agricultural stories in marathi, agro vision, sorghum- ground nut intercrop fertiliser | Agrowon

ज्वारी - भुईमुग आंतरपिकासाठी खताचे नियोजन झाले सोपे
वृत्तसेवा
बुधवार, 22 नोव्हेंबर 2017

आफ्रिकेच्या काही भागामध्ये शेतकरी ज्वारीमध्ये भुईमुगाचे आंतरपिक घेतात. मात्र, या पिकांच्या उत्पादनवाढीसाठी आवश्यकत माहिती उपलब्ध नसल्याचे चित्र आहे. निगर, माली आणि अमेरिकेतील संशोधकांनी प्रामुख्याने आंतरपीक पद्धतीमध्ये खतांचे नियोजन करण्यासंदर्भातप्रयोग केले असून, खास गणिती सूत्र बनवले आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांना स्थानिक परिस्थितीनुसार खतांचे योग्य नियोजन करणे शक्य होणार आहे. हे संशोधन ‘अॅग्रोनॉमी जर्नल’ मध्ये प्रकाशित झाले आहे.

आफ्रिकेच्या काही भागामध्ये शेतकरी ज्वारीमध्ये भुईमुगाचे आंतरपिक घेतात. मात्र, या पिकांच्या उत्पादनवाढीसाठी आवश्यकत माहिती उपलब्ध नसल्याचे चित्र आहे. निगर, माली आणि अमेरिकेतील संशोधकांनी प्रामुख्याने आंतरपीक पद्धतीमध्ये खतांचे नियोजन करण्यासंदर्भातप्रयोग केले असून, खास गणिती सूत्र बनवले आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांना स्थानिक परिस्थितीनुसार खतांचे योग्य नियोजन करणे शक्य होणार आहे. हे संशोधन ‘अॅग्रोनॉमी जर्नल’ मध्ये प्रकाशित झाले आहे.

आंतरपीक पद्धतीसाठी योग्य त्या शिफारशी देण्यासाठी निगर, माली आणि अमेरिकेतील संशोधकांनी प्रयत्न सुरू केले आहेत. प्रत्यक्ष उत्पादन आणि माहिती यातील फरक कमी करण्यासाठी धडपड सुरू केली आहे. त्याविषयी माहिती देताना युनिव्हर्सिटी ऑफ नेब्रास्का-लिंकन येथील कृषीविद्या तज्ज्ञ चार्ल्स वॉर्टमॅन यांनी आंतरपिकाची उत्पादकता वाढविण्यासाठी खतांचे योग्य प्रमाण काढण्यासाठी गणिती सूत्र तयार केले आहे. यामध्ये स्थानिक माहितीचा समावेश करण्यात आल्याने अचूकता मिळते. योग्य प्रमाणात खतांचा वापर केल्याने खर्चामध्ये बचतही साधते. अशा प्रकारचे संशोधन यापू्र्वी भात आणि मका या एकल पिकांसाठी झाले होते. चार्ल्स वॉर्टमॅन यांनी सांगितले, की पिकाची उत्पादकता आणि उत्पादन वाढविण्यासाठी खतांचा योग्य प्रमाणात वापर करण्याची आवश्यकता असते. यात अन्नसुरक्षेसोबत गरिबीचे दुष्टचक्र भेदण्याचीही क्षमता आहे.

  • माली आणि निगर भागातील साहेल प्रांतामध्ये ज्वारी हे पीक मोठ्या प्रमाणात घेतले जाते. या पिकांचा खतासाठीचा प्रतिसाह मोजण्यात आला. हा भाग कमी पावसाचा असून, वालुकामय जमिनीमध्ये सेंद्रिय पदार्थांची कमतरताही असते. तीव्र उष्ण वातावरणामुळे पिकावरील ताणांचे प्रमाण अधिक असते.
  • नत्र, स्फुरद आणि पालाश यासारख्या पोषक घटकांचे ज्वारी पिकावरील परिणाम तपासण्यात आले. त्याचप्रमाणे ज्वारीमध्ये भुईमुगाचे आंतरपीक असतानाही प्रयोग करण्यात आले.
  • कोरडवाहू स्थितीमध्येही ज्वारी हे पीक चांगले तग धरते. ज्वारी पिकापासून मिळणारे धान्य व कडबा माणसांसह पशुधनाच्या अन्नसुरक्षेसाठी फायद्याचे आहेत. त्याच प्रकारे भुईमुग हे तेलबिया पीक ही त्यांची प्रथिनांची गरज चांगल्या प्रकारे भागवू शकते.
  • एकपीक पद्धतीच्या तुलनेमध्ये आंतरपीक पद्धतीतील उत्पादनामध्ये काही प्रमाणात घट येत असली तरी दोन्ही पिकांच्या एकत्रित उत्पादनामध्ये वाढ होते.
  • एकल पीक पद्धतीमध्ये कीड रोग किंवा अन्य कारणांमुळे होणाऱ्या नुकसानीचा धोका अधिक असतो. तो आंतरपीक पद्धतीमुळे कमी होतो. एखाद्या पिकाचे नुकसान झाले तरी अन्य पिकांची वाढ चांगली होऊन उत्पादनातील फरक कमी होतो.

 

इतर ताज्या घडामोडी
चोपडा, जळगावातून केळीचा पुरवठा वाढलाजळगाव ः जिल्ह्यात मागील आठवड्यात केळीच्या दरात...
नगरमध्ये मूग ५७६० रुपये प्रतिक्विंटलनगर ः खरिपातील मुगाचे पीक हाती आले असल्याने नगर...
केळी पीक सल्लासद्यःस्थितीत नवीन मृगबागेची केळी प्राथमिक...
सोलापुरात भाज्या वधारल्या सोलापूर ः सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
हळद पिकातील कीड नियंत्रणसध्या हळद लागवड होऊन तीन ते चार महिन्यांचा...
कर्बोदके, प्रथिनांचा उत्तम स्राेत ः...प्रथिनांसाठी कडधान्य हे समीकरण जसे सर्वश्रुत आहे...
नाशिक जिल्ह्यात सर्वदूर पाऊसनाशिक : दुष्काळाच्या सावटाखाली सापडलेल्या मालेगाव...
इजिप्तमध्ये आढळले सर्वात जुने चीजचीज जितके जुने, तितके अधिक चांगले असे समजले जाते...
खनिज तेल उत्पादनासाठी पाणी खराब...अमेरिकेतील नैसर्गिक वायू आणि तेल उत्पादक...
निवडून येण्याची क्षमता असलेल्या...पुणे  ः पुणे लोकसभा मतदारसंघात उमेदवार...
पुणे जिल्हा बॅंकेकडून ६४ टक्के पीककर्ज...पुणे : पुणे जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बॅंकेने एक...
समविचारी पक्षांशी युती करून निवडणूक...भंडारा  ः केंद्र आणि राज्यातील सरकारकडून...
मराठा आरक्षणासाठी पुण्यात चक्री उपोषण...पुणे : मराठा समाजास आरक्षण मिळावे, आंदोलनादरम्यान...
अतिवृष्टीचा अकोला जिल्ह्यात ३०००...अकोला : गेल्या अाठवड्यात झालेल्या अतिवृष्टीचा...
कोयना धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात पावसाचा...सातारा   ः कोयना धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात...
अकोला, वाशीममधील प्रकल्पांतील...अकोला  : कमी पावसामुळे प्रकल्पांमधील...
अकोले तालुक्‍याच्या पश्‍चिम भागात पाऊस...नगर   ः जिल्ह्यामधील अकोले तालुक्‍याच्या पश्...
पुणे बाजारात २२५ ट्रक भाजीपाल्याची आवकपुणे ः राज्यात सर्वत्र झालेल्या पावसामुळे...
पुणे, साताऱ्यातील १५ गावे, ७५...पुणे  : पुणे व सातारा जिल्ह्यांच्या पश्‍चिम...
अौरंगाबाद जिल्ह्यात बोंड अळीचा...औरंगाबाद : गतवर्षीच्या तुलनेत यंदा मराठवाड्यातील...