधामुळे त्से त्से माश्‍या त्यांच्यापासून दूर राहत असल्याचे बॉन विद्यापीठातील डॉ. ख्रिस्टीन बोर्गमेईस्टर व त्यांच्या सहकाऱ्यांना दिसून आले. या प्राण्यांतील गंध वेगळा करून गायींच्या गळ्यातील कॉलरमध्ये प्लॅस्टिकच्या कुपीमध्ये त्याचा वापर केला. त्यामुळे त्से त्से माश्‍या जनावरांना चावत नाही. परिणामी जनावरांतील स्लिपिंग सिकनेसचे प्रमाण ८० टक्क्यांपर्यंत कमी करणे शक्य होऊ शकते.

चाचणी व निष्कर्ष ः

  • या पद्धतीच्या चाचण्या केनियातील १२० मसाई कळपधारकांच्या ११०० पेक्षा अधिक गायींवर करण्यात आला.
  • दोन वर्षांसाठी झालेल्या चाचणीमध्ये कॉलर वापरलेल्या जनावरांच्या तुलनेमध्ये अन्य जनावरांमध्ये विषाणूजन्य रोगाचे प्रमाण ८० टक्क्यांनी जास्त होते.
  • कॉलर असलेली जनावरे आरोग्यपूर्ण, अधिक वजनाची आणि अधिक दूध देणारी राहिली. परिणामी त्यांचा बाजारामध्ये चांगला दर मिळाला.
  • कॉलर पद्धती ही कमी खर्चाची असून, सर्वसामान्य पशुपालकांना परवडणारी आहे. त्यामुळे मसाई पशुपालकांमध्ये त्याची लोकप्रियता वाढत आहे.

काय आहे स्लिपिंग सिकनेस
त्से त्से माश्‍या माणसांसह जनावरांच्या रक्तावर उदरनिर्वाह करतात. त्यामुळे स्लिपिंग सिकनेस या रोगाचा प्रसार होतो. माणसामध्ये तीव्र प्रादुर्भावामुळे मज्जा संस्थेची हानी होते; तसेच शेवटच्या टप्प्यामध्ये माणूस किंवा जनावरांमध्ये काही शक्ती राहत नाही. ती केवळ झोपून राहत असल्याने स्लिपिंग सिकनेस असे नाव मिळाले आहे. या रोगाचा धोका आफ्रिकेतील अनेक लोकाबरोबर जनावरांनाही आहे.

इतर कृषिपूरक
शेळीपालनातील पैदाशीच्या नराचे महत्त्वपैदाशीचा नर निवडताना जातीशी साधर्म्य असणारा, दीड...
गाभण गाई, म्हशींची काळजी घ्यागायीचा गाभण काळ ९ महिने ९ दिवस आणि म्हशीचा गाभण...
आर्थिक नुकसान टाळण्याकरिता काढा...आधुनिक म्हैसपालन करताना भविष्यासाठी मोठी रक्‍कम...
उन्हाळ्यात जपा शेळ्यांनाउन्हाळ्यात शेळ्यांना पोषणतत्त्वांच्याअभावी बरेचसे...
डोंगरावर फुलविले एकात्मिक शेतीचे आदर्श...खिंगर (ता. महाबळेश्‍वर, जि. सातारा) गावातील...
जाणून घ्या मत्स्यबीज निर्मितीचे तंत्रमत्स्यशेतीच्या वाढत्या प्रमाणामुळे मत्स्यबीजांची...
दारोकार भावंडाचा कुक्कुटपालन...छोटीशी सुरवातदेखील मोठ्या परिवर्तनाची नांदी ठरू...
पंजाबमधील पशुपालकांचा सुधारित तंत्रावर...पंजाबमधील पशुपालक गाई, म्हशींच्या व्यवस्थापनासाठी...
शंभरहून अधिक देशी गायींचे संगोपननाशिक जिल्ह्यात सटाणा तालुक्यापासून सहा...
आधुनिक म्हैसपालनाकरिता लागणारी उपकरणेआधुनिक म्हैसपालनामध्ये नवीन अद्ययावत...
लेअर पक्ष्यांतील अंडी उत्पादन घटण्याची...पक्ष्यांच्या निरीक्षणातून अाजार अाणि शारीरिक...
सुधारित तंत्रातून पंजाबची दुग्ध...पंजाबमधील पशुपालक आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर...
मका वगळता सर्व पिकांच्या फ्युचर्स भावात...गेल्या सप्ताहात सोयाबीन व हरभरा पिकाच्या भावात...
जनावरांचे आगीपासून करा संरक्षणअागीची झळ बसलेली जनावरे पूर्णपणे बरी होण्यासाठी...
चाराटंचाईमध्ये म्हशींना द्या मूरघासउन्हाळ्यातील चाराटंचाईमध्ये म्हशींना पोषक चारा...
वाढत्या तापमानात जनावरांची घ्या काळजीवाढत्या तापमानात जनावरासाठी छत तयार करून सावलीची...
थायलेरियोसीस, बबेसियोसीस रोगाकडे...गोचीड बबेसियोसीस, थायलेरियोसीस या रोगांचा प्रसार...
जनावरांतील पोटफुगीची कारणे अन् उपायजनावरांना सर्वसाधारणपणे कडबा, हिरवी वैरण व पेंड...
पाैष्टिकता वाढविण्यासाठी चाऱ्यावर करा...जानेवारीपासून ते जुलैपर्यंत बहुतांशी जनावरांना...
म्हैसपालनामध्ये उत्तम वंशावळीसाठी...फायदेशीर म्हैसपालनामध्ये उत्तम वंशावळीच्या...